Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Helmond-Deurne

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

De vogels floten ons om de oren. Het Zandbosch tussen Helmond en Deurne is zeer bekend bij wandelaars, maar in de ruime omgeving is veel meer te zien. Rob heeft daar al een wandeling uitgezet van 7 km, maar daaromheen heb ik een bijna 20 km lange tocht uitgezet met vele interessante en verrassende items.

Bossen, zandheuvels, open akkers, een vliegveld bij Helmond(?), landbouw en scharrelkippen en een bijzonder vierkant bos met een gracht.... Maar ook horen we het verkeer en de passerende treinen. Het is voorjaar, en dus wordt alles overstemd door het gefluit, gepiep, getsjilp en geroep van de vele vogels. Met recht kunnen we zeggen, dat de vogels ons om de oren floten.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 19 km rond Helmond en Deurne.
Lengte: 16 km, verlengd naar 19 km, ingekort tot 12 km en 15 km.
Er is ook een separate route van 7 km uitgelegd.
De paden zijn goed begaanbaar.
Onderweg is slechts één horecagelegenheid.
De route kan in omgekeerde richting worden gevolgd.
Er zijn verkorte versies van 16/15/12 km van deze wandeling beschikbaar.
Ook is er een WPT/RTE route beschikbaar.

  De kenmerken
  startpunt Deurne
  positie Noord-Brabant, Nederland. Co√∂rdinaten: N51.468888 E5.748047
  afstanden 19.0 km, 16 km, 15 km, 12 km,
  type Bos/Cultuur/Open landschap/Vennen
  begaanbaarheid Gedeeltelijk drassig
  scootmobiel Nee
  honden Gedeeltelijk aangelijnd
  horeca Halverwege
  Datum wandeling 13-09-2010

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet probleem van deze wandeling is een startplaats, waar je kunt parkeren. Er is slechts één terras onderweg, bij De Bikkels, en dat moet je toch binnen twee uur bereiken; zeg rond negen à tien kilometer. Dat is voor de korte route van 15 km goed te doen, maar voor de lange afstanden adviseren we bij de Molenhof te starten.

Een ander probleem is de spoorlijn, die slechts op twee plaatsen kunt oversteken.

Heb je een picknick bij je, dan is starten op de lastig te bereiken parkeerplaats prima. In de omgeving van het bos geldt overigens een parkeerverbod. Dus let goed op.Wij starten bij het bankje bij de brug over De Vlier richting zuid.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSParkeren Alternatief  N51 28.778 E5 44.516 
Bij de bocht in de weg gaan we rechts het bos in door het hek en - LET OP - laat de sloot rechts liggen.

Na het bos zien we enkele open akkers met in de richting van Helmond, de recreatieplas Berkendonk, pal west. Eens de aanvliegroute van een vliegveld, waar in de drukste periode wel honderd vliegtuigen stonden.

Omdat het vliegveld verdwenen is heb ik twee extra tracks toegevoegd, die je niet kunt nalopen, maar die wel de startbaan en de taxibanen aangeven.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVliegveld Helmond - 1945 -
Tijdens de Operatie Market Garden in 1944 en 1945 zijn vele noodvliegvelden aangelegd. Een daarvan ligt hier ten oosten van Helmond, 1350 m lang, 40 m breed en geschikt voor 3 squadrons (54 vliegtuigen) aan de zuidkant en nog eens drie squadrons aan de noordzijde.

14 miljoen bakstenen had men nodig, maar na 5 miljoen was de voorraad op en moesten 12 fabrieken op Belgische steenkool continu draaien om de startbaan aan te kunnen leggen. 13 januari 1945 was de baan klaar. Net op tijd voor de Typhoons om de gevechten aan te gaan in het Reichswald bij Kleef. De baan lag precies op koers 270 rechts tegen het gebouwtje aan de overkant van de plas.

Berkendonk
Na de oorlog is het veld weer opgeruimd en met de aanleg van de Helmondse wijk Rijpelberg, waar nog een deel van de baan lag, zijn ook de boerderijen verdwenen waarin de verkeerstoren - een uitbouw op het dak van de schuur - was gevestigd. Een soortgelijke boerderij zullen we verderop nog tegenkomen.

Nu ligt er een grote recreatieplas de Berkendonk, die ontstaan is door zand af te graven voor bouwprojecten in Helmond. Nu is de plas in de zomer gratis toegankelijk voor recreatie, maar staat wel onder discussie. Aan de noordzijde ligt een natuurontwikkelingsgebied dat niet toegankelijk is.

Daarna vervolgen we een stukje de verharde weg. Op de T-kruising voegt de 15 km wandeling zich bij deze track. Steek je over, dan ligt op 500m het Buntven. De moeite waard om op en neer te lopen, of - met twee kilometer extra - erom heen te wandelen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBuntven
Het Buntven - uitgebreid geschreven in de wandeling van Rob - is een oude afgesloten arm van de Aa.

Inmiddels is het dichtgeslibde ven schoongemaakt en hersteld. Nu groeit er de klokjesgentiaan en zonnedauw. Deze laatste is een vleesetend plantje met kleverige druppels op de baadjes, waaraan insecten blijven kleven, die later door de plant verteerd worden.

Ook het zeldzame oeverkruid groeit hier nu het water weer helemaal schoon is.

We steken voorzichtig de drukke weg Helmond-Deurne over en gaan rechts een klein stukje richting Helmond. Links zien we een monumentale boerderij met een groot rood dak en we passeren de Oude Aa.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSOude Aa 
We lopen hier in het stroomgebied van de Aa. Een rivier die zijn oorsprong vindt in de Goote Peel en in 's-Hertogenbosch samenvloeit met de Dommel om verder als de Dieze in de Maas uit te monden.

In het dal van de Aa is de Zuid-Willemsvaart gegraven tussen Den Bosch en Nederweert. Een aantal zijriviertjes van de Aa zijn streekgebonden benoemd, zoals de Astensch Aa en de Boerdonkse Aa. Hier zien we de Oude Aa, die verder naar het noorden - zie de 19 km track - na de samenvloeiing met de Kaweische Loop en De Vlier, als de Bakelsche Aa naar de Aa stroomt. Wat een geaai.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe boerderij met het rode dak
De boerderij links is een groot gebouw, dat inmiddels beschermd is als monument. Samen met de schuur en stallen is het een typische boerderij zoals die in deze omgeving veel gebouwd zijn, maar door de stadsuitbreiding zijn verdwenen.

Dan steken we de drukke spoorlijn over. Naar rechts door het bos tot aan de zandverstuiving.

Spoorlijn Eindhoven-Venlo
De Staatslijn E, de spoorlijn Breda, Tilburg, Boxtel, Eindhoven, Venlo, Maastricht werd bij wet in 1860 goedgekeurd. Zes jaar later, 1 oktober 1866, werd het traject Venlo Eindhoven geopend.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSLangs de baan lagen elf stations, waarvan er vijf zijn vervangen tot nu negen. Vooral Helmond heeft nieuwe stations gekregen.

Op het traject van 54km lengte mag 140 km/h gereden worden, vooral door het Dubbeldeks Intercity IRV materieel van Talbot/Bombardier (D/CAN).

Als stoptrein rijdt de NS-518 met de ronde neus. De lijn wordt ook gebruikt voor goederentransport tussen Rotterdam en het Roergebied.

De Betuwelijn is een goede oplossing voor de traag rijdende goederentreinen met dikwijls vele gevaarlijke stoffen aan boord, die door de vele stadskernen van Breda, Tilburg, Eindhoven, Helmond en Venlo rijden.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSZandverstuiving 
Het gele zand dat we hier zien is dekzand dat 12 000 jaar geleden door de wind uit het noordwesten is aangevoerd.

Dit was na de IJstijd en de zeespiegel lag erg laag. De Noordzee lag droog en men kon over land naar Engeland. Zo hadden de noordwesten winden vrij spel op het zand en gruis. Het zand werd naar deze richting geblazen; het grove zand viel eerst, het fijne zand en stof werd verder meegevoerd en viel als löss, een kleiachtige grondsoort in Zuid Limburg en midden België (en midden Europa).

Hier zag het landschap eruit als kale zandduinen, zoals we die ook kennen van de Sahara. Aan de loefzijde traag oplopend en aan de lijzijde onder 50 graden helling aflopend. De zandruggen liggen noordoost-zuidwest gericht. Ze zijn in deze bossen nog te herkennen.

Geel zand en wit zand  
Kijken we naar het zand op de paden en wegen in dit bos, dan zien we dat de ene keer de kleur geelachtig is en op andere paden bleekwit. Dat gele zand is het oorspronkelijk ijzerhoudend zand. Vandaar de gele kleur. Toch is ook het bleekwitte zand van oorsprong hetzelfde zand.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSNa verloop van jaren zijn de zandheuvels onder een vochtiger klimaat begroeid. En naast bomen heeft de laatste eeuwen vooral de heide het goed gedaan op deze zandgrond.

In regendruppels zit CO2 (koolzuur) opgelost en valt op de heide. Het water sijpelt naar beneden neemt bij het passeren van de wortellaag de daarin gevormde zuren op.

Door die zuren wordt het zand uitgeloogd, dat wil zeggen dat langs chemische weg bepaalde bestanddelen van het zand door de die zuren worden opgelost.

Verder naar beneden vlokken die dan weer uit als een dun huidje rond de zandkorrels en worden dan zichtbaar worden als zwart, bruin en paarsachtig gekleurd zand. Van de bovenste laag, die uitgeloogd is, blijven de helder witte kwartskristallen over. Verdwijnt de heide doordat men veel over een pad loopt, dan komt dat helderwitte zand aan de oppervlakte. Als wormen en insecten gaan graven in de bodem zie je soms dat donkerbruine en paarsachtige zand naar boven komen. Vandaar de witte paadjes op de heide met de bruine insectenhoopjes.

Natuurlijk kijken we nu op een andere manier naar de zandpaden. We zullen alle variaties kunnen herkennen. Door de dennenbossen gaan we naar een uitzonderlijk mooi stukje natuur: de jeneverbes op de kale zandgrond.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBrouwhuissche Heide 
De Brouwhuissche heide is van oorsprong een heidegebied, dat onder de overbegrazing van schapen en het afplaggen voor de potstal steeds meer ging stuiven.

In de 19e eeuw is het gebied beplant met grove den. Dicht opeen geplant groeiden ze recht naar boven om te dienen als stuthout in de steenkoolmijnen in Limburg. Voor elke 10 cm mijngang had men een boom nodig.

Nu is het een mooi natuurgebied. Maar steeds meer ontstaat de tendens om de grove den te vervangen door meer natuurlijke begroeiing met berk, beuk en eik.
Maar....

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSJeneverbes 
......maar. Uiteindelijk komen we bij een bos waar de grond helemaal kaalgemaakt is om plaats te maken voor de zeldzame beschermde jeneverbes. Die als struik of als boom alleen gedijt op hele arme schrale grond. Door de verzuring van de bodem vindt er nauwelijks natuurlijke verjonging plaats.

Dat komt omdat de schimmel, waarmee de jeneverbes in symbiose leeft niet tegen een zure bodem kan, waardoor de zaden minder kiemkrachtig zijn. De verzuurde bodembegroeiing is hier weggehaald. En er is veel kalk gestrooid om die verzuring tegen te gaan.

En nu is het wachten op de ontwikkeling van de jeneverbes, zoals we even verder zullen zien. Prachtige struiken en bomen. "Bikkels", zo worden hier de jeneverbessen genoemd. Dit is het meest bijzondere stukje natuur van deze wandeling. Schitterend om even stil bij te staan.


Als je afhankelijk bent van de lunch op het terras, raden we de 15 km route aan om nu rechtstreeks naar het terras van De Bikkels (Roompot) te gaan, te lunchen, en dan via een lus in het zuiden hierlangs verder te gaan. De andere routes gaan eerst langs de Begraafplaats en het Boswachtershuis. We hebben echter ervaren, dat tussen 12 en 1 uur géén gebak bij de koffie wordt opgediend. Maar de tosti en lunch zijn prima.

N51 27.251 E5 45.043 Roompot - Bospark De Bikkels, Biesdeel 4, 5756PK  Vlierden  
+31 (0)493-312221 
www.roompotparken.nl/parken/debikkels

OPENINGSTIJDEN:   Zomer- en winterperiode, dagelijks van 8:30 uur -21:00 uur.


GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBoswachtershuis
De voormalige boswachterswoning met de bijbehorende schop uit 1895 staan op de monumentenlijst van Deurne. Maar zijn ook een Rijksmonument.

Particuliere Begraafplaats Wiegersma
Een ander rijksmonument is de particulier begraafplaats van de familie Wiegersma. Hendrik Wiegersma 1891-1969, de expressionistisch kunstenaar woonde in Deurne. Zijn huis aan de Oude Liesselseweg stond model voor het door zoon Friso geschreven lied Het Dorp van Wim Sonneveld.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe vader van Wiegersma, Jacob, stond al model voor de dorpsdokter in Dorp aan de Rivier van Antoon Coolen en Help de dokter verzuipt van Toon Kortooms.

Wiegersma ontmoette vele expressionistische kunstenaars in Deurne zoals Joep Nicolaas, Otto van Rees, Ossip Zadkine, Moissy Kogan, de Wiegmans en vele anderen.

Hij was ook actief als arts en onder hem daalde de kindersterfte sterk. Hij was geen goede vriend van de pastoor. De begraafplaats is niet toegankelijk.

Als we dan na de lunch en na het bos weer bij de spoorlijn komen zien we daar de prachtige trein passeren, die ons terug brengt naar deze tijd.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSPeelrandstoring en Peelhorst
Over de vijver van het Industrieterrein zien we naar het zuiden de hoge rug van de Groote Bottel liggen.

Een rug op 25 m boven NAP. Dat is vermeldenswaard omdat Deurne op de Peelhorst ligt op de grens van de ondergrondse breuklijn van de Centrale Slenk, de Peelrandstoring genoemd. De aardkorst is in de slenk in het westen, over een breedte van 30 km tot wel 50 meter verzakt. De slenk is opgevuld met een veel dikkere laag dekzand dan de horst, zodat het hoogteverschil aan de oppervlakte nog rond 10 meter bedraagt.

We steken de spoorlijn over en links over de oude Helmondseweg naar het bos. Rechts zien we de ingang van ORO 't Rijtven

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSORO 't Rijtven 
Hier worden mensen met een zeer ernstige verstandelijke beperking een dagbesteding aangeboden die bij hun beleving past. Dat kunnen eenvoudige belevingsgerichte activiteiten zijn als wiegen of prikkelen van de zintuigen tot het werken met dieren op de boerderij, in de tuin of in het bos.

Ook wordt aan kinderen en volwassenen met een gedragsproblematiek of stoornis binnen het autistisch spectrum een structuur geboden die op het individu wordt afgestemd.

We gaan achter 't Rijtven door het bos, waar het lastig is om een uitgang te vinden in de afrastering. We steken de drukke weg voorzichtig over en komen bij de Parkeerplaats, van waaruit de wandeling gestart kan worden.

PARKEERPLAATS N51 28.035 E5 46.059 
Wij zijn echter elders gestart en gaan dus verder. We zien niet alleen de zandheuvels in het Zandbos, maar verwijzen ook naar de 7 km lange wandeling van Rob.

Zandbos 
Nu verder naar het Nederlands Hippisch Centrum.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSNederlands Hippisch Centrum 
In Deurne is het Hippisch Centrum gevestigd, dat vooral bekend is van de te houden paardenwedstrijden met vierspannen. Met aangespannen wagens moet men over de ruige paden en waterpartijen spectaculaire natuurlijke hindernissen op een parcours afleggen. Een geweldig spektakel.

Aan de rand van het bos kunnen we naar rechts de wandeling nog verlengen naar 19 km door het bos en het uitgestrekte landbouwgebied in het noorden. Daarbij passeer je dan het hele mooie stukje over de samenloop van de riviertjes Kaweische Loop en De Vlier. 

Kaweische Loop en De Vlier en Aa N51 29.035 E5 44.056
Wij gaan naar links en genieten van de beschermde bomen langs de landbouwweg.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBeschermde lanen 
Langs de vele landbouwwegen hier zijn vele bomen geplant. Die wegen zijn met hun begroeiing beschermd als cultuurgoed.

Tot slot gaan we een klein stukje omlopen om van een mooi nat gebiedje langs de Vlier te genieten.

We willen daarbij een stukje van het wandelroutenetwerk volgen, maar helaas is de begroeiing, gras, berenklauw en brandnetels zo hoog, dat er geen doorkomen aan is. We adviseren daarom gewoon het pad te volgen en terug te keren naar de plaats bij het bankje.

Startpunt

  • A600 19 km Molenhof Helmond-Deurne N51 28.778 E5 44.516 
  • A601 16 km Helmond-Deurne N51 28.778 E5 44.516  
  • A603 15 km Buntven Helmond-Deurne N51 28.035 E5 46.059 
  • A604 12 km Brouwhuissche Heide N51 27.251 E5 45.043 

De Tracks [Vliegveld '45 Startbaan] en [Vliegveld '45 Taxibaan] zijn indicatief voor de ligging van het voormalige vliegveld.

POI's

  • Parkeren Alternatief N51 28.778 E5 44.516
  • Startbaan 1945 N51 28.514 E5 44.135
  • Recreatieplas Berkendonk N51 28.517 E5 43.555
  • Buntven N51 28.368 E5 44.723
  • Oude Aa N51 28.091 E5 44.091
  • Historische Boerderij N51 28.091 E5 44.091
  • Spoorlijn Helmond-Deurne N51 27.929 E5 44.012
  • Stuifzand N51 27.735 E5 43.446
  • Brouwhuissche Heide N51 27.455 E5 44.260
  • Jeneverbes N51 27.299 E5 44.835
  • PAUZE N51 27.251 E5 45.043
  • Monument Boswachtershuis N51 26.972 E5 44.801
  • Begraafplaats Wiegersma N51 26.951 E5 44.589
  • Peelrandstoring en Peelhorst N51 27.404 E5 46.069
  • Oro - Het Rijtven N51 27.719 E5 45.899
  • PARKEERPLAATS N51 28.035 E5 46.059
  • Zandbos N51 28.199 E5 45.830
  • Nederlands Hippisch Centrum N51 28.490 E5 46.051
  • Beschermde lanen N51 28.474 E5 45.666
  • Kaweische Loop en De Vlier en Aa N51 29.035 E5 44.056

 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.