Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  s Gravenmoer

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

In mei meien de boeren het gras....
Een dubbele beschrijving dit keer. Niet alleen het wonderschone plaatsje 's-Gravenmoer, maar ook de mooie boerenbedrijven in de omgeving.

Soms biedt een wandeling totaal andere mogelijkheden, dan natuur of cultuur. In deze thema-wandeling vertellen we over de melkkoe, mest, groeiprocessen en wat moet je daarmee. De boer moet het weten. Dus stappen we in zijn laarzen en gaan de boer op. Planten hebben mest nodig om te groeien. Hoe werkt dat proces? Koeien geven melk, biefstuk en vlaaien. Hoeveel? Is in de wei lopen beter of slechter voor het milieu? We zien veel koeien buiten.Maar ook de zon, de prachtige lanen, de grote huizen en de polder maken de route interessant.

In Raamsdonk hebben we geen geschikte pauzeplaats kunnen vinden. Na 13 kilometer moesten we broodjes kopen bij de bakker - heel lief, de bakkersvrouw bood ons zelfs koffie aan in de personeelskantine - en bij de dorpsslager kochten we eigengemaakte ham. Daarom hebben we de route uiteindelijk andersom gelegd en starten we bij de sportvelden van Waspik. Pauzeplaats, het terrasje van De Warme Hap in 's-Gravenmoer.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 19 km bij Waspik en Raamsdonk.
Lengte: Totaal 16 km. Verdeeld over 16, 13, 11, 8 en 10 km.

De wegen zijn buitengewoon goed en grotendeels verhard.
Uitstekend geschikt voor scootmobiel.

Honden mogen grotendeels los.

Er zijn onderweg een aantal bankjes.

Alle routes kunnen in omgekeerde richting worden gevolgd.

Van deze wandeling is zowel een Track als een WPT-Route beschikbaar.

Er zijn verkorte versies van 16/13/11/10 en 8 km van deze wandeling beschikbaar. Ook is er een WPT en RTE file beschikbaar.

  De kenmerken
  startpunt Waspik, Sportterrein
  positie Noord-Brabant, Nederland. Co√∂rdinaten: N51.668539 E4.941086
  afstanden 19.0 km, 16 km, 13 km, 11 km, 10 km
  type Lanen/Polder
  begaanbaarheid Goed
  scootmobiel Nee
  honden Grotendeels los
  horeca Halverwege
  Datum wandeling 21-05-2010

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIk wéét wel dat een veeboer koeien heeft, maar dan heb ik de kènnis van het runnen van een veehouderij nog niet. Want tussen 'weten' en 'kennis hebben van' zit een groot verschil. Het is me duidelijk geworden, dat het vee zelf slechts een onderdeel is van het totaal; maar dan wel een onderdeel waar alles om draait.De POI's liggen niet expliciet op de juiste plek, maar gaande weg wordt de beeldvorming opgebouwd en herkenbaar. Veel plezier.

A De boerderij vroeger
Als boerenzoon - jaren '50 - weet ik dat een koe melk geeft. Tweemaal per dag moeten de koeien gemolken worden. Ze lopen in de zomer in de wei en flatsen de vlaai in het gras. Dat is een erg plaatselijke overbemesting en het grasland krijgt er weinig van mee.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSUit de stal komt mest, vermengd met stro en gier, de urine. De urine wordt opgevangen in de gierkelder en via de ton, met een grote waaier uitgereden over het weiland. Via de open mesthoop wordt dat mest over de akker uitgereden en verspreid. Dat zorgt zo voor de bemesting van het graan, de bieten of de mais. Vooral varkensmest gaat naar de mais. En kippenmest uit het kippenhok is erg vruchtbaar. Maar het land is schraal en er moet kunstmest bij, wil het iets opleveren. Kalk, chilisalpeter en stikstof.

In het najaar wordt een varken geslacht, maar in de winterperiode leveren alleen de melk en de eieren wat inkomsten. In het voorjaar, als er kunstmest gekocht moet worden en zaaigoed, is er maar weinig geld. En dan komt de zomer. Er kan geoogst worden… Hooi, stro en voederbieten keren terug in het bedrijf als wintervoer. Een ander deel van de oogst zoals granen, aardappelen en bieten worden verkocht voor consumptie. Ja dan, dan pas, is er even geld genoeg.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Gespecialiseerde bedrijven
Hoe anders is het nu. De dieren zijn gefokt naar optimaal melkvee, vlees- of eierenproductie. De voedselprijs is gedaald tot een kwart van vroeger. En er is veel meer voedsel nodig. Logisch dat de kosten verdeeld worden over grotere veestapels.

Door specialisatie, selectie en techniek wordt het hele jaar door geld gegenereerd. 80 koeien in de stal. 20 000 leghennen en 3000 varkens. De boer heeft een HBO opleiding. Investeringen lopen in de miljoenen. Automatisering en techniek zorgen voor de nodige ondersteuning. We gaan kijken naar dat proces. We zullen hier uitgaan van een veestapel van 40 dieren. Dat zijn de bedrijven die we hier kunnen zien.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Melk- en vleesproductie

De beste melkkoe levert 10 000 kg melk per jaar. Gemiddeld produceert een melkveehouder met 40 koeien: 40 koeien x 8000 liter per jaar is 300 000 liter melk. Dat zijn 1000 liter per dag.

Elke koe geeft gemiddeld dus 20 tot 25 liter melk. Elke dag twee à drie emmers vol. Volle melk wel te verstaan. Want daar wordt het vet van afgeroomd voor de slagroom, de boter, de kaas, de yoghurt, de vla en de halve melk, tot wel 20 pakken. Er gaat 50% naar de kaas en 10% wordt verkocht als melk. Dat kost de klanten bij AH €15,=; de boer ontvangt 30 ct per liter. Bruto inkomsten €90 000,=. Dat lijkt mooi.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSMaar we zijn er nog niet, een koe levert meer op. Om melk te geven, moet het uier actief blijven, dus moet een koe elk jaar een kalf voorbrengen. Dat zijn 30 kalveren per jaar in de verkoop, 30 x €150,= is €4500,= inkomen.

Als ze zes jaar meedraaien als melkgever, dan moeten er elk jaar 6 koeien van ongeveer 800kg afgevoerd worden naar de slachterij voor €3,50 per kg en komen er 6 stuks jongvee voor terug. Dat levert vlees op. Inkomsten 6x800kg van €3,50 is ruim €16 800,=. Kosten 40x €250,= is €10 000,= voor de KI.

Om een dier gezond te houden, wordt ook nog 100 tot 150 euro betaald aan medicijnen, €5 000,=.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Mestproductie

En wat levert een koe nog meer? Precies, vlaai. En urine. Hoeveel? Ongeveer 40 tot 80 liter per dag, circa 20 000 liter per jaar bij het eten van graskuilvoer. Eten ze half gras- half maïskuil, dan produceren ze zeker 10% minder mest. Fokstieren en vleesstieren halen niet eens de helft van wat een melkkoe aan mest geeft. Een melkkoe drinkt dan ook 100 tot 150 liter water per dag.

Al dat mest en urine wordt samen op stal opgevangen in de mestkelder. Bij 40 koeien 800 kubieke meter. Daar komt ook spoelwater bij, voor het schoonspuiten van de stal, doorspoelen van de leidingen van de melkmachine, het deels wassen van de dieren; 10 liter water per koe per dag, 400 liter per dag, 150 kuub per jaar. Alles bijeen 1 miljoen liter mest, 1000 m3. Dat zijn 25 vrachtwagens vol. Wat moet je daarmee?

En wat is mest? Ureum, een ammoniakachtige stof, die via urine wordt afgescheiden en vaste stoffen, met mineralen die het dier niet nodig heeft. Daar zitten ook bacteriën in, die geven de bruine kleur, en anorganische stoffen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Bouwstenen planten
We gaan eens naar de plantenwereld kijken. Want die kan meststoffen gebruiken. Want er is een soort recycling. De koeien eten gras en hooi, leveren melk en mest, en de mest laat het gras en de maïs weer groeien.

De melk krijgt zijn kleur door de kalk die erin zit. Hoe komt die kalk nou daar terecht?

De bouwstenen voor een plant zijn koolstof, waterstof, zuurstof en stikstof en een aantal mineralen zoals magnesium, calcium (kalk). Die zijn beschikbaar in lucht, in water en in de grond. Maar ook in chemische verbindingen, samen met mineralen in de bodem. Zo kunnen ze stikstof halen uit nitraat, die in de bodem zit, en nemen ze kalk op uit de grond.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Fotosynthese en Metabolisme
Wij, mensen, en dieren, bouwen ons lichaam op door metabolisme: organische stoffen zetten we om in bouwstenen. Zo halen we calcium uit melk, natrium uit zout en ijzer uit spinazie. Dat ijzer zit in het bloed, in de rode bloedlichaampjes, en vervoert daarmee de zuurstof door het lichaam.

Een plant kent twee mechanismen om te groeien: fotosynthese en metabolisme. Bij fotosynthese wordt uit licht, CO2 (koolzuur) uit de lucht opgenomen en omgezet naar organische bestanddelen, vooral koolstof, in de plant zelf en scheidt de plant O2, zuurstof af. Natuurlijk kan dat proces alleen overdag.

Daar zijn wij weer blij mee, want wij hebben zuursof nodig en de lucht wordt gezuiverd van CO2.

Maar 's nachts werkt het metabolisme en wordt er door de plant weer zuurstof opgenomen en CO2 afgegeven. Waarom dat? Uit de bodem worden ook anorganische stoffen via de wortels opgehaald, veelal opgelost in water, en verwerkt om te groeien. Daar kan die zuurstof voor nodig zijn. Dat proces gaat dag en nacht door.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Verarming van de grond
Uit de bodem haalt de plant stikstof uit nitraat, fosfaat en kali. Waterstof uit water. De mineralen als kalk, magnesium en ijzer worden opgenomen tijdens de groei en verhuist uit de bodem naar de plant.

De plant wordt geoogst, bij bieten met wortel en loof; bij hooi het loof en bij maïs loof, stengel en vrucht. En dus verdwijnen die mineralen en stikstofverbindingen uit de grond. De grond wordt armer.

En daarom moeten we die stoffen weer aanvullen. Dat doen we via mest en kunstmest. En de natuur zorgt voor regenwater, H2O. Als je gaat mesten zonder dat er planten zijn om die stoffen op te nemen, dan worden die stoffen door de regen naar beneden doorgespoeld en verdwijnen ze dieper in de grond, tot ze mogelijk in het grondwater terecht komen. In de winter is het dikwijls te koud voor de groei van een plant - die begint pas boven de 7 °C - of krijg je die stoffen niet eens in de grond. Op zandgronden is het uitrijden van mest tussen 1 september en februari zelfs verboden, vanwege de nitraatuitspoeling.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDat mesten moet je dus niet het hele jaar door doen, maar juist als de plant die stoffen nodig heeft. Net voor en tijdens de groeiperiode. Want dan gaan de stoffen niet de grond, maar de plant in. Dat is allemaal per wet geregeld. De hoeveelheden per vierkante meter, de uitrijtijden, de kwaliteitsmetingen van de mest en het kunstmestsamenstelling, enzovoort. Heb je op eigen grond de maximaal toegestane hoeveelheid verspreid, dan dien je een plan te hebben waar de overschot aan mest naartoe gaat. En dat wordt helemaal gecontroleerd in het mestregister.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Kalk stikstof ammoniak

Kalk kan in het najaar op de grond uitgestrooid worden. Dat lost niet op, maar zakt langzaam in de bodem. En in het voorjaar wordt de mest uitgereden.

Per jaar mag 250kg Stikstof (N) per hectare bemest worden, om vervuiling van het grondwater te voorkomen. Dat komt overeen met 60m3 mest per hectare. We hadden 1000m3, goed voor 17 hectare.

De grond wordt los en luchtig gemaakt door te ploegen en te vermengen met het mest. De natte mest uit de stal wordt op weilanden dikwijls rechtstreeks ingebracht in de grond. Dicht bij de wortels.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVroeger waaierde de ammoniak vrij rond om uitgespreid te worden over het weiland, maar daarmee raakte men heel veel voedingsstoffen kwijt in de vrije lucht. Nou breekt ammonia de weliswaar stikstofdioxide NOx in de lucht, bijvoorbeeld afkomstig uit de uitlaat van een dieselmotor, wel af - in de toekomst wordt ureum (zegge urine) in de uitlaat van een auto geïnjecteerd om de NOx daar al af te breken - maar je kunt dat beter als meststof in de grond gebruiken.

En dus worden nu sleuven in de grond getrokken om dat mest in de grond en niet op de grond te brengen. Ook wordt spaakwielinjectie toegepast. Dat is een wiel met pinnen eraan, die in de grond prikken, waarna de mest onder druk wordt geïnjecteerd. En het stinkt minder. Kosten? Al gauw €25,= per hectare.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Humus
Stikstof en fosfaat zijn slechts kleine bestanddelen van de mest. Het meest is water, maar ook de vaste delen hebben een functie.

Zandgrond is ontstaan uit rotsen. Water zet uit als het bevriest. Komt er water in een spleet in de rots, dan breekt een stukje rots af door dat uitgezette water. Keien vallen op elkaar en versplinteren; in een rivier worden de steentjes afgerond, in wind botsen ze en fijn stof waait over het land. Dat proces gaat zeer ver door en zo ontstaat grind en zand en klei en löss. Klei en löss zijn veel fijner van korrel dan zand. In zandgrond is de tussenruimte tussen de korrels groter dan bij klei. En dus kan daar regenwater sneller tussendoor afvloeien dan bij klei.

Doordat de vaste bestanddelen van mest zich om de korrel vasthechten, wordt die tussenruimte opgevuld en kan het water langer vastgehouden worden. En dat water kan dus door de wortels van de planten opgenomen worden voor de sapstromen en voor de opgeloste mineralen. Mest houdt dus ook het water vast. Zandkorrels zijn (geel)wit van kleur, maar met het mest eromheen worden ze zwartbruin. Dus humusrijke grond is donker van kleur.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Kunstmest ter aanvulling

Nou levert eigen stalmest al veel voedingsstoffen voor de planten, maar niet voldoende voor landbouwgewassen. Dus moet er kunstmest bij. Dat kost €1,= per kilo stikstof en €25,= per hectare. Maar hoeveel kilo heb je nodig? Een boer rekent en telt wat af. Zo'n 150kg/ha voor de 1e snit grasland en dat driemaal per jaar; het zal wel meer zijn voor maïs. Beide leveren voedsel voor het vee. Dus is het een goede investering.

Voor het bemesten van hooigras kost het dan €500 per hectare per jaar. Bij tien hectare €5000 kassa. Er moet dus bekeken worden hoeveel van de werkzame voedingsstoffen er nodig zijn. OK. Stikstof is genoemd, maar ook kali, borium, koper, fosfaat, magnesium en mangaan moeten op peil zijn. Kies dus niet zomaar de eerste de beste kunstmest uit het enorme aanbod en soorten. Maïs kost vanaf teelt tot en met oogst zo’n €1500,= per hectare.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHoeveel voedsel levert dat op? Voor maïs bij goede oogst 15 ton/ha en gras haalt wel 6 ton/ha/jaar aan gras, hooi en kuilgras. Kuilgras, maar ook maïs, wordt luchtdicht opgeslagen in een silo, of in plastic pakken.

Doordat er geen zuurstof bij kan gaat het niet rotten. Wel kan het gaan broeien, doordat er zuurstof gehaald wordt uit het nog aanwezige vocht. Dus hoe droger het hooi, hoe beter. 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Hoeveel eet een koe?

Hoeveel eet een koe nou? Uit eigen bedrijf krijgt ze meestal ruwvoer in de vorm van gras, kuilgras, hooi en snijmaïs. Gemiddeld 60kg per koe per dag. Daar bovenop komt krachtvoer in de vorm van biks, geperste brokken met graan, aardappelschillen, restproducten uit granen, soja en mineralen. Ook zes tot tien kilo.

En dorst. Een melkkoe drinkt toch gauw 150 liter water per dag. Dat is een hele hoop voedsel per jaar. 40 x 70kg voer is 2800kg en 40 x 150 liter is 6 000 l water.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSAls we naar het ruwvoer kijken, dan is dat 1800 ton per jaar, dat is de opbrengst van 10 ha maïs plus 50 ha grasopbrengst, of in kosten €15 000 maïs en €25 000 gras. 

En nu zie je, dat je toch nog beter wat meer maïs en minder kuilgras en hooi zou willen. Maar je ziet ook dat je 30 ha grond nodig hebt voor de voedsel productie. 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Grond pachten?
Kun je daar dan ook de mest op kwijt? We hebben inmiddels gezien dat we zeg even voor 17 hectare mest uit de eigen stal halen. Een deel kan in de wei rechtstreeks door het door het grazende vee geproduceerd worden. Maar met 17 hectare grond rond het bedrijf moeten we toch nog voedsel inkopen. Wat is 17 ha? Dat is een strook land van 170m breed en 1km lang. Als je er omheen moet lopen, 1350m, dan is dat ruim een kwartier gaans, 15 tot 20 minuten.

Nu kan een boer zelf de grond kopen, maar hij kan ook grond huren, pachten heet dat. Dat gebeurt vrij veel, om het mestquotum, de hoeveelheid mest, kwijt te kunnen. Veelal pacht men grond wat verder weg, want hier in Brabant wordt voldoende bemest.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPS

Zo kan die akkerbouwer in Friesland of Groningen goedkoop aan de mest komen en heeft hij een gegarandeerde afname van zijn opbrengst.

Dat registreren, uitrijden van de mest over de akker wordt tot op de vierkante meter vast gelegd. Monsters worden afgenomen voor de kwaliteit van de mest, hoeveelheid water, mineralen, stikstof en vaste stoffen.

De GPS legt de uitrijgegevens vast. De chauffeur van de mestwagen volgt op een computerscherm het spoor over de akker, waar een GPS aangeeft waar hij al geweest is.

De GPS staat voor niks....

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Wat kost een stal?
Een veestal kost rond de €600 000,=. Af te schrijven in 20 jaar, bij een restwaarde, zeg grondwaarde van 50%, is dat per jaar €30 000,= bij een lening van 4%, €24 000,=. Een draaimelkstal voor 40 plaatsen kost al gauw €30 000 tot €40 000 per jaar.

Voor €50 000 per jaar kun je al 120 koeien bij een melkquotum van 1 miljoen draaien. Dan kost de stal al snel 80 000 per jaar. En dan hebben we niet gesproken over kosten van water en elektriciteit, want dat is ook €23 000 tot 30 000 per jaar, €2000,= per maand.

O ja, en de koeien zelf? 40 x €600 zijn zo'n €25 000 waard. En dan beheren we nog 33ha grond.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSA Het leven van de veehouder
Hebben we nu een inzicht gekregen, waar die boer mee bezig is? De koeien in de stal of in de wei? Voor welke koeien moet de KI komen? Welke koe moet kalven? Tweemaal per dag melken in de draaimelkstal, 5 tot 6 uur per dag. 60 tot 70kg voer per koe en veel water. Mest uitrijden, wanneer, hoeveel en waar? Kunstmest bestellen en op de akker maïs inzaaien. Hooien, persen en opslaan. Dieren verzorgen, medicijnen, ontsmettingsmiddelen. Bestellen krachtvoer. Vernieuwen machines. Overleg met de gemeente. Mestplan maken op PC. Boekhouding bijhouden, rekeningen in- en uitschrijven met Boekhouder en Bank.

Vleesprijzen? Milieuvoorschriften. Loonwerker bellen om de maïs te oogsten en op te slaan. Kalveren verkopen. Ophalen van de melk. Trampoline kopen en plaatsen voor de kinderen. En voer voor de springgeiten, kippen en andere hobbydieren. En nog veel meer. Hier staan al dertig onderwerpen, en de boer heeft ook maar 365 dagen in een jaar.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWat blijft er dan voor privé-inkomen over? In dit voorbeeld €40 000 per jaar?

Bij een melkprijs van 30 ct/l. Als dat 27 ct/l zou zijn is het nog €30 000, daalt de mestprijs bij een mestoverschot, valt de oogstopbrengst tegen en stijgen de energieprijzen, dat heeft dat direct invloed op het privé-inkomen: bij 10% kostenstijging nog €20 000. Geen wonder dat boeren piepen als de schommelingen in marktprijzen de pan uit rijzen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSNatuurlijk zijn we nog lag niet kompleet, en lang niet altijd correct in de getallen, maar het geeft een duidelijke indruk van het totaal. Dat bij de ene boer de bedrijfsvoering en bij de ander de veestapel de voorkeur heeft is logisch. Is er een alternatief? Zeker, maar dat kan of wil de klant niet betalen. Eén knecht op de boerderij erbij? 20% hogere melkprijs!

De Koe
En ook nu hebben we nog steeds niet gesproken over de koe zelf.

De meeste koeien die we zien zijn Holstein Frisian zwartbont of roodbont, maar ook roodbont Fleckvieh en verbeterd Roodbont hebben we gezien. Verder denk ik een witte Charolais te hebben gezien, maar het kan ook een Belgisch witblauw geweest zijn... Die bruine met die grote horens, dat was een Schotse Hooglander.

Startpunt 

  • A1130 19km Waspik Raamsdonk s Gravenmoer N51 40.795 E4 56.393 W 290°
  • A1131 16km Waspik s Gravenmoer N51 40.795 E4 56.393 W 290°
  • A1132 13km SprangCapelle Waspik s Gravenmoer N51 40.795 E4 56.393 W 260°
  • A1133 11km s Gravenmoer N51 39.057 E4 56.001 N 355°
  • A1134 8km s Gravenmoer N51 39.057 E4 56.001 N 355°
  • A1135 10km Raamsdonk N51 41.226 E4 54.360 E, dan Zuid

POI's

  • Halve Zolen Lijn N51 41.117 E4 55.510
  • Raamsdonk N51 41.221 E4 54.550
  • Donge N51 40.728 E4 54.668
  • 's-Gravenmoer N51 39.463 E4 56.300
  • Van turf naar hooi N51 39.702 E4 56.004
  • Hooigras N51 39.342 E4 58.296
  • Waspik N51 40.554 E4 58.234
  • A De boerderij vroeger N51 40.807 E4 56.084
  • A Gespecialiseerde bedrijven N51 41.026 E4 55.247
  • A Melk- en vleesproductie N51 40.953 E4 54.600
  • A Mestproductie N51 40.339 E4 55.140
  • A Bouwstenen planten N51 38.046 E4 49.576
  • A Fotosynthese en Metabolism N51 39.590 E4 56.045
  • A Verarming van de grond N51 39.118 E4 56.069
  • A Kalk stikstof ammoniak N51 39.243 E4 56.828
  • A Humus N51 39.246 E4 57.587
  • A Kunstmest ter aanvulling N51 39.181 E4 58.070
  • A Hoeveel eet een koe? N51 39.410 E4 58.501
  • A Grond pachten? N51 39.833 E4 58.286
  • A Wat kost een stal? N51 40.365 E4 58.230
  • A Het leven van de veehouder  N51 40.784 E4 57.604
  • A De Koe N51 40.890 E4 57.355

Geraadpleegde websites
www.natuurgebied-langstraat.nl/slagenlandschap.html 
www.boerderij.nl/upload/293280_672_1177319777602-6_maanden_mestopslag.pdf 
www.nutrinorm.nl/nl-nl/Kennisbank/
www.dsm.com/nl_NL/html/agro/DAGLinktoSpreadingtables.htm 
www.nutrinorm.nl/Kennisbank/Regelgeving 
www.loonbedrijftamminga.nl/bemesting.html
melkquotum.startpagina.nl/prikbord/
www.milieucentraal.nl/pagina.aspx?onderwerp=De%20tuin%20bemesten
www.dsm.com/nl_NL/html/agro/DAGMineralfertilizers.htm
www.dsm.com/nl_NL/html/agro/DAGFertilizerworking.htm 
www.easylife.nl/nederlands/pg.html?id=51 
nl.wikipedia.org/wiki/Planten 
nl.wikipedia.org/wiki/Hooi

 


 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.