Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Landschap de Liereman

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Landschap De Liereman (België) is een prachtig gebied om te wandelen. Fraaie natuur, mooie paden, gevarieerd en fotogeniek. In dit gebied zijn een aantal wandelingen op GPS gezet:
Lieremanpad 9,2 km
Echelskuilpad 4 km
Duinenpad 5,5 km
Vennenpad 1,6 km
Korhaanpad 4,3 km
Rode Goorpad 3,5 km
En we hebben een combinatie van al deze wandelingen samengesteld van ongeveer 17 km.

Bij het Liereman- en Echelskuilpad zijn honden verboden, voor de rest moeten ze altijd aangelijnd zijn.

Deze wandelingen werden uitgezet door Natuurpunt en zijn ook in papieren versie verkrijgbaar in het Infokantoor Toerisme, Kerkstraat 46, 2360 Oud-Turnhout en het Bezoekerscentrum Landschap De Liereman, Schuurhovenberg 43, 2360 Oud-Turnhout.


Routebeschrijving

In natuurgebied de Liereman (België) hebben we de volgende routes voor u op GPS gezet.

Lieremanpad 9,2 km Echelskuilpad 4 km Duinenpad 5,5 km Vennenpad 1,6 km Korhaanpad 4,3 km Rode Goorpad 3,5 km

Ook is er een verlengde route van 17 km waarbij alle routes zoveel mogelijk gecombineerd zijn.
Het meenemen van uw hond is niet toegestaan bij de route De Liereman en Echelskuilpad. Op andere routes moet u hond aangelijnd zijn.
De routes zijn goed begaanbaar, maar kunnen ook enigszins drassig zijn. Goede wandelschoenen zijn aan te bevelen.
De Lieremanroute is geschikt voor scootmobiels. De andere routes gaan gedeeltelijk over knuppelbruggen of door wat ruiger terrein en zijn hierdoor moeilijker toegankelijk.
Horeca is alleen te vinden in het Bezoekerscentrum dat open is van maandag tot en met donderdag en op zaterdag van 13.00 uur tot 17.00 uur. Op zondag van 11 uur tot 17.00 uur.
Onderweg komt u regelmatig een bankje tegen.

  De kenmerken
  startpunt Oud-Turnhout
  positie Antwerpse Kempen, België. Co√∂rdinaten: N51.332478 E5.022266
  afstanden 17.0 km, 9 km, 6 km, 4 km,
  type Bos/Hei/Open landschap/Vergezicht
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Niet overal toegestaan
  horeca Bij bezoekerscentrum
  Datum wandeling 03-10-2010

  Langere beschrijving
 

We parkeren de auto bij Bezoekerscentrum Landschap de Liereman in Oud-Turnhout (België). Het is nog vroeg, de grote parkeerplaats is nog leeg en in het Bezoekerscentrum is het nog donker. We gaan daarom direct op pad voor de eerste wandeling.

Direct zien we een vlag met de tekst "Oud-Turnhout, wandelgemeente 2010". En daar kunnen we achterstaan. We hebben al een aantal mooie wandelingen in Oud-Turnhout gelopen. De routes van de Liereman zijn de laatste in deze serie.

Landschap De Liereman
Landschap De Liereman is een natuurgebied gelegen in de gemeente Oud-Turnhout. Het gebied van 439 ha herbergt een grote verscheidenheid aan typisch kempische vegetaties gaande van natte en droge heide, gagelstruweel, elzen- en wilgenbroek, eiken-berkenbos, dennenbos, stuifduin, heischraal grasland tot weidevogelgebied.

De Liereman wordt beheerd door de VZW Natuurpunt. Van 2004 tot 2010 loopt in het gebied een Europees Life project rond het herstel van de biotopen van de Europese Habitatrichtlijn.

Rijke geschiedenis
Het Landschap De Liereman heeft een rijke geschiedenis. Er zijn sporen van bewoning die dateren uit de Steentijd. In de Middeleeuwen bestond het gebied voor het grootste deel uit moerassen, woeste heidegrond en landduinen.

Later werd het gebied gedeeltelijk ontgonnen, maar veel natuurwaarden bleven aanwezig. De eerste bescherming als geklasseerd landschap dateert al van 1940.

Vandaag is het Landschap De Liereman een erkend natuurgebied van Europees belang. Honderden hectaren oerkempense natuur worden hier beschermd en beheerd door Natuurpunt, samen met de gemeenten Oud-Turnhout, Arendonk en partners
uit verschillende sectoren.

Aan het bezoekerscentrum vertrekken vier bewegwijzerde wandelingen. Het Rode Goor- en Korhaanpad zijn ook te bereiken via een aanloopstrook (zwart) vanaf het Duinenpad, maar u kunt ook de auto bij de start van deze 2 wandelingen parkeren.

De eerste wandeling die we lopen is het Lieremanpad. Deze bevindt helemaal aan de noord-west zijde van dit natuurgebied. De zon is net op en schijnt prachtig tussen de bomen door. We maken verschillende foto's. Het is stil, geen bijgeluiden, alleen wat vogelgekwekker.

Inzijgen
Het noordelijk deel van de Liereman is een belangrijk ‘inzijggebied’. Het regenwater dat hier valt, trekt de bodem in en komt er in de waardevolle, lager gelegen vegetaties van de Liereman opnieuw uit. Vaak is dit pas jaren later. Daarom is het van groot belang dat hier geen meststoffen of pesticiden de grond insijpelen.

Aardgas
Rond 1970 werden dwars door het Landschap De Liereman twee pijpleidingen aangelegd om aardgas te transporteren vanuit Nederland naar Frankrijk. Het tracé is goed zichtbaar in het landschap omdat er boven de leidingen geen hoge bomen mogen groeien. Waar de vegetatie opengehouden wordt, blijft de heide in stand. Op de droge plaatsen gedijt struikhei en op de natte plekken komt vooral gewone dophei voor. Op de overgangen kan je beide soorten samen terugvinden. Op de meer voedselrijke zones staan rietkragen.

Venen en moerassen
De ondoordringbare venen en moerassen die hier voor je liggen vormen het leefgebied van libellen en waterjuffers. De venglazenmaker en verschillende soorten heidelibellen leggen hun eitjes in het zure water van de vele poelen en vennen. In de lente en de zomer kan je de volwassen libellen waarnemen boven en in de omgeving van de vennen.

Libellen vormen het favoriete voedsel van de boomvalk. Deze snelle roofvogel vangt zijn prooi(en) in de vlucht. Enkel in grote en waterrijke gebieden vindt hij voldoende voedsel. Ook amfibieën zoals de zeldzame heikikker voelen zich hier thuis.

De route gaat ook langs een oude Kempische stal, verscholen achter een bomenrij. Helaas is het hek afgesloten. We zoeken een goed plekje om de stal in zijn geheel op de foto te krijgen.

De zon begint intussen al lekker warm te worden. Maar ondanks de vele bloemen zien we weinig vlinders.

Ondanks dat het nog vroeg in september is zien we wel veel verschillende en prachtige paddenstoelen. Ze staan er fris en kleurrijk bij.

Kempense stal
Naast het beheer van de natuur is er in het Landschap De Liereman ook veel aandacht voor het herstel van het traditionele landschap.

Daarom werd door Natuurpunt deze originele Kempense stal uit Kasterlee naar hier verplaatst. Deze stal is een driebeukige schuur zoals die eeuwenlang in onze streken gebouwd werd. Hij heeft een stevige eikenhouten structuur en de muren zijn gemaakt van gevlochten takken die, net als vroeger, ingestreken werden met een mengsel van klei, kalk, stro en urine van koeien. Het dak bestaat uit riet en lisdodde.

Een groot deel van het jaar worden deze en de omliggende weiden begraasd door Konikpaarden. Die zorgen ervoor dat er in de heischrale graslanden structuurvariatie ontstaat, waardoor een heleboel verschillende typische soorten kunnen overleven.

In de zomer kleuren delen van het weiland geel door de grote ratelaar, een plant die zijn naam dankt aan zijn zaaddozen die een ratelend geluid maken als je ze schudt. Ook veel paddenstoelen zoals stuifzwammen, bovisten, satijnzwammen en parasolzwammen gedijen hier. Door de rust die hier heerst, kunnen weidevogels zoals wulp, scholekster, kievit en graspieper hier jaarlijks hun jongen grootbrengen.

Even verderop staat een prachtige hoge uitkijktoren. We klimmen naar boven waar ons toch een kleine teleurstelling wacht. Door het vele dichte groen rondom de toren is er weinig te zien van de vogels, die overigens wel te horen zijn. In de winter, als al het groen weg is, heb je vast een veel beter uitzicht.

Uitkijktoren
De Liereman is van nature een heel vochtig gebied. Er zijn dan ook veel plassen en moerassen. Het ven onder deze toren is daar een mooi voorbeeld van. In het ondiepe water vinden verschillende eendensoorten, zoals de wintertaling, hun voedsel. Af en toe komt zelfs de grote zilverreiger op bezoek. Ook de schitterend blauwgekleurde ijsvogel kan je hier over het water zien scheren op zoek naar visjes.

In het riet en de wilgen rondom de plas vinden vele vogelsoorten een geschikte schuil- en broedplaats. In de lente kan je hier het krakende lied van de kleine karekiet horen.

Rietmoeras
Op het eerste zicht groeit er vooral riet in het rietmoeras. Maar tussen het riet komen bijzondere planten voor zoals draadzegge. Ook wilde gagel, een struikachtige plant, voelt zich thuis in deze omgeving. Hij bloeit in het voorjaar en is dan getooid met een typische, roodbruine kleur. Zowel de bladeren als de bloemen scheiden een harsachtige geur af. In het bier Gageleer herken je deze typische geur.

De blauwborst vindt hier zijn ideale leefgebied. Vanaf half maart kan je deze kleine lijsterachtige met zijn blauwe borst hier aantreffen. Begeef je niet in het moeras. Door de vele drassige laagtes en putten is dit erg gevaarlijk. De vegetatie is er ook zeer kwetsbaar.

We komen weer terug bij het Bezoekerscentrum waar het nog steeds donker is. We gaan op pad voor de tweede wandeling: het Eckelkuilpad. Een prachtige route langs grote runderen, over een knuppelbruggetje, langs een ven waar in de verte het Huis van Missonne te zien is. Maar dan moet je wel goed opletten, want het ligt nogal verscholen in het groen.

Het lange gras op dit traject zorgt ervoor dat we tot de knieën nat zijn. Goede wandelschoenen zijn zeker aan te bevelen.

Bezoekers kunnen het Landschap De Liereman leren kennen aan de hand van een grote kaart, waarover ze kunnen wandelen. Via panoramabeelden kan je rondkijken in het gebied. Daarnaast zijn er nog modules over het "Leven in het Landschap", de aanwezigheid van "De mens in het Landschap" en een module "Onder de grond".

Echelkuil
Echel is een oude naam voor bloedzuiger. Vroeger werden bloedzuigers gebruikt om het bloed van zieke mensen af te tappen. Ze werden in de Echelkuil gekweekt door regelmatig een levend paard in deze plassen te zetten.

Huis van Misonne
Deze familie was vroeger eigenaar van dit 20 hectare groot natuurgebied. Het werd nadien aangekocht door het Vlaams Gewest en is nu een Vlaams Natuurreservaat.

We komen weer terug bij het Bezoekerscentrum. Dit is intussen open. We nemen een kijkje en krijgen trek in een kopje koffie. Maar helaas, vanaf 11.00 uur wordt er pas geschonken en we zijn ruim 20 minuten te vroeg.

Daarom gaan we maar verder met de derde wandeling. Het Vennenpad is lekker kort, maar komt langs mooie plekjes.

Interactieve tentoonstelling “Stille waters, woeste gronden”
Een unieke tentoonstelling, die gerealiseerd werd met de financiële steun van Europa, de eigen middelen, de gemeente Oud-Turnhout, Natuurpunt en het Agentschap voor Bos en Natuur van het Vlaamse Gewest.


Het is een interactieve tentoonstelling, met uitleg over de waardevolle natuur en de bescherming van het gebied, de geschiedenis, de archeologie, het landschap en vele verhalen over het gebied.

Het Bos van Bo
Van 1 april tot en met 1 november kan je in Het Bos van Bo met een gids en een bolderkar op pad om leuke opdrachten  uit te voeren.

Groepen of klassen moeten vooraf  reserveren in het Bezoekerscentrum. Deze activiteit richt zich op kinderen van 3 tot 7 jaar.

Het Boeboekrugzakje
Van het begin van de paasvakantie tot het einde van de herfstvakantie kan je in het Bezoekerscentrum een gezinsrugzakje lenen. Hierin zit een opdrachtenboekje en de benodigde materialen.

Deze familiale activiteit richt zich tot kinderen van 8 tot 12 jaar. De wandeling volgt volledig het hierboven beschreven Vennenpad.

Historische ven
Op deze plaats liep de voormalige Lieremansloop uit in een ven dat op historische kaarten goed te zien is. Het ven werd echter vol gestort met zand om er aan landbouw te kunnen doen. Later werd er ook een onnatuurlijk diepe visvijver in gegraven.

Bodemdeskundigen toonden echter aan dat de venbodem van vroeger nog perfect te herkennen is. Een zwart laagje toont precies waar vroeger de bodem van het ven lag. Op plaatsen waar die aan de oppervalkte komt, staan zeldzame planten zoals moerashertshooi.

Doordat de historische plantengroei nog aanwezig is in de bodem kan men het ven 'renoveren'. Hiervoor wordt precies tot op de juiste laag gegraven en de bovenliggende bodemlagen verwijderd.

Langs het ven stonden een groot aantal schapen te grazen. "Hé, een wandelaar, interessant" moesten deze beesten gedacht hebben, want even later stonden ze allemaal op een kluitje voor het hek, wel op een veilige afstand van 1 meter.

Schapen op de heide
Na heideherstel is ook beheer van de heide nodig. Daarom zijn we hier gestart met schapenbegrazing in het kader van het Europese LIFE-project. De dieren eten gras en boompjes kort en houden zo de heide open. Er is gekozen voor het Kempens heideschaap. Dit is een sterk ras dat aangepast is aan de droge zandgronden en voldoende heeft aan het ruwe voeder dat hier te vinden is.


Aan het begin van de twintigste eeuw liepen er in de Kempen tienduizenden van deze schapen rond. Intussen zijn ze een zeldzame verschijning geworden, maar in het Landschap De Liereman willen we dit "levend erfgoed" mee in ere houden.

Dan kunnen we aanschuiven voor een lekker kopje koffie met een flink stuk appelgebak. Als dat wandelen maakt hongerig. Om ons heen is het intussen druk en gezellig op het terras. Ook de parkeerplaats staat al aardig vol. Veel mensen weten dit mooie gebied te vinden. Toch kom je onderweg weinig mensen tegen.

We gaan op pad voor de vierde route: het Duinenpad. Ook een route met een heel mooi middenstuk. De terugweg loopt parallel met de Liereman route. Daardoor zien we de venen en moerassen, de Kempische stal, de uitkijktoren en het rietmoeras nog een keertje.

We kunnen vanuit het Bezoekerscentrum het Korhaanpad en de Rode Goorroute lopen. Daarvoor is er een verbindingsroute van 1,6 km enkele reis (zwarte markering) uitgezet. Heen en terug is dat een extra 3,2 km wandelen. Maar we kiezen ervoor om de auto te verplaatsen.

Na de lunch gaan we eerst van start met de Korhaanpad. Een mooie route waarbij u langs een fraaie vogelkijkwand komt.

Onderweg komt u ook tweemaal door een gebied waar de bomen gerooid zijn. Een heel apart landschap is hierdoor ontstaan.

De Korhaan
De Korhaan is een van de oudste beschermde zones van het Landschap De Liereman (sinds 1959). Naast zijn rijke natuurwaarden herbergt de Korhaan ook belangrijke historische schatten. In de bodem vind je bewijzen van een eeuwenlang gebruik als heide. Door zijn afwisseling aan duinen en moerassen vormde de Korhaan een geschikt leefgebied voor de prehistorische mens.


Op verschillende plaatsen werden voorwerpen gevonden die dateren uit de Steentijd. Het gaat om werktuigen zoals pijlpunten, schrapers voor huidbewerking, mesjes, boortjes voor hout, leder, been of hoorn… Ook werden er grafheuvels uit de Bronstijd opgegraven.


En dan gaan we aan de laatste route beginnen. Intussen is het ver in de middag. We zien wat meer vlinders. Maar toch blijven de paddenstoelen ons verbazen. Die kom je overal tegen, en ze zijn doorgaans fraai.

Het Rode Goor
Het Rode Goor is een laagte die omgeven wordt door landduinen. Regenwater dat op deze duinen valt, komt gefilterd en rijk aan mineralen aan de oppervlakte in de laagtes. Dit fenomeen noemen we kwel. Dit zorgt voor een uitzonderlijk goede waterkwaliteit waar veel bijzondere planten van profiteren.

In het verleden was het Rode Goor niet toegankelijk maar sinds het eigendom is van Natuurpunt, is het gebied opengesteld voor wandelaars.

Enigzins vermoeid komen we bij de auto terug. We hebben meer dan 25 km op de teller staan. Maar vanwege het goede weer en de prachtige omgeving was dat geen straf. Landschap de Liereman is een bezoekje meer dan waard.

Websites
http://www.natuurpunt.be/centra-landschap-de-liereman_12.aspx
http://nl.wikipedia.org/wiki/De_Liereman
http://www.oud-turnhout.be/iframe.asp?swp=704&wp=7


 
  11-11-2012 : Reinhilde & Peter

Wij hebben Lieremanspad (9.2) en Korhaanpad (4.3) gecombineerd gewandendeld en in tegenover gestelde richting. De reden was dat we deze wandeling wilden combineren met een aantal geocaches die daar lagen om die te kunnen loggen. Het domein is gemakkelijk bereikbaar. Er is een grote parking voorzien. We begrijpen niet goed waarom onze hondjes niet mee in het domein mochten wandelen. Niet iedereen houdt zich aan dat verbod, dat hebben we kunnen zien. Het was een afwissellende wandeling, soms wel wat drassig en vettig maar daarvoor heb je natuurlijk goei wandelschoenen voor. deze wandeling was voor ons ook wel toepasselijk omdat we net de boeken van Kevin Valgaeren aan't lezen zijn ... ;-) Mooi ! We gaan nog wel eens terug om de andere wandelingen te doen.

Groeten van Reinhilde & Peter.