Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Korenburgerveen-Landgoed Mentink

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Zoals al veel jaren hebben we het voorjaar doorgebracht op de boererij camping Kortschot in Winterswijk. Niet voor het eerst en waarschijnlijk ook niet voor het laatst. Kortschot is een gezellige kleine camping met prima voorzieningen in een prachtig gebied. Natuurlijk lagen er op de camping verschillende wandelingen voor ons klaar. Die hebben we intussen allemaal gelopen. Deze keer zijn we iets ten westen van Winterswijk geweest. Daar ligt een mooi stukje veen waaromheen een mooie wandeling is uitgezet door Natuurmonumenten. We hebben verschillende routes aan elkaar geknoopt tot een mooie route van 16 km.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 16 km ten westen van Winterswijk in het Korenburgerveen.
Er zijn verkortingen van 12 en 6 km beschikbaar.
Ook is er een WPT-RTE route beschikbaar.
Aan het begin van de wandeling is een goede horecagelegenheid.
Goede wandelschoenen zijn aan te raden.
Ook is het verstandig om een verrekijker mee te nemen, er zijn veel vogels te zien.
In de zomermaanden zitten hier veel muggen, vergeet de Deet niet.
Op de route van 16 en 12 km zijn honden verboden.
Op de route van 6 km mag een hond aangelijnd mee.

  De kenmerken
  startpunt Winterswijk, parkeerplaats Natuurmonumenten
  positie Gelderland, Nederland. Co√∂rdinaten: N51.985797 E6.664469
  afstanden 16.0 km, 12 km, 6 km,
  type Akker/Bos/Landgoed/Lanen/Open landschap/Peel/Veen/Vergezicht/Water
  begaanbaarheid Gedeeltelijk drassig
  scootmobiel Nee
  honden Niet toegestaan
  horeca Bij start
  Datum wandeling 21-05-2011

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlRondom Winterswijk kun je prima fietsen en wandelen. We komen al in het voor- of najaar in deze streek om te genieten van de prachtige natuur, de rust en natuurlijk de ruimte.

Het gebied rondom het Korenburgerveen en Landgoed Mentink is zo'n mooi stukje. Prima onderhouden door Natuurmonumenten. Zo goed onderhouden dat we onderweg een rode hand kregen van een paaltje dat net geschilderd was. Ook komt u onderweg regelmatig een informatiebordje tegen die uitleg geeft over dit gebied. Van deze informatie hebben we natuurlijk gebruik gemaakt.

GPSwalking.nlAan het begin van de wandeling komt je dit informatiebord al tegen, inclusief een mooi beeldje die Victor Westhoff voorstelt lezend in een biologieboek.

Victor Westhoff
Prof. dr. Victor Westhoff (Sitoebondo (Oost-Java), 12 november 1916 - Zeist, 12 maart 2001) was een Nederlandse bioloog. Hij werd vooral bekend door zijn bijdragen aan de vegetatiekunde en de natuurbescherming.

Hij schreef samen met Den Held het boek De plantengemeenschappen in Nederland dat binnen de vegetatiekunde als "Westhoff en Den Held" een begrip werd. Voorts heeft hij het natuurbeheer in Nederland theoretisch onderbouwd en er richting aan gegeven.

Het is de laatste tijd nogal droog geweest. Natuurlijk kozen we net dié week vakantie waarin het regelmatig regende. Maar ondanks het beetje regen dat gevallen is is het toch te droog. De grondwatermeter liet ons dat duidelijk zien.

GPSwalking.nlDit is een grondwatermeter
De meter laat boven de grond zien hoe diep het grondwater onder je voeten zit. Op deze meter kun je direct zien hoe diep het grondwater nu is. Een volgende keer kan de stand dus anders zijn.

Wat is grondwater?
Overal in de bodem kom je grondwater tegen. Soms moet je diep graven en soms staat het zo hoog dat je natte voeten krijgt. De stand van het grondwater is niet altijd gelijk. In de zomer staat het grondwater lager dan in de winter. Dat komt omdat in de zomer de planten groeien en het grondwater opzuigen en verdampen. Het grondwater wordt in de winter weer aangevuld. De stand varieert dus door het weer maar kan ook variëren door maatregelen in het waterbeheer.

GPSwalking.nlGewenste grondwaterstand
Op de meter is in het groen aangegeven wat de beste grondwaterstand is voor de planten en dieren die hier leven. Wanneer het grondwater langere tijd in het gele of rode deel van de meter staat, is dat te laag voor de natuur. Het kan dan nodig zijn om maatregelen te nemen.

Nederland steeds droger
Voor 1960 stond het grondwater op veel plaatsen te hoog voor landbouw, woningbouw en wegen. Sinds die tijd hebben we in Nederland veel maatregelen genomen om het water sneller af te voeren, onder andere door het graven van sloten.

Ook gebruiken we grondwater om drinkwater van te maken. Hierdoor is tegenwoordig op sommige plaatsen sprake van verdroging. Hier kan zowel de natuur als de landbouw nadeel van hebben.

De natuur heeft dorst
De natuur heeft voldoende schoon water nodig om te kunenn overleven. Wanneer het grondwater lager staat dan in een natuurlijke situatie noemen we dat verdroging. Door verdroging veranderen de leefomstandigheden waardoor het voor sommige planten en dieren moeilijker wordt om te overleven. Een hogere waterstand geeft de natuur nieuwe kansen.

GPSwalking.nlNa een stukje verharde weg gaan we het weiland in. Hier loopt het enigzins ongelijk. Het kan in natte tijden behoorlijk drassig zijn, goede wandelschoenen zijn aan te bevelen. De runderen die we verderop zien liggen zijn wandelaars gewend. Ze kijken ons verveeld aan en gaan gewoon door met het herkouwen.

Het veen gaat weer groeien
U staat hier op de grens tussen landgoed Mentink en het Korenburgerveen, dat zich uitstrekt aan de overzijde van de weg, richting de spoorbaan.

GPSwalking.nlDe langs de weg lopende Schaarsbeek vormt de waterscheiding tussen deze natuurgebieden. De beek is een natuurlijke waterafvoer van het hoogveengebied, dat als een natte kom in het landschap ligt. De Schaarsbeek heeft een hoge ecologische waarde en de samenstelling van het beekwater is uniek. Dit water is namelijk afkomstig uit het veen en door de aanwezige humuszuren die erin zitten zwart van kleur. Het is een echte veenbeek en door het zure veenwater groeien er de waterviolier en waterranonkel.

Veen en schraallanden
De Schaarsbeek is in het verleden ten behoeve van de landbouw verlegd en uitgediept. De landbouw is immers gebaat bij een goede en diepe waterafvoer, zodat de gronden al vroeg in het voorjaar te bewerken zijn.

Voor het natuurgebied Korenburgerveen is het echter belangrijk dat de beek alleen oppervlakkig water afvoert. Enerzijds omdat het hoog- en laagveen door een diepe afwatering zou verdrogen. Anderzijds omdat een diepe beek water afvoert dat anders als kwelwater de schraallanden in het natuurgebied voedt.

GPSwalking.nlEen ondiepe beek verhoogt juist de hoeveelheid kwel. Bijzondere schraalgraslandsoorten als parnassia, blauwe knoop en kartelblad zijn voor hun voortbestaan afhankelijk van dit voedselarme kwelwater.

Hoogveenregeneratie
Om de waterafvoerende capaciteit van de beek te verlagen is in 2002 de loop deels verlegd en de bodem van de beek plaatselijk opgehoogd.

Het Korenburgerveen wordt weer nat en het hoogveen kan zich herstellen. Waarschijnlijk zullen rond 2050 nu ontbrekende soorten zoals adder, boomkikker en beenbreek weer in het veen aanwezig zijn.

GPSwalking.nlGrondwater op peil
Wanneer u deze grondwatermeter vaker bezoekt, zult u zien dat de waterstand - afgezien van de zomer- en winterfluctuatie - nu op een vrij constant en hoog niveau blijft. Dit is goed voor het hoog- en laagveen en voor de vele planten en dieren die in en om het natuurgebied leven.

Door de aanleg van poelen in de omgeving van het veen krijgen tal van soorten amfibieën en reptielen en van water afhankelijke insecten een groter leefgebied, zoals poelkikker, heikikker, hoogveenglanslibel en boomkikker.   

Schaalverdeling
Op peil: -0,20 cm
Te laag: -0,50 cm
Veel te laag: -0,80 cm


GPSwalking.nlHistorische natuur
Landgoed Mentink werd rond 1920 gesticht dooreen textielbaron. Hij liet er heide ontginnen voor de bosbouw en legde een aantal eiken- en beukenlanen aan. Maar een deel van het huidige landgoed - te herkennen als een kleinschalig hoevenlandschap - was al eerder ontgonnen.

Hier vindt u oude essen, bosjes, graslanden en houtwallen. Er staat zelfs een boerderij uit 1750-1800. Natuurmonumenten beheert het landgoed sinds 1969. Ze richt het beheer op het versterken van zowel de natuur-, als de cultuurhistorische waarden van het landgoed.

GPSwalking.nlDe akkers op het Mentink worden op biologische wijze bebouwd. Zomer- en wintergraan worden afgewisseld met hakvruchten als aardappels, cichorei en bieten. Dit biedt leefruimte voor akkerkruiden als roggelelie, korenbloem en slofhak en vogels als patrijs en geelgors.

Lanen
In de lanen huizen veel vleermuizen. Met name de dwergvleermuis en laatvlieger vinden in de zomermaanden een slaapplaats in de holtes van de oude laanbomen. Ook enkele spechtensoorten gebruiken de oude bomen om in te nestelen of te foerageren.

Poelen
Het Mentink grenst aan het Korenburgerveen. Via de poelen op het Jandgoed kunnen de kwetsbare populaties uit het Korenburgerveen uitwisselen met omringende populaties. Dit geldt bijvoorbeeld voor de kamsalamander en verschillende bijzondere libellensoorten. Natuurmonumenten houdt bestaande poelen open en graaft nieuwe waar dit nuttig en mogelijk is.

PGPSwalking.nlroductiebos wordt heide
Een productiebos heeft - vanwege zijn eentonigheid - maar weinig waarde voor de natuur. Op een aantal plaatsen kapt Natuurmonumenten daarom deze boomplantages en laat er weer de oorspronkelijke heide ontstaan.

Nog steeds een moeras
Het Korenburgerveen is een restant van het uitgestrekte veenmoeras dat ooit grote delen van de Achterhoek bedekte, tot voorbij de Duitse grens. Hier leven planten en dieren die elders in Nederland zeer zeldzaam zijn. Natuurmonumenten beheert het merendeel van dit bijzondere natuurgebied. Een deel van het Vragender Veen wordt beheerd door de Stichting Marke Vragender Veen, de gemeente Winterswijk Beheert een deel van het Meddose Veen.

GPSwalking.nlHerstelplan hoogveen
Het ging lange tijd niet goed met het Korenburgerveen. Veel zeldzame en beschermde planten en dieren verdwenen uit het gebied. Verdroging en vermesting bleken de oorzaak.

Natuurmonumenten greep in en voerde een herstelplan uit met financiële steun van de EU. Maatregelen zorgen er nu voor dat enerzijds voedselarm regenwater langer vastgehouden wordt in het natuurgebied, anderzijds dat het veen wordt afgeschermd van voedselrijk water uit de omgeving.

GPSwalking.nlHet veen herstelt zich
Al kort na het uitvoeren van de maatregelen waren de eerste resultaten zichtbaar. Veenmossen groeiden weer aan en typische hoogveensoorten als kleine veenbes, lavendelhei en de hoogveenglanslibel breidden zich uit. Het herstel zet zich nog altijd voort.

Blauwgraslanden
Het Korenburgerveen kent ook enkele bijzondere blauwgraslandjes. Deze zijn echter zo klein dat de zeldzame soorten die hier voorkomen onder grote druk staan. Met een Provinciale subsidie financiert Natuurmonumenten nu een uitbreidingsplan. De levenskansen van soorten als de zilveren maan (vlinder) en de blauwe knoop (plant) zullen hierdoor weer toenemen.

GPSwalking.nlLangs liet Korenburgerveen
U staat aan het begin van een wandelpad dat u dwars door weilanden voert. In de weilanden, die door meerdere boeren gepacht worden, staan regelmatig koeien. We vragen u daarom de hekken na doorgang weer te sluiten. Ook verzoeken we je op de route, gemarkeerd door paaltjes met rode koppen, te blijven. Het is belangrijk de koeien niet te voeren; daar worden ze erg opdringerig van.

Het pad kan op sommige plaatsen drassig zijn, dus waterdichte schoenen of laarzen zjjn zeker aanbevolen.

GPSwalking.nlDe route loopt door de bufferzone van het Korenburgerveen. Deze zone scheidt het voedselarme veen van de intensief gebruikte voedselrijke landbouwgronden en weiden. Op deze manier blijft het veen voedselarm, zodat zeldzame planten zoals zonnedauw en diverse orchideeën er kunnen blijven groeien.

In de weilanden in de bufferzone staan relatief weinig koeien. De dieren eten minder voedsel dan er in de weiden aanwezig is. Hierdoor groeien de weilanden gedeeltelijk dicht, eerst met struiken en later met bomen. Soorten als braam, brem, sleedoorn, els en eik zullen hier weer volop groeien. De struiken bieden bescherming en voedsel aan allerlei insecten, zoals bijen en vlinders. Diverse vogels zijn dol op insecten en zullen hierop afkomen. De weilanden worden zo een stuk levendiger!

GPSwalking.nlTijdens de wandeling komt u ook enkele poelen tegen. Vroeger had ieder weiland een drinkkolk voor het vee. Door de vooruitstrevende techniek werden de poelen overbodig en verdwenen ze uit het landschap.

Vereniging Natuurmonumenten heeft de poelen opnieuw aangelegd, zodat zeldzame amfibieën en libellen uit het Korenburgerveen zich verdef kunnen verspreiden in het landschap. In het voorjaar kan je genieten van een waar kikkerkoor en in de zomer kan je hier prachtige libellen zien vliegen.


GPSwalking.nlNatuurmonumenten werkt aan natuurlijkere houtwal
Deze winter (2011) zal Natuurmonumenten hier werkzaamheden uitvoeren. Deze hebben tot doel om in de aanwezige, soortenarme, houtwallen ruimte te maken voor verjonging en de ontwikkeling tot een meer natuurlijke houtwal. Op elke locatie blijven enkele overstaanders staan.

Op de zo gemaakte open plekken zal de gewenste natuurlijke variatie en verjonging spontaan ontstaan. Ook worden er op enkele plaatsen inheemse soorten als sleedoorn, meidoorn, gelderse roos, vlier en hazelaar teruggeplant.

Natuurlijke houtwal
Op de gecreëerde open plekken valt voldoende licht op de bodem voor de kieming van sporen en zaden van varens, kruiden, struiken en bomen zoals de inlandse eik, berk, lijsterbes, grove den en beuk. Zo zal de structuur- en soortenarme houtwal van nu zich ontwikkelen tot een natuurlijke en gevarieerde houtwal, waar tal van diersoorten voedsel en schuilmogelijkheden vinden.

GPSwalking.nlDe dode takken die in de houtwal achterblijven zullen worden verteerd door paddenstoelen en bodemdiertjes, die op hun beurt weer voedselbron zijn voor allerlei andere dieren.

Uitvoering
Er wordt gewerkt volgens de FSC richtlijnen, die zijn opgesteld voor een goed bosbeheer. Zo worden kwetsbare plekken in de houtwal - met bijzondere planten en dieren - bij de uitvoering van de werkzaamheden gemeden.

Om schade aan de houtwal verder te minimaliseren gebruiken de bosmachines vaste routes. Een deel van de omgezaagde bomen wordt verkocht aan de houtverwerkende industrie. Dit FSC-hout wordt langs enkele paden gestapeld en later afgevoerd.

GPSwalking.nlHet is mogelijk dat u tijdens de werkzaamheden enige hinder ondervindt. Wij vragen hiervoor om uw begrip. Zodra de werkzaamheden zijn afgerond wordt eventuele schade aan paden en wegen hersteld.

Voordat we weer in de wagen stappen - na deze schitterende wandeling - nemen we nog even plaats op het terras van restaurant 't Rommelgeberte. Bij onze kop koffie krijgen we ook een lekker likeurtje. Tevreden rijden we daarna weer terug naar onze caravan. De volgende wandeling staat al weer te trappelen. Nu nog even duimen op zonniger weer, dan worden de foto's nog mooier.

Gebruikte websites:

  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Victor_Westhoff

POI's

  • Corlese Veen N51.9823 E6.6588
  • Korenburgerveen N51.9887 E6.6574
  • Landgoed Mentink N51.9803 E6.6824
  • Meddose Veen N51.9928 E6.6543
  • Natuurlijke houtwal N51.9754 E6.6791
  • Restaurant Rommelgebergte N51.9862 E6.6802
  • Rommelgebergte N51.9837 E6.6791
  • Schaarsbeek N51.9801 E6.6646
  • Start/finish/parkeerplaats2 N51.9851 E6.6799
  • Vogelkijkhut N51.9896 E6.6653
  • Vragenderveen N51.9857 E6.6432

     

 


 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.