Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Schuitwater Lottum Arcen Broekhuizen

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Een mooie wandeling in Noord-Limburg met vele verrassingen.

Het Schuitwater, een oude meander van de Maas, Lottum met de rozenkwekers, met de pont over de Maas, langs Lomm door de heuvelachtige bossen naar Arcen.

Een pauze op het marktpleintje of op een terras langs de rivier. Het water heeft echt zo hoog gestaan!. Langs de Maas verder. Langs de brouwerij van Hertog Jan.

Met de veerpont oversteken en over de Swolgensche Heide en door de bossen terug naar - eindelijk, daar is ie dan - het Schuitwater.

Een mooie, zeer gevarieerde wandeling, waar veel te zien is. Er valt veel over te vertellen. Heerlijk genieten.


Routebeschrijving

GPS wandeling van 18 kilometer in Noord-Limburg met vele verrassingen.

De wandeling van 18 km bestaat uit drie lussen van 12 en 12 km met een lang stuk langs de maasoever en 8 km in de omgeving van Arcen.

Het startpunt ligt midden tussen Horst/Melderslo en Broekhuizen bij de parkeerplaats.
Starten op de Markt van Lottum is ook mogelijk.

Van de wandeling is ook een WPT en RTE file beschikbaar.


  De kenmerken
  startpunt Lottum
  positie Limburg, Nederland. Co√∂rdinaten: N51.468839 E6.160463
  afstanden 18.0 km, 13 km, 13 km, 8 km,
  type Akker/Bos/Open landschap/Rivier/Visvijver
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Halverwege
  Datum wandeling 13-09-2010

  Langere beschrijving
 

Vanaf de parkeerplaats tussen Broekhuizen en Horst/Melderslo gaan we richting Lottum. Daarmee passeren we het Lottumse Schuitwater.

Alhoewel hier de Stempel van de Maas genoemd en getoond wordt, zullen we toch een eigen ontwikkelde route volgen.

Schuitwater - Erfenis van de Maas.
Dit natuurreservaat is een erfenis van de Maas, die hier lang geleden haar bedding had. Toen ze die verliet, ontwikkelden zich moerassen in de stroomgeulen die achterbleven.

Vanaf de 18e eeuw haalden de turfgravers met hun platte schuiten, hieruit veen, dat werd gebruikt als brandstof.

Het Schuitwater is genoemd naar die schuiten.

 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet kent twee delen. Wij vertrekken richting Lottums Schuitwater, het deel dat als viswater zeer geliefd is. Tegen het einde zien we het Broekhuizens Schuitwater, dat langzaam weer verveent.

Verder tussen de rozenvelden naar Lottum. Niet alleen de velden staan vol rozen. Let ook maar eens op de paaltjes in het dorp.

Rozendorp Lottum
Kapelaan Lichtevelt maakte Lottum bekend met de rozenteelt. Door ziekte had hij in Frankrijk het vak van kloosterlingen in Vichy geleerd.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSTerug in Lottum leerde hij zijn zwagers het vak. Begin 1900 deden de rozen hun intrede. Tot de Tweede Wereldoorlog werden rozen gekweekt in combinatie met andere gewassen. Na de oorlog groeide de productie van rozen.

Op dit moment worden in de directe omgeving elk jaar ongeveer 20 miljoen rozen gekweekt. Dit is 70 procent van de Nederlandse rozenproductie! Vandaar: Lottum hèt rozendorp van Nederland.

Om de twee jaar - het tweede weekend van augustus - wordt een rozenfestival gehouden. De volgende editie is op 9, 10 en 11 augustus 2008. In het tussenliggende jaar zijn er open dagen bij diverse kwekerijen. De Rozenhof - tegenover de Borggraaf - is vanaf 1 mei 2007 geopend.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHenri Schraven, maar ook andere kwekers, heeft meer dan driehonderd verschillende rozen in de catalogus staan! Een weelde om naar te kijken. www.henrischraven.nl.

Na de kerk met het marktplein, vanwaar de alternatieve wandeling(en) gestart kunnen worden, gaan we langs de Borggraaf, het kasteel, richting Maas. Een verkorte route blijft links op de maasoever. We steken de Maas over met de pont.

De Veerpont 
De veerpont Lottum onderhoudt de verbinding tussen Lottum en Lomm. De pont is in 1948 gebouwd in Druten en daarna enkele malen gerenoveerd. Het is een kabelpont met kettingaandrijving.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSEen stalen kabel houdt de veerpont op zijn plaats terwijl deze zich aan een ketting naar de overkant van de Maas trekt. De veerpont heeft geen roer en geen schroefaandrijving. Voor dertig eurocent wordt je overgezet.

Met de in 1939 in Amsterdam gebouwde veerpont Broekhuizen gaan we voor dertig eurocent weer terug..

Met links Barbara's Weerd, een verkorte route rond Arcen, gaan we rechts over de hoge akkers. We passeren de oude kapel en raken nog net Lomm. Kijk hier eens rond, met het mooie uitzicht op de maasdorpen en de rivier.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBarbara's Weerd
In Barbara's Weerd werd in 1482 een klooster gesticht, gewijd aan Sint Barbara. In 1586, tijdens de 80-jarige Oorlog is het klooster volledig verwoest en niet meer opgebouwd.

Langs de schans, omgeven door Barbara's Weerd ligt een oude gerestaureerde watermolen. In de te bezichtigen molen is jeneverstokerij de IJsvogel gevestigd met een proeflokaal.

Dit passeer je alleen tijdens de korte route van 8 km.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBarbara kapel
Mogelijk is er verband tussen het pestjaar 1635/36 toen ruim een kwart van de bevolking aan deze ziekte stierf en de bouw van deze kapel rond 1640. Door het vlakbij gelegen, in 1586 verwoeste, klooster Barbara's Weerd, kenden de mensen de H. Barbara zeker als beschermster tegen de pest en plotselinge dood.

Van Hoog naar Laag.
Duizenden jaren werk die de Maas in dit gebied heeft verzet zijn nog duidelijk in het landschap terug te vinden.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSEen stromende rivier slijt zowel materiaal uit als dat ze materiaal afzet. Zo is en reliëfrijk gebied ontstaan. Direct langs de rivier ligt een laagterras, de Weerd genaamd, en als weiland in gebruik. Dan het hoger gelegen middenterras, vooral akkerland.

Verder richting Duitsland ligt het bebost hoogterras. Van daaruit terugkijkend kun je de terrassen duidelijk in het landschap zien liggen.

We steken de provinciale weg over en komen in een prachtig bosgebied met strakke lijnen en heuvelende stuifzanden.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe Maasduinen
Tussen Mook in het noorden en Beesel bij Roermond ligt ten oosten van de Maas en tussen de Duitse grens het park De Maasduinen. Gevarieerde bossen, heidevelden en vennen, maar vooral stuifduinen kenmerken dit gebied.

Het maasdal ligt hier tussen de hogere duinen aan deze oostkant en de peelhorst aan de westkant. Aan beide zijden van de rivier kunnen we zien hoe de bedding van de Maas het heeft moeten afleggen tegen deze zandwallen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSRoestbruin water
In de afwateringssloten zien we veel kwelwater. Regenwater dat in de grond sijpelt tot de dichte leemlagen en daarlangs als kwelwater in de sloot komt. Het is helemaal roestbruin gekleurd, omdat het veel ijzer bevat. Soms lijkt het of er een laagje olie op ligt. Dat is echter geen verontreiniging, maar een laagje bijzondere bacteriën.

Landgoed Arcen
Vanaf de Maas tot aan de Duitse grens ligt het 425 ha Landgoed Arcen van het Limburgs Landschap.

Let op de lange rechte lanen die hier aangelegd zijn. Vele lanen zijn weer hersteld. Vlakbij het verkeerslicht ligt een ijskelder. Vroeger als - koelkast- gebruikt.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSNu huizen er vleermuizen in. Rond de ijskelder staan meer dan 200 jaar oude bomen. De andere bomen zijn veel jonger, omdat veel hout gekapt is tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarna zijn vele bossen aangeplant voor mijnhout.

Geleidelijk wil men weer naar Loofbos. Loofbomen zetten tijdens hun groei tot 12 jaar meer CO2 om naar zuurstof dan naaldbomen. Na 12 jaar ontstaat er een evenwicht tussen zuurstofproductie en zuurstofverbruik voor de rottingsproces van de bladeren.

Bij de verkeerslichten steken we over en passeren de parkeerterreinen en ingang van de kasteeltuinen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSKasteeltuinen Arcen
De Kasteeltuinen in Arcen is het meest veelzijdige bloemen- en plantenpark van Europa. Op het eeuwenoude, 32 hectare grote landgoed met als middelpunt het monumentale kasteel, kunt u urenlang genieten van de verrassende kleuren en geuren in de talrijke tuinen.

Daarna komen we in Arcen, waar we even pauzeren en genieten van het pleintje of het uitzicht op de Maas. Door een smal steegje komen aan de Maas en zien op een meetpaal, hoe hoog het water kan staan.

De vrije heerlijkheid Arcen.
Sinds 1288 - na de verovering door Hertog Jan I van Brabant - behoort Limburg tot Brabant. Arcen is vanaf 1330 een Vrije Heerlijkheid. Alle schepen die vroeger over de Maas voeren moesten in deze handelsstad aanmeren en hun goederen te koop aanbieden.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe torenruïne bij het hoge maashotel was vroeger de toltoren. Nu is Arcen een prettig plaatsje met oude winkeltjes, straatjes, doorkijkjes en terrasjes, waar het nog steeds een heerlijkheid is, om er te vertoeven.

Rond 1420 treden de schepenen van Arcen op als getuigen. De schepenbank vormde één geheel met Lomm en Schanderlo. Het wapen van Arcen vertoont een gedekt poortgebouw met zijtorens, alles voorzien van borstwering. Daarnaast staat aan weerszijden een kleinere toren.

Arcen behoorde bij het Overkwartier van Gelre of Spaans Opper-Gelre. Tijdens de Spaanse Successieoorlog werd het door Pruisische troepen bezet, en zo bleef het als deel van Pruisisch Opper-Gelre ongeveer een eeuw lang Duits (tot 1814).

Hoogwater
Door de eeuwen heen heeft Arcen moeten vechten tegen het hoge water van de Maas. De Maas is een regenrivier. Het regenwater uit de Ardennen en Noord-Frankrijk, kan door de harde ondergrond niet opgenomen worden en wordt dus snel afgevoerd naar de rivier. In 1993 bereikte het water een recordhoogte. Het hele dorp stond onder water.

In 1995 gebeurde het bijna weer. Vanaf 1996 biedt een hoogwaterkering bescherming. Deze hoogwaterkering is overal langs de Maas - en langs deze wandeling - te zien.

Echter niet alle huizen staan achter de dijk. Het grote herenhuis bij de Brouwerij, een door de uitvinder van voorgebakken friet verbouwde boerderij, is niet helemaal beschermd. Tussen het dorp Arcen en de Brouwerij zien we rechts een groot herenhuis. Dat is van de in Arcen geboren en weer getogen voetballer Stan Valckx.

Langs de rivier gaan we verder, achter de huizen door, met enkele mooie villa's. In de verte zien we de brouwerij van Hertog Jan.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSArcense Stoombierbrouwerij
De Arcense Stoombierbrouwerij, een markant gebouw in het fraaie Maasuiterwaarden landschap is een initiatief van vier Noordlimburgse dorpsbrouwers, die in 1915 hun krachten bundelden en hun nieuwe Stoombierbrouwerij De Vriendenkring noemden.

In 1949 werd De Drie Hoefijzer in Breda. In 1968 de Allied Breweries, en in 1981 SKOL de eigenaar, en die wilde de brouwerij sluiten. Ze gingen door en maken nu acht verschillende biersoorten. We kennen die onder de naam Hertog Jan. Nu is de brouwerij eigendom van InBev uit Brussel.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHertog Jan
Hertog Jan: dat is hertog Jan I, hertog van Brabant en Limburg, die in de tweede helft van de dertiende eeuw leefde. Hij werd in 1253 in Leuven geboren als de tweede zoon van hertog Hendrik III en Aleidis van Bourgondië. In 1267 werd de 15-jarige Jan uitgeroepen tot hertog van Brabant over Nederlands en Belgische Brabant en provincie Antwerpen met als de vier belangrijkste steden Leuven, Brussel, Antwerpen en 's-Hertogenbosch.

Hij was een levensgenieter en zorgde met nieuwe voorrechten en privileges goed voor zijn Brabant. De dichter en minnezanger - denk aan "Harbi lori fa, zong de hertog" - was ook een vechter en veroverde Limburg op Gelre - de slag van Wöringen - 1288, met het gevolg dat Limburg gedurende vijf eeuwen met Brabant verbonden zou zijn. Ook verbond hij zo de Maas met de Rijn door Keulen aan zijn gebied toe te voegen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn 1294 - 42 jaar oud - overleed Jan aan de verwondingen, opgelopen bij een toernooi. Hij was een gulle bierdrinker met een Bourgondische levensstijl met goed eten van een volle dis met goede verhalen en een royale lach.

Het was een goede tijd voor Brabant; men spreekt dan ook van DE BRABANTSE GOUDEN EEUW.

We steken de Maas over met de pont en eventueel genieten we nog van het uitzicht. Helaas is het terras bij het Hotel niet geschikt voor cafébezoekers. Maar rechtdoor zien we een prachtig terras, met natuurlijk Hertog Jan. Even rusten.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSMaas
De Maas ontspringt in Frankrijk te Pouilly-en-Bassigny op het Plateau van Langres en is 925 km lang. Als een van de belangrijkste rivieren van Europa doorkruist de rivier de Franse Ardennen en Lotharingen, passeert Verdun en Sedan, vanaf waar ze bevaarbaar is, en passeert in Givet de grens met België.

Met in België Dinant, Namen, Hoei en vooral Luik en in Nederland Maastricht, Roermond, Venlo en Den Bosch toont de Maas haar belang voor de achterliggende streek, maar de steden liggen aan de rivier. Met de leemlagen voor de steenovens en de zand- en grindwinning is de Maas belangrijk voor de bouw.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSTankers en containerschepen gebruiken de rivier als transportader. Op vele plaatsen is de rivier dan ook gekanaliseerd. Vanaf 1918 tot 1929 zijn stuwen gebouwd om de bevaarbaarheid te bevorderen. Het Julianakanaal (1935) en bij Buggenum het Lateraalkanaal, verkorten de vaarwegen. Maar de Maas bepaalt ook de grens met Duitsland.

De afstand vanaf de Maas tot de Duitse grens is 5km, de reikwijdte van het kanongeschut in 1814. Bij Heusden splitst de rivier zich. Vroeger stroomde het water via de Merwede, de Nieuwe Maas, Nieuwe Waterweg en Oude Maas in de Noordzee. Tegenwoordig is dat deel afgedamd ter bescherming bij hoogwater en mondt de rivier via de Bergse Maas uit in het Hollands Diep.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe komen in Broekhuizen. Over de maaskeien slingeren we omhoog, langs de kerk.

 Broekhuizen
De naam Broekhuizen (huis bij broek) wordt in 870 voor het eerst genoemd in een verdrag. Ridder van Segerus de Bruchusen treedt op 12 mei 1233 op als getuige van Otto 2 graaf van Gelre en Zutphen, toen deze een overeenkomst sloot met het Kapittel van Emmerich.

Tot 1496 spelen de Broekhuizens een belangrijke rol in deze streek. Daarna gaat de erfopvolging over in vrouwelijke lijn. Het Kasteel Broekhuizen is in de oorlog verwoest, en niet meer opgebouwd.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn het centrum van Broekhuizen staan de laat gotische Nicolaaskerk en het Brouwershuis, nu pannenkoekhuis. Tegen de kerkhofmuur is het oorlogsmonument "St. Joris met de draak" geplaatst, ter nagedachtenis aan de 54 in Broekhuizen en Broekhuizenvorst gesneuvelde Britse soldaten.

Daarnaast is het monument "de Kazematdeur" aangebracht met de namen van de drie Nederlandse soldaten die op 10 mei 1940 in een kazemat in Broekhuizen sneuvelden.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet centrum met zijn mooie terrasjes is bestraat met maaskeien die in mozaïekvorm zijn aangebracht. De moderne straatlantaarns zijn vervangen door replica' s van de vroegere gaslantaarns en op het elektriciteitsnet aangesloten.

Vanaf de loswal heeft men een mooi uitzicht op de Maas en de veerpont.
Hotel 't Veerhuis is een vijfsterren hotel met een gerenommeerd restaurant. Echter zonder café-terras.

Daarna het dorp uit en door de velden naar het Swolgense Bos. Hoog en droog gelegen zandgronden, met stuifzand, hei, dennen- en eikenbos en een hele lange rechte trek. Even schuin over een klein heideveldje en dan de helling af naar het Broekhuizens Schuitwater.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSKnuppelbrug
Na de droge hooggelegen heide dalen we af naar de knuppelbrug. Wandelroute N95 is een wandeling dwars door dit gebied, waarin de oude Maasmeander een centrale rol speelt. Hier is te zien hoe open water verveent en langzaam dichtgroeit met planten en tenslotte met moerasbos.

Zo voert de knuppelbrug langs het zeldzame elzenbroekbos. De afwisseling met het hoger gelegen heide, naald- en loofbossen en de bloemrijke schraallanden maakt deze wandeling uniek. Zie ook, dat het hele gebied rond het water laag, nat en totaal anders begroeid is dan de andere kant van het wandelpad, waar, na een steile wal het droge stuifzand met hei en den begroeid is.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSSchuitwater
We lopen langs het Schuitwater. Dit is een sterk gebogen water, met aan de buitenrand een steil wand. Duidelijk een oude meander van de rivier de Maas. De rivier heeft indertijd veel zand weggespoeld. Nadat deze door natuurlijke afdamming geen vers water meer kreeg, ontstond er een nat broekgebied, dat na verloop van jaren dichtgroeide. De planten hielden geen stand, maar gingen wegrotten, waardoor er hoogveen ontstond. Dat veen werd als turf gestoken en afgevoerd met platte schuiten. Na het afgegraven veen restte alleen nog water. Vandaar de naam schuitwater.

Zoals hierboven beschreven, wil men weer deels de vervening realiseren. We volgen het pad onder langs het water, met af en toe even omhoog gaand vanwege een omgevallen boom, tot bij de parkeerplaats.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe zien, dat er nog meer mooie wandelingen gemaakt kunnen worden in dit gebied.

"Stempel van de Maas"
Ook enkele routes van het "Stempel van de Maas" voeren door dit fraaie landschap.

"Het Stempel van de Maas" is het eerste wandelnetwerk in Nederland, met wandelroutes van 4 tot 6 km, dat via knooppunten is verbonden. De routes worden gemarkeerd met palen en informatieborden.

We volgen het pad onder langs het water, met af en toe even omhoog gaand vanwege een omgevallen boom, tot bij de parkeerplaats.

Startpunt
1600 18km Melderslo/Broekhuizen 66° N51 28.170 E6 07.387
1601 12km Melderslo/broekhuizen 66° N51 28.170 E6 07.387
Markt Lottum 5° N51 27.696 E6 09.760
1602 12km Markt Lottum 5° N51 27.696 E6 09.760
1603 8km Arcen P 180° N51 28.434 E6 10.898

POI's

  • Schuitwater - Erfenis van de Maas. N51 27.994 E6 07.917R
  • ozendorp Lottum N51 27.742 E6 09.729
  • De Veerpont N51 27.509 E6 10.459
  • Barbara's Weerd N51 28.193 E6 10.939
  • Barbara kapel. N51 27.043 E6 10.402
  • Van Hoog naar Laag. N51 27.672 E6 10.749
  • De Maasduinen. N51 27.701 E6 11.658
  • Roestbruin water N51 27.159 E6 11.145
  • Landgoed Arcen N51 28.277 E6 11.472
  • Kasteeltuinen Arcen. N51 28.321 E6 11.054
  • De vrije heerlijkheid Arcen. N51 28.583 E6 10.783
  • Hoogwater N51 28.406 E6 10.736
  • Arcense Stoombierbrouwerij N51 29.134 E6 10.405
  • Hertog Jan N51 29.115 E6 10.423
  • Maas N51 28.977 E6 10.153
  • Broekhuizen N51 29.163 E6 09.863
  • Knuppelbrug N51 28.674 E6 07.776
  • Schuitwater N51 28.505 E6 07.651
  • "Stempel van de Maas" N51 28.172 E6 07.374

 


 
  31-07-2016 : John Cornelissen

Deze wandeling gelopen op 30-7-2016. Het begon heel mooi met een breed bospad en een prachtige omgeving. Onze hondjes konden meteen los en lekker snuffelen.

Na een tijdje liepen we over verharde wegen wat voor ons wat minder was. Hopen dat we snel weer wat zand paden krijgen. We werden op onze wenken bediend. De paden werden smaller en ruiger. Op een gegeven moment was het jammer dat we geen snoeischar bij ons hadden. Het bos leek wel een oerwoud.

Een stukje verder werden de paden weer breder en meer toegankelijker.
Wij hebben ontzettend genoten van deze mooie wandeling door het Limburgse land.

John en Karin