Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Eindhoven - Volmolen

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

In de omgeving van Eindhoven hebben we een prachtige parel gevonden – door vrienden uitgezet – en die willen we jullie niet onthouden. Verrassend, dat we zoveel natuurschoon zien in de onmiddellijke nabijheid.

Dat begint al meteen langs de rijke waterpartijen ten zuiden van de Hanevoet en Ooievaarsnest. Natuurlijk is juni de mooiste wandelmaand, omdat alles zo in bloei staat, en dan is het hier zeker genieten, maar ook vanwege de combinatie met het vernieuwde Knooppunt De Hogt, dat met de hoge kunstwerken toch wel indruk maakt. Hoe bijzonder deze wandeling is zal blijken als je onder de hoge betonconstructies door wandelt. De grootsheid valt weg in de compensatie van de natuur in zowel de bloeiende bermen, als de verbrede Dommel. Opvallend is, dat we ons meer storen aan een hoog opgeworpen zandheuvel, dan aan de hoge viaducten.

Verder zien we tegenover de snelweg het grote complex van ASML. De snelweg zijn we daarna al spoedig voorbij het Witven kwijt.

Langs de Run en de Dommel volgen we de natuur, die soms boven ons uitgroeit. Dit is zo mooi! We gaan langs en door metershoog groen, dat beter vermeden kan worden als dat groen natgeregend is.

We nemen een stukje mee van de Vlasroot en zijn dan toe aan een pauze op het terras bij de Volmolen. Door het mooie Dommeldal – dat we al kennen van de wandeling rond Waalre, maar nu in tegenovergestelde richting – keren we terug. Voorbij de snelweg genieten we opnieuw van de rust van de waterpartijen en de bruggetjes.


Routebeschrijving

GPS wandeling van 16 km bij Eindhoven.
Er zijn verkortingen van 13/10 en 4 km beschikbaar.
De paden zijn zeer goed begaanbaar, maar bij regen is hoge begroeiing nat.
Deze route is niet geschikt voor scootmobiel.
Er is halverwege een horecagelegenheid.
Er staan geen bankjes.
Van de wandeling is een GPS Track en een GPS Route aangemaakt.

  De kenmerken
  startpunt Eindhoven, parkeerplaats Locatellistraat 3
  positie Noord-Brabant, Nederland. Co├Ârdinaten: N51.397550 E5.430246
  afstanden 16.0 km, 13 km, 10 km, 4 km,
  type Cultuur/Vergezicht/Water
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Halverwege
  Datum wandeling 09-07-2012

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlSTART/PARKEREN/FINISH N51 24.855 E5 26.978
We parkeren aan een zijstraat van de Locatellistraat 3 in Eindhoven, nabij de Hanevoet.

Over de brug van het Afwateringskanaal volgen we het pad langs de Dommel, die spoedig overgaat in een goot waterbekken, waar het zand kan bezinken; het voorkomt dichtslibben van de rivier in de stad zelf. We zien zelfs dat het door de rivier meegevoerde gras en gebladerte automatisch wordt verwijderd.

GPSwalking.nlAfwateringskanaal N51 24.833 E5 26.882
Dit Afwateringskanaal is eind jaren ’30 uit de vorige eeuw gegraven als een verbinding tussen de Dommel, de Gender en het Beatrixkanaal in het noordwesten van de stad Eindhoven (gegraven tussen 1930 en 1940).

De Gender die voorheen de stadsgracht van water voorzag voor drinkwater, spoelwater en bluswater, werd steeds meer gezien als een belemmering. Met de afwatering van de Gender op dit Afwateringskanaal werd voorkomen, dat het water uit de Gender voor overstromingen zou kunnen zorgen in het stadscentrum. Bron: http://en.wikipedia.org/wiki/Gender-stream.

GPSwalking.nlKlotputten N51 24.663 E5 26.365
Een deel van de Klotputten is ingericht als een wandelpark met een grote recreatieplas en een gevarieerd en vogelrijk loofbos. Verder liggen er natte hooilandjes met o.a. pinksterbloem, rietruigten en amfibieënpoelen. Door een drassig gedeelte is een ‘laarzenpad’ aangelegd.

In de Klotputten staan veel berken, eiken, grauwe wilgen, zwarte elzen en populieren. Ook rietruigten maken deel uit van het gebied. Van de struiken heeft de lijsterbes op enkele plaatsen een bedekking van ongeveer 70% en in het voorjaar zijn er veel pinksterbloemen te vinden. In poelen en vervallen sloten verspreid over het terrein leven amfibieën, met als bijzondere soort de Alpenwatersalamander. Er komen in dit gebied ook veel struweel- en weidevogels voor. Men heeft in 2008 een stuk hermeandering uitgevoerd om de rechtgetrokken Dommel weer een natuurlijker aanzien te geven.

De naam Klotputten suggereert dat ter plekke vroeger turf is gestoken. Bron http://nl.wikipedia.org/wiki/Klotputten.

GPSwalking.nlOoievaarsnest N51 24.755 E5 26.313
In het stadsdeel Gestel in zuidwest Eindhoven ligt de wijk Oud Kasteel, vernoemd naar het oude kasteel van Blaarthem. In de 14e eeuw bestond het kasteel al en het werd gemoderniseerd omstreeks 1780, maar aan het einde van 19e eeuw is het afgebrand waarna het in 1914 werd gesloopt.

Vandaar ook het bijbehorende winkelcentrum Kastelenplein. Ook de meeste straatnamen verwijzen naar Nederlandse kastelen.

In de wijk Oud Kasteel liggen de buurten Genderbeemd, Hanevoet en Ooievaarsnest. De buurt is vernoemd naar een 15e eeuwse boerderij die hier stond. De boerderij is omstreeks 1970 gesloopt omdat het moest wijken voor nieuwbouw.

GPSwalking.nlEven voor het grote viaduct van de snelweg zien we een installatie die het met de Dommel aangevoerde drijvend vuil, gras, takken en dergelijke tegenhoudt en automatisch uit het water haalt.

En dan komen we bij Knooppunt De Hogt. Een enorme constructie die de A2 met de A67 verbindt. Sinds enige jaren is dit knooppunt vernieuwd, waardoor 100 000 m2 vrijgemaakt is voor natuur.

Natuurmonumenten heeft voor aanpassing van de Dommel en de bijbehorende bermbegroeiing gezorgd. Een kleurrijk geheel.

GPSwalking.nlKnooppunt De Hogt N51 24.297 E5 26.089
Het knooppunt is vernoemd naar het natuurgebied De Hogt wat bij het knooppunt ligt, ten zuidwesten ervan. Dit is onderdeel van het zogenaamde Dommeldal van de rivier de Dommel, die door het knooppunt stroomt.

Het knooppunt is vormgegeven als half sterknooppunt met diverse fly-overs. Het knooppunt is het meest indrukwekkende van de Randweg Eindhoven vanwege de hoge fly-over van de N2 vanaf het noorden naar het oosten. De A2 komt hier samen met de A67 uit Antwerpen, om daarna een dubbelnummering te vormen tot aan het knooppunt Leenderheide. De A2 kent een parallelstructuur in de vorm van de N2. Ten noorden van het knooppunt liggen 4x2 rijstroken, ten oosten ervan 2+3+3+2 rijstroken. De A67 richting Antwerpen telt 2x2 rijstroken.

GPSwalking.nlDe geschiedenis van het knooppunt gaat terug tot de jaren 60. Hierop vooruitlopend werd op 3 december 1956 een tracébesluit genomen om de rijksweg 67 aan te leggen tussen de grenzen met België en Duitsland, een relatief omvangrijk tracébesluit.

Weinig autosnelwegen zijn onder één tracébesluit in zijn geheel aangelegd. Op 22 november 1963 opende de eerste rijbaan tussen Veldhoven en Valkenswaard.

GPSwalking.nlOp 12 juli 1968 volgde hiervan de tweede rijbaan. In datzelfde jaar werd ook de A2 opengesteld tussen Eindhoven-Centrum en de A67, waarmee er dus in dat jaar sprake was van het knooppunt De Hogt. Dat is niet zonder slag of stoot gegaan. Het is voornamelijk aan wethouder Metz van Eindhoven te danken dat de verbinding tussen rw58 aan de westkant en rw67 aan de zuidkant van de stad tot stand kwam, om zo het verkeer over de binnenstedelijke ringweg van Eindhoven te beperken. Het gedeelte van de A2 tussen Eindhoven-Strijp en knooppunt De Hogt staat daarom altijd nog bekend als "De Poot van Metz".

GPSwalking.nlHet knooppunt was destijds een onvolledig klaverblad, daar een doortrekking als A69 voorzien was naar de Belgische N74, die als A24 bedoeld was, een doorgaande snelweg van Eindhoven naar Hasselt.

Gedurende de jaren 80 werd het knooppunt omgebouwd naar klaverturbine, met een nieuwe ruime boog die vanaf het noorden naar het oosten liep. Vanaf de jaren 90 nam de filevorming in Eindhoven dramatisch toe. Als lapmiddel werden in juli 2004 plusstroken opengesteld tussen Eindhoven-Centrum en knooppunt Leenderheide. Vanwege het snelgroeiende verkeer rond Eindhoven, dat ook zijn functie als landelijk knooppunt had, werd in 2006 een begin gemaakt met de ombouw van de Randweg Eindhoven, welke in juni 2010 voltooid was.

GPSwalking.nlHet knooppunt De Hogt werd hierbij drastisch aangepast, de oude viaducten en taluds die een zuidwaartse verlenging verraadden werden gesloopt en het ruimtebeslag van het knooppunt werd fors verkleind door de bouw van fly-overs. De meest indrukwekkende fly-over ligt in de N2 vanaf het noorden naar het oosten, die 21 meter hoog is. Vanwege de parallelstructuur van de Randweg Eindhoven zijn er veel viaducten in het knooppunt. Het ruimtebeslag werd met meer dan 100.000 m² verkleint, ter grootte van pakweg 35 grote supermarkten. Die ruimte is ingevuld met overweldigend bloeiende bermbegroeiing.

GPSwalking.nlNa dit indrukwekkend bouwwerk steken we de weg Veldhoven-Waalre over. Even zien we langs de snelweg het complex van ASML. De wondere wereld van grote getallen en superkleine delen.

We kruisen de rivier de Run en komen uit bij Zwembad ‘’t Witven.

Rechtdoor komen we in het groene gebied langs de Dommel en zitten we letterlijk midden in de natuur. Het groen staat hier zo hoog, dat we een verkorting voorstellen als het geregend heeft.

Maar het is allemaal zo mooi, dat we aanraden om er te gaan kijken. Fantastisch.

GPSwalking.nlRun N51 24.027 E5 25.007
De Run is een beek, die ontspringt bij de Weebosch in een mooi komdal. De naam komt van het oude woord runs, dat "loop" of "stromende" betekende.

De Run is een zijrivier van de Dommel. Het industriepark de Run in Veldhoven is naar deze beek vernoemd.

ASML N51 24.221 E5 25.077
Als ASML in 1984 onder Philips paraplu opstart als Advanced Semiconductor Materials International (ASMI) en later als ASML van Lithografie verder gaat heeft niemand het beeld voor ogen van wat nu hier staat.

Het hoge kantoor gebouw, de superschone trillingvrije stofvrije ruimtes en de parkeergarage van een halve kilometer voor 6000 medewerkers en een jaaromzet van €5,6 miljard.

GPSwalking.nlWat maakt men dan? Zoals in een huis de kabeltjes naar de lampen, de wasmachine en alle schakelaars en stopcontacten liggen, zo liggen er ook vele kabeltjes en schakelaartjes in een chip in een computer of mobieltje. Zo’n chip wordt gemaakt door de kabeltjes te drukken, zoals lettertjes in een boek, maar dan op een soort CD-schijf. Dat drukken van die draadjes doet men met een ‘drukmachine’ van ASML, 6m lang, 2m hoog en 2m breed. Met lasers en hele sterke lenzen met ultraviolet licht en bijzondere technieken kan men op zo’n schijfje in wel 30 stappen vele draadjes over elkaar heen leggen.

Doordat men dat kan verkleinen wordt het draadjesschema van het “huis” super de super de hyperklein. Op een vierkante centimeter – de grootte van de nagel van je duim – kunnen 25 000 000 transistors of geheugenopslag voor meer dan 256 000 000 data bits gedrukt worden. Werkte men in 2000 nog op een niveau van 180 nanometer, nu is dat al 38 nanometer. En een nanometer is 0,000 001 millimeter, oftewel één miljoenste deel van een millimeter, zeg maar de grootte van 5 atomen. De dikte van een haar is ongeveer 2000 maal de dikte van de gedrukte “draadjes”. Dus kun je nagaan, dat in de clean rooms, de super stofvrije ruimtes, geen enkel stofdeeltje mag voorkomen dat de afmeting van een duizendste van een haardikte mag hebben. Hoe klein ook, het is een wereld van grote getallen, daarbinnen! Bron: http://www.asml.com/asml/show.do?ctx=13559&rid=8813.

GPSwalking.nlt Witven N51 23.894 E5 24.732
Het Witven wordt in de dertiger jaren gegraven als werkverschaffingsproject door de N.V. Grontmij, en wordt in mei 1938 geopend. Het bad wordt door de gemeente Veldhoven geëxploiteerd. Daarmee was dit het enige zwembad in de Kempen.

In de jaren zestig wordt het zwembad nog gemoderniseerd en aangepast aan de eisen van de tijd, maar in 1987 alsnog gesloten. Enkele jaren later komt ’t Witven in particulier bezit en wordt het gehele complex uitgebouwd tot het huidige Cambiance ’t Witven. Het zwembad is verwijderd en een mooie plas met een natuurstrand is er voor in de plaats gekomen. Bron: http://www.geheimenvanveldhoven.nl.

GPSwalking.nlDommel N51 23.521 E5 25.199
Deze rivier, waar we al zo dikwijls over geschreven hebben kent een rijke historie.

Geologisch gezien ligt het bovenstroomse dal van de Dommel in de Centrale Slenk. Lang geleden hebben achtereenvolgens de Rijn en de Maas door dit dal en het aansluitende dal van de Kleine Dommel gestroomd, doch deze hebben hun bedding steeds verder naar het oosten verlegd.

De Dommel was ooit een belangrijke rivier. In de Romeinse tijd werd er waarschijnlijk op gevaren. Vermoedelijk stroomde de rivier vroeger sneller en was ze dieper uitgesneden in het landschap.

GPSwalking.nlDit veranderde toen de mens ingreep en de oeverbossen kapte om daar hooilanden van te maken. Dit proces was omstreeks 1450 afgerond. Zand kreeg vrij spel en hier en daar werd de rivier daardoor afgesneden en vormden zich stroomversnellingen.

Daardoor ging de rivier meanderen. Ook overstromingen kwamen voor, mede door de bouw van watermolens, waartoe immers het water opgestuwd moest worden.

Dit gaf aanleiding tot veel conflicten omtrent het maximaal toegestane waterpeil. In 1863 werd Waterschap De Dommel opgericht, in het bijzonder om de wateroverlast te beperken. Naar Bron: Wikipedia.

GPSwalking.nlNa dit stukje ruige natuur steken we weer voorzichtig over om langs de Vlasroot te komen. Een paar mooie rustige vennen, waar we de vleesetende plant zien.

Even volgt er een drukke weg, die ons brengt naar het terras bij de watermolen, die bekend staat als de Volmolen. We zien er zelfs een scharnierbare pergola.

PAUZE N51 22.851 E5 25.394
Vlasroot N51 23.130 E5 24.687
Langs de beemden van de Dommel heeft de Vereniging Natuurmonumenten enkele terreinen in beheer.

GPSwalking.nlIn het uiterste zuiden van de gemeente Veldhoven, nabij de Volmolenweg, ligt het natuurgebied de Vlasroot. Hier liggen twee vennen, de Grote Vlasroot en de Kleine Vlasroot, en een visvijver. Door de bemesting van nabijgelegen akkers is de Kleine Vlasroot voedselrijker dan de Grote Vlasroot, waardoor hier veel waterlelies voorkomen.

Zonnedauw N51 23.104 E5 24.713
Langs het eerste ven op de droge grond groeit de zonnedauw. Dat is een carnivore plant, een vleesetende plant van het geslacht Drosera. Komt over de hele wereld, maar vooral in het zuidelijk halfrond voor. Er zijn drie soorten en in Nederland komt de korte en ronde zonnedauw het meest voor, vooral op schrale heidevelden en op veengebieden

De plant heeft een wortelroset en lange gesteelde bladeren, waarbij op de rand kleverig vocht afscheidende uitgroeisels zitten. Dat vocht lijkt op dauwdruppels. De bloem zit in een opgerolde tros, bestaat uit 5 kelken, die aan de voet vergroeit zijn tot kroonbladeren.

GPSwalking.nlDe dauwdruppels trekken insecten en muggen aan, die daaraan blijven kleven – hoe meer ze bewegen, hoe meer ze blijven plakken. Door het blad afgescheiden mierenzuur lost een deel van het eiwit van de mug op, waardoor het blad zich om het insect heen rolt.

Enzymen breken de eiwitten verder af en de aminozuren, die nu vrijkomen, worden door tentakels opgezogen. Zo wordt de stikstofvoorraad aan de plant toegevoegd. Dat duurt enkele dagen en daarna rolt het blad weer open voor de volgende vangst.

Door ontwatering en bemesting gaat de zonnedauwpopulatie sterk achteruit en is daarom in Nederland een beschermde plantensoort. Zelfs voor de productie van medicijnen tegen keelaandoeningen worden tegenwoordig Afrikaanse soorten gebruikt.
Bron: www.GPSwalking.nl

GPSwalking.nlVolmolen N51 22.888 E5 25.394
Het is zeker dat de molen in 1350 reeds bestond en uitgebreid werd tot een dubbele molen, waarvan een helft zich op het grondgebied van Riethoven bevond. De toenmalige bezitter was de Abdij van Echternach, die ontginningen deed plaatsvinden waardoor de behoefte aan maalcapaciteit toenam. De Riethovense molen werd als oliemolen gebruikt en de Waalrese molen als korenmolen.

In 1792 echter kwam de molen in het bezit van een lakenfabrikeur uit Leiden, die Pieter Vreede heette. Hij liet huisarbeid door wevers verrichten in Tilburg en bracht uiteindelijk, daar hij Patriot was en in Leiden politieke moeilijkheden ondervond, ook zijn lakenfabriek naar Tilburg. Pieter Vreede gebruikte de molen als volmolen. Zelf vertrok hij in 1816 naar Antwerpen, maar zijn zoon bleef als molenaar in Riethoven wonen en overleed daar in 1846.

GPSwalking.nlTot 1876 bleef de watermolen in handen van de familie Vreede, maar daarna werd hij tot 1951 eigendom van de familie Van Gastel. In 1962 werd de molen door een storm verwoest.
Herbouw

De architect Ad van Empel herbouwde de molen, waarvan het westelijke deel gereed kwam in 1992. Aan het oostelijke deel werd in 1994 begonnen, maar dit werd in 1995 door brand verwoest. In 1998 werd de molen gekocht door de familie Hermans.

Sedert 2000 wordt de molen ingezet voor elektriciteitsproductie. Het Waterschap De Dommel heeft een vispassage aangebracht.

GPSwalking.nlDaarna gaan we terug over het oude landschap langs de Dommel. We hebben dit al eens in de wandeling “De Ronde van Waalre” ../wandeling.php?gw_id=81, maar dan in omgekeerde richting gelopen.

Het blijft bijzonder, dit oude oorspronkelijke landschap, dat niet geleden heeft onder de ruilverkavelingsdrang van na de oorlog. Langs de Heuvelse Putten en De Hogt keren we onder de snelweg door – zie alle zeven achter elkaar liggende viaducten – naar het waterwingebied terug tot bij de parkeerplaats. Een flinke wandeling nog.

GPSwalking.nlHeuvelse Putten N51 23.786 E5 25.470
Ten oosten van de Dommel liggen nog enkele weilanden en beemden, die aan de 'normalisatie van de naoorlogse tijd zijn ontsnapt. In dit gebied liggen 'De Hogt', 'Heuvelse Putten' en 'De Elshouters'. De Elshouters bestaat uit een laagte met oud elzenhakhout (broekbos) en dichterbij de (nog slingerende) Dommel met kleinschalige hooilandjes op de oeverwallen.

De Heuvelse putten zijn een oud, venig stukje beekdal met enkele allang dichtgegroeide turfgaten. Dit gebiedje is nog betrekkelijk ongerept gebleven.

GPSwalking.nlDe Hogt N51 24.123 E5 25.944
De Hogt was een venig stuk beekdal dat lang geleden beroemd was om zijn bijzonder rijke flora, maar de aanleg van een knooppunt van autosnelwegen heeft het deels verwoest en de waterhuishouding dermate verstoord dat daar weinig tot niets meer van over is.

In 1929 kocht Natuurmonumenten de Hogt, een gebied van 11 ha langs de Dommel, vooral wegens het voorkomen van een aantal zeer zeldzame planten, waaronder de zomerschroeforchis. Het gebied verdroogde echter en de zeldzaamheden verdwenen. Natuurmonumenten leerde mede hierdoor dat men zich beter kon toeleggen op het beschermen van grote aaneengesloten gebieden. In 1968 werd het Knooppunt De Hogt, dat de A67 met de Randweg Eindhoven verbindt, pal naast dit terrein aangelegd. In 2008/2009 werd dat knooppunt nog verder uitgebouwd.

GPSwalking.nlWaterwingebied Klotputten N51 24.424 E5 26.331
We komen opnieuw door de Klotputten. Dit is een waterwingebied van het Waterleidingbedrijf Brabant Water. Dit heeft binnen het terrein een drietal diepe winputten. Het waterbeheerplan heeft de volgende speerpunten: droge voeten, voldoende water, natuurlijk water, schoon water, schone waterbodems en mooi water.

Het drinkwater in van zeer goede kwaliteit en doet zeker niet onder voor het bronwater dat te koop is in de supermarkt. Bron: http://www.brabantwater.nl.

GPSwalking.nlEn zo zijn we terug. Een wandeling met grote tegenstellingen. Stad, platteland, drukke verkeerswegen tegen het oude landschap langs de Dommel. Groot groen van de rietkraag of brandnetels – goed gekleed gaan, dus - tot de vleesetende zonnedauw. Super techniek tot puur genieten van de natuur.

Een goede wandeling voor de bezoekers van de High Tech Campus.

Startpunt 

  • START/PARKEREN/FINISH  Locatellistraat 3 Eindhoven   N51 24.855 E5 26.978

Geraadpleegde websites:

POI's

  • Afwateringskanaal N51.4138 E5.4480
  • ASML N51.4036 E5.4179
  • De Hogt N51.4020 E5.4323
  • Dommel N51.3920 E5.4199
  • Heuvelse Putten N51.3964 E5.4244
  • Klotputten N51.4110 E5.4394
  • Knooppunt De Hogt N51.4049 E5.4348
  • Ooievaarsnest N51.4125 E5.4385
  • Parkeren Alternatief N51.3811 E5.4220
  • PAUZE N51.3808 E5.4232
  • Run N51.4004 E5.4167
  • Start/finish/parkeerplaats N51.4142 E5.4496
  • t Witven N51.3982 E5.4122
  • Vlasroot N51.3854 E5.4114
  • Volmolen N51.3814 E5.4232
  • Waterwingebied Klotputten N51.4070 E5.4388
  • Zonnedauw N51.3850 E5.4118

 
  16-07-2012 : Erik en Karin

Deze wandeling van 16km bij zon en regen gelopen
Erg mooi en afwisselend. Heel veel bloemen langs de dommel aan beide kanten van de snelweg. Wel even het verkeerslawaai negeren.
Het stukje langs de dommel is hard aan het dicht groeien. Manshoge struiken en brandnetels tot neus hoogte dreigen het pad te verzwelgen. Hopelijk lukt het met veel wandelaars om het pad open te houden want het is erg mooi.