Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Landgoed Waardenburg en Neerijnen

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Jaren geleden hadden we in dit gebied al eens een korte wandeling gemaakt. En dat het hier mooi was was blijven hangen. Het landgoed is één van de weinige landgoeden in het rivierengebied. Het voordeel hiervan is dat de wandeling niet alleen over dijkwegen gaat, maar ook voor een groot deel door de natuur. 

We starten de wandeling bij het Stroomhuis aan de rand van landgoed Waardenburg en Neerijnen. We genieten van dit mooie landgoed waar we aan de einde van wandeling weer terugkomen. Na het Landgoed gaat de route over asfaltwegen en fietspaden naar het dorpje Est. Het is een gebied van rustige wegen en vele vergezichten. Het is ook een open gebied waar je de wind en zon voelt.

Na Est gaat het door naar Neerrijnen. Daar komen we bij de Waal. Een prachtig vergezicht ligt voor ons. We maken gebruik van ongeveer de enige horecagelegenheid die we onderweg tegenkomen. Het terras laat je nog even verdergenieten van het uitzicht over de Waal.

Via een dijkweggetje gaan we het natuurgebied Rijswaard in. Een pad slingert door dit gebied. We lopen langs de Waal, de A2 ligt in de verte en een rust daalt over ons neer. Wat een heerlijk gebied om doorheen te lopen.

Via Waardenburg komen we weer in op het Landgoed. We nemen de mooie beschermde route langs de molen. We genieten even van het kasteel die je meteen jaren in de tijd terugvoert. Prachtig gewoon.

Dan zit ook deze wandeling erop en kunnen we de 75 km naar huis terugrijden.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling door Landgoed Waardenburg en Neerijnen.
De hoofdroute is 19 km, er zijn verkortingen van deze wandeling van 13/10 en 9 km beschikbaar.
Ook is er een WPT-RTE route beschikbaar.
De route is goed begaanbaar en ook geschikt voor scootmobiels. Het gedeelte door de Rijswaard kan ook overgeslagen worden door gewoon over de dijk verder te gaan.
Onderweg komt u 2 horecagelegenheden tegen. In juni 2011 stond eentje ervan te koop en was daardoor gesloten, maar vanwege de mooie ligging zal er wel snel een nieuwe eigenaar zijn.
De route is goed begaanbaar, goede wandelschoenen zijn natuurlijk aan te bevelen.

  De kenmerken
  startpunt Waardenburg, parkeerplaats Stroomhuis
  positie Gelderland, Nederland. Co√∂rdinaten: N51.835627 E5.290842
  afstanden 19.0 km, 13 km, 10 km, 9 km,
  type Bos/Cultuur/Landgoed/Lanen/Open landschap/Rivier/Vergezicht
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Ja
  honden Aangelijnd
  horeca Onderweg
  Datum wandeling 13-06-2011

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlVanwege een GPS workshop bij B&B de Hoenderik waren we een heel eind van huis. En dan wil je natuurlijk een leuke wandeling meepikken. Daarvoor hebben we landgoed Waardenburg en Neerijnen uitgekozen.

Jaren geleden hadden we in dit gebied al eens een korte wandeling gemaakt. En dat het hier mooi was was blijven hangen. Het landgoed is één van de weinige landgoeden in het rivierengebied. Het voordeel hiervan is dat de wandeling niet alleen over dijkwegen gaat, maar ook voor een groot deel door de natuur. 

GPSwalking.nlDeze wandeling heeft twee gezichten. Het westelijk deel door het Landgoed en langs de Waal is één en al natuur. Het oostelijke deel moet het hebben van de vele vergezichten en de rustige asfaltwegen en is wat natuurpracht iets minder fraai. 

We parkeren de auto bij het Stroomhuis.

Stroomhuis
In 1953 is de grond waarop het Stroomhuis staat, onteigend van de landgoedeigenaar familie Van Pallandt. Onder architectuur van ir. J.A. Pennink bouwde PGEM er een schakelstation voor de verdeling van elektriciteit in de regio. Nieuwe technieken maakten die functie na 1987 overbodig. Het gebouw is nu in gebruik als 'Centrum voor kunst, cultuur en landschap van het Rivierenland'. Hoewel de architect er destijds vast niet op heeft gelet, heeft dit industriële erfgoed een verrassend goede akoestiek. Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen heeft het gebouw en de grond sinds 2009 in eigendom en kan daarmee het oorspronkelijke landgoed completeren.

GPSwalking.nlLandgoed Waardenburg en Neerijnen
Eén van de weinig grote landgoederen in het rivierengebied. Buitendijks is er de Rijswaard (uiterwaard) met meer dan 300 soorten wilde planten, wilgengrienden, gras-en hooilanden, meidoornhagen en een oude rivierloop, de Kil.

Binnendijks pronken de kastelen Waardenburg en  Neerijnen, met daartussen een weelderig parkbos, boomgaarden en weilanden.

GPSwalking.nlDeze burcht is onder graaf Otto van Gelre in 1265 gesticht. In het jaar 1574 werd het complex ingenomen door Willem van Oranje en meer dan helft, het zuidelijk deel, werd door zijn troepen verwoest. De reden: eigenaresse, Catharina van Gelre, weduwe van Walraven van Arkel, had in de 80-jarige oorlog de kant van de Spanjaarden gekozen.

Daarom heeft Waardenburg sindsdien zijn merkwaardige hoefijzervorm en moet het een intieme binnenplaats ontberen. Tussen 2007 en 2009 is het kasteel gerestaureerd.

GPSwalking.nlKasteel Neerijnen
Het gebouw dateert uit circa 1600 en is waarschijnlijk op de fundamenten van het oude huis uit circa 1350 gebouwd, Klingelenburg genoemd. De eerste eigenaren van Neerijnen (samen met kasteel Waardenburg) waren van het geslacht De Cocq.

Daarna volgde in 1701 het geslacht van Gendt, en in 1827 vererfden ze aan de familie Van Pallandt, waarvan de laatste telg stierf in 1971. Landgoed Neerijnen en Waardenburg is in 1974 door een neef van de familie, jhr. Van Vredenburch, aan ons overgedragen. De gemeente Neerijnen kocht het landhuis.

GPSwalking.nlParkbos
Rond het huis Neerijnen werd in circa 1600 een park in formele stijl aangelegd, waarvan de hoofdstructuur nog aanwezig is: rechte lijnen met een hoofdas. In de 18de eeuw werden, onder invloed van de landschapsstijl, de scherpe kantjes vloeiender gemaakt, kwam er een gebogen laan naar kasteel Waardenburg en plantte men enkele bossen.

Landschapsarchitect Leonard Springer maakte in 1922 een nieuw ontwerp, dat nooit is uitgevoerd. In 1980/'81 is het huidige park aangelegd, gebaseerd op Springers ontwerp.

We lopen het landgoed uit en komen meteen in een heel ander gebied. Vergezichten, lange rechte asfaltwegen/fietspaden. Het is een gebied waar geen off-road paden liggen. Gelukkig is het lekker rustig en komen we bijna geen auto's tegen. We zetten de pas er flink in. Dan lopen we het dorpje Est in.

GPSwalking.nlHet dorp Est
Est is een klein West-Betuws dorp in de Nederlandse provincie Gelderland. Het dorp, met ongeveer 610 inwoners, is gelegen rond een karakteristiek driehoekig dorpsplein met een nog functionerende authentieke waterpomp. Het maakt deel uit van de gemeente Neerijnen.

Zoals bijna alle dorpen heeft ook Est zijn adellijk huis gehad. Het geslacht van Est was in de middeleeuwen zelfs al bekend. De Latijnse dichter Franco van Est (Franco Estius) en de geleerde Willem Hessels van Est (Guillelmus Estius), kanselier der Universiteit van Dowaai (Fr.), stamden daarvan af.

Est heeft ook woelige tijden gekend. In 1607 is Est bij een dramatische gebeurtenis betrokken geweest. Op 25 september van dat jaar werd in de nabijheid van het dorp de overste du Bols, ritmeester en president van de krijgsraad, een dapper en een verstandig man, nadat hij met zijn huisgezin in Geldermalsen naar de kermis was geweest, door wat vijanden overvallen. Toen hij zich niet aan hen wilde overgeven, werd bij dood geschoten en zijn zoon gevangengenomen.

GPSwalking.nlIn 1978 werd door de toen van regeringswege opgelegde gemeentelijke herindelingen de gemeente Est & Opijnen, en dus ook Est opgenomen in de gemeente Neerijnen.

We zien mooie huizen tussen de dorpjes Est en Neerijnen. Overal leuke details, en een heel andere sfeer dan we in Brabant gewend zijn. Dat is ook het leuke van het wandelen door Nederland. Er is veel variatie in landschap en uitzichten. De fotocamera legt alles vast zodat we thuis kunnen nagenieten.

In Neerrijnen komen we voor het eerst bij de Waal. Op het uitzichtpunt ligt een cafetaria waar we op het terras genieten van snel diner. Het uitzicht over de Maas is schitterend. In de verte zien we de Martinus Nijhoffbrug van de A2 liggen. Het is druk met grote boten, ze varen af en aan.

GPSwalking.nlNeerijnen
Neerijnen is een gemeente in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente telt 11.862 inwoners (per 1 april 2011, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 73,01 km².

De gemeente is een onderdeel van de Tielerwaard, het landschap dat tussen Gorinchem en Tiel wordt omsloten door de Waal en de Linge. Het gemeentehuis staat in het gelijknamige Neerijnen.

De gemeente is ontstaan op 1 januari 1978 en is een samenvoeging van de voormalige gemeenten Haaften, Waardenburg, Est en Opijnen, Varik en Ophemert.

GPSwalking.nlDe Waal
De Waal is een Nederlandse rivier. Het is de grootste arm van de Rijn, die zich ter hoogte van Pannerden splitst in het Pannerdensch Kanaal naar rechts en de Waal naar links. Het Pannerdens kanaal splitst zich weer bij Westervoort naar rechts af als de IJssel en naar links als de Nederrijn. De Nederrijn is voorzien van stuwen, zodat bij lage waterstanden het water via IJssel en Waal kan worden afgevoerd. Voorbij Wijk bij Duurstede heet deze rivier de Lek.

De Waal is veruit de waterrijkste riviertak (65% van de waterafvoer van de Rijn) en ook de voornaamste voor de scheepvaart. De totale lengte van de Waal bedraagt 82 kilometer.

GPSwalking.nlDe naam Waal (door de Romeinen Vacalis of Valis genoemd, later Vahal) is van Germaanse herkomst en is een verwijzing naar de vele meanders die de rivier ooit gehad moet hebben (Oudgermaans: wôh = krom).

De naam Waal heeft op diens beurt gediend als inspiratiebron voor Nederlandse kolonisten in New York, die een rivier in de Hudsonvallei naar de Waal genoemd hebben (de tegenwoordige Wallkill River).

Dan gaan we van de dijkweg af om door een stukje fraai natuur te lopen. Er ligt eigenlijk maar één pad door de Rijswaard, maar die is de moeite waard. Prachtige vergezichten over de Waal en de natuur er om heen.

GPSwalking.nlDe Rijswaard
De Rijswaard is het buitendijkse deel van landgoed Neerijnen. Vanwege de verscheidenheid aan wilde planten is dit een van de meest waardevolle uiterwaarden in Nederland. Er komen meer dan driehonderd soorten voor. De Rijswaard is ook broedgebied van zeldzame vogels, zoals de kwartelkoning. Verder leven er de grutto, tureluur en de ijsvogel.

In het najaar en de winter komen hier veel ganzen om tijdelijk op krachten te komen. Ook de grote zilverreiger en de ibis bezoeken 's winters het gebied.

In de Kil komen veel verschillende eendensoorten voor en ook de lepelaar is regelmatig aanwezig.

We komen nu dicht bij de A2 en hebben een mooi uitzicht over de Martinus Nijhoffbrug. We kunnen ons de oude Baileyburg nog goed herinneren. Vreselijk smal met een maximum snelheid van 70 km/uur. Eng bij het inhalen. Gelukkig ligt er nu de brede nieuwe brug waarover we straks weer naar huis rijden.

GPSwalking.nlDe Martinus Nijhoffbrug
De Martinus Nijhoffbrug is een kabel- of tuibrug over de rivier de Waal nabij Zaltbommel in de snelweg de A2.

De brug werd op 18 januari 1996 geopend door minister Jorritsma van Verkeer en Waterstaat. De brug is de vervanging van de oude en te smalle Bommelse Brug uit 1933, die in april 2007 werd gesloopt.

De brug is vernoemd naar de dichter Martinus Nijhoff. In het wellicht bekendste sonnet van Martinus Nijhoff, De moeder de vrouw vertelt de dichter dat hij naar (Zalt)Bommel gaat om de (toen nieuwe) brug te zien, de voorganger van de huidige brug. In het gedicht wordt overigens niet zozeer de brug bezongen, als wel de psalmzingende vrouw die op een schip voorbijvaart.

GPSwalking.nlTen oosten ligt naast de Martinus Nijhoffbrug de spoorbrug Dr. W. Hupkesbrug uit 1869.

Waardenburg
Waardenburg is een dorp en voormalige gemeente in de Betuwse gemeente Neerijnen, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het dorp heeft 2330 inwoners (2005). Tot 1978 was het een zelfstandige gemeente.

Het dorp heette vroeger Hiern, de naam Waardenburg komt van het in 1265 gestichte Kasteel Waardenburg. Naast het kasteel ligt de zeskantige, rietgedekte korenmolen.

GPSwalking.nlHet dorp ligt ten noorden van de Waal en het stadje Zaltbommel ligt aan de overkant van deze rivier. Waardenburg ligt pal langs de A2, direct ten noorden van de Martinus Nijhoffbrug. De spoorlijn Utrecht - 's-Hertogenbosch loopt dwars door het dorp, echter sinds 1940 is het station Waardenburg niet meer in gebruik.

Aan de andere kant van de snelweg, vlakbij het dorp Tuil, ligt het kantorenpark en industriegebied de Slimwei.

We slingeren vervolgens door Waardenburg om daarna een heel mooi stukje dijk te bezoeken. Met de zon in onze rug hebben we een prachtig uitzicht over de molen van Waardenburg.

GPSwalking.nlDe Molen van Waardenburg
De Molen van Waardenburg is een zeskantige rietgedekte grondzeiler, een maalvaardige korenmolen langs de rivierdijk de Waalbandijk en in het bezit van de gemeente Neerijnen. De huidige molenaar, A. Roefs, is lid van het Gilde van Vrijwillige Molenaars.

De molen en de aangrenzende volkstuintjes zijn beschermd dorpsgezicht.

Voor 1780 stond op de plaats van deze korenmolen bijna zeker een standerdmolen, ook wel staakmolen genoemd. De standerdmolen is omgewaaid, weer hersteld, en rond 1780 definitief afgebroken en vervangen door de huidige zeskante molen. In de huidige molen zijn nog onderdelen van de oude standerdmolen terug te vinden.

GPSwalking.nlDe molen, gelegen aan de Waalbandijk, werd meer dan 200 jaar bemalen en gepacht door de familie van Aken. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) is de molen gebruikt voor het opwekken van elektriciteit door molenaar A. van Ielen.

Vroeger behoorden de molen, samen met het Kasteel Waardenburg, het T-boerderij 't Molenhuis en andere bijbehorende gebouwen tot de goederen van de heerlijkheid Waardenburg wat in de 18de eeuw in het bezit was van het geslacht Van Aylva.

GPSwalking.nlDe goederen werden in de 19de eeuw bezit van de Van Pallandts door vererving, en in 1964 verkocht Jonkvrouwe J.E. baronesse van Pallandt van Waardenburg en Neerijnen de molen aan de toenmalige gemeente Waardenburg, die in 1978 opging in de huidige gemeente Neerijnen.

Als gevolg van de watersnood in 1995 werd de aangrenzende Waalbandijk verzwaard en opgehoogd waardoor de molen de wind letterlijk en figuurlijk uit de zeilen werd genomen. Om de molen weer naar behoren te laten functioneren werd de molen 1,5 meter verhoogd met behulp van luchtkussens en stalen stempels. Na het verhogen van de molen is de voet volledig gerestaureerd.

Als laatste komen we langs Kasteel Waardenburg. Een fotogeniek kasteel.

GPSwalking.nlKasteel Waardenburg
Kasteel Waardenburg soms ook Weerdenburg genoemd, is een middeleeuws kasteel gelegen te Waardenburg in de gemeente Neerijnen.

De eerste burcht was waarschijnlijk van hout. De gelijknamige zoon van de stichter heeft in 1283 "den sael ende ronde toern" gebouwd. In 1355 werd door de 4e heer (Johan de Cock), een grote vierkante toren van 4 verdiepingen met dak, weergang en arkeltorentjes in het oosteinde met de ringmuur en de voorburcht gebouwd. Deze donjon bestaat nog steeds maar is nu een verdieping lager met een lessenaarsdak. Hij liet ook een ringmuur bouwen en een slotgracht aanleggen, die het kasteel met voorburcht omringde. Hiermee werd het een grote ronde burcht.

GPSwalking.nlNa de verwoesting in 1574 is de ruïne in 1627 weer bewoonbaar gemaakt. In 1895 restaureerde de eigenaar het, en voegde aan de oostzijde een torentje toe. Het kasteel liep in de Tweede Wereldoorlog schade op tijdens de bombardementen van de nabij gelegen Bommelse Brug en werd in 1957 onbewoonbaar verklaard. Een liefdevolle huurder, A.F. van Goelst Meyer (1892-1990), heeft vervolgens voor grootschalige restauratie gezorgd. Het heeft momenteel ongeveer de helft van zijn oorspronkelijke omvang, waarbij vooral oude delen bewaard zijn gebleven.

We hebben genoten van deze gevarieerde en op sommige plaatsen schitterende wandeling. Het is mooi langs het rivierengebied.

Geraadpleegde websites


POI's

  • Cafetaria 't  Hart N51.8263 E5.2953
  • Café Biljart Neerijnen N51.8292 E5.2794
  • Dr. W. Hupkesbrug Spoorbrug N51.8199 E5.2612
  • Est N51.8527 E5.3138
  • Kasteel Neerijnen N51.8327 E5.2804
  • Kasteel Waardenburg N51.8317 E5.2664
  • Kasteeltuin N51.8318 E5.2794
  • Martinus Nijhoffbrug Waalbrug N51.8174 E5.2604
  • Opijnen N51.8280 E5.2976
  • Rijswaard N51.8266 E5.2726
  • Start/finish/parkeerplaats/Stroomhuis N51.8349 E5.2758
  • Waal N51.8244 E5.2950
  • Waardenburg N51.8304 E5.2583
  • Windmolen-Korenmolen Waardenburg N51.8308 E5.2628

 


 
  20-05-2013 : Boudewijn

Gisteren (eerste pinksterdag 2013) hebben we de wandeling gelopen. Eerst even genoten van de koffie in het Stroomhuis en daarna op weg. Bij kasteel Waardenburg konden we de GPS route niet helemaal meer volgen, het pad vanaf het kasteel naar de dijk is afgesloten maar dat leverde geen problemen op. Dit is een van de mooiste routes die we gelopen hebben. Vooral het gedeelte langs de Waal is schitterend. Het was heerlijk zonnig en de weilanden stonden vol bloemen. Deze route is zeker een aanrader.