Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Looypad

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Een mooie wandeling die voor een groot gedeelte langs het kanaal Dessel-Turnhout-Schoten loopt. Op warme dagen loop je hier heerlijk in de schaduw. Zo nu en dan vaart er een boot langs. Het is heerlijk lopen. De route is zeer goed begaanbaar, gaat voornamelijk over paden, door een rustige en heerlijke natuur.

Deze wandeling uitgevoerd in naam van Toerisme Turnhout (België) is ook in papieren uitvoering verkrijgbaar bij het kantoor Grote Markt 44 in Turnhout. Ook zonder GPS is deze route te lopen.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 8 km bij Turnhout in België.
De route is goed begaanbaar.
Er is een verlenging van 9 km beschikbaar.
Er is ook een WPT-RTE route beschikbaar.
Horeca komt u tegen bij de start aan de overkant van het kanaal. Onderweg komt u geen horeca tegen.
Door sommige bospaden is de route niet geschikt voor scootmobiels. Alleen diegene met redelijk wat lef kunnen hier vooruit.

  De kenmerken
  startpunt Turnhout (B)
  positie Antwerpse Kempen, België. Co√∂rdinaten: N51.324438 E4.902482
  afstanden 8.0 km, 9 km,
  type Bos/Kanaal
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Bij start
  Datum wandeling 13-09-2010

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe route start op dezelfde parkeerplaats als de Vennenwandeling in Turhout (België). Mocht u deze wandeling aan de korte kant vinden dan kunt u na afloop de Vennenwandeling van 15 km lopen.

De zon schijnt er lustig op los als we aan deze wandeling beginnen. Maar onder de hoge bomen die langs het kanaal staan is het heerlijk wandelen. We genieten van de vergezichten langs het kanaal en de boten die langsvaren.

In de folder die we bij ons hebben staat een uitgebreid verhaal over dit kanaal. Door de vele wandelingen in deze regio zijn we al vaker langs dit kanaal gelopen. Het heeft een interessante historie.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSKanaal Dessel-Turnhout-Schoten
Het Turnhoutse wedervaren in de laatste anderhalve eeuw kan je niet vertellen zonder een plaats voor te behouden aan het kanaal Dessel-Turnhout-Schoten.

Deze vaarweg maakt deel uit van de Schelde-Maasverbinding, een natte droom waarvan meer dan één heerser sinds de middeleeuwen wakker ligt. Al in 1517 verleent Karel V een concessie voor de kanalisatie van Demer, Gete en Méhaigne naar de Maas bij Namen. De realisatie van het plan komt er nooit.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet is wachten op een onafhankelijke Belgische staat voor er echt werk wordt gemaakt van een waterverbinding tussen Schelde en Maas. In 1845 wordt besloten om een kanaal te graven van Turnhout naar Dessel. Daar sluit de waterweg aan op het Kempisch Kanaal naar Bocholt, vanwaar via de Zuidwillemsvaart naar Luik kan gevaren worden.

Vele hardwerkende keuterboeren laten hun geploeter in de steek en graven mee de vaart uit. Er viel immers een flinke cent te verdienen, zonder dat ze iets in de plaats moesten geven tenzij hun zweet. Op 21 september 1846 wonen 10.000 mensen de officiële inhuldiging van het kanaal bij op de kom van de Kastelein. In een opgemerkte toespraak vergelijkt burgemeester Dierickx Turnhout met Siberië: in de winter omringd door een wal van slijk; in de zomer door een omheining van zand.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe burgemeester voorspelt dat het kanaal de Kempen zal omtoveren tot een vruchtbare streek, waarin landbouw en handel een hoge vlucht zullen nemen. De man kan het niet laten zijn spijt uit te drukken over het feit dat de koning bij zo'n belangrijke gebeurtenis afwezig blijft. Hij stelt fijntjes vast dat de Kempen, ook na de Belgische onafhankelijkheid, bij de machthebbers van het land nog steeds in het vergeethoekje ligt.

In 1866 wordt het kanaal doorgetrokken tot Schoten. Meteen was Turnhout per schip bereikbaar vanuit Antwerpen en Luik en was de Schelde-Maasverbinding een feit. De economische heropleving die de burgemeester voorspelde, was de belangrijkste bestaansreden van het kanaal. Meer nog dan een drukke scheepvaarthandel zou het kanaal mineraalrijk Maaswater moeten aanvoeren. Het ontbrak het Kempenzand vooral aan kalk en dat was net overvloedig aanwezig in het Maaswater.

De Kempense boer die al eeuwen worstelde met zijn arme en zure zandgrond, zou met dit water zijn akkers kunnen bevloeien en vruchtbaar maken. De boerenlogica was simpel: met water kan je gras laten groeien, met dat gras kan je vee voeden, met vee kan je mest winnen en met mest halen we uit de grond wat we maar willen. Althans, dat was de voorspelling. In de praktijk bleek gauw dat de Maas onvoldoende water kon aanvoeren om alle vloeiweiden en irrigatiekanalen te voeden om van de Kempen een weelderige moestuin te maken. Vele geplande wateringen of vloeiweiden werden nooit aangelegd.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSOm de watertoevoer beter te regelen werden op geregelde afstanden sluizen gebouwd. Toch bleek bijmesten noodzakelijk. Vanaf 1853 werd via het kanaal per schip stadsmest aangevoerd. Maar ook dit had niet het verhoopte succes. De kracht ervan was snel uitgewerkt, waardoor de opbrengsten weer even snel daalden. Mondjesmaat begon men in te zien dat het oorspronkelijke opzet van het kanaal, de Kempen vruchtbaar maken, geflopt was. Pas met de uitvinding van kunstmest zou het probleem van de bemesting in de Kempen een duurzame oplossing krijgen. Tot 1876 had het kanaal vooral belang voor de aanvoer van grondstoffen naar Turnhout.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHoewel er al in 1848 een bootdienst voor goederen werd ingelegd, bleef de afvoer langs het kanaal miniem tot in de jaren 1860. Vooral steenkool, bouwmaterialen, ruw zout en kalk werden op de Kastelein gelost. In de andere richting vertrokken vooral mijnhout, brandhout en bouwmaterialen.

In 1900 werd voor 500.000 ton aan goederen over het kanaal vervoerd. In 1902 begon men dan ook met het verbreden van het kanaal. Het succes van het kanaal als transportweg wordt deels verklaard door de belabberde weginfrastructuur in dit deel van de Kempen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWanneer vanaf de eeuwwisseling ook op dit vlak met rasse schreden vooruitgang wordt geboekt, neemt de concurrentie met spoor en weg hand over hand toe. Reeds in 1905 beklaagt men zich erover dat het vrachtvervoer per spoor, en later ook over de weg, de bedrijvigheid op het kanaal flink doet slinken.

Wat men niet voorspeld had, was dat het kanaal de directe aanleiding zou worden voor een nieuwe florissante nijverheid: baksteen. Bij het graven van de vaarweg stootte men immers op dikke kleilagen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn die dagen van ongebreidelde industriële expansie was de vraag naar baksteen, cement en dakpannen groot. Tientallen steenbakkerijen rezen dan ook uit de Kempense grond. Duizenden ladingen stenen, cement en pannen werden via het kanaal verscheept naar het binnenland.

Lange tijd waren de steenbakkerijen en cementfabrieken verantwoordelijk voor de helft of meer van de botentrafiek. Vandaag zijn de enkele handelaars in bouwmaterialen, die nog langs het kanaal gelegen zijn, de laatste gebruikers van het kanaal als transportweg.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe lopen langs door een bosgebied, heerlijk rustig, de vogels fluiten. Maar vroeger was dit een heel andere plaats. Helaas zijn er geen overblijfselen die we op de foto kunnen zetten.

Galgenbeekweg
Het is tegenwoordig bijna niet voor te stellen hoe het er hier eeuwen geleden uitgezien moet hebben. Neem het straatbordje Galgenbeekweg. Een straat van het gehuchtje Galgeneinde. Dit was vroeger een luguber oord. Het gehucht lag aan het einde van de invloedssfeer van Turnhout en lag aan één van de belangrijkste invalswegen naar de stad. Dit was een ideale plaats om een galg te plaatsen. Om mensen die met kwade bedoelingen naar Turnhout kwamen flink af te schrikken.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe galg was bestemd voor vreemdelingen en werd nooit voor eigen burgers gebruikt. Het lichaam van de opgehange bleef lange tijd hangen ter afschrikking. In 1438, 1476 en 1523 werden nieuwe galgen geplaatst. De laatste galg bestond uit 3 stenen pilaren waarop een eigen balk was gelegd. De galg stond onder een zogenaamd schaliedak en was omringd door een muur in witte en rode stenen van 16 voet hoog.

Dan komen we bij de Looypaal uit. Een bekend punt want we kwamen hier al twee keer eerder langs.

Looypaal
Het is een oude grenspaal die vermoedelijk uit de 14e eeuw is. De eerste grensafbakeningen zijn uit 1331.

Deze arduinen grenspaal werd in 1989 door de infokantoren van Beerse, Turnhout en Vosselaar gerestaureerd. Het punt markeert het driegemeentenpunt.

Op de grenspaal zie je aan één kant de B van Beerse, aan de andere de T van Turnhout en aan de kant van Vosselaar een vossenstaart.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSNatuurlijk is er ook een annecdote. Neem een speld en druk die stevig met de duim in de vossestaart. Er komt dan bloed uit. Maar waaruit?

Op de terugweg langs het kanaal kwamen we 2 man per kano tegen. De één zwabberde als een dronken man over het kanaal. Hoe goed hij ook zijn best deed zijn kano wilde alleen links- of rechtsaf. De ander had het gemakkelijk, zijn kano vaarde prachtig kaarsrecht. Ze schoten samen door al het gezwabber niet erg op. Maar daar was het ook geen weer voor. En zo zie je onderweg altijd weer leuke dingen.


 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.