Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Bartel Peghpad

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Deze wandeling laat de mooie natuur ten noorden van Arendonk zien. De afgelopen 2 jaar hebben we veel wandelingen rondom Turnhout op de GPS gezet. Vandaag (ook weer prachtig weer) was het de beurt de Hooge Vijvers.

Deze wandeling uitgevoerd in naam van Toerisme Arendonk (België) is ook in papieren uitvoering verkrijgbaar bij het kantoor van de VVV, Vrijheid 29 in Arendonk. Ook zonder GPS is deze route te lopen door het volgen van knooppunt 11 – 8 – 9 – 10 – 30 – 29 – 28 – 12 – 11.

Kijk ook naar de andere wandelingen van Arendonk:
Arendonks wandelpad
Hufkenswandeling
Natuurwandelpad

We hebben ook een langere wandeling ten noorden van het Bartel Peghpad uitgezet van 24 km. Bekijk ook deze wandeling.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 9 km ten noorden van Arendonk (België).
Er is ook een WPT-RTE route beschikbaar.
De route is goed begaanbaar, maar niet geschik voor scootmobiels
De hond moet aangelijd worden.
Onderweg komt u geen horecagelegenheden tegen. In het nabij gelegen centrum van Arendonk zijn voldoende horecagelegenheden.

  De kenmerken
  startpunt Arendonk (B)
  positie Antwerpse Kempen, België. Co√∂rdinaten: N51.348193 E5.113694
  afstanden 9.0 km,
  type Bos/Open landschap
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Niet aanwezig
  Datum wandeling 17-04-2011

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlWe parkeren de auto op de parkeerplaats "Hooge Vijvers". We staan hier midden in de natuur, een mooi bosgebied ligt voor ons. Aan het begin van de parkeerplaats staat een informatiebord met informatie over de omgeving. We bestuderen deze informatie voordat we op pad gaan.

Bosgebied
Het domeinbos, 317 ha groot, maakt deel uit van een groter bosrijk gebied waarin zich een aantal voormalige turfputten bevinden. Deze vijvers zijn hoger gelegen dan het centrum van Arendonk, vandaar de benaming 'Hoge Vijvers'.

GPSwalking.nlTot in de 16e eeuw behoorde het gebied tot het erfgoed van de hertogen van Brabant, die er op de uitgestrekte heidevlakte jaagden. De valkerij kende hier een hoogtepunt. Op het einde van de 19e eeuw werden de heidegronden bebost. De Belgische Staat kocht het huidige domeinbos o.m. van de heer Emsens en de familie Vanderrest op het eind van de jaren '70, begin jaren '80.

Fauna en flora
Het bos bestaat voor een groot deel uit naaldhout in percelen van 1 ha, omgeven door brede wegen. Vele wegbermen zijn gekenmerkt door een waardevolle, natte heidevegetatie met dopheide en tormentil.

GPSwalking.nlDe overheersende grassen zijn het pijpenstrootje en de bochtige smele. De bossen zijn typische leefplaatsen voor dag- en nachtroofVogels, spechten en zoogdieren als ree, haas en marterachtigen.

Op de open plaatsen in het bos komen vaak specifieke en zeer zeldzame dieren voor (nachtzwaluw, boomleeuwerik, hagedis,.. ).

Bij het informatiebord staat ook een dikke schijf die uit een boom is gezaagd. Een bord geeft informatie hoe we de jaarringen in deze schijf moeten lezen. Het is duidelijk dat een kenner veel informatie uit deze jaarringen kunnen halen. Lees maar mee.

GPSwalking.nlGeheime groeikalender
De groei- of jaarringen waaruit de boom is opgebouwd, vertellen precies hoe oud een boom is. Ze bestaan uit een binnenste laag van licht voorjaarshout en een buitenste rand van donker zomerhout. Door het aantal ringen te tellen weet men precies hoe oud een boom is. Van jaar tot jaar kan de breedte van de ringen verschillen.

De dikte verraadt veel over de groeisnelheid in een bepaald jaar: een snelle groei resulteert in' brede ringen en omgekeerd. Een slechte groei kan veroorzaakt worden door een langdurige droogteperiode of concurrentie van naburige bomen.

Wetenschappers gebruiken de groeiringen om bepaalde verschijnselen te dateren, vermits elke ring overeenstemt met een bepaald jaar in de geschiedenis. Ze proberen o.a. te achterhalen hoe het weer in het verleden evolueerde. Het broeikaseffect is één van de onderzoeksdomeinen waarin groeiringen als referentiemateriaal worden aangewend.

  • Eerste jaar: de boom neemt zijn plaats in het bos in.
  • 5 jaar: een oudere boom in de nabijheid waait om en druk de de jonge boom opzij. De boom reageert door aan de gekwetste kant 2 keer zo hard te groeien.
  • 9 jaar:de boom is volledig van de kap hersteld en groeit terug recht.
  • 12 jaar: een bosbrand jaagt door de ondergroei, het campbium raakt aan één kant beschadigd.
  • 17 jaar: de wond veroorzaakt door de brand is volledig dichtgegroeid.
  • 21 jaar: de boom kent enkele jaren van droogte, de groeiringen liggen dicht bij elkaar.
  • 25 jaar: einde van de periode van droogte, de groei wordt weer normaal.
  • 30 jaar: de boom wordt geveld.

We waren natuurlijk benieuwd waarom deze wandeling de mooie naam Bartel Peghpad heeft gekregen. Daarom hebben we de geschiedenis van Bartel Pegh opgezocht.

GPSwalking.nlBartel Pegh
Het is in het jaar 1705 toen de Arendonkse Bartel Pegh naar de markt in Overpelt ging. Onderweg naar de markt kon hij de verleiding niet weerstaan en stal een os. Verderop werden nog 2 ossen meegenomen.

Helaas voor Bartel Pegh werd hij betrapt en door een Arendonkse schout gearresteerd. Nadat de schout een beschrijving van de dief had gekregen was het duidelijk dat Bartel deze dief was volgde een verhoor.

Volgens de verhalen uit 1705 bleek de ondervraging niet erg zachtzinnig te zijn gegaan. Bartel Pegh werd op de pijnbank gelegd van half 8 tot kwart voor 9 in de ochtend. Bartel biechte zijn daad op onder deze druk.

GPSwalking.nlDaarnaast hadden de rechters nog een bewijsstuk. Bij het openbreken van een slot bij de tweede diefstal was de punt van het mes van Bartel afgebroken. Bij het onderzoek werd dit mespunt gevonden en het paste precies op het mes dat Bartel bij zich had.

Op 10 juli 1705 werd vonnis uitgesproken :
" Mijn voerschreven heeren die scheepenen wijsen en verclaeren voor het recht, dat de gevangene

heeft verbeurt lijf ende goet ot des heeren behoef, ende dat de heere aanlegger hem sal moegen doen executeren met de coorde tot de dood daer naer volght".

Al op de volgende dag werd, in aanwezigheid van de volledige schepenbank, de ongelukkige Bartel Pegh opgehangen. Dit gebeurde aan het Galgeven, een ven tussen Arendonk en Reusel.

Overal zien we dode of omgewaaide bomen liggen. Het is goed dat deze dode bomen niet direct worden opgeruimd. Je kunt er zelfs een stoel van maken, handig voor diegene die even wil uitrusten.

GPSwalking.nllevende doden
Het verteringsproces van dood hout is een ingewikkeld gebeuren en vormt een belangrijke schakel in het ecosysteem. De snelheid waarmee en de wijze waarop het hout wordt afgebroken hangt af van talrijke factoren, zoals de boomsoort, de dikte van de stam en milieuomstandigheden als vocht en temperatuur.

Tal van levende wezens nemen deel aan het afbraakproces. Het zijn in eerste instantie bacteriën en schimmels. Ze teren op het materiaal dat door andere organismen zoals zwammen en houtbewonende insecten wordt afgebroken. Zij dienen op hun beurt als voedsel voor talrijke dieren. De kringloop is pas rond wanneer het hout tot humus is vergaan en dient als voedingsbodem voor een jongere generatie bomen.

Een berkenstam kan reeds na enkele jaren geheel weggerot zijn. Gevelde eiken daarentegen kunnen decennia lang in het bos blijven liggen zonder een merkbare aantasting van het hout.

GPSwalking.nlbosomvorming
Het grootste deel van dit bos bestaat uit grove dennen en corsicaanse dennen die voornamelijk aan het einde van de 19e eeuw en gedurende heel de twintigste eeuw kunstmatig zijn aangeplant.

Veranderende opvattingen over de functie van bossen en daarmee samenhangende veranderingen in het beheer van bossen, leiden ertoe dat het oppervlak dennenbos in de nabije toekomst zal afnemen ten gunste van loofbos. Een beheer dat streeft naar een grotere natuurlijkheid van bossen, is niet alleen gericht op de vervanging van uitheemse door inheemse boomsoorten, maar heeft ook als doel het bos een zo compleet mogelijke levensgemeenschap te laten zijn.

GPSwalking.nlEen variatie van soorten kan verkregen worden door kunstmatig aan te planten of een biotoop te creëren waar natuurlijke verjonging een kans van slagen heeft. De voornaamste factoren die de spontane verjonging van struik- en boomvofmende soorten in het bos beïnvloeden zijn:

Het lichtklimaat, samenhangend met de mate van geslotenheid van het kronendak;

Vocht- en voedingstoestand van de bodem, samenhangend met de mate van bodemrijping; Aanwezigheid van zaadbomen in de omgeving; Graasdruk door kleine zoogdieren (Haas,Konijn) en hoefdieren (Ree).

Uit het onderzoek in soortgelijke bossen van oude grove dennen in o.a. het domeinbos van Ravels is duidelijk naar voor gekomen dat door het afrasteren van een bosperceel de wild-vraat sterk beperkt wordt en op enkele jaren tijd de omvorming van homogeen naaldhout naar een gemengd bestand van naald- en loofhout mogelijk wordt gemaakt. Het aantal natuurlijke zaailingen is groter binnen het raster en de planten hebben een betere hoogtegroei.

Op onze arme zandgronden is er weinig voedselaanbod voor het wild, zodat deze de GPSwalking.nlzaailingen begrazen en in hun ontwikkeling remmen. Het ree en het konijn kunnen veel schade aanrichten, daarom is het raster voldoende hoog aangebracht en 40 cm in de grond gegraven.

Op de arme zandgronden, in Domeinbos Hoge Vijvers, hebben we binnen een raster natuurlijke verjonging van: Berk, Lijsterbes, Spork, Grove den, Zomereik. Binnen een raster worden ook kleine groepen Zomereik aangeplant. Op de iets rijkere gronden, lemig zand, wordt ook Beuk aangeplant.

Agentschap voor Natuur en Bos Parklaan 49 bus 1 2300 Turnhout.

GPSwalking.nlWe komen bij de grens van Nederland en België. Hier lopen we langs een voormalig militair domein. Aan de ene kant het prikkeldraad en vele munitiebunkers die enigzins verdekt zijn opgesteld in een donker bos. Aan de andere kant zien we Belevensche Heide met haar mooie vergezichten en natte delen met veel vogels.

Kwartier Arendonk
Kwartier Arendonk is een (voormalig?) militair domein in het Belgische Arendonk, gelegen tegen de grens met Nederland. Het terrein heeft een oppervlakte van ongeveer 92 hectare en is een voormalige Britse basis. De locatie staat bij de locale bevolking dan ook beter bekend als 'Het Engels Kamp'. Het kamp wordt tegenwoordig gebruikt als bivak voor de jeugd. Ook is er er in 2002 een groot kunstfestival gehouden. In de 81 leegstaande munitiebunkers werd kunst tentoongespreid.

GPSwalking.nlToekomst
Bij het vervreemden (=teruggeven aan de natuur) van het oude Engels kamp blijkt de afbraak van de  oude munitiebunkers een probleem.

De bunkers op het terrein ook kunnen worden ingericht als winterverblijven voor vleermuizen (en  ongewervelden). Wanneer het complex beschikbaar wordt voor de wandelaar is onbekend.

Zoals bij elke wandeling die we rondom Arendonk hebben gelopen komen we langs het kanaal Turnhout-Antwerpen.

GPSwalking.nlKanaal Turnhout-Antwerpen
Dit kanaal wordt ook wel het kanaal Dessel-Schoten genomend. De Kempense kanalen werden niet alleen gegraven als transportweg tussen de Maas en de Schelde.

Een belangrijke functie was het aanvoeren van straatmest uit Antwerpen om dit hier te gebruiken om de zandgronden een beetje vruchtbaarder te maken. Een andere functie was het bevloeien van de arme Kempense zandgrond met het kalkrijke Maaswater.

Toen tijdens het graven klei werd gevonden was dit de start van een bloeiende tijd van vele steenbakkerijen. Deze tijd is ook terug te zien in de vele kleiputten die overal rondom Beerse te zien zijn.

En dan komen we langzaam weer terug bij de parkeerplaats. Dit was een mooie wandeling met veel variatie. Dankzij Bertel Pegh weten we hoe het hier 300 jaar geleden toeging. 

Geraadpleegde websites:


POI's

  • Belevensche Heide N51.3561 E5.1241
  • Grenspaal N51.3612 E5.1170
  • Hoge Vijvers N51.3538 E5.0999
  • Kanaal Antwerpen-Turnhout-Dessel N51.3378 E5.1073
  • Kwartier Arendonk N51.3555 E5.1182
  • Start/finish/parkeerplaats N51.3521 E5.1021

 
  02-10-2012 : Patrick Duis

We hebben afgelopen zondag deze leuke wandeling gelopen. Het was voor ons de test van onze nieuwe Garmin Dakota 20. Het pad volgen ging perfect! Erg leuke en afwisselende wandeling. Vooral leuk langs het oude militaire complex. Ik woon hier al jaren, maar had het nog nooit gezien.