Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Keutelpad

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Een wandeling langs de natuur rond de oude kleiput 't Blakt. Onderweg lopen we langs de vaart Dessel-Schoten, daar zien we een paar grote steenfabrieken liggen.

Deze wandeling uitgevoerd in naam van Toerisme Beerse (België) en is ook in papieren uitvoering verkrijgbaar bij het Cultureel Centrum 't Heilaar in Beerse. Ook zonder GPS is deze route te lopen.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 10 km bij Beerse in België.
De route wordt linksom gelopen. De paden zijn goed begaanbaar. De route is onderweg goed aangegeven.
De route gaat over goed begaanbare paden en gedeeltelijk over asfaltwegen.
Er is een verkorte route van 6 km beschikbaar.
Er is ook een verlengde route van 15 km aanwezig. Hiervoor is deze route met die van de het Vier Uiterstenpad en het Blaktheidepad samengevoegd.
De hond mag mee, maar moet aangelijnd zijn.
Ook is ook een WPT en RTE file beschikbaar.
Het is verstandig om een verrekijker mee te nemen. Zeker als u wilt genieten van een goede vogelobservatie bij de vogelkijkwand.
Er is horeca op deze route.

  De kenmerken
  startpunt Beerse (B)
  positie Antwerpse Kempen, België. Co√∂rdinaten: N51.333278 E4.817960
  afstanden 10.0 km, 15 km, 6 km,
  type Bos/Cultuur/Kanaal/Open landschap
  begaanbaarheid Erg drassig
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Niet aanwezig
  Datum wandeling 13-09-2010

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe parkeren de auto op de mooie parkeerplaats aan de Rijkevoortseweg. Deze keer gaat collega Alex mee, het is onze gezamelijke wandelzondag. Normaal lopen we een lange route. Vandaag lopen we een drietal kortere wandelingen. Deze wandelingen zijn uitgezet door Toerisme Beerse (België) en voorzien van bewegwijzering en een folder met informatie. Vandaag leggen we de route ook vast op GPS.

Eerst verdiepen we ons in de naam van de wandeling. Keutel komt niet van de bekende drollen van dieren. Maar het is een naam voor de landlopers die vroeger onderdak kregen in de Weldadigheidsinstelling Merxplas. Het was ook de naam van de arme boeren ("keutelboeren"). De "keutels" vonden werk bij het laden en lossen van treinen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSAan het begin van de wandeling komen we al een informatiebord tegen. Even verderop staat een klein kapelletje.

Blackheide
Bosgebied: Naaldbossen, oppervlakte 35ha. Wandelbos.

Het bosgebied "Blackheide", hoorde vroeger toe aan de Hertogen van Brabant. JAN II, Hertog van Brabant, schonk in 1311 het noordelijk deel van de gemeente Beerse, aan de Sint-Michielsabdij van Antwerpen, ongeveer 900 ha. Dit gebied was gekend als "Abtsheide". Dit gebied ligt ten noorden van Beerze.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet was een uitgestrekte heidevlakte met zandheuvels, landduinen, met hier en daar een vliegden, berk, eik en struikgewas, met vennen en moerassen. Het ven "Scherpe Geert" werd reeds in 1311 vermeld. In 1532 kreeg de gemeente Beerse, de gebruiksrechten van de "Abtsheide" mits een vergoeding, van de Sint-Michielsabdij.

De inwoners mochten eenmaal per jaar "turf" steken en "moer" baggeren, en dit voor de verwarming van de woning. Deze speciale dag werd ook wel Torfdag genoemd. Op de vrijdagen werd de heide gemaaid en kon men de schapen laten grazen op de heide. Ook werden er "bezemrijzen" gekapt.

In 1666 kocht de gemeente Beerse, de "Abtsheide" van de Sint-Michielsabdij. In 1772 vaardigde Keizerin MARIA-THERESIA een "ordonnantie" uit, welke de gemeente verplichtte om de woeste gronden (heide) te ontginnen of deze gronden te verkopen voor ontginning. De bebossing gebeurde hoofdzakelijk in functie van de Waalse steenkoolmijnen en later de Limburgse steenkoolmijnen.

In het gebied "Blackheide" zijn nog enkele "zandduinen" waar te nemen. Ook komen er nog enkele vennen voor en ook verschillende "turf- of luifputten".

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBij een snel bezoek zou je kunnen denken dat het hier gaat om een gebied dat te lijden heeft onder de uitstoot van de industrie. Maar dat is niet het geval. Op oude prentkaarten ziet men al het landschap zoals het nu is. In de toekomst staan mogelijk nieuw kleiontginningen op het programma. Dit kan een zware aantasting van dit gebied zijn.

Fauna en flora
Blackheide bestaat overwegend uit naaldhoutbos van grove dennen, corsicaanse dennen en Japanse lariks.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn enkele percelen begint de struiklaag zich te ontwikkelen met o.a. berk, lijsterbes, spork, hulst, e.a. Tot de bodemvegetatie behoort overwegend, pijpenstrootje, bochtige smele, bramen, varens en verschillende soorten mossen.

Er komen nog verschillende knaagdieren voor, zoals het konijn, haas, eekhoorn, e.a.

Vlinders amfibieën en insecten komen vrij talrijk voor in de omgeving van de vennen, poelen en oude turfputten. Op "Blackheide" en in de onmiddellijke omgeving zijn verschillende vogelsoorten waar te nemen, zowel watervogels, zangvogels en roofvogels.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVoor vogelwaarnemingen is een vaste waarnemingspost opgesteld aan de rand van de kleiput (daar komt u aan het einde van de wandeling langs).

Nadat we het bos verlaten kunnen in de begroeing nog net een oude tunnel van een verlaten spoorweg zien. We komen bij de vaart Dessel-Schoten. Op onze kaart staat die onder de naam kanaal Antwerpen - Turnhout.

Kanaal Turnhout-Antwerpen
Dit kanaal wordt ook wel het kanaal Dessel-Schoten genomend. De Kempense kanalen werden niet alleen gegraven als transportweg tussen de Maas en de Schelde.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSEen belangrijke functie was het aanvoeren van straatmest uit Antwerpen om dit hier te gebruiken om de zandgronden een beetje vruchtbaarder te maken.

Een andere functie was het bevloeien van de arme Kempense zandgrond met het kalkrijke Maaswater.

Toen tijdens het graven klei werd gevonden was dit de start van een bloeiende tijd van vele steenbakkerijen. Deze tijd is ook terug te zien in de vele kleiputten die overal rondom Beerse te zien zijn.

Later werd het kanaal gebruikt voor het transporteren van "wit zand" uit Lommel en stenen en pannen uit Beerse.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe lopen langs de Abtsheide. Dit is altijd een "gemeene heide" geweest van 700 bunderen arme grond. Deze grond werd in 1532 door de Sint-Michielsabdij van Antwerpen in bruikleen gegeven voor de symbolische cijns van 7 stuivers per jaar.

Deze gronden waren nauwelijks vruchtbaar en konden alleen door veel arbeid gebruikt worden door de plaatselijke "keutelboeren".

Even verder komen we langs twee grote steenfabrieken. Fotogeniek zijn ze wel. En op de zondag is het hier lekker rustig.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe 6 km route gaat langs een gedenkteken uit de Tweede Wereldoorlog. In 1944 kwamen 16 Poolse en 6 Engelse soldaten om het leven tijdens bloederige gevechten die hier 8 dagen duurde.

De 10 km route gaat lang de Polendam. Deze weg eert de Poolse soldaten die in 1944 een actieve rol hebben gespeeld bij de bevrijding van Beerse.

In de verte zien we Lysterborg liggen. Dit is een zeer oud domein waar de verlengde route van 15 km doorheen loopt. In 1751 vluchten belangrijke families uit Turnhout vanwege de pest. Ze vestigden zich op Luysterborg. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd Luysterborg helemaal vernield. Nu is het eigendom van de gemeente en o.a. in gebruik als wandelgebied. 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHierna lopen we door de Ossenstraat. Een gewone straat, waar op het eerste oog weinig over te vertellen lijkt.

Ossenstraat
Maar vroeger was dit de verbindingsweg tussen Beerse en de kolonie van Merksplas. Het transport van alle materialen ging via deze weg. In 1882 kreeg de kolonie toestemming om een "ijzeren weg" aan te leggen. De wagons werden getrokken door ossen. Dit verklaard ook de straatnaam. Later werden paarden gebruikt en uiteindelijk kwam er een stoomlocomotief. Het laden en lossen van deze treinen gebeurde vaak door "keutels".

We lopen langs een boerderij waar een skippybal met een trechter erboven hangt. Dat komt ons bekend voor. Het is een nieuwerwetse dazenval.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDazenval
We komen in de Meergoorstraat. De naam verwijst naar een Moerasgebied. Waarschijnlijk is het hier vroeger moerassig geweest. Vroeger werd hier ook turf gewonnen. Later is dit gebied gebruikt voor zandwinning.

De dazenval is een innovatieve doorontwikkeling van het principe van de Manning-trap zoals beschreven door de University van Wisconsin. Volgens dit principe worden insecten aangetrokken worden door een bal, die lijkt op het achterwerk van een paard.

De zwarte bal wordt verwarmd door de zon. Deze warmte wordt verstrekt door het broeikaseffect van de val. Het kunststof van de val is zodanig samengesteld dat het de warmte vasthoudt.

De val met de bal kan door zijn vrije ophanging bewegingen maken in de wind. De vrouwtjesdaas neemt deze "bewegende warmtebron" waar, en "denkt" dat dit een zoogdier is, waar zij bloed kan gaan tanken. Een daas kan alleen naar boven opstijgen en vliegt daarbij in de val.

Hoeveel dazen vangt zo'n val ?
Dat hangt sterk af van de hoeveelheid dazen die er zijn in een gebied. Bij de praktijktest in de zomer van 2006 werden in Brabant op paardenbedrijven op echte dazendagen gemiddeld zo'n 300 dazen per dag per val gevangen. In het Gelderse Rivierengebied werden op een golfbaan in dezelfde periode gemiddeld 20 tot 50 dazen per val per dag gevangen. Op basis van de praktijkproef werd het ontwerp van de val verbeterd. Een aantal bedrijven vingen dankzij de verbeteringen duizend of meer dazen per dag.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSEn ook op deze wandeling komen we een kunstwerk van Jan Vaerten tegen.

Kunstwerk Jan Vaerten
Zieltogende stier, Olie op doek - 1948
Dit schilderij is gemaakt net na de tweede wereldoorlog. Een agressieve vogel valt een stier aan die aan het einde van zijn krachten is.

Kijk eens naar het kleurgebruik in dit schilderij. De stier is zo bleek dat hij haast verdwijnt in de achtergrond. De paarse accenten vormen dan weer een verwijzing naar de dood.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSNu komen we bij de oude kleiput 't Blakt. Deze was vroeger in gebruik door steenbakkerij KVS. Deze put is nu een geliefde vogelspotplaats.

Dat blijkt ook als we een hele groep vogelaars tegen het lijf lopen. Ze zijn bezig met de jaarlijkse trekvogeltelling. "Ach, sommigen van ons hoeven niet meer te werken" was het antwoord op onze vraag of ze hier een hele week bleven tellen.

We lopen even naar de vogelkijkwand. Die zit eigenlijk niet in de route, maar we komen er zo dichtbij langs dat we toch een kijkje gaan nemen. Met een goede verrekijker is het hier goed vertoeven.

Het laatste stukje van de route gaat over een oude trambaan. Nu ligt hier een gasleiding. Dat is te zien aan de vele rode paaltjes.

Links
http://www.beerse.be
http://www.toerismebeerse.be/


 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.