Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Grote ronde Beerse

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

We hadden vorig jaar een aantal wandelingen rondom Beerse (België) uitgezet voor het Land van Turnhout. Daarbij ging het om bestaande routes. Deze keer zijn we op pad geweest om een langere wandeling door de natuur van Beerse uit te zetten. Dat viel nog tegen.

Vooraf hadden we een aardige route uitgezet, gebruikmakend van een digitale topografische kaart. Maar op die kaart is geen rekening gehouden met paden door domeinen, of met paden die om een andere reden "verboden" terrein zijn. Daarom moesten we al gauw afwijken van onze oorspronkelijke route. Met wat geluk kwamen we soms weer op onze oorspronkelijke route terecht. Uiteindelijk kwamen we toch weer terug in het centrum van Beerse. We hebben toch een mooie route gelopen, door een aantal aardige natuurgebieden. Wel werd de route iets langer dan we oorspronkelijk in gedachte hadden, maar dankzij het mooie weer hadden we daar geen minuut spijt van.


Routebeschrijving

Deze GPS wandeling bij Beerse in België is 25 km lang.
De route is niet geschikt voor scootmobiels.
Er zijn geen verkortingen beschikbaar.
De route is doorgaans goed begaanbaar, maar kent een aantal drassige stukken.
Ook komt u hier en daar los zand tegen.
Goede wandelschoenen zijn aan te bevelen.
Het gedeelte door de Duivelskuil is
verboden voor honden.
Horeca vindt u bij de start en langs het kanaal.
Onderweg zijn er voldoende bankjes om even uit te blazen.
Er is ook een WPT-RTE route beschikbaar.

  De kenmerken
  startpunt Beerse (B)
  positie Antwerpse Kempen, België. Co√∂rdinaten: N51.300679 E4.825234
  afstanden 25.0 km,
  type Bos/Kanaal/Open landschap/Vennen
  begaanbaarheid Goede wandelschoenen aantrekken
  scootmobiel Nee
  honden Niet overal toegestaan
  horeca Bij start en onderweg
  Datum wandeling 23-10-2010

  Langere beschrijving
 

We starten midden in het centrum van Beerse. Als u trek in een kop koffie heeft is het nu tijd om een leuk restaurantje op te zoeken. Onderweg komt u alleen in het begin nog wat horeca tegen. Daarna moet u het doen met een aantal bankjes en een rugzak vol lekkere dingen.

We gaan op pad voor een wandeling van 22 km. Door allerlei omwegen werd de route 25 km lang. Maar door het mooie herfstweer en de mooie natuur was het heerlijk wandelen.

Beerse
Het oudste document waar de naam Beerse in voorkomt dateert van 1187. Toen schonk de bisschop van Kamerijk de inkomsten van de parochie van Beerse aan de vrouwenabdij van Groot-Bijgaarden. In 1187 had Beerse dus al een kerk. Daardoor mag worden aangenomen dat deze gemeente al veel langer bestaat.

Het oorspronkelijke dorpsplein is driehoekig. Dat geeft aan dat het een Frankische nederzetting was. Waarschijnlijk is Beerse ontstaan in de tijd van de Oud-Belgen.

In de geschiedenis zijn de bewoners van Beerse in verschillende oorlogen betrokken. In de 16e eeuw (80-jarige oorlog) had het dorp veel last van rondtrekkende legers. In het noorden zaten de Nederlanders en in het zuiden de Spanjaarden. Beerse werd afgeperst door beide partijen.

De hele 17e eeuw had Beerse te maken met deze strijd. In het begin van de 18e eeuw kreeg Beerse te maken met de Spaanse- en Oostenrijkse Successieoorlog. Er was ook een Franse overheersing rond 1830 gevolgd door een Nederlandse inval in 1831. Daarna volgde een periode van rust voor de arme bevolking.

In 1865 wordt het kanaal Turnhout-Antwerpen (ook wel kanaal Dessel-Schoten genoemd) aangelegd. Tijdens de aanleg werd klei gevonden en al snel vonden verschillende steenbakkerijen een plaats langs het kanaal.

Via het kanaal waren de bakstenen goedkoop te vervoeren. Deze steenbakkerijen zorgden voor een toename van de welvaart. Rond 1965 waren er 22 steenbakkerijen actief. Nu zijn dat er nog maar 3.

In 1977 is Beerse samengevoegd met Vlimmeren. Nu wonen er rond de 16.000 inwoners in de Beerse-Vlimmeren.

Vroeger was er veel armoede in en rond Beerse. De meeste mensen werken in één van de vele steenbakkerij. Geen vetpot. We nemen een stukje geschiedenis uit de route Begijnestedepad.

Hard werken
In de winter lagen de steenbakkerijen vaak stil omdat het gewoonweg te koud was om te werken. Dan waren de arbeiders werkloos en hadden ze geen loon om eten te kopen. Ze waren dan wel verplicht om bij hun baas geld te lenen. Tijdens de zomermaanden werd dan geprobeerd om die schulden terug te betalen. Dit gebeurde door hard en lang te werken. Dikwijls werkten de arbeiders 15 uren per dag. Van vier uur 's morgens tot negen uur 's avonds.

Een werkweek duurde van maandagochtend tot zaterdagavond. Op zondagvoormiddag ging men nog gauw wat "gammen". Dit is de stenen onder droogloodsen stapelen om ze te laten drogen voor ze gebakken worden.

Deze droogloodsen waren langwerpige gebouwen.

Gelukkig ziet Beerse er tegenwoordig veel welvarender uit. Het is in ieder geval een bedrijvig dorp. Onderweg zie je dat op verschillende punten.

We lopen een flink stuk langs het kanaal Dessel-Schote. De bomen langs het kanaal kleuren mooi in de herfstzon. We zien aan de overkant een aantal steenbakkerijen. De pakketten stenen staan hoog opgestapeld. Een mooi gezicht.

Waar onze oorspronkelijke route zich links van het kanaal afboog staat een hoog hek. We zijn verplicht om nog een stukje rechtdoor te lopen. Gelukkig maar, want zo komen we bij een mooi stukje natuur, de Eksterheide. Goede wandelschoenen zijn hier aan te bevelen, want het kan onderweg drassig zijn.

Welkom in Eksterheide
Het natuurgebied Eksterheide (tot voor kort gekend als Hoge Bergen-Ekstergoor) is 170 ha groot en is in 2006 aangekocht door het Agentschap voor Natuur en Bos.

Het grootste deel van de oppervlakte wordt men voor naaldbos (vooral Corsicaanse en grove den), maar daarnaast vind je hier ook eikenberkenbos, elzen- en berkenhakhout, heischraal grasland, cultuurgraslanden, enkele veedrinkpoelen en (op beperkte schaal) droge en vochtige heide en venrestanten. Tegen het kanaal aan liggen 2 oude kleiputten, die nu in trek zijn bij watervogels.

Alhoewel de Eksterheide nu al belangrijke natuurwaarden herbergt (we vermelden ondermeer havik, zwarte specht, wulp, boomleeuwerik, heikikker, veldkrekel en bont dik-kopje) zal de ecologische  waarde van het natuurdamein de komende jaren nog flink verhogen door gerichte ingrepen. Zo zal worden bekeken wat de mogelijkheden zijn voor het herstellen van open landduinen en (droge en vochtige) heide, en wordt het naaldhout geleidelijk aan omgevormd tot loofhout. Enkele grote werken zijn al in 2009 uitgevoerd: het centraal gelegen vliegveld is afgebroken en maakte plaats voor het historische Ekstergoor (een natte laagte), op de hoger gelegen delen werden nieuwe landduinen gecreëerd.

De be!angrijkste boswegen werden heraanqelegd, er werden 3 kijkhutten opgericht en op de natste delen van de wandelroutes zijn vlonderpaden gebouwd. De ingang Zwaaikom werd voorzien van een toegangsbrug. Bezoekers hebben de keuze uit 3 aangeduide wandelroutes. Gans het domein is omrasterd met een elekrische  omheining: jaarrond grazen hier een beperkt aantal runderen (Galloways) en paarden (Koniks).

En dan komen we bij een heel mooi stukje natuur. We waren er vorig jaar als eens langs gewandeld. Nu lopen we er doorheen.

Natuurgebied de Duivelskuil
De Duivelskuil ligt in het vroegere brongebied van de Diepteloop één van de biologisch meest waardevolle beekvalleien in de Kempen. Het is een relict van de vroeger zeer uitgestrekte Abtsheide.

Tot 1666 bleef deze eigendom van de Norbenijnenabdij van Sint-Michiel te Antwerpen. Waarna de gemeente Beerse de gronden kocht. De inwoners van Beerse mochten deze gronden gebruiken. Onder strikte voorwaarden staken ze turf en plaggen, maaiden de heide, baggerden moer en hoedden schapen, In het begin van de 19de eeuw stond op die stuk van de Abtsheide een steenbakkerij met kleiput. Deze momenteel sterk verlande kleiput, de Duivelskuil, geeft zijn naam aan het natuurgebied. Volgens oude volksverhalen zou op de boden van de Duivelskuil een gouden horloge liggen.


Fauna en flora
Op open plaatsen en langs de randen van de naaldhoutaanplantingen vind je nog struikheide Ook moerasbos, ven, gagelstrueel en natte graslanden tref je hier aan. De oude kleiput is doorheen de jaren spontaan geëvolueerd tot een natuurlijk ogend ven met veenmos, zonnedauw, ..

Het ven evolueert stilaan naar een hoogveen. Amfibieën zoals de bruine en de groene kikker, alpenwater- en kamsalamander zijn in de Duivelskuil thuis. De duivelskuil is belangrijk als broedplaats voor de buizerd en de torenvalk.

Beheer
De beheersdoelstelling voor de Duivelskuil is het instandhouden van de aanwezige biotopen met hun fauna en flora typisch voor een zuur, nat en voedselarm biotoop. Het hele jaar door wordt het terrein begraasd door konikpaarden. Begrazing moet leiden tot een halfopen bos verschraling en het ontstaan van plaatsen met een open heidelandschap. In de afsluiting rond het begrazingsblok zijn poortjes zodat het terrein toegankelijk is voor de bezoeker.

Honden zijn niet toegelaten. De betreding van het gebied is op eigen risico. Hou afstand, jaag de paarden niet op en geef hen niets te eten. Ze zijn in staat om zelf voldoende voedsel te vinden.

En dan wordt het puzzelen. In de Eksterheide liepen we regelmatig tegen een rood bord met "verboden toegang", nu komen we verschillende afsluitingen tegen. Veel bosgebied is prive domein en niet toegankelijk.

Helaas is dat op onze digitale topografische kaart niet te zien. Een "fout" die topografische diensten nog steeds niet opgelost hebben. Wel (veel) geld vragen voor de kaarten, maar deze vullen met onvolledige informatie. Het zou heel fijn zijn als direct op de kaart duidelijk was welke paden toegankelijk zijn en welke niet.

En dan komen we weer een kunstwerk van Jan Vaerten tegen.

De koe
Olie op doek - 1949
Je ziet een koe verstrengeld in prikkeldraad. Voel je ook de pijn en de verslagenheid van het dier als je er naar kijkt? Door het gebruik van het gifgroen en het scherpe rood probeert Jan Vaerten een andere wereld te creëren. Hij wil je meenemen naar de wereld achter de prikkeldraad.

We buigen weer af richting Beerse.

De Warande
Deze waterplas is ontstaan als zandwinningsput voor de aanleg van de E34-snelweg en de ring rond Turnhout. Het water is erg zuur (pH < 4). Vissen, kikkers, salamanders en de meeste waterplanten kunnen er niet overleven. Slechts enkele planten zoals veenmos en enkele insectensoorten zijn aangepast om zich in dit extreme milieu te handhaven. Zwemmen is verboden.

Op de oevers komen waardevolle heidevegetaties voor met o.a. struikheide, gewone dopheide, echt duizendguldenkruid, blauwe knoop en moeraswolfsklauw. Ook de levendbarende hagedis heeft er een geschikt biotoop.

We komen nu in een gebied dat enigzins "heuvelachtig" is. Samen met het vele los zand is het een beetje ploeteren geblazen, zeker als het omhoog gaat. Dit gebied is niet al te groot maar wel leuk. De heuvels, de zandvlaktes. Zeker als de zon er mooi op staat

Dan komen we weer in de buitenwijken van Beerse. Mooi huizen zien we onderweg.

Voordat we weer bij de parkeerplaats zijn komen we nog door 3 parken: Echelpoel, Nief en Tempelhof. Leuke stukjes natuur midden in de stad.

Park Echelpoel
Het park Echelpoel is ongeveer 6 hectare groot en is opgezet rond het gemeentehuis van Beerse. We zijn hier in de overstromingsbeemden van de Laak. Het park werd ingehuldigd in 1997 ter gelegenheid van de “dag van het park”.

De naam komt van “echel”, dit is een bloedzuiger die in waterplassen te vinden is. Het is een educatief park met mooie aangelegde grasperken en een kunstmatige vijver. Achteraan in het park is het veel wilder. In het park kun je genieten van de moerasvijver, een visvijver, de vleermuizenkelder, een dierenboerderij, een wilde bloemenweide en diverse boomsoorten. Er is ook een grot ter ere van O.L. Vrouw van Lourdes. Deze grot is gebouwd in 1947 met afbraakmateriaal van een bunker die bij brug 4 aan de Dessel-Schoten heeft gestaan.

Vleermuizengrot
De vleermuis is het enigste vliegende zoogdier. 's Zomers verblijven de meeste vleermuissoorten in holle bomen, dit bewijst dan ook dat deze van enorm belang voor het behoud van onze vleermuispopulaties.

Indien er geen of te weinig oude en holle bomen aanwezig zijn dan kan men weliswaar dit tekort tijdelijk opvangen via vleermuiskasten. Alle vleermuissoorten (zo'n 18) zijn in Vlaanderen wettelijk beschermd. De meeste ervan zijn bedreigd, sommige zelfs uitgestorven. Slechts één soort, namelijk de dwergvleermuis (Piplstrellus pipistrellus), heeft zich vrij goed aan de menselijke bebouwing aangepast en kan iedereen wel eens 's avonds boven zijn tuin zien jagen. Ook hier in het park komt de soort voor.
Lees meer op http://users.skynet.be.

Het Nief park
Dit park achter het herehuis Bastijns. Dit park heeft verschillende mooie graspartijen. Verder komt u er oude inheemse linde bomen tegen. In het midden ligt een vijver met treurwilg.

In dit park worden de jaarlijkse tuinfeesten georganiseerd. De Roefeldag wordt er feestelijk afgesloten. Lees verder op http://users.skynet.be

Het laatste park ligt net voor de parkeerplaats. Ook een fotogeniek park waar u mooie foto's kunt maken. Zeker in de herfst.

Het Tempelhof park
In dit park ligt een oud herenhuis dat tot 1976 als gemeentehuis in gebruik was. In dit oude gemeentehuis worden regelmatig tentoonstellingen en lezingen georganiseerd. Recht van dit gebouw staat het oude koetshuis, herkenbaar aan de torentjes.

Rond het park staan inheemse bomen. Een dicht struikgewas zorgt ervoor dat het park van de omliggende straten afgescheiden is. Ook komt u hier een kiepwagentje tegen dat een monument is ter nagedachtenis is aan alle steenbewerkers van Beerse. Het herinnert aan de geschiedenis van Beerse als steenbakkers dorp. Lees verder op http://users.skynet.be

En dan zijn we weer bij de parkeerplaats. Dit was een pittige wandeling. Maar wel een interessante. Veel natuur, hier en daar een stukje langs een weg, maar ook veel onverharde paden. Moe maar voldaan gaan we weer richting huis.

POI's

  • De Warande N51.2754 E4.8309
  • Duin N51.2794 E4.8365
  • Duivelskuil N51.3113 E4.8024
  • Eerste kerk den Hout N51.3241 E4.8309
  • Ingang Eksterheide N51.3244 E4.8030
  • Kanaal Turnhout-Antwerpen N51.3251 E4.8346
  • Mariabeeldje N51.2947 E4.8176
  • Park Echelpoel N51.3146 E4.8523
  • Park Nief N51.3167 E4.8578
  • Park Tempelhof N51.3181 E4.8565
  • Start/finish/parkeerplaats N51.3187 E4.8555
  • Stuifzandgebied N51.2897 E4.8419
  • Vogelkijkhut N51.3230 E4.8023

Gebruikte websites:
http://users.skynet.be/bolckmans/natuurgebieden
http://nl.wikipedia.org/wiki/Beerse


 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.