Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Natuurgebied de Langstraat

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Een niet al te lange route die door een mooi en afwisselen nat gebied voert. Geen route voor de snelle wandelaar. Wel een leuke route voor diegene die graag vogels spot en rondkijkt in de natuur. Wat er is meer dan genoeg te zien en te beleven. Wij zijn dan ook uren onderweg geweest.  We beginnen deze wandeling op het voormalig station Hoogevaart waar vroeger het halve zolen lijntje liep.

Meer informatie over dit gebied kunt u vinden op de website natuurgebied Langstraat.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 8 kilometer in het natuurgebied de Langstraat Bij Capelle, gemeente Waalwijk.
Er zijn geen verkortingen van deze wandeling beschikbaar.
De route is gedeeltelijk vrij drassig. Goede schoenen zijn zeker aan te bevelen.
Op deze wandeling zijn honden niet toegestaan, ook niet aangelijnd.
Op korte afstand van de parkeerplaats vindt u een horecagelegenheid.

 

  De kenmerken
  startpunt Capelle
  positie Noord-Brabant, Nederland. Co├Ârdinaten: N51.684055 E5.011410
  afstanden 8.0 km,
  type Open landschap
  begaanbaarheid Gedeeltelijk drassig
  scootmobiel Nee
  honden Gedeeltelijk aangelijnd
  horeca Niet aanwezig
  Datum wandeling 13-09-2010

  Langere beschrijving
 

 GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSOoit waren we op vakantie aan de rand van de Loonse en Drunense duinen. Een bezoekje aan de plaatselijke VVV in Loon op Zand leverde een leuke folder op van een wandeling in natuurgebied de Langstraat.

Dat foldertje lag al ruim 2 jaar in de doos te wachten. Misschien een leuke locatie voor de vogelgroep van IVN-Geldrop. Daarom zijn we er eens gaan kijken. En dit gebied is zeker de moeite waard.

Wel goede schoenen aantrekken. Want het kan behoorlijk nat zijn. Zelfs in droge tijden.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSEen ruime parkeerplaats op een historische plaats. Hier heeft vroeger het Spoorwegemplacement Kaatsheuvel-Capelle gelegen. Niet dat je daar veel van terugvindt.

Halte Hoogevaart
Het voormalige spoorwegemplacement was vroeger de halte ‘Hoogevaart’ op de lijn Lage Zwaluwe - ‘s-Hertogenbosch. Later heette de lijn Kaatsheuvel-Capelle. Het station diende als distributiecentrum van bestelgoederen. Hoogevaart was één van de vele stopplaatsen van de trein: de volgende halte lag bijvoorbeeld al op twee kilometer afstand aan de Nieuwevaart. In die tijd gebruikten de mensen de trein alleen om op reis te gaan. Forensenverkeer bestond in die tijd nauwelijks. Iedereen werkte in zijn/haar eigen woonplaats.

De spoorverbinding stond lang bekend als het ‘Halve Zolenlijntje’, doordat veel plaatselijke schoenmakers ervan gebruikmaakten. Het bestaan als spoorlijn eindigde in 1972.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHerinnering
In opdracht van het Platform Langstraat is het terrein van het voormalige spoorwegemplacement heringericht. Hierbij zijn enkele spoorattributen teruggeplaatst om de herinnering aan weleer in stand te houden. Ook zijn er bankjes geplaatst voor
wandelaars en andere gebruikers van het fietspad.

Het emplacement maakt deel uit van natuurgebied De Langstraat en de schitterende wandelroute die in het gebied is aangelegd.

De wandeling loop het eerste gedeelte over het fietspad. Hier heeft vroeger het Halve Zolen lijntje gelegen. Het is dat u dat weet, want je ziet het verder nergens aan. Of het moet zijn dat het fietspad iets verhoogt aangelegd is.

Het Halve Zolen lijntje
De Langstraatspoorlijn, in de volksmond ook wel Halve Zolenlijn genoemd, was een spoorlijn van Lage Zwaluwe via Waalwijk naar 's-Hertogenbosch. De bijnaam Halve Zolenlijn komt van de schoenenindustrie. De lijn zou ook "Halve Zolenlijn" genoemd worden omdat hij maar enkelsporig was aangelegd. Er was tijdens de aanleg al wel rekening gehouden, om de lijn eventueel in een later stadium dubbelspoors te maken, wat nog te zien is aan de brugpijlers van bijvoorbeeld de Moerputtenbrug in de Moerputten.

De spoorlijn werd geopend tussen 1886 en 1890. Met deze spoorverbinding werd voornamelijk leer en aanverwante artikelen van en naar de Langstraat vervoerd. Lage Zwaluwe fungeerde als overlaadpunt voor scheepvaart naar Rotterdam. Op het talud tussen Raamsdonksveer en 's-Hertogenbosch ligt een fietspad, het Halve Zolenpad genaamd. Voor meer informatie zie Wikipedia.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSKwelwater
Aan het begin van de route loopt u langs een sloot. Deze ligt op de naad of lekrand van Noord Brabant. Het is de overgang van de hoge zandgronden van de Kempen naar het kleilandschap van de Maas. Het regenwater dat op de hoge gronden valt stroomt ondergronds naar dit gebied. Ondergronds vermengt het grondwater zich met mineralen. Het grondwater komt hier een kleilaag tegen en wordt naar boven gedrongen als kwelwater. Wanneer dit kwelwater in aanraking komt met zuurstof kleurt het bruin.

Nadat we de sloot verlaten hebben komen we langs herkenningspunt 3 op deze wandeling "Huis Zuidewijn of Zidewinde. Door de dichte begroeiing kunnen we helaas het huis niet zien. Het kan zijn dat u 's winters een beter uitzicht heeft.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSNatuurgebied de Langstraat
Verschillende organisaties (Staatbosbeheer, waterschap de Brabantse Delta, provincie Noord-Brabant en gemeente Waalwijk) zijn verenigd in het Platform Langstraat.

Dit platform zet zich in om het natuurgebied De Langstraat verder te ontwikkelen en voor iedereen toegankelijker te maken. Staatsbosbeheer probeert door natuurontwikkeling vooral planten te beschermen, die hun bestaan danken aan de bijzondere samenstelling van het grondwater.

Agrarisch en particulier landschapsbeheer bevorderen de kwaliteit van de omgeving van dorpskernen. Waterschap de Brabantse Delta, Provincie Noord-Brabant en gemeente Waalwijk maken zich sterk voor het behoud van het cultuurhistorisch erfgoed en de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater.

De langstraat is ongeveer 400 hectare groot en werd gespaard tijdens de laatste ruilverkaveling in 1970. Het gehele gebied is aangewezen als Ecologische Hoofdstructuur en valt onder de Europese Habitatrichtlijnen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet gebied direct lang het pad ligt soms een flink stuk lager. Het zijn voormalige landbouw gebieden die afgegraven zijn. Nu kunnen de grondwaterafhankelijke planten weer bij het grondwater. Veel mooie planten kunt u in dit natte gebied vinden.

Met een stevige plastic zak onder de knieën konden we deze mooie foto van de zonnedauw nemen. Terwijl we daarmee bezig waren kwam een grote groep fotografen langs. Die hadden dit mooie gebied ook ontdekt en liepen volop rond te knippen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSSlagenlandschap
Dit gebied is 700 jaar geleden ontstaan door vervening. Oorspronkelijk was het een groot moeras. De toenmalige Graaf Willem III gaf stukken van dit gebied uit om te ontginnen. Deze stukken grond werden een hoeve of slag genoemd. In de vorige eeuw werd het woord slagenland in gebruik genomen voor deze manier van ontginnen.

Het landschap kenmerkt zich door lange smalle percelen. Veelal gescheiden door Elzenheggen. De els werd geplant om de slootkanten te verstevigen. Daarnaast diende de heggen ook om een perceel af te bakenen. De els werd verder gebruikt als brandhout in bijvoorbeeld een bakkersoven. Het is een belangrijk gebied voor vogels en insecten.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVeel tijd om te kijken naar het Slagenlandschap kregen we niet. Er stonden een groot aantal zeer nieuwsgierige jonge koeien. En die liepen even later in kolonne achter ons aan. Leek wel zwaan kleef aan. Gelukkig was het meer gezellig dan gevaarlijk.

En zo liepen we verder tot we in de verte een dijk zagen liggen.

De Meerdijk
Dit was de grens tussen de vroegere gemeenten Besoyen en Sprang. In de veertiende eeuw kon je hier grond kopen voor het verbouwen van gewassen of het steken van turf. De grond werd in blokken verkocht en door dijkjes omringd. Langs de dijk liep een veenstroompje, de Spranghe genaamd. Deze naam komt terug in het dorp Sprang.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSGevederde vrienden
In dit natte gebied met zijn vele struiken kunt u veel vogels zien. Bijvoorbeeld de kleine karekiet, blauwborstje, de roek de heggemus of de bastaard nachtegaal. Het is een gevarieerd vogelgebied.

Goede schoenen zijn in dit gebied noodzakelijk. Voor je het weet sta je tot je enkels in de modder. Zeker als je met een verrekijker naar boven staat te kijken. Daarna gaat het verder naar de Winterdijk.

Winterdijk
De dijk biedt uitzicht op de voormalige buitenpolders van de Langstraat. Het gebied werd een binnenzee na de Sint Elisabethsvloed in 1421. Sinds de 16e eeuw viel het land steeds droger door aanslibbing. Daardoor kon het in gebruik genomen worden als hooiland. De slibdeeltjes waren gratis mest voor de boeren. Het land is in smalle percelen verdeeld, omringd door sloten. Dit was al eeuwen lang een gebruikelijke werkwijze. Ook in dit gedeelte zijn veel vogels te spotten.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSSporenplanten
Langs de sloten en op de hooilanden groeien veel soorten varens en mossen. Ze behoren tot de zogenaamde sporenplanten. U komt hier ook de zonnedauw tegen. De zonnedauw groeit op voedselarme en zure grond. De plant wordt 2 tot 10 cm hoog en vormt een bladrozet. De langgesteelde bladeren zijn opstaand en omgekeerd eirond. Op de bladeren zitten talrijke, kleverige, klierweefsel bevattende, haardunne tentakels. Hiermee vangt de plant kleine insecten, zoals Simuliidae. Het blad rolt om het insect heen en scheidt verteringsenzymen uit. De hierbij vrijkomende voedingsstoffen (o.a. stikstof) wordt door de plant opgenomen. Zie ook Wikipedia.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSZuiderafwateringskanaal
Onder druk van de hoofdzakelijk in de Langstraat wonende grondeigenaren en pachters had men besloten om tussen Hagoort en Keizersveer niet de bedding van de Oude Maas te volgen, maar deze meer noordwaarts te laten lopen, zo dicht mogelijk langs de bandijk van het Land van Altena.

Op die manier bleven de aan de oevers van de Oude Maas gelegen en kwalitatief zeer goede hooilanden gespaard en werd voorkomen dat deze percelen gedeeltelijk werden afgesneden van het centrum van de hooihandel. De Oude Maas zou verder dienst blijven doen voor de zuiderafwatering en voor de scheepvaart op de Langstraatse havens (later werd om diverse redenen alsnog besloten tot de aanleg van een Zuiderafwateringskanaal). Het stroomgebied van de Scheisloot werd zoveel mogelijk benut om het Noorderafwateringskanaal aan te leggen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHogevaart
Een van de vele kanaaltjes die uitkomen op het Zuiderafwateringskanaal. Vanaf de veertiende eeuw werd turf over dit soort kanaaltjes vervoerd. Waar nodig werden overslagplaatsen aangelegd waar de turf kon worden overgeladen op grotere boten.

We moesten de sluis oversteken. Het is mooi te zien hoe het waterpeil geregeld word. De aanwezige schapen namen direct de benen en bleven ons van enige afstand scherp in de gaten houden.

De lage Hoven
Heel vroeger lag dit gebied hoger door de aanwezigheid van een dik veenpakket. Later is dit veen verdwenen en kwam het land enkele meters lager te liggen. Het gebied zou een moeras worden als niet regelmatig overtollig water zou worden weggepompt. In de verte kunt u de winterdijk zien liggen. In de vijftiende eeuw drong de zee tot hier door. De winterdijk bood bescherming voor de dorpen Baardwijk, Waalwijk en Besoyen.

In sloot en plas
Aan de overkant van het Zuiderafwateringskanaal liggen diverse sloten. Met daarin een rijkdom aan water- en oeverplanten en een grote verscheidenheid aan vissen, amfibieën, mossels, insecten en slakken.

Bijzonder is de grote modderkruiper. Die ademt door kieuwen en door de huid waarbij zijn darm als een soort long dient. Bij een lage waterstand kan de modderkruiper overleven in de modder. Vroeger werd deze vis in een wekfles bewaard. Bij slecht weer werd de modderkruiper onrustig. Zo had men een primitieve barometer.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSEn vervolgens kwamen we bij een mooie vogelkijkwand. Maar zoals zo vaak zie je op dit soort plekken nauwelijks een vogel. En dat was nu niet anders. Het was geheel rustig voor onze ogen. Zelfs met de verrekijker was er geen enkele vogel te ontdekken.

Wat later liepen we langs een serie petgaten. Daar zaten veel meer vogels. Met de verrekijker waren die goed te bekijken. Ook de natuur in dit gebied is gevarieerd en de moeite van het bekijken meer dan waard. Eigenlijk is er teveel te zien voor één wandeling.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSPetgaten
Een petgat is een plas die ontstaan is door het afgraven van veen. De stroken land worden legakkers genoemd. De zes petgaten hier zijn gegraven voor nieuwe natuurontwikkeling en de studie van verlandingsprocessen. Men hoopt hierdoor de trilvenen weer terugkomen.

De Dullaert
De Dullaert is een schitterend gebied uit het verleden, met een plantengroei om van te watertanden. Enkele willen we hierbij noemen: Groenknol orchis, Veenmosorchis, Vleeskleurige orchis, Rietorchis, Nachtorchis, Veenbes, Lange zonnedauw, Beenbreek enz. Dit gebied van ± 40 hectare, is ontgonnen tussen 1936 en 1939 in opdracht van de verzekeringsmaat-schappij “De Utrecht”. Het ontgonnen gebied is nooit goed cultuurland geworden vanwege de enorme kwel in dit gebied.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVervolgens gaat de wandeling verder door een Elzenbroekbos. Daar kwamen we ook een Buizerd tegen.

Die zat ver van ons op een paaltje. Toch maar een foto gemaakt. Met wat digitaal inzoomen bleef er nog een aardige foto over. Maar een sterkere zoom-lens staat nog steeds op ons verlanglijstje.

Achterkaden
Bijna alle wegen in dit gebied zijn noord-zuid of oost-west gericht. Dit heeft te maken met de blokverkaveling. Elk ontginningsblok werd aan de zuidzijde afgesloten met een achterkade. Op aaneengesloten achterkades werden werden wegen aangelegd. Als het land steeds lager kwam te liggen werden de wegen verhuisd naar een andere achterkade. De verlaten weg werd dan een "oude straat" genoemd.

Zonnekinderen
Langs het halve zolenpad kunt u planten vinden die u tot nu toe nog niet bent tegengekomen. Dit komt door de kalkarme zandgrond die voor de aanleg van de spoordijk is gebruikt.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe hadden meer oog voor de vogels en minder voor de planten. En dan is een gewone reiger als leuk om op de foto te zetten. Deze reiger zat dicht bij ons in de buurt en in zijn vlucht konden we hem (of haar) mooi op de plaat zetten.

Dit is een wandeling waar veel te zien is. Je komt eigenlijk tijd te kort om alles in je op te nemen. Ondanks dat we rustig gelopen hebben en veel stilgestaan hebben willen we best nog een keertje terug. In een ander jaargetijde.

En als u na de wandeling snakt naar een kopje koffie. Op een kilometer van de parkeerplaats vindt u een restaurant.


 
  03-11-2014 : Tineke en Nart

Vandaag (01-11-2014) maakten we deze mooie en afwisselende wandeling. Het advies om waterdichte schoenen aan te doen was niet voor niks...hier en daar erg drassig en totaan de enkels door de modder. Maar we hebben genoten! De parkeerplaats die wordt genoemd als start is niet per auto bereikbaar. Wij parkeerden zo'n 600 m verderop tegenover een kerk op coordinaat N 51.67446 en E 5.01401. De vogelkijkwand is er niet meer, maar vervangen door een vogelkijkhut precies tussen het 4e en 5e petgat en via de achterzijde bereikbaar (N 51.68788 E 4.99731)Je moet er dus eerst helemaal omheen lopen, het hekje door en dan links af langs de sloot en dan weer een bruggetje over. Er staan duidelijke bordjes. We zagen o.a.wilde eenden,tafeleenden, grauwe ganzen, zwanen en buizerds.