Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Voorst - Dijkjestocht

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

We lopen deze GPS wandeling vanuit SVR Camping de Adelaar. Heerlijk om direct vanuit de camping een mooie wandeling te kunnen maken. Maar ook diegene die liever vanuit een ander punt starten kunnen hun hart ophalen. We hebben een tweetal alternatieve startpunten. Als u niet in het bezit bent van een GPS kunt u een wandelarrangement van de camping nemen (kijk bij arrangementen). We hebben een sfeerverslag van ons verblijf gemaakt. Bekijk dit sfeerverslag.

U kunt de auto op de camping parkeren en starten met een kopje koffie met koek en een rondleiding over het bedrijf. U betaald hiervoor €1,- voor het parkeren en €2,-/pp voor de koffie. Na afloop van de wandeling kunt u aan de overkant heerlijk dineren bij Ribhouse Texas. Een aanrader.

Deze wandeling doet haar naam "Dijkjes tocht" eer aan. Een groot gedeelte van de route gaat over dijkjes. Door het vele (natte) gras zijn goede wandelschoenen aan te bevelen. Als u de dijkjes moe bent dan kunt u een gedeelte van de wandeling ook over de parallel lopende asfaltweg lopen. 

We slingeren over de Veluwse Bandijk naar het dorp Wilp. Schitterende uitzichten komen we onderweg tegen. Vanaf de dijk kunnen we prachtig over het vlakke landschap kijken. Buitenradar is niet nodig. We zien de regenbuien al van ver aankomen. Langs de IJssel genieten we weer van meer vergezichten. We kunnen over de verharde weg, maar we kiezen voor de kleine dijkjes en lopen door het gras. In de verte zien we kasteel Nijenbeek liggen. Jammer dat deze ruïne nooit gerestaureerd is. Zo lopen we van het ene dijkje naar het andere en genieten van de schitterende natuur om Voorst. 


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 19 km bij Voorst.
Er zijn afkortingen van 17/14/11/10/6 km beschikbaar.
Er is ook een WPT-RTE route beschikbaar.
De route is goed begaanbaar, maar kan in natte tijden drassig zijn op sommige plaatsen.
Goede wandelschoenen zijn zeker aan te bevelen.
Op 1 plaats in de route zijn honden verboden, in het overige deel moet deze aangelijnd zijn.
Onderweg komt u op verschillende plaatsen horeca tegen.

  De kenmerken
  startpunt Voorst, Camping de Adelaar
  positie Gelderland, Nederland. Co√∂rdinaten: N52.196530 E6.157803
  afstanden 19.0 km, 17 km, 14 km, 11 km, 6 km
  type Bos/Heggen/Polder/Rivier/Vergezicht/Water/Wei
  begaanbaarheid Goede wandelschoenen aantrekken
  scootmobiel Nee
  honden Niet overal toegestaan
  horeca Onderweg
  Datum wandeling 03-08-2011

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlWe starten deze wandeling vanaf SVR Camping de Adelaar waar we dit jaar te gast zijn. Het is altijd heerlijk om direct vanuit de Camping op pad te kunnen. Maar voor wandelaars die liever vanaf een ander punt willen starten hebben we twee alternatieve parkeerplaatsen in de route opgenomen.

Deze wandeling doet haar naam "Dijkjes tocht" eer aan. Een groot gedeelte van de route gaat over dijkjes. Door het vele (natte) gras zijn goede wandelschoenen aan te bevelen. Als u de dijkjes moe bent dan kunt u een gedeelte van de wandeling ook over de parallel lopende asfaltweg lopen.

GPSwalking.nlCamping de Adelaar
De Adelaar of de Nattelt. De eerste vermelding van de "Natelt" komt voor in 1417. In 1564 is sprake van een "hofstede aan de Natelt kerspel Up Voirst". De Nattelt of Adelaar is in de 16e en 17e eeuw in bezit van de familie van Linterlo. Evert van Linterlo liet in 1609 het voorhuis van de Nattelt of Adelaar bouwen. In de gevel vind men het familiewapen van Evert en zijn tweede vrouw Arnolda van Hoemen. 

In 1661 droeg Geertruit van Lintelo de Nattelt in leen op aan de Staten van Gelderland. De Nattelt werd in 1748 gekocht door de pachtboer Rutger Hissink. Via de familie Massink komt de Adelaar in bezit van Mr. Hendrik Jan Thooft. Door vererving kwam de Adelaar samen met o.a. Beekzicht en de Middelbeek in 1902 in bezit van familie Bosch ridder van Rosenthal. 
 
GPSwalking.nlIn 2003 werd de Adelaar uitgeroepen tot "Boerderij van het jaar".
 
Tolhuisje van Voorst
Vanaf 1698 tot na de Franse tijd werd op dit punt, evenals op nog andere plaatsen van de weg Apeldoorn - Zutphen, tol geheven. Het weggeld werd gebruikt voor onderhoud en aanleg van de weg. Een slagboom sloot de weg af. Een tolgaarder inde de tolgelden en bediende de slagboom. Voor zijn diensten mocht hij het tolhuisje bewonen. 
 
Het toltarief vermeld op een bord luidde:
  • Een wagen op vier wielen: 10 cent
  • Een kar op twee wielen: 5 cent
  • Een schaap: 1,5 cent
  • Een paard: 2,5 cent
  • Een koe: 2,5 cent
  • Een varken: 1,5 cent 
GPSwalking.nlVoor een diligence voor meer dan 6 personen, een ongeladen Mallejan en een hondenkar werden afwijkende bedragen gerekend. Het huidige tolhuisje is een rijksmonument, stamt uit de 19e eeuw en behoort tot het landgoed Beekzicht.
 
Dan lopen we tegen een zelfbedieningskast voor honing aan. De deurtjes even open doen, het juiste potje kiezen en de benodigde hoeveelheid geld in de sleuf stoppen. Handig toch.
 
Dan gaan we de tocht over de dijkjes beginnen.
 
GPSwalking.nlVeluwse bandijk
Dijk op de dekzandrug tussen Appen en Klarenbeek. Aangelegd in de 14e eeuw om het noordelijk ervan gelegen gebied te beschermen tegen instromend IJsselwater en water uit de Voorsterbeek. Langs het verdwenen klooster Hulsbergen bereikt men de Veluwsche Bandijk in het kloosterbos. Dit punt van de bandijk is het noordelijkste deel van de Veluwsche bandijk.
 
Het woord bandijk betekent dat deze dijk gebouwd is en onderhouden werd krachtens een ban. In zo'n ban, die van overheidswege uitging, werd geregeld wie welk stuk van de dijk moest onder houden en wat de boetes waren als men zijn verplichtingen niet nakwam.
 
GPSwalking.nlDe combinatie van veel kwelwater van de stuwwallen van de Veluwe, hierheen gebracht door talrijke beken, en hoge waterstanden van de IJssel hebben in dit gebied gezorgd voor veel wateroverlast.
 
Iedere keer na een dijkdoorbraak ontstond er een diepe kolk en het gat werd gedicht door een nieuw stuk dijk te leggen met een bocht om de kolk heen. Vroeger, in de middeleeuwen, bestond hier ook het polderdistrict Veluwe. 
 
Huis de Poll
Huis de Poll of Huis te Gietelo is een landhuis, landgoed en voormalige havezate in de gemeente Voorst, gelegen ten oosten van het dorp Bussloo.
 
GPSwalking.nlAanvankelijk stonden op deze plek twee huizen die "Pol" heetten. De "oude Pol" en de "nieuwe Pol". De "nieuwe Pol" werd ook wel Huis te Gietelo genoemd, deze naam wordt tegenwoordig nog gebruikt als Hof te Gietelo voor de boerderij die voorheen "oude Pol" werd genoemd.
 
Een eerste schriftelijke vermelding komt uit het jaar 1529 toen Walraven van Bair als eigenaar te boek stond. Waarschijnlijk heeft deze vermelding betrekking op het huis dat waarschijnlijk de "oude Pol" was. Het tegenwoordige huis stamt uit 1635. 
 
GPSwalking.nlOp oude prenten is te zien dat het huis in de 19e eeuw nog gepleisterd was hetgeen in de 20e eeuw weer ongedaan is gemaakt.
 
Het landgoed is opengesteld voor wandelaars uitgezonderd het huis en naaste omgeving.
 
Vooral bij het dorp Wilp is het uitzicht vanaf de hoger gelegen dijk prachtig. Je kunt kilometers ver kijken. Buienradar is hier niet nodig. Je ziet precies wat voor weer er aan zit te komen.
 
GPSwalking.nl
Bij Wilp staat een beeld op de dijk. Op het moeilijk te lezen plaatje staat:
"Meisje in de wind" van Theo Schreurs. Geplaatst ter afronding van de dijkverbetering, september 2001.
 
Als het hier waait, dan vang je op een hoge dijk veel wind. Gelukkig is het vandaag geen schitterend weer, maar staat er ook niet veel wind.
 
We slingeren door het landschap richting de IJssel. Er ligt een verharde weg langs dit gedeelte van de route, maar we kunnen ook door het gras over de dijkjes lopen, veel leuker.
 
GPSwalking.nlDe IJssel
De rivier de IJssel (of Gelderse IJssel, ter onderscheiding van de Hollandse IJssel, Nedersaksisch: Iessel) is een Nederlandse aftakking van de Rijn. Zij takt bij Westervoort ten oosten van Arnhem af van de Rijn en stroomt in noordoostelijke en later in noordelijke richting naar het Ketelmeer respectievelijk het IJsselmeer.
 
De lengte van de IJssel is ongeveer 125 km. Bij Westervoort liggen de zomerkaden zo'n 70 meter van elkaar, bij Kampen is dat het dubbele. Bij hoogwater behoren ook de uiterwaarden tot het stroombed. De IJssel staat dan tussen de winterdijken en kan plaatselijk vele honderden meters breed zijn. Het maximale verschil tussen de hoogste en de laagste waterstand ter hoogte van de stad Deventer bedraagt zes meter.
 
GPSwalking.nlAl in de vroegste middeleeuwen kwamen steden als Kampen, Zutphen en Deventer dankzij hun ligging aan de IJssel tot grote bloei, al ruim voor het jaar 1000. Ook de Vikingen konden de nederzettingen via de IJssel bereiken en plunderen. Ook in de tijd van de Hanze was de IJssel een belangrijke handelsroute.
 
Overijssel is (via de Heerlijkheid Overijssel) vernoemd naar de IJssel en plaatste in 1948 een symbolische weergave van de rivier in de Overijsselse provincievlag.
 
GPSwalking.nlKasteel Nijenbeek
Kasteel De Nijenbeek, in de omgeving ook wel bekend als het Hooge Huis, is een ruïne aan de oever van de Voorsterbeek, een oude bedding van de IJssel ten noordoosten van de Nederlandse plaats Voorst (provincie Gelderland). Tegenwoordig ligt het op zo'n 200 meter van de IJssel. Het is een grote vierkante donjon, nu nog zo'n twintig meter hoog en met een grondvlak van 12 bij 13 meter.
 
Het kasteel werd waarschijnlijk gesticht in het begin van de 13e eeuw door graaf Gerard III van Gelre. Het oudst bekende document waarin een naam van een kasteelheer wordt genoemd, Dirk van Nijenbeek, dateert uit 1266.
 
GPSwalking.nlIn de veertiende eeuw werd de donjon uitgebreid met een ommuurd kasteelplein en een (vanwege de regelmatige overstromingen van de IJssel verhoogd gebouwde) voorburcht. Na de strijd tussen Reinoud III van Gelre en zijn broer Eduard werd de onfortuinlijke Reinoud door zijn broer in de eenzame donjon opgesloten (1361).
 
Tijdens zijn verblijf in de cel werd Reinoud naar verluidt zo dik, dat hij de deur niet meer uit kon en de celdeur dus niet meer gesloten hoefde te worden. Na de dood van Eduard in augustus 1371 werd Reinoud bevrijd en in zijn positie als graaf van Gelre hersteld, maar vier maanden later overleed hij al, op 38-jarige leeftijd.
 
GPSwalking.nlWillem van Gelre, de opvolger van Reinoud, gaf in 1383 het kasteel in leen aan Willem van Steenbergen, een familielid van de graven van Gelre. Tijdens de Gelderse Oorlogen verwierf Karel van Gelre het kasteel, dat hij gedeeltelijk liet slopen. Alleen de donjon zelf liet hij staan. 
 
Een halve eeuw later was De Nijenbeek toneel van gevechtshandelingen tussen Spaanse troepen die hun basis in Zutphen hadden en Staatse eenheden die hun stad Deventer wilden beschermen. In 1586 werd het definitief voor de Staatsen veroverd door de graaf van Leicester.
 
Afstammelingen van Willem van Steenbergen bewoonden het kasteel nog tot 1778. Daarna kwam het aan de familie Schimmelpenninck van der Oye en in 1991 aan een lid van de familie Van Lynden. Aanvankelijk werd het gebouw enkele malen verbouwd tot een bruikbare woontoren.
 
In het laatst van de bezettingstijd was er een Duitse eenheid gelegerd, die door de Canadezen met een beschieting verdreven werden, hetgeen aanzienlijke schade toebracht. Sindsdien vervalt de toren steeds verder, omdat sinds de jaren vijftig de eigenaars het noodzakelijke onderhoud steeds hebben nagelaten. Plannen om althans het hoognodige herstel uit te voeren zijn tot dusverre op niets uitgelopen.
 
Het is doorzonde dat de ruïne van kasteel Nijenbeek zo ligt te verpieteren. Het zou gerestaureerd moeten worden en opengesteld voor bezoekers.
 
We slingeren door landgoed de Poll verder. Een mooi stukje natuur waarna we weer op de dijk uitkomen.

GPSwalking.nl

Landgoed de Poll
Landgoed De Poll is bijna 900 hectare groot. Het ligt langs de IJssel in de driehoek Wilp, Voorst, Klarenbeek. Het ligt verscholen in het groen dat weilanden en akkers omzoomt. Het landgoed telt ruim veertien grote hoeves en bijna even veel kleine boerderijen.
 
De huidige eigenaar is Barones Van Lynden. Zij erfde het kasteel in 1991 van Baron Schimmel­penninck van der Oye. Zij liet het huis Nijnenbeek enige jaren geleden restaureren. Het landgoed is opengesteld voor publiek.
 
Landgoed De Poll wordt gerekend tot één van de meest waardevolle oude Gelderse landgoederen. Het kent een rijke historie en het ligt in de directe nabijheid van slot Nijenbeek, waar u nog steeds herrinnerd wordt aan lang vervlogen tijden. 
 
GPSwalking.nlGemaal Middelbeek
Dit gemaal beheert het waterpeil in de stroomgebieden van de Voorsterbeek en van de Lage Leiding. Bij lage IJsselwaterstanden houdt het water in de stroomgebieden op peil met behulp van twee stuwen (één stuw per stroomgebied). Bij hoge IJsselwaterstanden pompt het gemaal overtollig water uit de stroomgebieden naar de IJssel.
 
Historie
Het gemaal is gebouwd in 1972, gelijktijdig met de aanleg van de Voorsterkleidijk. Het dankt zijn naam aan mr. Louis Albert Sigismund Jacques van der Feltz (1906-1979), oud-dijkgraaf van het polderdistrict Brummen-Voorst dat opdracht gaf dit gemaal te bouwen. In de volksmond heet dit gemaal 'Middelbeek' naar de nabij gelegen boerderij.
 
GPSwalking.nl'De Middelbeek'
In 1998 bleek dat de pompen niet meer toereikend waren voor het verwerken van de grootste regenbuien. Daarom besloot het bestuur van Waterschap Veluwe het gemaal grondig te renoveren.
 
Met nieuwe motoren is de capaciteit 20% verhoogd. De vier pompen (twee per stroomgebied) hebben nu een gezamenlijke capaciteit van 720 m3 per minuut. Dat betekent dat dit gemaal in één uur een voetbalveld tot een hoogte van ruim vier meter met water zou kunnen vullen.
 
We komen onderweg regelmatig ooievaars tegen.
 
GPSwalking.nlOoievaar
De ooievaar (Ciconia ciconia) is een grote vogel uit de familie ooievaars (Ciconiidae) uit de orde van de ooievaarachtigen (Ciconiiformes). Het verenkleed is voornamelijk wit met op de vleugels nog wat zwart.
 
Volwassen exemplaren hebben lange rode poten, een lange puntige snavel en zijn gemiddeld 100 tot 115 centimter van bek tot het einde van de staart. De vleugelspanwijdte bedraagt 195 tot 215 centimter. De twee ondersoorten die lichtelijk variëren qua formaat, broeden in Europa (noordelijk tot Estland), noordwest Afrika, zuidwest Azië (oostelijk tot het zuiden van Kazachstan en zuidelijk Afrika.
 
De vogeltrek van de ooievaar vindt plaats over lange afstanden. Hij overwintert in Afrika ten zuiden van de Sahara of in India. Omdat hij gebruik maakt van thermiek om te vliegen en deze zich niet vormt boven open water vermijdt hij tijdens de trek tussen Europa en Afrika de oversteek over de Middellandse Zee door om te vliegen via de Levant in het oosten of de Straat van Gibraltar in het westen.
 
GPSwalking.nl
Onderweg komen we regelmatig een perceel mais tegen. Niets bijzonders in Nederland. Vlak voor dat we in Voorst aankomen staat er een informatiebord langs een veld met mais.
 
Snijmais
In Nederland wordt veel mais geteeld, ong. 210.000 hectare. Het brengt veel voer van goede kwaliteit op voor het vee. Het gewas groeit tot een hoogte van 2,5 meter en er komen in de zomer kolven (zaad) in.In het najaar wordt de gehele plant met stengel, bladeren en kolven in stukjes van 0,5 - 1,5 cm gehakseld. De oogst wordt luchtdicht onder plastic bij de boerderij gewaard. 
  • Zaaitijd = eind april/begin mei. 
  • Aantal planten per hectare = 100.000 stuks. 
  • Oogsttijd is eind september/begin oktober
  • Opbrengst 45 tot 50 ton per hectare
GPSwalking.nlDorpskerk Voorst
De kerk is gewijd aan de "Heilige Drievuldigheid". Zij werd reeds in 843 genoemd en behoort tot de oudste kerken in de gemeente Voorst. De kerk behoorde tot de abdij van Prüm. In de 12e eeuw bouwde men een Romaanse kerk van turfsteen afkomstig uit de Eifel. 
 
Deze kerk werd omstreeks 1350 afgebroken met uitzondering van de turfstenen fundering en de Romaanse toren. De kerk werd vervangen door een Gotisch gebouw van baskteen. De turfsteen van de oude kerk werd gebruikt als siersteen voor de nieuwe kerk. In 1627 kreeg de kerk van de stad Zutphen een bebrandschilderd raam. De hangende preekstoel en het doophek dateren ook uit dat jaar. De kanselbijbel is gedrukt in 1702. De kerk bezit een Naberorgel uit 1843.
 
De eerste predikant na de reformatie was Gerhardus Verstegen. Restauraties vonden plaats in 1843 en 1911. In 1945 tijdens de bevrijding, werd de toren zwaar beschadigd. Na een zware storm in 1973 stortte de torenspits opnieuw in. De dorpsbewoners brachten geld bijeen voor de restauratie.
 
GPSwalking.nlVoorst
Voorst is een dorp in, en de naamgever van de gemeente Voorst waarvan de hoofdplaats Twello is, in de provincie Gelderland. Het gemeentehuis van de gemeente Voorst staat echter niet hier, maar in Twello. Het dorp heeft 1520 inwoners (2007).
 
En zo komen we weer bij onze camping uit. Dit was een zeer geslaagde wandeling waarin we heerlijk gelopen hebben over de vele dijkjes rondom de IJssel.
 
Geraadpleegde websites:
POI's
  • Alternatieve parkeerplaats 1 N52.2191 E6.1535
  • Alternatieve parkeerplaats 2/kerk N52.1710 E6.1469
  • De Wilpse klei N52.2113 E6.1525
  • Gemaal Middelbeek N52.1804 E6.1635
  • Honing N52.1811 E6.1450
  • Huize de Poll N52.1997 E6.1436
  • IJssel N52.1961 E6.1562
  • Landgoed Poll N52.1832 E6.1567
  • Nijerbeker klei N52.1940 E6.1482
  • Pannenkoekhuis/terras N52.1727 E6.1427
  • Restaurant/museum De Kribbe N52.2078 E6.1806
  • Ruine slot Nijenbeek N52.1869 E6.1614
  • Start/finish/parkeerplaats SVR Camping de Adelaar N52.1775 E6.1415
  • Veluwse bandijk N52.1950 E6.1447
  • Voorst N52.1703 E6.1409
  • Wilp/Restaurant N52.2179 E6.1470

 
  04-07-2013 : Frans Pieters

Beste redactie,
Bij toeval kom ik deze pagina tegen.
Ik woon in deze streek en het is een schitterende wandelomgeving.
In de kop van deze route staat een fout.
In de startpositie wordt ten onrechte Noord Brabant vermeld.
Dit moet Gelderland zijn.