Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Elburg

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

We krijgen wel eens de vraag van kan je een wandeling ook zonder GPS lopen. Nou deze keer kan dat prima. Ik dacht eerst nog van: nou ik hoef geen track en verslag te maken voor GPSwalking.nl. Gewoon naar Elburg toe en zelf beleven wat hier allemaal te zien is.

Het stadje is maar 250 meter bij 350 meter maar dat werkt zo niet. Vandaar dat ik toch een verslag heb gemaakt met een aantal leuke bezienswaardigheden zodat er voor U ook nog het nodige te ontdekken valt. Deze wandeling is geschikt voor rolstoel gebruikers. Het is wel zo dat de straten veelal uit kinderkopjes bestaan. Ook honden zijn toegestaan mits dat deze aangelijnd zijn.

Er is veel te zien in dit kleine stadje. Bijna alle gebouwen zouden we als een POI (point of interest) kunnen aanmerken. De VVV heeft buiten een plaquette aan de muur hangen waar je keurig een wandelroute kunt zien die je langs de diverse bezienswaardigheden in Elburg brengt. Daarnaast hangen er op de gebouwen ook weer plaquettes die informatie geven. Desgewenst kan je bij de VVV ook een wandeling kopen. Maar omdat we een GPS hebben en Elburg niet zo heel erg groot is trekken we er gewoon op uit.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 3 km bij Elburg.
Deze wandeling is geschikt voor rolstoel gebruikers.
Horeca komt u onderweg voldoende tegen.

Er is geen WPT en RTE file beschikbaar.

  De kenmerken
  startpunt Elburg, Parkeerplaats Zwolscheweg
  positie Gelderland, Nederland. Co√∂rdinaten: N52.448065 E5.833680
  afstanden 3.0 km,
  type Cultuur/Stad
  begaanbaarheid Erg drassig
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Bij start
  Datum wandeling 13-09-2010

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSThornspiic
In de 13e eeuw was Thornspiic de belangrijkste nederzetting van de Noordwest-Veluwe. In 1233 kreeg het niet alleen stadsrechten maar ook een andere naam: "Stat van der Elborch" .Deze naam betekend letterlijk stad van de oude burcht. Het stadje bestond toen uit één lange weg. een gedeelte van die weg bestaat nu nog onder de naam Ellestraat. In 1392 beval hertog Willem van Gelre, graaf van Zutphen, de stad te verplaatsen en te voorzien van een muur met poorten en torens. Dit vanwege de ligging als grensplaats tussen Gelre en Oversticht. Arent thoe Boecop, rentmeester van de Veluwe, voerde deze opdracht uit. In ruim vier jaar kreeg de stad de huidige vorm van 250m bij 350m. Tot aan de dag van vandaag is het rechtte hoekige stratenpatroon vrijwel ongewijzigd gebleven. In de 16e eeuw werden de verdedigingswerken uitgebreid met wallen. Op de vier hoeken werden bastions aangelegd en de ingangen van de stad werden versterkt met rondelen. De haven dateert uit diezelfde periode. Er zijn momenteel ruim 250 monumenten binnen de wallen. Een 30-tal vormen samen een stadswandeling van ruim twee kilometer. Deze is voor u uitgezet door de oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop in samenwerking met de ANWB.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSGeschiedenis van Elburg
Ooit was Elburg een rustiek vissers- en handelsplaatsje aan de Zuiderzee. Na eeuwenlang geteisterd te zijn geweest door overstromingen wordt, na de orkaan van 1362 en de watervloed van 1367, een rigoureus besluit genomen. Elburg moet worden verplaatst. Willem van Gulick, de toenmalige hertog van Gelre, geeft zijn rentmeester Arent Thoe Boecop de volgende opdracht: Wij willen dat sy onze stat versetten sullen op een andere stede.

Dit prestigieuze plan kan worden uitgevoerd dankzij de welvarendheid die Elburg als Hanzestad die tijd kent. Arend Thoe Boecop bouwt in slechts vier jaar tijd (1392-1396) een stad met een rechthoekige plattegrond waarin de straten planmatig zijn aangelegd. Deze planmatigheid, met recht op elkaar staande straten, is een gevolg van het feit dat de stad op de tekentafel werd ontworpen.

In ijzig tempo wordt de stad Elburg door Arend Thoe Boecop en burgers gebouwd, maar de kerk staat nog altijd op de oude plaats buiten de nieuwe stadsmuren. Pas in 1397 geeft de bisschop zijn goedkeuring om de huidige Grote of Sint-Nicolaaskerk in het nieuwe stadje te herbouwen. Op dat moment is nog een plaats in de hoek vrij en dus is Elburg een van de weinige oude steden waar de kerk niet centraal maar aan de rand staat.
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Elburg
.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe hebben al veel door dorpen en steden gelopen. En wat opvalt is de kerken dan meestal inderdaad in het centrum staan. In Elburg is dat niet het geval en staat de kerk dus aan de rand van het stadje.

Sint Nicolaas kerk
in 1397 gaf de bisschop van Utrecht toestemming om binnen de muren van Elburg deze kerk te bouwen. Schutspatroon werd de heilige St Nicolaas, beschermheilige van vissers en andere zeevarenden Het werd geen degelijk gebouw.

Een halve eeuw later was een grondige restauratie nodig om te voorkomen dat de kerk zou instorten. Oorspronkelijk had de toren een spits maar deze brandde af in 1693 na bliksem inslag. Het interieur is zeker een bezoek waard.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe komen in de buurt van de haven. Je komt als je door de vischpoort loopt.

In 1932 kreeg Elburg zijn huidige rechthoekige plattegrond en ommuring. Deze poort was in die tijd een dichte verdedigingstoren. In 1592 tijdens uitbreiding van de vestingwerken maakte men er een doorgang in.

Midden 19de eeuw overleefde de Vischpoort de sloop van de vesting maar veloor wel haar deuren. Ter gelegenheid van deze gedenkwaardige feiten kreeg de vischpoort op 27 juni 1992 opnieuw deuren.

In de haven van Elburg liggen veel Botters. Dit zijn van oorsprong oude vissersboten. Ik had er nog nooit van gehoord maar de haven lag er vol mee, dus zal er natuurlijk ook informatie over botters op internet staan.

Het is goed toeven in de haven want er zijn genoeg restaurantjes om iets te drinken en te eten. De haven dateert uit 1443 en is voor F 670.- aangelegd.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe Botter
De Botter is een oud Nederlands type vissersvaartuig met een plat tot licht V-vormig vlak, met een net uitspringende kiel en hoekige kimmen die overgaan in bol naar buiten lopende zijden, waarvan het boeisel boven het berghout naar binnen valt (invalling).

Botters visten op de voormalige Zuiderzee en worden door kenners beschouwd als snelle vaarders en een van de elegantste Nederlandse vissersschepen. Botters werden ook gebruikt voor de kustvisserij op de Noordzee en de huidige Waddenzee. Het type is ontstaan in de 1e helft van de 19e eeuw. Er is verwantschap aanwijsbaar met de oudere tochtschuit en het waterschip. Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Botter

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBij de haven hoort ook deze sluis. Gelukkig staan er bij alle interessante bezienswaardigheden info bordjes.

Zo ook over deze sluis. Het volgende is te lezen. Deze sluis maakte deel uit van de verdedigingswerken. Hiermee kon de waterstand in de gracht geregeld worden. Het uitzicht vanaf de waterkant geeft een goed beeld van de vroegere stadsverdediging. Het geheel bestaat uit: Gracht, Brug, Ronddeel met kazematten, aarden wal met basisstation en Vischpoort.

We besluiten om even de rust op te zoeken en een stukje langs de gracht te lopen die rondom Elburg ligt. Het is een goed bewandelbaar pad en ook prima geschikt voor rolstoelers.

Verdegingswerken van Elburg
Elburg heeft verschillende verdedigingswerken, zoals kazematten, verdedigingsmuren en een gracht die om de hele stad loopt. De kazematten zijn aarden wallen. Deze zijn gebouwd bij de intrede van het kanon. Ze werden gebouwd bij een paar van Elburgs poorten bij de andere poorten kwamen schietkelders. Één van deze poorten staat tot op heden nog in Elburg, dit is de Vischpoort.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn de wallen liggen kazematten. Dat komt van het Spaanse ‘casa armata’ dat bewapend huis betekent. Het zijn geschutskelders in de aarden wal vanwaar met kanonnen en musketten op de vijand werd geschoten als deze probeerde de grachten over te steken.

Een deel van de kazematten in Elburg is pas in 1921 terug gevonden. Er wordt verteld dat een stel wichelroede lopers in Elburg aan het werk was en dat toen onder meer de gangen naast de Vischpoort werden gevonden. Het was hier niet prettig om als soldaat te zitten en kanonnen af te schieten. Zo'n ruimte werd niet voor niets een "moordkuil" genoemd.

De kazematten zijn open voor publiek, net als de Vischpoort. Kaartjes zijn te koop bij het Gemeentemuseum van Elburg. Kosten van een kaartje (combinatie Gemeentemuseum, Vischpoort, Kazematten). Bron: http://www.erfgoedelburg.nl/verdediging.php.

We besluiten om terug Elburg in te gaan en we worden verwelkomd door twee leeuwen. Natuurlijk willen we meer weten zodat U ook op de hoogte bent van wat het een en ander betekent. Het gaat om het stads wapen dat wisten we er zelf van te maken. Maar na wat zoek werk blijkt er toch weer een interessant verhaal achter te zitten.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSGemeentewapen
Mr. G.A. Bontekoe, een bij uitstek deskundige op het uitgebreide terrein van de heraldiek - hij heeft tientallen gemeentewapens ontworpen - , stond voor een lang niet eenvoudige taak toen het gemeentebestuur van Elburg hem had verzocht een ontwerp te maken voor het wapen van de destijds nieuwe gemeente Elburg, in 1974 ontstaan uit de gemeenten Elburg en Doornspijk.

Immers, gehoor gevend aan dat verzoek, ontdekte hij dat hij te maken kreeg met een nogal uitzonderlijke situatie: twee gemeenten, met elk eerbiedwaardige historische rechten waren samengevoegd tot een nieuwe gemeente met de naam Elburg en hij moest maar zien hoe hij ieder van beide deelgenoten in het nieuwe blazoen het volle pond zou kunnen geven.

Het agrarische Doornspijk ging er terecht prat op dat het wat oppervlakte en inwonertal betreft de grootste was en - erg belangrijk - Doornspijk onder de naam Thornspic al eeuwen bestond voordat een schimmetje Elburg aan de horizon verscheen.

Het stedelijk Elburg daarentegen was - eventeens terecht - trots op zijn verleden als bloeiende Hanzestad en kon erop bogen - ook belangrijk - dat het als een stad met belangrijke monumenten en een unieke platte-grond een niet alleen nationale bekendheid had verworven.

Hoe die twee historisch te verklaren tegenstellingen - aller-oudst, groter tegenover oud, maar meer bekend - in één wapen te overbruggen? Mr. Bontekoe heeft het vraagstuk destijds niet alleen fraai doch ook historisch verantwoord opgelost door het wapenschild - het in de regel door leeuwen geflankeerde middenstuk van een wapen - in twee gelijke delen te verdelen: een part Doornspijk en daarnaast een part Elburg.
In het Doornspijkse deel staat verticaal een zorgvuldig getekende sleedoorntak met alles d'rop en d'ran: bladeren, vruchten en doornen. Dit veelzeggende symbool van Doornspijk is op het wapen een overtuigender zinnebeeld van het agrarisch deel van Elburg dan het armetierige takje dat op het oude wapen van Doorn-spijk (uit 1923) boven de Gelderse leeuw te zweven.

Op het Elburgse deel van het wapenschild komt eveneens het oude wapen (uit 1816) in gewijzigde vorm terug. In plaats van een in de breedte uitgedijde poort, waarvoor een leeuwtje lag te dommelen, komt een omhoog strevend poortgebouw met op de hoektorens en het middendak vier naar links waaiende vlaggetjes.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDit in zijn verticale streving zeer boeiende wapenschild wordt gedekt met een kroon van vijf bladeren - eens de bekroning van het Elburgse stadswapen - en vastgehouden door twee, zoals men dat in de heraldiek of wapenkunde noemt, getongde en genagelde leeuwen. Bron: http://www.elburg.nl/webpage.jsp?objectid=4902.

De Kloostertuin Elburg is een erg mooie plek binnen Elburg zelf. Je vindt er de rust zelf. Je ontsnapt hier even aan de drukte die er zeker is op een mooie dag zoals wij die nu hier hebben.

De tuin staat vol met kruiden en beelden. Overal staat er informatie bij.
het pand is uit de 15de eeuw. Je kunt het ook nog bezoeken.

Aan de voorzijde is de VVV gevestigd. Het is meer dan de moeite waard om hier een bezoek aan te brengen.

Kloostertuin Elburg
In de eerste helft van de 15e eeuw werd aan de Jufferenstraat een klooster gebouwd. Dit Godshuis werd gewijd aan de Heilige Agnes en bevolkt door kloosterzusters. Het kloostercomplex vond een voorlopige voltooiing in 1475 na de bouw van een dubbelkapel. Het aantal nonnen groeide vanaf de vijftiende eeuw gestaag en ook vrouwen van gegoede komaf gingen in het Agnietenklooster wonen. Ze bleven zo goed als onzichtbaar voor de buitenwereld en verrichten in stilte hun arbeid door te bidden, te lezen en te luisteren naar de mis. Ook hielden ze zich bezig met handwerk.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVanaf het jaar 1580 was dit allemaal verleden tijd. In Elburg was de invloed van de Reformatie zo sterk dat het klooster in handen kwam van het stadsbestuur. De laatste 13 nonnen werden uit het klooster gezet. Lange tijd had het kloostercomplex verschillende functies. Het gebouw diende onder andere als school en stadsgehoorzaal. In de periode 1954-1985 deed het gebouw dienst als gemeentehuis. Vanaf 1985 is het voormalige klooster in gebruik als Gemeentemuseum.

Elburg aan zich is niet erg groot en waarom dan niet nog een stukje langs de gracht lopen. Schuin achter de kerk ligt een Joodse begraafplaats. We gaan even dichterbij kijken. Aan de muur hangt een informatie bordje van de ANWB.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSJoodse begraafplaats
Woning der levenden noemen joden hun begraafplaats. Deze begraafplaats werd in het begin van de 18de eeuw aangelegd. De tekst boven de ingang betekent: “al ging ik ook in de schaduw des doods, ik zou geen kwaad vrezen want Gij zij bij mij.

We hebben erg genoten van het stadje Elburg. Het is een leerzame wandeling. Je bent ook wel even bezig om alles te zien en te lezen. Heb je een GPS nodig voor deze wandeling?. Nee hoor deze wandeling is prima te lopen zonder gps. Over horecagelegenheden hoeft U zich geen zorgen te maken. In het centrum zijn er voldoende gelegenheden om even iets te drinken of te eten.

Er ligt voor Elburg een grote parkeerplaats (Zwolscheweg) waar U de auto gratis kunt parkeren. Tegenover de parkeerplaats is ook een grote supermarkt. Wilt U met de trein dan zijn er de volgende mogelijkheden. Vanaf de stations Zwolle of Wezep kunt U met de bus naar Elburg. Kijk van te voren even op de site van http://www.9292ov.nl voor de dienstregeling.

POI’s
Als poi is heel Elburg wel aan te raden. In het lijstje staan ook onze poi’s zoals die tijdens de wandeling zijn opgeslagen. Als ik ze allemaal had opgeslagen dan zou het erg onoverzichtelijk geworden zijn. Er is geen waypoint file van deze wandeling beschikbaar.

  • Start/ Einde N52 26.778 E5 50.241
  • Kerk N52 26.912 E5 50.150
  • Vischpoort N52 26.960 E5 49.906
  • Haven N52 26.985 E5 49.802
  • Kazematten N52 26.970 E5 49.882
  • Sluis N52 26.970 E5 49.830
  • Kanon N52 26.895 E5 49.773
  • Leeuw met Stadswapen N52 26.848 E5 49.955
  • Kloostertuin N52 26.849 E5 50.130
  • Joodsbegraafplaats N52 26.910 E5 50.269

 


 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.