Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Grathem

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Het Leudal is een mooi wandelgebied. Deze keer hebben we een route gekozen die rondom Grathem loopt. Een leuke route met een aantal prachtige natuurpunten. De Uffelse beek, met het Professor Helmut Hentrich pad, is prachtig. Mooie vergezichten, bolle akkers waardoor je verrassende vergezichten hebt. Een vogelkijkhut met een prachtig uitzicht. Een tweetal kastelen die nonchalant in de natuur staan. Het is allemaal de moeite waard.

Erg prachtige zijn de vennen van het Exatenbosch. Een beetje glooiend terrein, fantastische vergezichten, het is genieten geblazen. De paddenstoelen staan er mooi bij. Maar door een defect aan onze camera valt het niet mee om deze natuurpracht op de foto te krijgen. 

Terug in Grathem komen we nog een mooie watermolen tegen. Daarmee besluiten we deze leuke wandeling. 


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 15 km bij Grathem in Noord-Limburg.
Er zijn verkortingen van 13, 10 en 4 km van deze wandeling beschikbaar. 
Ook is er een WPT-RTE route beschikbaar. 
De route is goed begaanbaar, maar niet geschikt voor scootmobiels. Goede wandelschoenen zijn natuurlijk altijd aan te bevelen.
Als u de route linksom loopt komt u al snel langs de enige horecagelegenheid op deze route, rechtsom pas tegen het einde van de wandeling. 

  De kenmerken
  startpunt Grathem, bij kerk
  positie Limburg, Nederland. Co√∂rdinaten: N51.201599 E5.877372
  afstanden 15.0 km, 13 km, 10 km, 4 km,
  type Beek/Bos/Dorp/Vennen/Vergezicht
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Op korte afstand van start
  Datum wandeling 08-11-2011

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlHet was een heerlijke zondagmorgen in november 2011 toen we thuis vertrokken. De zon scheen en het kon wel 15 graden worden. Wat wil een mens nog meer. Verder naar het zuiden betrok het, ging de temperatuur naar beneden en werd het zelfs een beetje mistig. Met de zomerjas helemaal dicht ging het wel. 

Ondanks de zon ontbrak konden we toch genieten van een mooie wandeling. Wel een dure want de lens van de camera begaf het na een paar foto's. Een ratelend geluid was te horen telkens als de camera werd aan- en uitgezet. En omdat we geen andere lens bij ons hadden was er maar 1 keuze. Toch proberen om zoveel mogelijk foto's te schieten. Dat ging minder handig dan we gewenst hadden. Het automatisch scherpstellen sneuvelde niet veel later en handmatig ging het met veel pijn en moeite. Daarom zijn er bij deze wandeling wat minder foto's dan u normaal van ons gewend bent. 

GPSwalking.nlEen nieuwe lens is intussen besteld. Want we denken al weer aan de volgende wandeling.

Grathem
Grathem is een kerkdorp en voormalige gemeente met ongeveer 1800 inwoners in de gemeente Leudal.

Grathem behoorde eeuwenlang tot het Land van Thorn dat naast Grathem bestond uit Thorn, Ittervoort, Beersel, Haler, Baexem, Oler, Ell en Stramproy. In 1818 werd Kelpen en Oler bij de gemeente Grathem ingedeeld. In 1991 fuseerde Grathem met de gemeenten Baexem en Heythuysen tot de gemeente Heythuysen. In 2007 ging de gemeente Heythuysen op in de fusiegemeente Leudal.
 
GPSwalking.nlSt. Severinuskerk
De parochiekerk van Grathem, toegewijd aan St. Severinus, heeft een laat-Romaanse westtoren en is een beschermd monument. Het onderste gedeelte van de toren dateert waarschijnlijk uit de twaalfde of dertiende eeuw. In de eerste helft van de vijftiende eeuw werd de kerk in eenvoudige gotische stijl gebouwd.
 
In 1840 werd de noordelijke zijbeuk aangebouwd. De zuidelijke zijbeuk volgde tien jaar later. In de tweede wereldoorlog werd de kerk door granaatvuur ernstig beschadigd. Na de oorlog is de kerk hersteld en uitgebreid.
 
GPSwalking.nlSporen die bleven
In de herfst van 1944 werden in de streek tussen Maas en Peel ruim 3000 jongens en mannen bij razzia's door de nazi's opgepakt en voor dwangarbeid gedeporteerd naar Duitsland. Deze gebeurtenissen kostten 120 mannen het leven en veroorzaakten een blijvende wond bij de overlevenden en bij hen die thuis achterbleven.
 
Uit Grathem werden 52 personen gedeporteerd. Van hen overleefde 1 man de oorlog niet.
 
We lopen direct het dorp uit richting de Uffelse beek. Een mooi stukje natuur. We nemen hier het Professor Hentrich pad.
 
Uffelse beek: Belangrijk verbindend natuur element
U staat er misschien niet bij stil, maar de Uffelse beek is voor Natuurmonumenten een verbindende schakel voor de flora en fauna in deze omgeving. Belangrijk als stepping-stone (stapsteen) tussen natuurgebieden onderling. Bijna alle eigendommen van Natuurmonumenten, zijn overgekomen na de landinrichting einde 2003 en zijn dus nog erg jong. Ingrepen zijn daarom nu nog niet nodig. De bedoeling is om hier op termijn een groter natuurgebied met bloemrijke gras- en hooilanden, natuurlijke bossen en houtwallen te ontwikkelen. Het ontwikkelen van nieuwe natuur krijgt hierbij alle aandacht.
 
GPSwalking.nlCultuurhistorie
De kerk en de watermolen zijn niet de enige belangrijke oude gebouwen van Grathem. Twee kastelen aan de dorpsrand, Kasteel Groot Buggenum en Huis Ten Hove, geven een bijzonder accent aan het dorp. Deze omgeving laat een prachtige slingererjde beek zien. Een plek waar natuur, water, recreatie en cultuur samen gaan.
 
Professor Helmut Hentrich pad
Dit pad is vernoemd naar een vermaard architecten kunstverzamelaar uit Düsseldorf. Hij verwierf de ruïne van Kasteel Groot Buggenum, die hier in de buurt ligt, in 1971. Dit om er een buitenresidentie van te maken voor de periode na zijn pensionering. Nadat hij het complex herbouwd had, was hem er veel aan gelegen dat zijn levenswerk compleet zou blijven voor een lange toekomst. Daarom heeft Professor Hentrich het kasteel met de omvangrijke kunstcollectie geschonken aan de provincie. De Stichting Kasteel Groot Buggenum beheert het kasteel in opdracht van de provincie.

GPSwalking.nl

De Uffelse beek 
De Uffelse (Uffelsche) beek is afkomstig van het Kempisch plateau in België, waar ze onder de naam Abeek, Lossing of Emissaire bekend is. Ze stroomt bij grenspaal 144 Nederlands-Limburg binnen. Dit dorpje heet Haler, vroeger zei men vaak ook Haler-Uffelse!
 
Deze beek stroomt door landbouwgebied, kleine bospercelen en door de bebouwde kom van Hunsel en Grathem. De Uffelse Beek is in de jaren '60 van de 20e eeuw voor een aanzienlijk deel gekanaliseerd. En begin deze eeuw [21] heeft men de beek weer in oude glorie hersteld (grotendeels), waardoor vele soorten flora en fauna langzamerhand weer verschijnen!
 
In Grathem ligt de Grathemermolen op deze beek, deze nog werkende watermolen is gebouwd in 1874. En in Haler ligt de Uffelsemolen, ook een nog werkende watermolen. Na Grathem splitst de beek zich in de Haelense Beek en de Panheelderbeek.
 
GPSwalking.nlKasteel Groot Buggenum
Kasteel Groot Buggenum, ook wel Kasteel Oud Buggenum genoemd, is gelegen aan de Loorderstraat even buiten het Nederlandse dorp Grathem (Midden-Limburg), dat sinds 2007 deel uitmaakt van de fusiegemeente Leudal.
 
Het huidige kasteel is gebouwd op een omgracht terrein op de plaats waar een middeleeuwse voorganger de "Meersen" stond. Bij de herbouw in de 16e eeuw zijn de fundamenten van de vierkante toren van deze voorganger in de huidige toren opgenomen. Rond deze toren zijn een aantal bijgebouwen opgetrokken, waarvan enkele met trapgevels. De torenspits is met leien gedekt.
 
GPSwalking.nlOpvallend zijn de vensters met roedenverdeling, de vele hardstenen decoraties en de ovale vormen boven de vensters. Het gehele kasteel is voorzien van witgekalkte muren en heeft het uiterlijk van een neogotisch jachtslot. Inwendig heeft het kasteel een aantal ruimten met betegeling waarop oogst- en jachtscènes zijn weergegeven. Rondom het kasteel bevindt zich binnen een stenen ommuring een sprookjesachtige tuin met tuinkamers, fonteinen en waterpartijen. De tuinen zijn ontworpen door de fameuze tuinarchitect Roland Weber uit Duitsland.
 
Nadat het in de Tweede Wereldoorlog ernstig werd beschadigd, verviel het kasteel meer en meer. In 1971 werd de ruïne gekocht door professor H. Hentrich, architect uit Düsseldorf. Hij restaureerde het kasteel naar eigen inzichten met oude bouwmaterialen en richtte het in met kunstvoorwerpen uit alle kunstrichtingen. Professor Hentrich heeft enige jaren geleden het kasteel geschonken aan de Provincie Limburg. Op afspraak worden er onder leiding van deskundige gidsen rondleidingen gehouden.
 
GPSwalking.nlWe komen onderweg nog een vogelkijkhut tegen. Het pad erheen is niet slim aangelegd want voordat je bij de hut bent zijn alle vogels al verjaagd. Het uitzicht over de beek is fraai.
 
Kasteel ten Hove (Grathem)
Kasteel ten Hove is gelegen ten westen van het dorp Grathem dat momenteel deel uitmaakt van de Nederlands Limburgse gemeente Leudal. Het Kasteel is ook bekend onder de namen "Bormanshuis" en "Puytlinkshof" naar de familienamen van vroegere bewoners.
 
GPSwalking.nlHet kasteel omvat een uit twee verdiepingen bestaand rechthoekig, bakstenen hoofdgebouw met haaks daarop een westvleugel en aan de noordzijde een nederhof. Het hoofdgebouw heeft een classicistische uitstraling en is voorzien van een consolefries uit 1680. Onder het hoofdgebouw bevindt zich een 14e of 15e eeuwse kelder met tongewelven. De westvleugel, in de 17e eeuw door Willem De Borman gebouwd, heeft een maniëristische topgevel.
 
Het hoofdgebouw, de westvleugel en poortgebouw met hoektorentje zijn gedeeltelijk omgracht. Oorspronkelijk had het kasteel een dubbele omgrachting.
De nederhof is een gebouw met drie vleugels om een binnenplaats. In de oostvleugel bevindt zich de toegangspoort. Het geheel stamt uit de 17e eeuw.
 
GPSwalking.nlWe lopen weer door Grathem. Bij de Foekepotter komt u de enige horecagelegenheid van betekenis tegen. Zomer is hier een gezellig terras. Maar ook binnen is het goed vertoeven.
 
De Foekepotter
Een rommelpot of foekepot is een oud volksmuziekinstrument dat gebruikt werd in de Nederlanden.
 
Het instrument bestaat uit een aardewerken pot met een vlies erover gespannen. Een rommelpot wordt geclassificeerd als membranofoon. Door het midden van het vlies wordt een stokje gestoken en vast bevestigd. Dit stokje is bestreken met hars. Het stokje wordt in de hand genomen en met een wrijvende beweging in trilling gebracht. In zekere zin is een rommelpot dus ook een strijkinstrument. De trilling wordt overgedragen op het vlies. De pot dient als klankkast en versterkt het geluid. Het resultaat is niet erg welluidend: een soort frroep geluid, dat als een astmatische hijg beschreven kan worden. Dit geluid wordt in Nederland gebruikt als ritmische begeleiding bij solozang. Het 'foek' in de naam 'foekepot' is waarschijnlijk ontstaan als onomatopee op basis van deze klank. 'Rommel' is waarschijnlijk door volksetymologie ontstaan uit het Brabantse 'romme' (melk). In de 'rommepot' werd melk tot boter gekarnd.

GPSwalking.nlWe gaan een mooi stukje natuur in. Tot onze verrassing komen we een stenentuin tegen. We kunnen wat informatie lezen op het bordje dat aan de ingang geplaatst is.
 
Helaas komen we niet achter de doel van deze tuin. 
 
Schoonheid
Schoonheid in ballingschap. Hier liggen 28 witte stenen uit het Maiella-gebergte. De opening van deze stenen tuin was op 3 september 2006 door Boronesa Lucrezia de Dominizo Durini. 
 
GPSwalking.nlDan lopen we verder de natuur in. Mooie uitzichten, een leuk stukje bos, mooie vennen en eigenlijk heel veel rustige natuur. 
 
Bekijk de foto-serie maar eens voor alle mooie natuurplaatjes die we met veel pijn en moeite hebben weten te maken.
 
Exatenbosch
Het Exatenbosch is een landgoed van ongeveer 141 ha. Het bos bevat Naald- en eikenbos, beuk en Amerikaanse eik, hakhoutwallen. In dit mooie stukje natuur wisselen weilanden akkers en vennen elkaar af.  
 
GPSwalking.nl
Het begint al te schemeren als we Grathem weer binnenlopen. Dat is het nadeel van wandelen in de wintermaanden. Maar voordat we bij de auto zijn pikken we nog een paar mooie punten mee. 
 
Devotiekapel
De kapel is opgericht door de schutterij St. Severinus in 1976. De schutterij had befcord het St. Antoniuskapelletje te verrangen dat tijdens de tweede wereldoorlog werd vernield. Met deze Devotiekapel loste de schutterij haar belofte in.
 
Grathemermolen
De Grathemermolen is een watermolen in het centrum van Grathem aan de Uffelse Beek, ook wel de Aabeek genoemd die haar oorsprong heeft in de Belgische Kempen. Zowel de molen als het molenhuis hebben in het verleden een belangrijke rol gespeeld in de buurtschap Grathem.
 
Al in de 13e eeuw bevond zich in Grathem de banmolen van het stift van Thorn. Naderhand kwam deze molen in bezit van de familie De Borchgrave d'Altena die op het kasteel Groot Buggenum in Grathem woonde. Later werd de molen eigendom van de familie De Geloes d'Elsloo. In 1874 werd de molen verkocht aan de pachter-molenaar en werd de Grathemermolen ingrijpend gemoderniseerd.
 
GPSwalking.nlDe molen is in 1915 verbouwd tot turbinemolen, en in 1916 werd een Stockport-zuiggasmotor als hulpaandrijving geplaatst. Vanaf de aansluiting op het elektriciteitsnet in 1930 werd elektrisch gemalen.
 
Het waterrad dat nu te zien is, werd in 1995 naar oud voorbeeld teruggeplaatst en gekoppeld aan het gietijzeren binnenwerk van de voormalige, verbrande Brunssummer Molen, Dit binnenwerk uit 1866 is het oudste gegoten aandrijfwerk voor molenstenen in Nederland. De turbinemolen is echter nog steeds maalvaardig.
 
Voldaan keren we terug naar huis. De teleurstelling over de kapotte cameralens is snel vergeten als het blijkt dat de meeste foto's toch nog gelukt zijn. 
 
Geraadpleegde websites
POI's
  • Devotiekapel N51.1912 E5.8617
  • Exatenbosch N51.2125 E5.8928
  • Foekepotter N51.1943 E5.8603
  • Groot Buggenum N51.1877 E5.8528
  • Kasteel ten Hove N51.1927 E5.8533
  • Kruis N51.1945 E5.8506
  • Schoonheid N51.1958 E5.8678
  • Start/finish/parkeerplaats N51.1908 E5.8585
  • Vennen N51.2097 E5.9050
  • Vogelkijkhut N51.1900 E5.8501
  • Watermolen N51.1899 E5.8586

 
  08-04-2015 : Harrie Keijzers

Maandag 2 de paasdag hebben we de route van 15 km gelopen.
het was een route met een hoog meditatief karakter. Dat kan ook aan de tijd van het jaar gelegen hebben maar dan toch. De route was af en toe wel wat drassig maar we hebben genoten.
Bedankt voor deze fijne dag.

Harrie en Jaan
09-11-2011 : Frank Teurlings

Vandaag hebben wij van deze route de 10km gelopen. Wij kunnen alleen maar zeggen een prachtige en afwisselende route. En als extra nogal wat fotogenieke plekjes.

Groet,

Frank en Dorothé