Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  De Eendenkooi

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Ruim 30 jaar werd in Bergen beton- en metsefzand gewonnen ten behoeve van de aanleg van wegen en gebouwen overal in Nederland. Nu kunt u genieten van het prachtige Reindersmeer. Gelegen in natuurgebied de Maasheggen biedt deze omgeving alles wat een wandelaar kan wensen.

Nationaal Park "De Maasduinen" is een bos- en heidegebied in Noord-Limburg, gelegen op een lang-gerekte hoge zandrug tussen de Maas en de Duitse grens. Het bevindt zich grotendeels binnen het grondgebied van de gemeente Bergen. Het landgoed "de Hamert" vormt het hart van dit nationale park, en dat was tot 1998 de naam van het nationaal park. Het park strekt zich uit over ruim 20 kilometer met een breedte van gemiddeld twee a drie kilometer. Het is in totaal ruim 4500 ha groot.

Maar niet alleen het Reindersmeer komt u tegen op deze wandeling. Ook de Eendenkooi en de Bergerheide. Samengevat kwamen we alles tegen wat wandelen zo leuk maakt. Een prachtig meer, zandverstuivingen, bossen, een glooiend landschap, heide, grote grazers, een handbediend pontje.

We hebben in 2007 al een rondje Reindersmeer van 9 km gemaakt. Collega Arnold heeft onlangs een route ten noorden van dit gebied uitgezet. Daarbij heeft hij ook de Eendenkooi aangedaan. U heeft zodoende keuze genoeg om te genieten van deze prachtige omgeving.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 15 km rond de Eendenkooi van Well.
Er is een verlengde route van 19 km beschikbaar.
Voor scootmobiels en rolstoelers is er een korte route van 2 km beschikbaar. U moet hierbij op de alternatieve parkeerplaats parkeren.
De route is redelijk begaanbaar, er zitten een paar zeer zanderige en natte stukken in. Goede wandelschoenen zijn zeer aan te bevelen.
U hond moet aangelijnd blijven, behalve bij de 2 losloopgebieden die u tegenkomt.
Onderweg komt u in de zomermaanden een kleine horecagelegenheid tegen. Op 500 meter van de parkeerplaats is een theehuis.
Er is een WPT-RTE route beschikbaar.
Vergeet zeker uw fototoestel niet, u loopt door een prachtig gebied.

  De kenmerken
  startpunt Well
  positie Limburg, Nederland. Co√∂rdinaten: N51.591967 E6.087705
  afstanden 2.0 km, 15 km, 19 km,
  type Bos/Hei/Meer/Open landschap/Vennen/Zandheuvels
  begaanbaarheid Goede wandelschoenen aantrekken
  scootmobiel Ja
  honden Grotendeels aangelijnd
  horeca Op 500 meter van de start
  Datum wandeling 08-11-2010

  Langere beschrijving
 

Een paar weken geleden viel er een mail binnen van Bert Hermans, een actieve wandelaar die net zijn eerste GPS had aangeschaft. En natuurlijk kwamen na de aanschaf de vragen.

De meeste vragen kunnen doorgaans per mail beantwoord worden, maar natuurlijk konden we ook eens samen gaan wandelen. Onderweg genieten van de natuur en meteen de vragen beantwoorden en ervaringen uitwisselen. Het nadeel is dat je dan ook wel eens verkeerd loopt, zo bezig met het beantwoorden van vragen dat we GPS soms even "vergaten".

We kozen voor een wandeling die begon bij het Reindersmeer.Vervolgens zijn we richting noorden gelopen waar de Eendenkooi ligt.We hebben in 2007 hier al een wandeling uitgezet.

Onderweg kwamen we alles tegen wat wandelen zo leuk maakt. Een prachtig meer, zandverstuivingen, bossen, een glooiend landschap, heide, grote grazers, een handbediend pontje.

Alleen het weer had iets beter mogen zijn. Want de regen kwam regelmatig gestaag naar beneden. Toch is hebben we mooie foto's kunnen schieten in dit prachtige landschap. We kunnen deze wandeling dan ook van harte aanbevelen. Zeker in de herfst als de vele kleuren het landschap nog aantrekkelijker maakt.

Wat is het Reindersmeer?
Ruim 30 jaar werd in Bergen beton- en metsefzand gewonnen ten behoeve van de aanleg van wegen en gebouwen overal in Nederland. Door een natuurvriendelijke brede oeverafwerking laten de ontzanders hier een helder meer achter mei rust, ruimte en natuur.

Dit nieuwe natuurgebied zorgt voor een uitstekende leefomgeving voor tal van planten en dieren. De mens kan hier wandelen fietsen en paardrijden.

Natuur na zandwinning
De sluis met kanalen herinnert eraan hoe in de tweede helft van de 20e eeuw onze maatschappij wisselend aankeek tegen de verhouding nationale zandbehoefte, landbouw en natuur.



O
nderweg kwamen we een bord tegen met daarop een overzicht van vroeger en nu. Op de bovenste schtes ziet u de situatie voordat het Reindersmeer is uitgegraven. Op de onderste schets ziet u aan de rechterzijde het Reindersmeer. Tussen de Maas en het Reindersmeer liggen nu een voorhaven, het Leukermeer en de sluis.

De ontzandingen zijn gestart in het lager gelegen Maasdal. Daarna gingen ze verder op de hoger gelegen zandgronden. Eerst maakten landbouwgebieden plaats voor water. Maar gezien de ruimteclaim voor schaalvergroting in de landbouw, werd later de zandwinning verschoven richting eentonige naald-bossen op de Bergerheide.

De afvoer van het zand naar elders in Nederland moest gebeuren per schip via de Maas. Het doortrekken van het Maaswaterpeil in de hoger gelegen gronden zou rampzalige verdroging op de Bergerheide betekenen. Dit maakte de bouw van een dure sluis noodzakelijk.

Om de natuurwaarden en de natuurlijke waterstand in het centrale vennengebied van de Bergerheide duurzaam te handhaven werd later besloten de ontzanding alsnog te beëindigen. Het beeld van zand- en baggerschepen maakte plaats voor rust, ruimte en rijke natuur op en langs het Reindersmeer.


De directe omgeving
Tot 2001 was het Reindersmeer een zandwinplas. Ooit was het de bedoeling vrijwel de hele Bergerheide af te graven. Zover is het gelukkig niet gekomen. Het Reindersmeer wordt nu als natuurgebied beheerd en biedt plaats aan vele soorten watervogels. Het is ook het broedgebied van de oeverzwaluw.

Rond het Reindersmeer liggen verschillende wandel-, fiets- en ruiterroutes. Aan het Reindersmeer staat een vogelkijkhut waar u ongestoord vogels kunt spotten.

Van het Reinersmeer lopen we richting het noorden. Onze geplande route valt direct in het water. Hekwerk met bordjes verboden toegang zorgen er voor dat we een hele omweg moeten maken. We lopen door een zandverstuiving. Verschrikkelijk mooi maar door het vele losse zand is het soms ploeteren geblazen. Intussen begint het stevig te regen waardoor we met beleid de camera moeten hanteren. Onze GPS-en kunnen er gelukkig tegen. 

Wat is het hier verschrikkelijk mooi.

Na een leuke slingerende tocht door een open landschap met bossen en veel zandverstuivingen komen we bij de Eendekooi. De route om de Eendenkooi is ook een rolstoelpad. Deze route is niet erg lang maar wel erg mooi. Het pad ligt iets hoger waardoor je een mooi uitzicht hebt over de omgeving.

Landschap rond de Eendenkooi
Het klimaat is veranderlijk. Ruim 10.000 jaar geleden heerste hier een poolklimaat. De Maas was een woeste rivier die veel zand aanvoerde. Er groeiden weinig planten en de wind had vrij spel.

Door zandverstuivingen ontstonden de huidige Maasduinen. In een laagte tussen die duinen lag toen op een leemlaag een meertje, dat in de loop der tijd dichtgroeide en veranderde in een hoogveen.

De mensen die zich hier in de Middeleeuwen vestigden groeven dit veen af voor brandstof. Ook werd het bos gekapt en ging men schapen houden, waardoor heidevelden ontstonden.

Zo ontstond het huidige landschap: een afwisseling van vennen, heide, zandverstuivingen, bos, akkers en graslanden. Tot 1995 was op de vennen van het Eendenmeer een grote kolonie kokmeeuwen aanwezig. Daaraan dankt het zijn oude naam: het Meeuwenven.

Recreatie
Het bijzondere van het Eendenmeer is dat hoge natuurwaarden heel goed blijken samen te gaan met een behoorlijk intensief recreatief gebruik.

Zowel vanaf het speelterrein met speeltoestellen als vanuit het dorp kunt u al wandelend genieten van de schoonheid van het landschap. De wandelroute is ook geschikt voor minder validen.

Natuur
Door de grote landschappelijke afwisseling vinden veel bijzondere soorten planten en dieren in het Eendenmeer een plek.

Er komen hier meer dan 40 vogelsoorten voor, waaronder de blauwborst, boomleeuwerik, dodaars, geoorde fuut, nachtzwaluw, waterral en zomertaling.

Op enkele plaatsen zijn nog restanten van het oude hoogveen te vinden met lavendelheide, veenbes en wateraardbei.

Ook zijn er bijzondere insecten, zoals de gevlekte witsnuitlibel en de veldkrekel te zien. Langs de wandelpaadjes kunt u, wel met enig geluk, een gladde slang zien zonnen.

We komen een bordje met een koffiekopje tegen. Maar helaas, in de winter is deze voorziening gesloten. We lopen daarom door richting de Bergse Schaapskooi.

We komen onderweg een mooi heidegebied tegen: De Bergerheide. We zien ook een aantal grote grazers. De grote dieren zijn onverstoorbaar. De jonkies hebben het niet op wandelaars en bekijken vanaf een ruime afstand de situatie. Maar met een stevige telelens kun je dan toch mooie foto's maken.

De Bergense schaapskooi
De schaapskooi is een stal voor schapen. De schaapskudde, die overdag op de hei graast, overnacht in deze kooi. De Bergense schaapskooi is in 2002 gebouwd naar een authentiek model.

Voor de bouw zijn ouderwetse materialen en constructies gebruikt: stropoppen onder de oud-Hollandse dakpannen, handgeschilderde boomstammen voor de kapconstructie en originele pen- en gatverbindingen.

Vroeger
Heideterreinen en schaapskuddes zijn van oudsher met elkaar verbonden. Vroeger werd de schepenmest in de winter gebruikt voor bemesting van de akkergronden. De mest werd in de loop van het zomerseizoen verzameld in de schaapskooi. Doordat de schapen hun eigen, droge mest aantrapten,, ontstond er op de vloer van de Kooi een dikke laag mest. De mest werd samen met het heidemaaisel, dat alternatief stro voor schapen is, uitgereden over de akkers.

Door de uitvinding van kunstmest waren de schaapskuddes voor de landbouw niet meer belangrijk. Voor goed beheer van de heide zijn de kuddes echter onmisbaar.

De herder en zijn kudde
De herder is met zijn kudde van maart tot september meestal van 9.00 uur tot 15.00 uur op de Bergerheide te vinden.

In overleg met de herder kunt u buiten deze tijden desgewenst de kooi van binnen bezichtigen. De VVV Bergen biedt voor groepen excursies aan op de Bergerheide, onder begeleiding van deskundige gidsen. Deze gidsen kunnen u al het moois van dit prachtige natuurgebied tonen. Zonder begeleiding mag u zich alleen op de aangegeven fiets- en wandelpaden begeven. Houd uw hond altijd aangelijnd.

De Lammetjesroute
Langs de schaapskooi loopt een wandelroute. Deze "Lammetjesroute" is speciaal voor kinderen. Al wandelend leren kinderen meer over schapen, heidebeheer en natuur. Antwoordformulieren met een prachtige kleurplaat zijn onder meer verkrijgbaar bij de VVV Bergen,

Heidebeheer
De Bergerheide, waar u zich nu bevindt is een prachtig afwisselend natuurgebied, dat onderdeel is van het Nationaal Park de Maasduinen. Veel, grote heideterreinen maken deel uit van dit gebied. Heide is een half-natuurlijk landschap, dat door de mens in stand moet worden gehouden. Vergrassing en verbossing van heide wordt tegengegaan door begrazing. De schapen eten het gras en de jonge boompjes op, zodat de heide weer kan groeien en bloeien.

Bijzondere dieren en planten
Op heideterreinen komen bijzondere planten en dieren voor, die graag leven in het voedselarme, schrale en extreme klimaat van heidegronden. Op de Bergerheide zijn dat diersoorten zoals de gladde slang, de blauwvleugelsprinkhaan, de heikikker, de nachtzwaluw, de heivlinder, de veldleeuwerik en de geelgors.

Ook treft u hier verschillende soorten het en bijzondere planten aan, zoals de struikheide, de dopheide, de stekelbrem, de klokjesgentiaan en het klein warkruid. Rust in het gebied is voor veel van deze kwetsbare soorten van levensbelang.

Voor het laatste stukje maken we gebruik van een klein handbediend pontje. Op het water zie je pas goed hoe groot dit meer is. Je kunt er ook gewoon omheen lopen en het pontje links laten liggen. Dat is een mooie route van 4 km. Voor kinderen is het pontje natuurlijk een heerlijke uitdaging. Je ziet dan ook voornamelijk families overvaren.

En zo kwamen we weer aan het einde van een prachtige wandeling. Bert had intussen al zijn vragen gesteld en een heleboel tips gekregen en het verschil tussen een track en een route in de praktijk kunnen ervaren.

Thuisgekomen hebben we nog even naar de software op de PC gekeken. Hoe kun je een de opgeslagen tracklog ophalen en aanpassen. Hoe schrijf je een track weer naar de GPS. Aan het einde van deze dag kon een tevreden Bert melden dat hij een heleboel had geleerd. Omdat Bert een ervaren wandelaar die er veel op uittrekt verwachten wij regelmatig een mooie wandeltip te krijgen.

POI's

  • Alternatieve parkeerplaats N51.6089 E6.0720
  • De Bergense schaapskooi N51.5918 E6.1128
  • Eendenmeer N51.6088 E6.0684
  • Gemeenteheide N51.6008 E6.0714
  • Hand-veer N51.5768 E6.0993
  • heide N51.6007 E6.0829
  • Losloopgebied honden N51.6048 E6.0660
  • Nat stuk N51.5880 E6.1065
  • Paddenhoek N51.5714 E6.1086
  • Reindersmeer N51.5806 E6.0928
  • Springberg N51.5863 E6.1006
  • Start/finish/parkeerplaats N51.5750 E6.0855
  • Vogelkijkhut N51.5756 E6.0972
  • Zandverstuiving N51.5889 E6.0905

Geraadpleegde websites:

Het Reindersmeer
http://nl.wikipedia.org/wiki/Well
http://nl.wikipedia.org/wiki/Nationaal_Park_De_Maasduinen


 
  04-08-2016 : Wiefse Coebergh

Prachtige wandeling, maar sinds dat jullie deze wandeling hebben gelopen is het een en ander veranderd. Diverse paden zijn niet meer te vinden, o.a. omdat ze er bewust boomstronken overheen hebben gelegd en daardoor zijn paden overwoekerd met brandnetels, bramen of boompjes. Ook is er een bepaald stuk waar je niet meer overheen mag. En... ergens staat "zondverstuiving", maar dat is nu al helemaal grasvlakte geworden. Desondanks een prachtige tocht, we hebben zeker 10 minuten oog in oog gestaan met een ree dat bessen aan het eten was, op 6 meter vna ons vandaan. Schitterend.