Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Vierlingsbeek Maasheggen

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Zo mooi, zo open en zo intiem.

Het duurde even voordat ik een representabele foto gevonden had van deze wandeling.

Natuurlijk maken de gevlochten heggen een bijzondere indruk. Maar ook die grote eiken en enorme essen spreken me aan. En de variatie in bermstruiken. De sleedoorn en meidoorn voor de heggen, aangevuld met vlier, es, kardinaalsmuts, wegedoorn, wilg en kornoelje, dikwijls overwoekerd met hop of klimop.

Bovendien brengt de rivier de Maas een bijzonder verhaal mee. Het waterpeil is zo enorm wisselend dat deze hele wandeling helemaal onder water kan komen te staan, of omgekeerd, dat de stuw van Sambeek het water tegen moet houden om de rivier überhaupt nog voor de scheepvaart bevaarbaar te houden.

De wandeling start in Vierlingsbeek en gaat langs de heggen en over zandduinen tot aan de Maas bij de stuw van Sambeek. Daar wilden we pauzeren, maar het is nog geen zomer, dus zijn we verderop met het pontje overgestoken naar Afferden, waar we een eenvoudig eethuisje vonden. Daarna over een IVN leerpad langs de Maas terug. Een prachtige en heel bijzondere natuurwandeling.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 18 km bij Vierlingsbeek.
Lengte: Totaal 18 km. Er zijn verkorte versies van 13/12/7 en 5 km van deze wandeling beschikbaar. Ook is er een WPT en RTE file beschikbaar.


De meeste wegen buiten het bos zijn goed begaanbaar, een beetje glibberig en modderig na de regen van vandaag, maar in het bos zijn de paden lastig en smal vanwege de wortels van de eikenwal.


Daardoor is alleen de route buiten het bos geschikt voor scootmobiel.
Honden in het bos aan de lijn.


Er zijn onderweg heel geregeld bankjes.


De Parkeerplaats bij de startplaats is royaal, maar bij de start van het De Ponti Pad is dat beperkt.
Alle routes kunnen in omgekeerde richting worden gevolgd.

Maar deze wandeling is via de veerpont ook goed te combineren met de 8 km van het Bergerbos.


  De kenmerken
  startpunt Vierlingsbeek, bij kerk
  positie Noord-Brabant, Nederland. Co√∂rdinaten: N51.619229 E5.998829
  afstanden 18.0 km, 13 km, 12 km,
  type Heggen/Rivier/Wei
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Niet aanwezig
  Datum wandeling 11-04-2010

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSSTART N51 35.800 E6 00.666
We starten bij de kerk van Vierlingsbeek. Als we richting noordoost het dorp verlaten, zien we meteen al hoe de maasheggen, zoals ze genoemd worden, in elkaar verstrengeld worden.

Vierlingsbeek N51 35.787 E6 00.662
Met 2500 inwoners is Vierlingsbeek een van de grotere plaatsen in deze omgeving. De kerk heeft een vrijstaande toren, een zogenaamde campanile, naar Italiaans model. De kerk is toegewijd aan de H. Laurentius en reeds vanaf het jaar 1000 heeft er een stenen kerk gestaan.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn de 15e eeuw werd een nieuwe gotische kerk gebouwd met een 60m hoge toren. Van 1648 tot 1800 namen de protestanten bezit van Brabant, het Land van Cuyk, en dus ook van de kerk. De katholieken moesten in die periode naar de schuilkerk in de Smakt in Limburg uitwijken. Toen de katholieken de kerk terugkregen, bouwde men een nieuwe protestante kerk, maar de katholieke aannemer bouwde zo slecht, dat de kerk instortte. Door bemiddeling van Koning Willem II bouwde men een nieuwe protestantse waterstaatkerk - niet een bouwstijl, maar onder controle van het Ministerie van Waterstaat - die men het Koningskerkje noemde.

Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog werd de Laurentiuskerk volledig en het Koningskerkje gedeeltelijk verwoest. In 1952 werd de nieuwe kerk ingewijd; de toren is later in 1960 gebouwd. Het Koningskerkje deed tot 1997 dienst en is na de restauratie in 1999 als trouwzaal in gebruik genomen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSMaasheggen N51 36.083 E6 01.012
Anders dan in de Vendée in Frakrijk, waar we hele hoge, brede begroeiing als afscheiding rond weilanden hebben gezien, zien we hier smalle, bijna houterige heggen. Veelal uit sleedoorn en meidoorn - ook haagdoorn genaamd - opgebouwd. Men zaagt een zijtak in en buigt die zijwaarts naar beneden om die met andere takken te verweven tot een afscheiding. De takken die dwars op de afscheiding groeien worden helemaal afgezaagd, waardoor een mooi smal natuurlijk hekwerk ontstaat. We zien vele dwarse takken dikwijls over elkaar heen tot wel 5 meter zijwaarts uitgroeien.

De heggen worden al sinds de Middeleeuwen gebruikt als veeafscheiding. Vooral de stekelige doornen houden het vee op afstand.

Maasheggen - waarom hier? N51 36.312 E6 01.134
Waarom zien we die juist hier en niet overal in het land? In de polders kunnen sloten als afscheiding dienen. Na de uitvinding van deGPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPS prikkeldraad - we weten nu waarom het prikkeldraad is geworden, in plaats van gewone gladde draad, en waarom de gewone gladde schrikdraad ook prikkelt - zijn vele bewerkelijke heggen verdwenen. Maar hier niet.

Dat komt omdat dit gebied als waterbuffer van de Maas dient en in het regenseizoen het water hier opgevangen wordt. Deze weilanden en de hele wandeling komen onder water te staan. De heggen kunnen goed tegen de stroming van de rivier, remmen die stroming af en houden zo achterblijvend slib vast. In datGPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPS slib zit veel kalk, zodat we hier een kalkrijke bodem hebben.

Al snel zien we verschil tussen de hoger gelegen akkers en de laag gelegen weilanden. De Maas ligt nu helemaal verscholen in een diepe sleuf.Af en toe zien we de mast van een schip of een deel van de bovenbouw door het weiland glijden.Links van ons liggen de dorpjes Groeningen en Vortum-Mullum. Door twee kleinere, maar wel heel oude bosjes wandelen we verder. Waarom die bosjes?

 

Groeningsche Bergen N51 36.722 E6 00.750
Eventjes slingeren we door een ruig bosgebied. Het vGPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSalt ons op, dat de grond echte zandgrond is, niet vettig en niet glad.

Men zegt dat zo'n 6000 jaar geleden deze zogenaamde rivierduinen zijn ontstaan, doordat de wind op de droge rivierbedding vat kreeg. Dat stuifzand is aanzienlijk minder vruchtbaar, dan de vettige rivierklei. Immers het regenwater kan tussen de grovere zandkorrels sneller in de bodem zakken, dan tussen de leemachtige klei. Om deze zandgrond nuttig te maken, plantte men er bomen op, hakhout en geriefhout.

 

Winteraconieten N51 36.509 E6 00.969
Het bos is al hGPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSeel oud en onder de bomen zien we in het vroege voorjaar de mooie gele bloemetjes. Het zijn winteraconieten.

Die zijn rond 1950 op veel plaatsen aangeplant voor commerciële bollenteelt. Dit is echter nooit succesvol geweest en de plantjes zijn verwilderd. De gehele winteraconiet (Eranthis hiemalis) is een giftige plant (Alcaloid).

De Zoetepas en de Zurepas N51 36.999 E6 00.432
Na dit eerste bosje zien we links dat de akkers duidelijk hoger liggen. Aan de westkant van deze wandeling liggen de Zurepasweiden en verderop rechts liggen de Zoetepasweiden.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHoe komen die aan hun naam? De Zure pas heeft betrekking op de zure grond en in tegenstelling daarmee de Zoete pas, die niet zuur is, maar kalkrijk.

Die kalk wordt door de Maas aangevoerd vanuit het mergelland en afgezet tijdens de overstromingen. We zien daar dan ook heel veel kalkminnende planten, zoals de es.

Op de Zoetepas zien we omgeploegde akkers en maïs. Omdat er geen kalk op afgezet kan worden, kun je ook zeggen, dat de Zurepasweiden dus hoog liggen en de Zoetepasweiden laag langs de rivier.

VGPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSortumse Bergen N51 37.723 E5 59.603
En dan voorbij het driehoekige pleintje met bank en informatiepaneel volgt een tweede bosje. De Vortumse Bergen. Sommige bomen zijn meer dan honderd jaar oud. Als we tussen de knokige stammen en over de wortels heen struikelen, zien we dat de duinen inderdaad een stuk hoger liggen dan de oostelijke rivierbedding. Hier blijft het bij hoogwater droog. Hier vluchten bij hoogwater dan ook vele dieren naartoe.

Sommige dieren wonen er voor vast, kijk maar naar de dassenburcht. De dassen liggen waarschijnlijk te slapen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDas N51 37.755 E5 59.516
De das is een vrij groot roofdier, 50 tot 70 cm lang en weegt rond de 15kg. Hij is familie van de marter, hermelijn, bunzing en wezel.

Met hun zwart-wit getekende kop en grijzige vacht laten ze zich alleen zien tegen de avond en in de nacht. Ze hebben een geweldig goed ontwikkeld reukorgaan. Overdag slapen ze in hun hol, een burcht, met diverse uitgangen en soms meerdere kamers. Ze leven als families bijeen.

In de avondschemering en nacht gaan ze op zoek naar voedsel. Dat zijn regenwormen, insecten en larven daarvan, maar ook maïs, graan, gevallen fruit van fruitbomen, bessen, slakken, mollen, konijntjes en vogel(eieren). Dit is het ideale woongebied. Er is veel variatie in het voedselaanbod. In de natte weilanden zitten vele regenwormen en de maïsveldGPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSen liggen op de hogere zandgrond.

Na het bos kijken we uit over de ruimere uiterwaarden. Let ook eens op de bomen en planten. Verderop zullen we er meer aandacht aan schenken.

Nu gaan we richting de Maas. We zien er enkele huizen op een terp en daarachter enkele hoge constructies. Via een omweg gaan we naar de stuw. Daardoor krijgen wen een prachtig zicht op het hele complex.

Maas N51 38.248 E5 59.428
Rechts zien we de Maas liggen in een diepe bedding. Er wordt hard gewerkt aan de stuw, de Stuw van Sambeek. De stuw houdt bij laagwater de vaardiepte van de rivier op minimaal 3 meter. Maar omdat het debiet van de Maas zo enorm veel kan verschillen kan de stuw ook helemaal uit het water gehaald worden. De laagste afvoer is in 1976 geweest met 20 m3/s en de hoogste doorstroming was in 1993 3000 m3/s, gemiddeld stroomt er 230 m3/s langs de stuw.

In de Maas liggen zeven stuwen en daarbij behoren ook de sluizen en vistrap. Dit complex bestaat uit een stuw en drie sluizen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSStuw van Sambeek N51 38.466 E5 59.130
De stuw, aan de overkant gelegen, kent twee delen, de poiréestuw van 63m en de stoneystuw, tussen de peilers van 34m breed.

Opvallend is dat de gebouwen op hoge peilers staan. Bij hoogwater, komt het water zo hoog, dat het hele complex verdwijnt in het water. De stuw wordt dan helemaal geopend en de poiréestuw wordt dan zelfs helemaal verwijderd.

Men is nu bezig met de opbouw van een nieuwe stuw, die voor de huidige stuw wordt geplaatst. Daarmee wordt het waterpeil in de rivier verhoogd om voor de duwvaart een 35 cm grotere diepgang toe te laten.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSSluizen van Sambeek N51 38.453 E5 58.897
De drie sluizen hier kun je mooi bekijken vanaf de bankjes en terras aan de wal. Het verval is 3,15m. Per jaar passeren 35 000 schepen uit de beroepsscheepvaart, goed voor 40 miljoen ton, en 15 000 recreanten.

Er liggen drie sluizen. De middelste, de oude sluis uit 1930, is 260m lang en 16m breed. Deze sluis heeft een tussenhoofd die de sluis kan verdelen in een kolk van 110 en 135 meter. Zeg maar een extra stel sluisdeuren, zodat er niet zoveel water geschut hoeft te worden.

De nieuwe sluizen uit 1965 zijn een tweelingsluis van ieder 142m lang en 16m breed.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet regent vandaag. Niet veel, vooral van die miezerige motregen, die je na verloop van tijd wel nat maakt, zonder dat je het merkt, en dus toch de paraplu vereist. 
Voor mevrouw Liesbeth Bergholz van het terras De Meerstoel N51 38.377 E5 58.903 reden om niet geopend te zijn. "Alle dagen geopend" staat er te lezen. Bij slecht weer en in december, januari dus niet altijd. Dat is spijtig, want we hebben er nu precies de helft op zitten. Het leek ons dus een ideale locatie.Nu moeten we verder tot via de veerpont naar Afferden, waar we een eethuisje vinden. Ook een goed alternatief. Net voor de pont volgen we nog een bijzonder interessant leerpad, uitgezet door IVN. Dus niet rechtstreeks doorlopen over de verharde weg!

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSEs N51 38.222 E5 58.918
De es zien we onderweg als struik, maar ook als boom. Essen hout is zeer taai en sterk. Het wordt dan ook gebruik voor het maken van stelen voor bijlen, schoppen en hamers. We kennen het ook van de buigzame liggers van de brug bij gymnastiek.

Het is een snelgroeiende boom, die graag in vochtige kalkrijke grond staat. Het blijkt familie van de olijfbomen te zijn. De langwerpige bladeren staan in groepen van 11 of 13 blaadjes tegenover elkaar.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIVN De Pontipad N51 38.035 E5 59.573
Startplaats (alternatief) N51 37.731 E5 59.458

Niet alleen de gewone es, maar ook de meidoorn, sleedoorn, gewone braam, wilde roos, vuilboom, brem, lijsterbes, vogelkers, lijsterbes, bosrank, kamperfoelie, rode kornoelje, gewone vlier, kardinaalsmuts, hop, eenstijlige meidoorn, hazelaar, eik met bliksemspoor, boswilg, wegedoorn, een gevlochten veekering, veldesdoorn (Spaanse aak), een wetterpoel en bijenhotel…..

IVN heeft een natuurpad uitgezet, met vele leerrijke momenten. De route heet het Pontipad, en de startplaats daarvan is ook voor ons een alternatieve parkeerlocatie.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVeerdienst Sambeek Afferden N51 37.980 E6 00.135
Het veerpont naar Afferden wordt beheerd door Jos Denissen. De Pierre II is door Denissen zelf ontworpen. De pont is in 1993 in de vaart gesteld en is extra breed en heeft twee DAF motoren; zo sta je nooit in de uitlaatgassen.

Het schip kan 50 ton dragen. Per dag worden er 300 schoolkinderen overgezet. Om de vier jaar wordt de pont vijf dagen uit de vaart genomen voor inspectie en onderhoud. (Houd er in oktober 2010 rekening mee).

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSOudste landschap van Nederland N51 36.967 E6 00.919
De gemeente Boxmeer presenteert dit gebied, als het oudste landschap van Nederland. We geloven dat, en het is er prachtig. Ook vermeldt men, dat er veel kwelwater naar de oppervlakte komt, zeker vanaf het hoger gelegen zandlagen. Kwelwater is dikwijls rijk aan mineralen, die uit de bodem worden opgenomen. Hier uit zich dat doordat er veel ijzer in het water zit. Dat zorgt voor een roestbruine kleur.

Doordat we door zGPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSijn gelopen naar Afferden, is het tweede deel van de wandeling aanzienlijk korter geworden, zodat we wel laat aan de lunch zaten, maar toch redelijk op tijd de wandeling konden afsluiten.De variatie, de schoonheid van het landschap, de interessante items en de rust in de omgeving maken deze wandeling tot een gezonde beweging en een lust voor de geest.
…. En dan heb ik het nog niet gehad over de vele vogels en bermplanten en bloemen onderweg. Gauw doen, want die bloeien in de lente!

Startpunt 
A1030 18 km Vierlingsbeek Sambeek Maasheggen 17.8 km  N51 35.800 E6 00.666
A1031 7 km Vierlingsbeek Maasheggen 6.5 km                  N51 35.800 E6 00.666
A1032 13 km Vierlingsbeek Maasheggen 12.7 km               N51 35.800 E6 00.666
A1033 12 km Sambeek 11.9 km                                     N51 37.731 E5 59.458
A1034 5 km Maasheggen 5.3 km                                    N51 37.731 E5 59.458

POI's

  • Vierlingsbeek                             N51 35.787 E6 00.662
  • Maasheggen                             N51 36.083 E6 01.012
  • Maasheggen - waarom hier?        N51 36.312 E6 01.134
  • Groeningsche Bergen                  N51 36.722 E6 00.750
  • Winteraconieten                        N51 36.509 E6 00.969
  • Zoetepas en de Zurepas             N51 36.999 E6 00.432
  • Vortumse Bergen                       N51 37.723 E5 59.603
  • Das                                         N51 37.755 E5 59.516
  • Maas                                       N51 38.248 E5 59.428
  • Stuw van Sambeek                     N51 38.466 E5 59.130
  • Sluizen van Sambeek                  N51 38.453 E5 58.897
  • Es                                           N51 38.222 E5 58.918
  • IVN De Pontipad                        N51 38.035 E5 59.573
  • Startplaats (alternatief)              N51 37.731 E5 59.458
  • Veerdienst Sambeek Afferden       N51 37.980 E6 00.135
  • Oudste landschap van Nederland   N51 36.967 E6 00.91

 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.