Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Ubbergen-Beek Duivelsberg

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving
We willen naar het Reichswald bij Kleef, maar Gertie geeft ons het advies om niet naar dat saaie bos te gaan, met die rechte wegen. Veel mooier, echt véél mooier is het bij Beek. - Beek???? – bij Ubbergen en Berg-en-Dal. We nemen het advies ter harte en bereiden snel dit alternatief voor. Hier hebben zelfs de Romeinen gewandeld – nu is het onze beurt. En Gertie heeft gelijk! Prachtig. Over slingerpaden die omhoog en omlaag gaan, trapjes op, vergezichten, de beroemde kastanjebomen, door beukenblad gekleurde diepten en als afsluiting een historische motte met een werkelijk adembenemend uitzicht en een spannend verhaal.  Het verhaal van de gemene Adela en Balderik is wel spannend – ja, zelfs doordrengd met gif en bloed en doodslag en moord; het is nou eenmaal een ruige tijd geweest – maar het is wel enigszins gekleurd.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 11 km bij Ubergen.
Deze wandeling van 10 à 11 
km start in de bebouwde kom van Beek-Ubbergen in de Hazeldonklaan.
Het is een typische beukenboswandeling met veel cultuur en geschiedenis.
De paden zijn goed verzorgd, maar ook sterk heuvelachtig; op sommige plaatsen voorzien van boomstamtrappen.
Ook staan er enkele bankjes onderweg. 
Er is halverwege een terras, maar dat mis je op het Alternatief.
Dat Alternatief kent een zeer moeilijk toegankelijk doorgangspunt bovenaan, maar is mooier dan door het dorp.
Honden moeten de gehele wandeling aangelijnd zijn.

 

 

 

  De kenmerken
  startpunt Beek-Ubbergen , Parkeerplaats Hazeldonklaan
  positie Gelderland, Nederland. Co√∂rdinaten: N51.824605 E5.926182
  afstanden 10.0 km, 11 km,
  type Bos/Cultuur
  begaanbaarheid Goed
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Halverwege
  Datum wandeling 24-01-2011

  Langere beschrijving
 

START N51 27.732 E4 41.589
We starten op een parkeerplaats in een woonwijk in Beek. Er zijn andere parkeerplaatsen, maar die zijn beperkt in tijd. Overigens is het niet erg om langs deze huizen te wandelen. Landhuizen, kleine kasteeltjes zijn het. Ze brengen ons in de juiste stemming….

Start richting Oude Gracht. We zien waarom Beek Beek heet.

Het monument voor de Bevrijding in 1944 laat zien dat we dicht bij de Duitse grens zitten.

Bij de ingang van het bos zien we een informatiebord van het Gelders Landschap en Gelderse kastelen. We nemen bloksgewijs de tekst over.

Maar eerst volgen we het verzoek van Staatsbosbeheer. Het geldt ook voor dit Landgoed van de Heerlijkheid Beek. Als we het bos in gaan begint het meteen te klimmen.

Beek-Ubbergen: Water werkt N51 49.810 E5 55.414
Op de plaats bij het verzorgingstehuis komen de beken de Oorsprong met 9000 liter per uur en de Elzen met 21 600 liter per uur bij elkaar en gaan samen in noordelijke richting naar de natuurlijke zone verder. De plaats van deze groene beek ‘de Oorsprong’ heeft een historische achtergrond: het is namelijk een gedeeltelijk gedempt grachtenstelsel. Zelfs het regenwater van de daken en straten wordt onder controle gehouden.
Water aan de noordwestrand van het Ketelwald

Het bronwater was in de 19de eeuw in het dorp Beek de basis van een grote
wasserijnijverheid. De brongebieden bij de Wylerberg en in het Filosofendal,
met 1100 m het langste beekdal, waren tot 23 april 1949 Duits grondgebied.

De bronnen van De Refter waren al in de Middeleeuwen onderdeel van het terrein van het kasteel Ubbergen. In het Kastanjedal bij de Kabouterboom ligt verscholen een spreng. Hier stond tot het einde van de 19de eeuw watermolen ‘De Oorsprong’. De belangrijkste brongebieden rond de Wylerberg zijn de bronweide boven de muur aan de Rijksstraatweg bij villa ‘Wylerberg’ . Hier ligt het beekproject “Water werkt Info www.Waterwerkt.nl.

Voorkom erosie; blijf op de paden N51 49.907 E5 55.028
De natuur op deze hellingen is kwetsbaar en gevoelig voor erosie. Staatsbosbeheer wil er zorgvuldig mee omgaan en ook voor de toekomst bewaren. SBB wil graag iedereen laten meegenieten door middel van prachtige wandelingen en boeiende vergezichten. Er is daartoe een keur aan paden en routes opengesteld. Het verzoek aan gebruikers luidt: Blijf op de paden.

De mooie hellingen in het terrein zijn gevoelig voor erosie. Op sommige plaatsen zijn er illegaal paadjes en paden ontstaan. Door betreding daarvan komt de aarde bloot en los te liggen. Bij regenval spoelt water de losgemaakte aarde van die illegale paadjes en hellingen. Hierdoor wordt erosie veroorzaakt en versterkt.

Door buiten wegen en paden te gaan dringt u tevens ongevraagd binnen in het leven van de dieren die dit gebied als hun thuis hebben. Het gevaar bestaat dat u ongemerkt dassen, konijnen, vogels en reeën verstoort en opjaagt. De dieren kunnen dan pardoes op drukke wegen terechtkomen met alle consequenties van dien.
Wees daarom zuinig op de bijzondere natuur en landschap van de Duivelsberg. Draag uw steentje bij door op de paden te blijven.

Staatsbosbeheer dankt u voor uw medewerking en wenst u een plezierige wandeling.
Wij, van GPSwalking.nl, willen SBB vragen om op die plaatsen waar het water op de paden blijft staan voor voldoende afvoer te zorgen, en bij de oversteek van de kwetsbare riviertjes een vlonder of bruggetje te leggen, zodat niet onnodig tegen de helling op een extra pad wordt aangelegd.

Eenmaal uit het bos zien we een prachtige landgoed liggen. Langs de Elyzeese Velden, het mooie uitzichtpunt. Daarna volgt de gestage klim. Eenmaal boven buigen we meteen af om onder de bebouwing door te gaan. Joggers rennen ons voorbij. Honden worden wat rustiger uitgelaten.

Na de trapjes gaan we weer omlaag en worden we verrast door een hemels beeld van diezelfde Velden. Weer in het bos zijn we meteen omhoog gegaan; daardoor hebben we de Kabouterboom gemist. Advies is dus om een stukje links-links-rechts te volgen. Over de verharde weg ga je dan naar boven langs Huys te Schengen. Geniet boven maar weer van het uitzicht op Persingen.

Ontstaan van de stuwwal. N51 49.857 E5 55.081
De Heerlijkheid Beek ligt op de Nijmeegse stuwwal, gevormd in de voorlaatste IJstijd. IJstongen duwden het door de Rijn en Maas aangevoerde zand en grind op tot heuvelruggen.

De Nijmeegse stuwwal vormde oorspronkelijk één geheel met de Veluwse stuwwallen, maar is daarvan later door de Rijn gescheiden. Kijk ook eens op www.mooigelderland.nl.

 

Heerlijkheid Beek N51 49.812 E5 55.009
De 49 ha grote Heerlijkheid Beek bestaat uit een zeer afwisselend landschap met loof- en naaldbos op de hellingen en akkers, weilanden, bronnen, beekjes en vijvers in de lagere delen. Vanaf verschillende punten zijn er uitzichten, onder andere op het kerkje van Persingen, over de Ooypolder en de Over-Betuwe tot aan de Zuidelijke Veluwezoom. De hoogteverschillen van meer dan 70 meter doen bijna on-Nederlands aan. Verdere bijzonderheden zijn de Kabouterboom en Huys te Schengen.

In 1350 werd de toen veel grotere Heerlijkheid Beek eigendom van de Heer van Groesbeek. Daarvóór was het een leen van de graven van Kleef. Vanaf eind van de 17e eeuw tot 1941 was het landgoed in het bezit van het geslacht Van Randwijck. In 1941 droeg de familie Van Randwijck de Heerlijkheid Beek over aan Geldersch Landschap.

Vooruitlopend hierop werd in 1939 het Bronhuizerbos aangekocht van de Familie Dommer van Poldersveldt. Later is het eigendom uitgebreid door de verwerving van het kastanjedal, de Wyert, Huys te Schengen en enkele andere stukken grond.

Bos en Akkers N51 49.830 E5 54.808
De heide en het hakhout zijn in de loop der tijd vrijwel verdwenen en vervangen door parkbos. De akkers liggen er nog wel. Het grote akkercomplex dat centraal in de Heerlijkheid Beek ligt wordt de Elyzeese Velden genoemd.

 

Flora N51 49.920 E5 54.500
Door de grote afwisseling van hoog naar laag en droog naar nat komt er een grote verscheidenheid aan planten en boomsoorten voor. Bijzonder zijn:

  • Kabouterboom N51 49.664 E5 55.139
  • De Kabouterboom is een van de tamme kastanjes op de Heerlijkheid Beek. Met een stamomtrek van 850 centimeter – bijna 3 meter dik – is het de dikste boom van Nederland. De leeftijd wordt geschat op 475 jaar.
  • Essenbronbos.
  • Bij de bron vlakbij de Kabouterboom ligt het zeldzame essenbronbos, met onder andere reuzenpaardestaart en paarbladig goudveil. Langs de beek groeien soorten als zeldzame slanke zegge en de grote veldbies.
  • Landbouwgronden.
  • Op de landbouwgronden worden rogge, haver en gerst verbouwd. Langs de akkerranden komen interessante onkruiden voor, zoals korenbloem, veldlathyrus en kleine klaproos.

Fauna N51 49.750 E5 54.695
Op de Heerlijkheid Beek komen veel verschillende vogelsoorten voor, waaronder de boomvalk, bosuil, groene specht en bonte specht. Langs de beek jaagt de grote gele kwikstaart vlak boven het water op insecten.

Ook komen diverse marterachtigen voor, zoals de steenmarter en wezel. Tevens zijn verscheidene malen sporen van de das waargenomen. In de diverse vijvers, beekjes en poelen planten salamander zich voort, waaronder de kamsalamander en de alpenwatersalamander.

Huys te Schengen N51 49.532 E5 55.003
De witgepleisterde villa werd omstreeks 1880 gebouwd. In de tuin staan fraaie oude bomen, in figuren geschoren taxushagen, rozenbogen, azalea’s en rododendrons. Merkwaardig is de terrasmuur die geheel is opgebouwd uit wijnflessen.

We volgen een stukje de drukke weg door Berg-en-Dal. Maar al spoedig slaan we linksaf over de verharde weg naar beneden om zo door het bos langs Staatsbosbeheer en het Filisofendal en de Oude Romeinse weg te vervolgen.

Wijzelf zijn door het dorp verder gegaan tot voorbij Tivoli Park. Dus de weg langs Staatsbosbeheer hebben we zelf niet geverifieerd.

Laat het ons weten of deze track veilig te volgen is. We hebben enkele reacties ontvangen - waarvoor onze dank - en die zijn weinig positief over het Alternatief. Op een bepaald punt, bovenaan bij de tuinen, moet je een wel erg onhandige en onkomfortabele  scherpe draai maken om verder te kunne. Het resterend deel is wel heel mooi. Je mist dan een terras.

Beheer N51 49.349 E5 55.613
Het beheer is gericht op het ontwikkelen van gevarieerd bos, het in toom houden van het aantal exoten en het in stand houden van de vergezichten. Hiervoor zij af en toe dunningen nodig.

Ook wordt veel aandacht besteed aan het onderhoud van de beekloop, watervalletjes en vijvers en het onderhoud van de tuin van het Huys te Schengen.

Oude Romeinse weg N51 49.095 E5 56.335
De hoge stuwwal rond Nijmegen was een van de vestigingsplaatsen van de Romeinen. Zij brachten tamme kastanjes mee en plantten deze aan, ook op de Heerlijkheid Beek. Sindsdien hebben de bomen zich uitgezaaid en zijn hun nakomelingen nog steeds overal te vinden. Ook na de Romeinen bleef de stuwwal rond Nijmegen in trek als vestigingsplaats. Hoger op de heuvels lagen heide en bosjes. Lager gelegen bevonden zich de akkers. De bronnen leverden schoon water dat gebruikt werd om te wassen en om molens aan te drijven.

Natuurlijk hoeven we de Oude Romeinse weg niet echt te volgen – rechtdoor gaan zou ook kunnen – maar die holle weg, zo’n kleine 2000 jaar oud heeft toch wel wat, omdat de echte Romeinen hier al hebben gelopen. Sommigen gaan er voor naar Rome….

Zo gaan we richting Pauzeplaats, het Pannenkoekenrestaurant Duivelsberg. Op het terras – het kan er erg druk zijn; in het bos heeft men zelfs eenrichtingsborden geplaatst – nemen we de tijd om ons voor te bereiden op de bijzondere parel van deze wandeling. Het levensverhaal van de goede Graaf Wichman spreekt me wel aan.

Vesting Meergelb N51 49.192 E5 56.588
Tegenover het pannenkoekenrestaurant liggen op de rand van de stuwwal de restanten van een vesting, Meergelb genaamd. Het was een zg Mottekasteel. Dit bestond uit een houten woontoren op een kunstmatige heuvel, omringd door een droge gracht, die soms voorzien was van een aangepunte palissade.

In noordoostelijke richting liggen nog de restanten van de voorburcht of uitzichtpunt. Vanaf de burcht zelf heeft u een prachtig uitzicht over het Duitse plaatsje Zyfflich. Vanaf de voorburcht kan men zelfs tot de Veluwezoom zien.

Motte N51 49.240 E5 56.615
Het bijzondere van Mergelpe is dat ze uit twee mottes bestaat. De grote motte had een defensieve functie, de kleine diende waarschijnlijk als uitkijkpost.

Archeologen hebben de Duivelsberg onderzocht, maar weinig gevonden. Ze denken dat de burcht nooit is afgebouwd.

Op de reliëfrijke Duivelsberg vindt u oude loofbossen afgewisseld met graslanden en kleine akkertjes. Het gebied is een belangrijk broedgebied voor vogels. Naast boomklevers, fluiters en spechten broeden er verschillende roofvogels, zoals de havik, buizerd en bosuil. Daarnaast leven er in het gebied vleermuizen, dassen en reeën. Voor meer informatie zie www.reisdoordetijd.nl

Duivelsberg N51 49.240 E5 56.615
U staat op de Duivelsberg. De Duivelsberg ontleent zijn naam aan het gebied de Duffelt, waar u op uitkijkt.

Honderdvijftigduizend jaar geleden werd hier de grond door landijs tot op grote hoogte opgestuwd.
Zo ontstond de landtong waar Graaf Balderik en zijn vrouw Gravin Adela rond 1012 hun burcht, Mergelpe, bouwden.

Strijd
Gravin Adela van Hamaland was volgens de overlevering een trotse en voor die tijd ongewoon machtige vrouw.Zij stond op voet van oorlog met haar zuster Lutgarde, de abdis van het klooster op de Eltenerberg.Toen hun vrome vader al zijn wereldlijke bezittingen schonk aan het klooster, erfde Adela niets.

Zij trouwde met Graaf Balderik om een sterke partner te hebben in de strijd om haar erfdeel. Balderik liet zich door zijn echtgenote meeslepen in allerlei conflicten.

Toen Lutgarde in 995 plotseling overleed, werd Adela ervan verdacht haar te hebben vergiftigd.

Dubbele strijd
De Duivelsberg en de Duffel behoorden toe aan Graaf Balderik. Hij was rijk, machtig en ambieerde de positie van opperbevelhebber van de keizer.

Maar ook Graaf Wichman van Vreden aasde op deze positie. Met hun privélegers van boeren en ridders bestreden Balderik en Wichman elkaar op leven en dood.

Totdat de Keizer Otto III het te gek vond. Hij dwong beide graven zich te verzoenen.
Balderik nodigde Wichman uit voor een vredesmaal op zijn burcht Upladen in Montferland….

…. Maar op weg naar huis liep Wichman in een hinderlaag en werd op laffe wijze vermoord! Iedereen verdacht Balderik en Adela van de moord.

De Keizer veroordeelde het echtpaar: ze moesten hun bezittingen opgeven.
De burcht Upladen werd belegerd en Graaf Balderik nam de benen. Hij overleed in 1021 en ligt begraven in Zyfflich aan de voet van de Duivelsberg.
Adela stierf enkele jaren later in Keulen. Geheel berooid.

Overgenomen van het hier geplaatste Informatiebord van de Geldersche Poort www.reisdoordetijd.nl Voor het ware verhaal van Adela zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Adela_van_Hamaland.

We dalen flink af. Tot slot steken we de drukke weg over; we willen immers niet te lang tussen de huizen door lopen.

We passeren het Wylerbergmeer, vooral in de zomer een recreatieplas. Aan de overzijde ligt Duitsland.

Voorbij de manege kunnen we nog een ommetje maken door de polder.

Startpunt
START Parkeerplaats Beek Hazeldonklaan N51 27.732 E4 41.589

POI’s

  • Beek-Ubbergen: Water werkt N51 49.810 E5 55.414
  • Voorkom erosie; blijf op de paden N51 49.907 E5 55.028
  • Ontstaan van de stuwwal. N51 49.857 E5 55.081
  • Heerlijkheid Beek N51 49.812 E5 55.009
  • Bos en Akkers N51 49.830 E5 54.808
  • Flora N51 49.920 E5 54.500
  • - Kabouterboom N51 49.664 E5 55.139
  • Fauna N51 49.750 E5 54.695
  • Huys te Schengen N51 49.532 E5 55.003
  • Beheer N51 49.349 E5 55.613
  • Oude Romeinse weg N51 49.095 E5 56.335
  • Vesting Meergelb N51 49.192 E5 56.588
  • Motte N51 49.240 E5 56.615
  • Duivelsberg N51 49.240 E5 56.615

Geraadpleegde websites, naar:


 
  10-04-2011 : A.Mulders

Zondag 10-04-2011 deze track gewandeld. Zoals al was aangegeven een pittige wandeling i.v.m. het vele klimmen en dalen. Wel een mooie wandeling.
In uw beschrijving geeft u het volgende aan:" Wijzelf zijn door het dorp verder gegaan tot voorbij Park Tivoli. Dus de weg langs Staatsbosbeheer hebben we zelf niet geverifieerd. Laat het ons weten of dit stuk veilig te volgens is. Dit is de reden dat ik reageer.
De track gaat via de van Randwijkweg naar beneden en even later rechts af het bos in. Dan volgt een zeer stijle klim naar boven. Boven aangekomen via een trapje links af.
Het was bijna niet te doen dit pad te volgen. Er lag veel snoeihout op het te volgen pad. Aan het eind een ijzeren hekwek waar bijna niet omheen te komen was i.v.m. het hoogte verschil. Daarna ging het weer goed. Mijn reactie hoeft niet op de site geplaats te worden. Misschien kan uw routemaker er naar kijken of eventueel dit gedeelte er uit halen of aanpassen. Ik heb meerdere tracks van uw site gelopen en alleen maar lof voor de mooie wandelingen.