Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Terschelling

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Een weekje naar Terschelling met de kerst. Lekker uitwaaien en het eiland verkennen. Ik had een tweetal wandelingen gepland, maar het werd een scootertocht van zo’n 44 km. Het weer tijdens deze week was helaas niet altijd zo mooi. Bijna iedere dag regen gehad. Toen op een dag het zonnetje doorkwam zijn we er gelijk op uit gegaan om het eiland te verkennen. Op Terschelling staat altijd wind. Tijdens de boottocht zag we op een scherm staan ”op Terschelling kennen we geen slecht weer, wel slechte kleding” en dat klopt dus ook… Na wat uitleg over de scooter gingen we op pad. We waren op het vakantiepark “Landal Schutterbos” en vanuit daar zijn we ook vertrokken. Maar je kunt overal wel starten op de route. Op Terschelling zijn veel fietsverhuurbedrijven. Probeer vooral eens een tandem. Een aparte en leuke ervaring. We hebben op Eerste Kerstdag een uitstapje gemaakt naar de zeehonden.


Routebeschrijving

Een GPS fietstocht op het eiland Terschelling van 44 km.
Er zijn geen verkortingen beschikbaar.
Wel is er een RTE-WPT route beschikbaar.
Onderweg komt u voldoende horecagelegenheden tegen.
Deze fietsroute is ook geschikt voor scootmobiels.

  De kenmerken
  startpunt Terschelling, Parkeerplaats Haven Willem Barentszk
  positie Friesland, Nederland. Co√∂rdinaten: N53.389831 E5.305667
  afstanden 44.0 km,
  type Bos/Duin/Strand/Vergezicht
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Ja
  honden N.v.t.
  horeca Onderweg
  Datum wandeling 14-01-2013

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlEind december 2012. Een weekje naar Terschelling met de kerst. Lekker uitwaaien en het eiland verkennen. Ik had een tweetal wandelingen gepland, maar het werd een fietstocht van zo’n 44 km. Het weer tijdens deze week was helaas niet altijd zo mooi. Bijna iedere dag regen gehad. Toen op een dag het zonnetje doorkwam zijn we er gelijk op uit gegaan om het eiland te verkennen.

Op Terschelling staat altijd wind. Tijdens de boottocht zag we op een scherm staan ”op Terschelling kennen we geen slecht weer, wel slechte kleding” en dat klopt dus ook… Na wat uitleg gingen we op pad.

GPSwalking.nlWe waren op het vakantiepark “Landal Schutterbos” en vanuit daar zijn we ook vertrokken. Maar je kunt overal wel starten op de route. Op Terschelling zijn veel fietsverhuurbedrijven. Probeer vooral eens een tandem. Een aparte en leuke ervaring. We hebben op Eerste Kerstdag een uitstapje gemaakt naar de zeehonden. Aan het einde van het verslag kom ik daar nog op terug.

Een boottocht van twee uur en je bent van Harlingen naar Terschelling. Geen verkeerslichten. Zijn er ook niet nodig. Ook op het park waar we waren kregen we alle medewerking. Gastvrij zijn de mensen hier. Het lijkt wel of hier de tijd heeft stil gestaan. Wat fijn om zo ontvangen te worden.

GPSwalking.nlTerschelling
Terschelling grenst ten noorden aan de Noordzee en ten zuiden aan de Waddenzee; ten zuidwesten ligt Vlieland en ten oosten Ameland. De totale strandlengte is 30 kilometer en de totale lengte van de fietspaden is ruim 70 kilometer.

Net als bij de meeste andere Waddeneilanden is het toerisme een belangrijke bron van inkomsten. In het hoogseizoen herbergt het eiland meer dan driemaal zoveel mensen dan in de winter. In juni is Terschelling jaarlijks de locatie voor het Oerol Festival. Verder kent Terschelling de zeevaartschool Willem Barentsz (sinds 1875). Ook bevindt zich een kaap op het eiland, namelijk: de Noordkaap.

GGPSwalking.nleschiedenis
Het eiland is in de Middeleeuwen ontstaan nadat een zandplaat met de naam De Schelling samen ging met het oostelijker gelegen eiland Wexalia. De naam Wexalia, Wuxalia of Wecsile geldt als de middeleeuwse naam voor het gebied van Oost-Terschelling. De naam raakte al in de Middeleeuwen in onbruik.

In de loop van de geschiedenis is Terschelling meerdere malen in andere handen overgegaan; de laatste keer was tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen Terschelling samen met Vlieland van de provincie Noord-Holland bij de provincie Friesland kwam.

GPSwalking.nlBouwwerken
De oudste bewoningsresten op Terschelling dateren van rond 850, toen een klein houten kerkje werd gebouwd op een heuvel bij Seerijp of Striep. Deze heuvel is later als grafheuvel in gebruik genomen en staat bekend als het Strieperkerkhof. In een kerkenlijst uit de 11e eeuw wordt genoemd dat de Abdij van Echternach twee kerken bezat op Terschelling.

Watersnood
Tijdens de Watersnood van 1287, op Terschelling ook wel de St. Hubertusvloed genoemd,[2] kwam de Waddenzee tussen Terschelling en het vasteland van Friesland te liggen. Voor die tijd was het eiland te voet bereikbaar vanaf Dijkshorn aan de Friese kust naar Hoorn. Hierdoor was Hoorn de belangrijkste plaats op het eiland. Na de ramp was de passage niet meer mogelijk, en kwam de verbinding op West te liggen. Hierdoor werd West-Terschelling de belangrijkste plaats.

GPSwalking.nlWij zijn de tocht gestart vanaf vakantiepark Landal Schuttersbos. Een mooi park waar we verbleven in een chalet met de uitstraling van een boerderij. We komen al vrij snel vennen tegen. Gelukkig staan er informatieborden. Daar maken wij dankbaar gebruik van. Wat mooi om dit zo te zien.

Natte duinvalleien Badhuiskuil
Natte duinvalleien waren bijna verdwenen, waar vroeger zeldzame water- en overplanten groeiden, namen andere planten hun plaats in en uiteindelijk groeiden deze valleien dicht met kruipwilg en riet. Staatsbosbeheer heeft hier een aantal valleien in ere hersteld. De ruige begroeiing en modder zijn tot op het kale zand verwijderd. Door het herstellen van de oude situatie komen bijzondere planten terug.

GPSwalking.nlVictor Westhoff (1916-2001)
Het beeldje dat hier geplaatst is, is ter nagedachtenis aan de nestor van de Nederlandse natuurbescherming zijn visie is het symbool geworden van het Nederlandse natuur en landschapsbeheer. Hij heeft zich zijn leven lang bekommerd om de natuur, Door haar te onderzoeken en de opgedane kennis over te dragen. Hij deed dit onderzoek " ondermeer op Terschelling", via het volgen van kleine proefvlakken in de vegetatie.

Jaarlijks kwam Westhoff bij deze zogenaamde permanente quadraten (PQ 's) en schreef op welke plantensoorten er voorkwamen. Op deze manier kreeg hij inzicht in de veranderingen in de vegetatie. Dat levert weer belangrijke informatie op voor het natuurbeheer. Hij was één van de eerste vegetatiekundigen die beweerde dat het ingrijpen in de natuur positieve resultaten kan geven. Hij kwam tot de conclusie dat het afplaggen, maaien en begrazen de natuurwaarde kan vergroten.

Hij observeert.
Hij beschrijft de natuur in al haar verscheidenheid telkens weer.
Hij volgt de natuur.

Ook in trek bij vogels
In natte periode 's vullen de duinvalleien zich met regenwater, hiervan maken de watervogels dankbaar gebruik. Zij vinden er voedsel en nestgelegenheid. Meeuwen komen er graag drinken en een bad nemen, grauwe ganzen broeden in de omgeving en voeden zich met de jonge uitlopers van het riet, zij helpen mee het dichtgroeien van de duinvalleien tegen te gaan.

GPSwalking.nlEldorado
Weer een mooi stuk natuur wat ons voorgeschoteld wordt. Het lijkt wel of we in het buitenland zitten. De zon schijnt en dat maakt een hoop goed. Het is wel fris en er staat behoorlijk wat wind, iets wat niet toevallig is op Terschelling. Maar wat is het fijn om op een dag als vandaag erop uit te zijn.

Nieuwe natuur
In het kader van het Europese programma Life Duinherstel is in deze omgeving een aantal valleien opgeschoond. De verruigde begroeiing en de bovenste laag grond zijn verwijderd. Tegelijkertijd is ruimte gemaakt voor de opvang van regenwater. Door deze ingrepen kan de bijzondere duinvegetatie zich herstellen.

Deze bijzondere planten zijn in de loop van de tijd verdreven door hoog riet en struiken. Door de 'verjongingskuur' krijgt de oorspronkelijke plantengroei nieuwe kansen en kunnen er weer zeldzame soorten als zonnedauw groeien. Als de natuurlijke plantenrijkdom terugkeert heeft dit ook een positief effect op insecten, vogels en amfibieën. Als er niet was ingegrepen dan zou hier uiteindelijk een eenvormig, saai landschap ontstaan, bestaande uit duinen begroeid met riet, wilg en helmgras. Door deze ingrepen zorgt Staatsbosbeheer ervoor dat de variatie in natuur en landschap behouden blijft.

GPSwalking.nlLongway
Het brede schelpenpad dat hier loopt heet de Longway. De Longway werd in de jaren 1914:1918 aangelegd als werkgelegenheidsproject voor werkloze arbeiders en vormt een rechtstreekse verbinding tussen het dorp West-Terschelling en het badpaviljoen bij paal 8.

In die tijd was het Engelse soldatenlied "It's a long way to Tipparary, populair. Mogelijk marcheerden de arbeiders op het refrein vanuit dit lied, vanuit het dorp West naar de werkplek en is hierdoor de naam Longway ontstaan.

GPSwalking.nlHet kaapje
In de buurt van deze plek heeft vroeger aan zee een kaap gestaan. Een kaap was een baken voor de scheepvaart. De kaap is verdwenen, maar de naam is blijven bestaan.

Nu
De kleine boompjes die zijn aangeplant zijn inmiddels groot geworden. Het is hu tijd om na te gaan denken over het bos van de toekomst De vraag is, hoe verder? Staatsbosbeheer heeft een keuze gemaakt.

Het bos van de toekomst zal er heel anders uitzien. In het bos van de toekomst staan meer soorten bomen en struiken van verschillende leeftijd, dikte en hoogte. Ook zijn er open plekken en juist dicht begroeide delen. In dit bos is het voor steeds meer soorten vogels, dieren en planten goed toeven.

GPSwalking.nlOok voor de mens is het een plek, waar van alles te beleven is. Je kunt er volop van de natuur gemeten en op allerlei manieren recreëren. Voor het zo ver is moet er nog veel werk verzet worden.

Vroeger
Een eeuw geleden was Terschelling één grote wildernis. De wind had vrij spel en stuivende duinen wandelden langzaam van noordwest naar zuidoost.

Staatsbosbeheer
De komst van Staatsbosbeheer in 1910, had grote gevolgen voor het duingebied. De opdracht van toen, was het ten nutte maken van heidevelden, zandverstuivingen en wildernissen door ontginning en bosaanleg. Door de duinen te bebossen werd aan beide opdrachten voldaan.

Planten met een turf
Het planten van bomen in een kaai stuivend duingebied was erg moeilijk. Naast arme zandgrond en zoute spray (door de zeewind meegevoerd zout uit de zee) was droogte het grootste probleem. Als oplossing werd een met water doordrenkte bolsterturf in het plantgat mee geplant. In droge tijden, diende deze natte turf als buffervoorraad voor het jonge boompje. Nu is er in deze omgeving ruim 350 ha. bos.

GPSwalking.nlDoodemanskisten
Tijdens een van mijn training fietstochten zag ik de naam al staan op een ANWB paddenstoel. Niet verder bij nagedacht tot we deze tocht gingen maken. Het blijkt toch iets meer te zijn dan een plaats aanduiding.

SAGE VAN DOODEMANSKISTEN
Er leefde eens een prinses eenzaam in een kasteel in de duinen van Wester-Schelling. Zij had geen familie meer, deze waren op zee omgekomen. Haar andere familieleden ware een oorlog met plunderaars omgekomen. Trouwen met een prins deed ze niet, want dan zou ze het eiland moeten verlaten en dat wilde ze niet, want ze kon de mensen op het eiland niet achterlaten.

TGPSwalking.nlelkens als er iemand ziek was, zorgde ze voor de mensen door voedsel en kleding achter te laten. Ook als een man door een ongeluk om het leven was gekomen, zorgde ze voor de weduwe en haar kinderen. Zo gebeurde het dat er een schip verging en de lijken op het eiland aanspoelde. Het waren er zoveel dat de lijken onmogelijk op het kerkhof begraven konden worden.

Daarom liet de prinses geulen graven zodat het water rond het kasteel weglopen kon. Daar werden de schipbreukelingen in "Dodemanskisten" begraven en de geulen weer dichtgemaakt, zodat het nieuwe kerkhof onder water kwam te staan. Deze Dodemanskisten werden door de inwoners ook wel "Armemanskisten" genoemd. De barmhartigheid van de prinses kende geen grenzen en het gerucht gaat dat zolang er mensen op Terschelling zijn, de prinses voort zal leven, ook al is het kasteel allang verdwenen

GPSwalking.nlHet Witte Huisje bij Doodemanskisten
Het huisje, met rechts daarvan een moestuin, is gebouwd in 1878. Sindsdien is er heel wat verbouwd, dus de vraag....."wat is origineel" is eigenlijk niet te beantwoorden. Oorspronkelijk was er het "linker" huisje, toen nog met bruine bakstenen. Er stond aan de "rechter" kant een laag schuurtje met puntdak naast.

In 1910 is het schuurtje vervangen door een grotere stenen aanbouw, maar met een lagere nok dan het "linker" huisje. In dat gedeelte was de geitenstal. Er waren een deur, een klein raam en een groot zolderraam aan de voorkant. Rond die tijd is Staat Bosbeheer begonnen met het planten van bomen. Voorheen was het op Doodemanskisten dus duidelijk duingebied. De oever van het duinmeertje lag op de plek waar u dit nu staat te lezen.

GPSwalking.nlIn 1954 is het huisje zeer grondig verbouwd waarbij de geitenstal omgebouwd is tot het "rechter" huisje. De deur en de twee ramen zijn vervangen door een klein zolderraam en twee grote ramen op de benedenverdieping en de nok kwam op bijna dezelfde hoogte als die van het "linker" huisje zodat ze nu identiek lijken. Toen is het huisje ook wit geschilderd.

Een paar jaar later is de uit bouw naar "rechts" gekomen. Onder deze uitbouw bevond zich een kleine betonnen kelder van circa 1 meter stahoogte. Daarin stond de kachel voor de broeikas aan de achterkant. Voor de afvoer van rookgassen was er een 5 meter hoge schoorsteen tegen de achterkant gebouwd.

Ook rond die tijd is er achter het huisje een apart huisje gekomen voor het onderbrengen van de generator voor electra en waterpomp. Het huisje is in de loop der jaren voorzien van gas, water en electra. In het middenjaren 60 heeft het huisje de status van Rijks Monument gekregen.

Helaas is het huisje sindsdien niet echt onderhouden zodat het in verval raakte, er is wel heel wat bijgespijkerd, maar tussen 2009 en 2011 moest er een grondige renovatie plaatsvinden om het te behouden voor definitief verval, de uitbouw aan de rechterzijde is daarbij voor een deel naar "achteren”uitgebouwd en is er een houten bijgebouw gekomen.
Tijdens deze renovatie is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van oude bouwmaterialen. Ook die voorheen al in het huisje verwerkt zaten.

DGPSwalking.nle Brandaris kan je natuurlijk niet missen op dit eiland. Vanuit diverse richtingen kan je hem bewonderen. Wij waren aangetrokken door een vernieuwde trap die naar de duintop leid. Het was even een klim, maar wat een uitzicht als je boven bent. Je staat boven op een bunker uit de Tweede Wereld Oorlog. Een 360 graden panorama!. Wat gaaf om dit te zien. Zeker met het weer wat we deze dag hebben.

De Brandaris
De Brandaris is een vuurtoren op Terschelling, en tevens de oudste vuurtoren van Nederland.

De naam is een afleiding van Sint Brandarius, een heilige waarnaar het huidige dorp West-Terschelling in de Middeleeuwen was vernoemd. Sommige mensen denken dat de naam is afgeleid van Sint-Brandaan, een zeevarende heilige, maar dat is nooit bewezen.

De eerste Brandaristoren werd in 1323 gebouwd, om voor schepen, op weg naar Amsterdam, via de Zuiderzee, de nauwe opening tussen Vlieland en Terschelling te markeren. Een goede markering was nodig omdat de Waddeneilanden veel op elkaar lijken gezien vanuit de Noordzee. De Hanzestad Kampen, betaalde mee aan de eerste vuurtoren.

D
GPSwalking.nle zee vrat echter aan Terschelling en de eerste Brandaris stortte omstreeks 1570 in zee. Het heeft tot 1592 geduurd voordat men aan de constructie van een tweede toren begon, maar deze stortte in voordat hij klaar was, omdat er slechte bouwmaterialen waren gebruikt. De huidige toren stamt uit 1594.

In 1837 werd de Brandaris de eerste Nederlandse vuurtoren met een draaiende Fresnellens. Elektrificatie volgde in 1907. De lamp met elektrische aandrijving werd in 1920 geïnstalleerd. In 1977 kreeg de vuurtoren een lift. In 1994 werd het 400-jarig bestaan van de toren gevierd. Het licht is nu volkomen automatisch.

GPSwalking.nlOok tegenwoordig vreet het weer en de zoute lucht nog steeds aan de Brandaris. Daarom blijft onderhoud nodig. Op 6 januari 2010 is Rijkswaterstaat begonnen aan het opnieuw voegen van de toren. Daartoe was er rond de toren een steiger geplaatst.

In 2010 was er sprake van dat de bemanning van de Brandaris zou worden verplaatst naar de nabijgelegen zeevaartschool. In december van dat jaar is besloten dat dit niet doorging.

De Brandaris heeft speciale vogelverlichting om te voorkomen dat vogels tegen de toren vliegen.

Natuurlijk is Terschelling ook bekend vanwege de cranberry's. We hebben dan ook een voorraadje mee naar huis genomen. Zoals worst waar cranberry’s in verwerkt waren en jam. Overheerlijk kunnen we zeggen.

GPSwalking.nlCranberry's
Terschelling bestaat voor bijna 80% uit natuurlijk duinlandschap en kwelders. De duinen en kwelders zijn sinds 1909 in beheer bij het Staatsbosbeheer. Het westelijke deel van het eiland, de Noordsvaarder is ontstaan uit een zandplaat die rond 1850 met het eiland verheelde.

De Kroonpolders ten noorden van West-Terschelling zijn ontstaan tussen 1921 en 1929 door de aanleg van stuifdijken. Andere duingebieden op Terschelling zijn het Griltjeplak, de Landerumerheide en de Koegelwieck. In de natte duinvalleien van Terschelling komt de cranberry of Amerikaanse veenbes voor.

GPSwalking.nlDeze uit Amerika afkomstige plant belandde op het eiland nadat een vat met bessen in 1845 aanspoelde. Op Terschelling wordt de cranberry nog Pieter Sipkesheide genoemd, naar de vinder van het vat, Pieter Sipkes Cupido. De cranberry verwilderde en werd door botanicus Franciscus Holkema in 1868 ontdekt in een duinvallei met de naam Studentenplak. De pluk van cranberry's is op Terschelling verpacht aan het bedrijf Cranberry Cultuur Skylge.

Zonsondergang op Terschelling. Deze foto is gemaakt op 26 december 2012. Je zou haast denken dat het zomer is. Maar niets is minder waar. Er staat een gure wind en we besluiten maar snel naar het vakantiepark te gaan. In de haven van West/Terschelling staat een standbeeld van een man uitkijkend over de Waddenzee. Ik heb vanuit deze positie de foto gemaakt. Op het standbeeld staat een plaquette met de volgende tekst: Zij zijn niet waarlijk dood die in ons harte leven. De genestet. Ik vond dit wel in het verslag passen.

GPSwalking.nlEven een kop warme chocomel met slagroom gedronken in de haven en we vervolgen onze weg weer. Het weer gaat veranderen. De zon is bijna weg en de temperatuur wordt ook met het uur minder aangenaam. We zijn goed aangekleed en besluiten de tocht verder af te maken.

Natuurgevormde baai
De havens van Terschelling liggen in een door de natuur gevormde baai in West-Terschelling. Binnenvarend is er eerst aan bakboord de steiger van het sleepvaart- en bergingsbedrijf 'Rederij Noordgat' en de steiger van het KNRM reddingstation, daarna de veerhaven van de veerdienst richting Harlingen v.v. en Vlieland v.v voorzien van een getijdebrug. Zowel Rederij EVT (Eigen Veerdienst Terschelling) als Rederij Doeksen onderhouden veerdiensten vanuit deze veerhaven.

GPSwalking.nlDoorvarend komen vervolgens (ook aan bakboord) de aanlegsteigers voor de chartervloot, de Vaarwegmarkeringsdienst van Rijkswaterstaat en de Kustwacht. Achterin is een grote jachthaven, met veel voorzieningen: douches, wc's, wasmachines en internet. In de zomer ligt de haven erg vol, mede omdat het de meest oostelijke Nederlandse Waddenhaven is die met diepstekende jachten aangedaan kan worden en dus een stopplaats is op de route Engeland - Duitse Wad. Brandstof kan worden gebunkerd bij het brandstofponton aan het begin van de jachthaven.

GPSwalking.nlBehalve in de jachthaven loopt er gedurende het hele tij een redelijk grote stroom door de haven. Dit wordt veroorzaakt doordat met dammen een waterreservoir is gemaakt, dat achter in de haven een opening heeft.

Tijdens opkomend tij loopt het reservoir gedeeltelijk vol over de relatief lage aangelegde dammen heen, tijdens eb moet al het water uit het reservoir door de haven heen terug naar zee. Op deze manier blijft de geul op diepte. Hier moet met manoeuvreren rekening gehouden worden.

Aan de haven staat het koffiehuisje "Het Wakend Oog", dat als wachthuisje voor de schippers is gebouwd.

GPSwalking.nlEr is genoeg te zien onderweg. Zoals dit huisje. Het is van Duikteam Ecuador. Er staat een flink informatiebord bij. Hier wordt uitleg geven over wat er zich hier allemaal heeft afgespeeld. Zo zijn er verschillende zaken buiten tentoongesteld. Allemaal zaken die men naar boven heeft gehaald. Eigenlijk een klein buitenmuseum.

Reddingwezen op Terschelling
In november 1824 werden kort na elkaar de Noord- en Zuid-Hollandse reddingmaatschappijen opgericht en vanaf toen was er sprake van het redden van schipbreukelingen in gecoördineerd verband. Aanleiding tot de oprichting was een uitzonderlijk zware storm die midden oktober 1824 enkele tientallen schepen op de Nederlandse kust deed stranden, waaronder "De Vreede" ter hoogte van Huisduinen. Bij hun pogingen om de ongelukkige bemanning te redden kwam een aantal vletterlieden en schipbreukelingen om het leven. Dit was voor enkele Amsterdamse notabelen de aanleiding om de koppen bij elkaar te steken en over de N.Z.H.R.M. op te richten.

GPSwalking.nlOosterend kreeg zijn eerste reddingboot in 1834, Midsland wat later. De eerste reddingbootschuren werden noodgedwongen bij de dorpen gebouwd. Het stuivende duin, vlak achter de zeereep, was toen ongeschikt voor bebouwing. Omstreeks de eeuwwisseling werden er schuren gebouwd bij het strand, ter hoogte van de palen 7 en 18. Beide zijn al lang weer verdwenen (1938 en 1966). De roeireddingboot van Oosterend heeft dienst gedaan tot 1950.

In 1938 werd er bij paal 8 een nieuwe schuur gebouwd. Hierin werd de gemotoriseerde Nicolaas Marius gestationeerd, die tot 1988, precies een halve eeuw lang, dienst heeft gedaan. De Nicolaas Marius en de Barend van Spreekens werden met een rupstrekker te water gelaten. De reddingbootschuur bij paal 8 doet nu dienst als onderkomen voor het lijnwerptoestel (wippertoestel) en een rubberboot.

GPSwalking.nlDe eerste gemotoriseerde havenreddingboot, de Brandaris kwam hier in 1910 als tweede motorboot van de maatschappij en was toen de meest geavanceerde ter wereld. Ze heeft dienst gedaan tot en met 23 oktober 1921, een noodlottige datum waarop de Brandaris, bij de Vliehors, met man en muis verging.

Deze Brandaris werd in 1923 opgevolgd door de Brandaris II, gebouwd naar het ontwerp van de legendarische Insulinde. De Brandaris II deed dienst tot 1960, het jaar waarin de Carlot kwam. Tegenwoordig verlenen helikopters vaak goede diensten bij het in veiligheid brengen van in nood verkerende schepelingen.

Namen van Terschellinger redders zijn opzettelijk vermeden om niemand tekort te doen. Honderden schipbreukelingen hebben hun leven aan hen te danken.

GPSwalking.nlHarpoenkanon
Een harpoen is een vistuig, bestaande uit een speer met een van één of meer weerhaken voorziene punt, die door een lijn met de werper is verbonden. Hij wordt gebruikt voor de jacht op vissen, zeehonden en walvissen.

De vroegste vondsten van harpoenachtige punten stammen uit de Oude Steentijd en werden van ivoor of gewei gemaakt.

Bij de walvisvaart was de met de hand geworpen harpoen alleen bruikbaar voor het vangen van langzaam zwemmende walvissen. Toen deze door toenemende vangst in aantal afnamen, zocht men mogelijkheden om de harpoen af te schieten. De eerste die hiervoor een bruikbare constructie bouwde was de Noor Svend Foyn (1809–1894) uit Tønsberg. In 1864 vertrok hij op het eerste speciaal gebouwde vangschip Spes et Fides (hoop en vertrouwen), met zeven walviskanonnen (die ieder een harpoen en een granaat afzonderlijk afschoten) gemonteerd op het voorschip. Na jaren van perfectioneren ontving hij in 1870 octrooi op een harpoengranaatkanon dat een harpoen èn een granaat tegelijkertijd afschoot. Met deze ontwikkeling begon de moderne walvisvaart.

Harpoenkanon
In de periode 1946-1964 gebruikt op een van de jagers van MS Willem Barentsz fabrieksschip van de N.V. Ned. Mij. Voor de walvisvaart.

Aangeboden aan de Terschellinger gemeenschap t.g.v de ingebruikneming van de Willem Barentszkade.

GPSwalking.nlBoeiend!
Dat is deze tocht zeker. Wat gaaf om hier op Terschelling een GPS tocht uit te zetten. Niet dat je hier echt kan verdwalen, maar toch fijn om er eentje op zak te hebben om alles mooi vast te kunnen leggen.

Bakens
De oudste gekende bebakening is het stoken van vuur op heuveltoppen en kliffen om aan te geven dat de kust dichtbij was. Elders ging men vuur bovenop constructies aanbrengen welke tot vuurtorens leidde. Het meest bekende lichtbaken is de Vuurtoren van Alexandrië die men omstreeks 280 v.C. bouwde op het eiland Pharos te Egypte. Deze vuurtoren deed bijna 1500 jaar dienst als lichtbaken voor de scheepvaart. Vlak na de invasie van de Romeinen in Groot-Brittannië bouwden de Romeinen twee vuurtorens bij Dover.

GPSwalking.nlDe eerste vermelding van een boei gaat terug tot de 13e eeuw.
Vanaf de 18e eeuw ontstak men vuren ook op zee voor het markeren van gevaarlijke ondiepten. Op die plaats kon men geen vuurtoren bouwen en liet men daar een zogenaamd vuurschip of lichtschip verankeren.


Huidige gebruik

Voor de navigatie worden bakens in verschillende vormen en maten gebruikt, afhankelijk van de plek en de noodzaak. Ze kunnen op hoge rotsen zijn aanbracht, midden op zee, op havenhoofden, op land, op rivierkribben en als drijvend objecten op binnenwateren. Er zijn zowel bakens zonder licht als bakens met licht, en deze laatste worden lichtbakens genoemd.

GPSwalking.nlOm schepen veilige een haven in te loodsen worden er op de uiteindes van havenhoofden lichtopstanden geplaatst en om een schip in de vaargeul de haven in te laten varen worden er lichtlijnen uitgezet. Een lichtlijn wordt gevormd door twee vuurtorens of lichtopstanden die in rechte lijn met de vaargeul worden geplaatst, waarbij de kapitein van een schip weet dat als hij de twee lichten recht achter/boven elkaar ziet hij in de vaargeul zit.

Ook gebruikt men zowel buitengaats als op het binnenwater allerlei betonning als markeringen van de vaargeul, waaronder lichtboeien, brulboeien en belboeien. Langs rivieren plaatst men ook kribbakens op de uiteinden van kribben. Op het wad worden soms nog prikken geplaatst, maar die zijn tegenwoordig op veel plaatsen vervangen door tonnen.

Op gevaarlijke plekken gebruikt men lichtschepen en vuurtorens als lichtbaken voor de schepen. Ook bestaan er lichtplatforms, zoals Lichtplatform Goeree.

Tenslotte worden ook tegenwoordig nog kapen en andere dagmerken gebruikt als baken voor de scheepvaart, waarvan het gebruik voordat de radar en andere moderne hulpmiddelen in gebruik kwamen, een belangrijkere rol speelde in bij de navigatie door schepen.

GPSwalking.nlRadar en bakens
Naast visuele bakens wordt er door de scheepvaart ook gebruikgemaakt van radar om in de nacht, bij mist, en overdag te navigeren. Op het radarscherm worden dan objecten weergegeven die de radarpulsen reflecteren.

Naast de reflectie van gewone objecten is het ook wenselijk dat bepaalde bakens op de radar zichtbaar zijn voor de schepen. Wanneer objecten te klein zijn of moeilijk met de radar waar te nemen zijn worden er onder andere radarreflectoren gebruikt die op veel boeien aangebracht zijn. Daarnaast worden er ook radarbakens gebruikt die een actief signaal terugsturen en op het radarscherm samen met zeekaarten een duidelijk herkenningspunt zijn voor de scheepvaart.

Dit monument had ik al eerder gezien tijdens mijn training met de mountainbike. Ik dacht dat het met de Tweede Wereld Oorlog te maken had, maar dat blijkt niet zo te zijn. We waren naar het enige wrakkenmuseum van Nederland geweest en daar wordt volop aandacht geschonken aan “The Lutine”.

GPSwalking.nlEigenaar en wrakduiker Hille van Dieren verzamelt al vanaf 1975 opgedoken inventarisstukken van de vele scheepswrakken rondom het eiland Terschelling. Het museum ligt vol rariteiten uit de periode 1650 tot heden. Zeker de moeite waard om dit aparte museum te bezoeken. Ook kan je hier terecht voor een hapje en een drankje. Je entreekaartje blijft een week geldig.

The Lutine
In de nacht van 9 op 10 oktober 1799 verging het fregat "The Lutine" in de westergronden. Driehonderd mensen verloren het leven, talloos waren de pogingen de lading goud en zilver te bergen, welke het schip vervoerde van Yarmouth naar Hamburg. Nog enige tientallen miljoenen liggen op de zeebodem verborgen.

Dit monument kwam tot stand door bijdragen van het familiefonds vereniging Eschauzier, de Europese Unie Leader+, Gemeente Terschelling en LLOYD'S.

WGPSwalking.nlat een plaatje deze foto. Op de voorgrond een anker en de Waddenzee daarachter. De zon die bijna achter de bewolking verdwijnt en rechts een glimp van Terschelling. Het zou zo maar een ansichtkaart kunnen zijn.

We rijden hier over de dijk. Een lang stuk dijk met vele bochten erin. Dat maakt dat ook achter iedere bocht weer iets ander te zien is. Zo ook de beeldentuin die op een punt gemaakt is.

Ook hier nemen we de informatie in ons op. Natuurlijk delen we de informatie ook met u.

GPSwalking.nlTerschelling en het Oerol Festival
"Beelden uit Zee" is een geschenk aan de Terschellinger gemeenschap ter gelegenheid van het 25-ste Oerol Festival in 2006. De zes sculpturen, die alle een maritiem karakter dragen, heten: 'Bolder', Zeilen', Eilanders', 'Vergaan', 'Wrak' en 'Eiland Terschelling'.

Met de Beelden uit Zee wordt de relatie van de bewoners van Terschelling met het water gesymboliseerd: met de zee, de schepen, de scheepsrampen; met de zeelieden en vissers die nooit zijn teruggekeerd. Deze zeedijk aan Nederlands grootste natuurgebied, de Waddenzee, is daarom een uitermate geschikte locatie voor dit kunstwerk.

Graniet
De beelden zijn vervaardigd uit grote blokken graniet van een uitzonderlijke kwaliteit. De steen is afkomstig uit Iddefjorden, een steengroeve gelegen op het grensgebied van Noorwegen en Zweden. Dit zogenaamde Labrador graniet is tot het erfgoed van Terschelling gaan behoren, nadat het Zweedse stoomschip "Otto" in 1903 met een lading graniet op de gronden van Terschelling is vergaan. De kapitein is hierbij omgekomen. De overige bemanning is gered en veilig aan wal gebracht. Na ongeveer honderd jaar is de bijzondere waarde van deze steen herontdekt en zijn de eerste blokken boven water gehaald.

GPSwalking.nlEcuador
Leden van duikteam "Ecuador" op Terscheliing hebben het graniet uit de "Otto" geborgen. Het wrak ligt op een diepte van ruim 15 meter in de positie 53 graden 2439" Noorderbreedte, 05 graden 0671" Oosterlengte. Soms lagen de stenen onder een dikke laag zand. Het was een lastige klus om de stroppen om de blokken te bevestigen teneinde ze omhoog te kunnen takelen. Het zwaarste blok woog meer dan twee ton. De duikers voeren met hun schip "de Ursus" menigmaal uit om de blokken voor de "Beelden uit Zee" te bergen.

Yael Artsi
Beeldhouwster Yaël Artsi -geboren in 1946- heeft een internationale reputatie verworven op het gebied van beeldhouwen op locatie. Tegenwoordig zijn er nog maar weinig beeldhouwers die het vak van het houwen in steen beheersen, zoals zij dat kan. Een opleiding aan de Academie des Beaux Arts in Parijs ligt daar mede aan ten grondslag. Haar tientallen monumentale beelden zijn te vinden in o.a. Argentinië, Denemarken, Frankrijk, Israël, Japan, Spanje, de Verenigde Staten en Zwitserland. Omdat ze haar hele leven al aan zee woont, eerst in Marokko, tegenwoordig in Israël, voelt ze een sterke verwantschap met het leven op Terschelling.

GPSwalking.nlOerol Festival
Yaël Artsi is tijdens het Oerol Festival in 2003 begonnen met het creëren van de eerste beelden van de stenen uit de Otto. Haar manier van werken op locatie, te midden van publiek, paste uitstekend bij de cultuur van Oerol. De jaren erna kregen de blokken graniet, in de open lucht aan het havenfront, stapje voor stapje hun definitieve vorm. In juni 2006 kwamen alle zes beelden gereed. nog maar weinig beeldhouwers die het vak van het houwen in steen beheersen, zoals zij dat kan. Een opleiding aan de Academie des Beaux Arts in Parijs ligt daar mede aan ten grondslag. Haar tientallen monumentale beelden zijn te vinden in o.a. Argentinië, Denemarken, Frankrijk, Israël, Japan, Spanje, de Verenigde Staten en Zwitserland. Omdat ze haar hele leven al aan zee woont, eerst in Marokko, tegenwoordig in Israël, voelt ze een sterke verwantschap met het leven op Terschelling.

Oerol
Oerol is afgeleid van "het overal". Ruim honderd jaar geleden liepen de dieren gedurende een bepaalde tijd van het jaar los over het eiland: "Se runen oerol". Vandaag de dag zijn het de artiesten die overal in het landschap terug te vinden zijn. Terschellings Oerol is uitgegroeid tot één van de grootste locatiegerichte festivals in Europa. Locatietheater en iandschapskunst sieren tien dagen het eiland. Na Oerol worden de sporen weer uitgewist. De "Beelden uit Zee" daarentegen zullen een blijvende herinnering aan dit festival zijn.

'GPSwalking.nlT Lichtje
Dit dijklandschap heet in de volksmond 't Lichtje. Hier stond in de vorige eeuw tot 1998 een geleidelicht voor de scheepvaart dat een onderdeel was van de zogenaamde lichtenlijn voor het vaarwater "Schuitegat". Door de komst van moderne navigatiemiddelen en door de verlegging van het Schuitegat verloor de lichtpaal zijn functie.

Tevens markeert deze plek de afsluiting van het project waarbij de dijken van Terschelling op Deltasterkte werden gebracht (1996-2000). Bij laagwater valt het Wad hier grotendeels droog. Bij hoogwater kabbelt het water aan de voet van de dijk. De mosselvissers hebben hier hun percelen voor de deur. Bij storm uit het Zuid(Westen) en met springtij, kunnen de laagst gelegen beelden met de voeten in het water komen te staan. Op het fundament van het geleidelicht is het houten platform gebouwd als een bijzonder uitkijkpunt over het eiland en de Waddenzee.

Omdat de financiering in de voorafgaande jaren onvoldoende op gang kwam werd in 2005 de Stichting "Beelden uit Zee" opgericht met ais doel om de realisatie van dit beeldenpark mogelijk te maken. Tal van instellingen en bedrijven zijn daarna bereid gevonden om een bijdrage in geld of in natura te leveren. Vanaf het eerste uur werkten tientallen vrijwilligers, veelal Terschellingers, op de een of andere manier mee aan de totstandkoming van dit project. In die zin is het bij uitstek een voorbeeld van “cummunity art”.

GPSwalking.nlRijdend langs de dijk zie je een betonnen plak. Er staat op een bordje “kijk voor meer informatie over dit gemaal achter deze dijk op het informatiebord”. Dat hebben we natuurlijk gedaan.

Combigemaal Kinnum en Lies
Het combigemaal waar u nu staat, voert het overtollige zoete binnenwater af naar de Waddenzee. Bij eb wordt het water zonder pompen onder vrij verval dan geloosd. Dat kan omdat bij eb het waterpeil op zee lager is dan in de polder. Door een veranderend klimaat en stijgende zeespiegel is het steeds lastiger om het polderwater onder vrij verval op de Waddenzee te lozen, zoals dat al eeuwen gebeurt op het eiland. Door de combinatie met pompen kan nu voortdurend water worden afgevoerd. De wateroverlast op Terschelling is zo aanzienlijk verkleind. Want het gemaal zorgt ook tijdens ongunstige weersomstandigheden voor een goed en veilig waterpeil voor bewoners, boeren en recreanten.

GPSwalking.nlWaterhuishouding Terschelling
Terschelling ligt op een zoetwaterbel, midden in het zoute zeewater. Deze zoetwaterbel ligt onder de hoogste duinen, tot wel 90 meter diep. In de polder zit het zoute grondwater van een tot enkele meters diep. Het zoete water op het eiland is alleen afkomstig van regenwater!

Het is dus belangrijk om het regenwater zoveel mogelijk vast te houden, te bergen en dan pas af te voeren. De waterafvoer gaat gedeeltelijk ondergronds en verder bovengronds van hoog naar laag vanuit het duin door de polder naar de Waddenzee. Alleen de noordelijkste duinenrij watert af naar de Noordzee

Om het water op verschillende hoogtes vast te houden, zitten er op diverse plaatsen stuwende duikers of stuwtjes in de sloten. Het overtollige water kan maar op twee plaatsen door de Waddenzeedijk afgevoerd worden: bij de combigemalen in Kinnum en Lies.

GPSwalking.nlHet hoogtepunt van deze tocht is toch wel natuurreservaat de Boschplaat. Wat een mooi gebied om te verkennen. We hebben maar een klein stukje kunnen zien, maar de natuur kan hier vrij haar gang gaan en dat is ook overal te zien. Zandverstuivingen alom. Hier zie je continue verandering van de omgeving. Echt mooi om dit te zien.

We besluiten om een stukje te verkennen. Even een duin oversteken en … Wow! Wat een uitzicht! We willen nog wel langer blijven, maar de tijd en de daarmee dalende temperatuur dwingen ons om de tocht naar het vakantiehuisje af te maken. Het wordt nu snel donker en we krijgen het nu toch wel koud. Één ding staat vast. Hier moeten we een keer naar terug, maar dan in de zomer zodat we meer tijd hebben om dit mooie gebied uitgebreider te leren kennen.

GPSwalking.nlEuropees natuurreservaat de Boschplaat
Welkom in het Europees natuurreservaat de Boschplaat, één van de grootste ongerepte
natuurgebieden in ons land! Brede stranden, stuivende duinen, uitgestrekte kwelders, duingraslanden vol orchideeën en ontelbaar veel vogels; op de Boschplaat vindt u het allemaal.

Wandelen en fietsen
U bent van harte welkom op de Boschplaat! In het gebied zijn enkele wandel- en fietspaden aanwezig. Tot aan paal 19 loopt een verhard fietspad, vanaf daar loopt tot aan het einde van het eiland een onverhard pad dat meestal ook per fiets redelijk te doen is. Vanaf april tot en met augustus kunt u een bezoek brengen aan de
vogelwachters bij paal 22 en 27.

GPSwalking.nlHonden mogen mee, maar wel aangelijnd. Vanwege de broedende vogels zijn delen van de Boschplaat in het broedseizoen niet toegankelijk. Toch kunt u tijdens het broedseizoen een meeuwenkolonie zelf ook van dichtbij ervaren! Boek daarvoor een excursie van Staatsbosbeheer bij de VVV in West Terschelling.

Bruine kiekendief
De bruine kiekendief is een typische roofvogel voor de Waddeneilanden. Hij is vaak laag zwevend boven de duinen en kwelders te zien op zoek naar muizen en kleine vogels. Aan dit laatste dankt hij ook zijn naam.

Werelderfgoed Waddenzee
Jaarlijks trekken miljoenen vogels vanuit Noord Europa, via de Waddenzee naar de Banc d' Ar-quin in Mauretanië en sommigen zelfs verder naar de Bijagos archipel in Guinee Bissau. De Boschplaat ligt centraal in deze trekroute. Al deze gebieden zijn van groot belang voor vogels, om te broeden, te overwinteren, of alleen als tussenstop op hun lange reizen. Reden voor Unesco om deze drie gebieden tot Werelderfgoed te benoemen.

Op de Boschplaat broeden lepelaars, eidereenden en meeuwen in grote aantallen. Grote groepen rotganzen overwinteren hier en tijdens hoogwater rusten er tienduizenden wadvogels. Rust en ruimte op de Boschplaat zijn hierbij van groot belang.

GPSwalking.nlLevend landschap
De Boschplaat is altijd in beweging. Duinen stuiven en verplaatsen zich waardoor soms zelfs paden onder het zand verdwijnen. Tijdens stormvloed wordt de Boschplaat overspoeld vanuit de Waddenzee, soms zelfs tot aan de plek waar u nu staat! Alleen de stuifdijk en de hogere duintoppen blijven droog. Het landschap verandert voortdurend.

Zelf het gebied in
Vanaf de vogelwachterhutten bij paal 22 en 27 heeft u een mooi uitzicht over de Boschplaat en met een beetje geluk ook op de broedende lepelaars. De vogelwachters zijn vanaf begin april tot eind augustus aanwezig en vertellen u graag meer over het gebied. Vanwege de broed vogels zijn delen van de Boschplaat in de broed tijd afgesloten. De koffieboonplaat is langer afgesloten vanwege rustende vogels en zeehonden. Het pad onder de stuifdijk is het hele jaar toegankelijk en is ook met fiets redelijk te doen. Honden mogen mee, maar wel aangelijnd!

GPSwalking.nlRotgans
Van oktober tot en met mei doen grote groepen rotganzen zich tegoed aan het gras op de uitgestrekte kwelder. In het voorjaar trekken zijn naar Siberië om daar te broeden.

Tapuit
De zeldzame Tapuit voelt zich goed thuis in de stuivende duinen. Hij eet insecten die alleen hier voorkomen en broedt in oude konijnenholen. Wandelend over de Boschplaat zie je ze van april tot oktober vaak voor je uit vliegen waarbij de witte vlek boven de staart opvalt.

We rijden nu richting het vakantiepark. Je rijdt nog een gedeelte door dit mooie gebied en ik denk dat het in ieder jaargetijde wel mooi is om hier door heen te fietsen of te wandelen. We komen aardig verkleumd bij het vakantiehuisje aan. Maar wat een dag hebben we gehad. Schitterend gewoon om dit te hebben ervaren.

GPSwalking.nlFijn even opwarmen bij de kachel en dan lekker uit eten. Dat hadden we wel verdiend. Met het schrijven van dit verslag beleven we de tocht nog een keer. Ja, dit is er een die we zeker niet vergeten!

Op Eerste Kerstdag zijn we met een boot naar een zandbank gevaren. De boot zat nagenoeg vol. Wij besloten om buiten te blijven. De kapitein had een vuurkof neer gezet en dat maakte het nog aangenaam ook. Na vertrek kregen we een drankje en broodjes aangeboden. Na twintig minuten varen zagen we de eerste zeehonden liggen. De wind woei straf over de zandbank en de zeehonden. Het leek alsof het ze niets deed. De zandbank valt met eb droog en komen de zeehonden om uit te rusten. Ik had al aardig koude handen gekregen, wat best lastig is als je nog de nodige foto’s wilt maken. Het regende een klein beetje, maar dat mocht de pret niet drukken. Leuk om deze dieren in hun natuurlijke omgeving te zien. Weer een uniek stukje natuur. Als je besluit om ook eens naar Terschelling te gaan dan kan ik een zeehondentocht zeker aanraden.

GPSwalking.nlZeehonden
Zeehonden of robben (Phocidae) vormen een familie van zeezoogdieren. Ze behoren tot de roofdieren (Carnivora). Zeehonden in Nederland komen het meest voor in de Waddenzee, verder onder andere in de Ooster- en Westerschelde. In België worden ze, door het strakke verloop van de kust, zelden gezien. Jonge zeehonden die hun moeder zijn kwijtgeraakt noemt men ook wel huilers. Zeehonden zijn doorgaans wit van kleur als ze geboren worden.

Zeehonden hebben korte stugge haren en nauwelijks ondervacht. Ze houden met een dikke speklaag de lichaamswarmte vast. Ze hebben goed ontwikkelde tastharen, niet alleen in de snor, maar ook in de wenkbrauwen. De meeste soorten hebben een gevlekte vacht. Bij enkele soorten bestaat er seksueel dimorfisme, waarbij de mannetjes veel groter zijn dan de vrouwtjes, een ander vlekkenpatroon hebben, en zelfs een slurf (zoals bij de zeeolifanten). Mannetjes hebben ook een penisbot of baculum. De achtervinnen zijn groter dan de voorvinnen. Met deze achtervinnen zwemmen de zeehonden. De zeehonden hebben geen oorschelp.

S
GPSwalking.nlommige soorten worden bedreigd, in het verleden door de jacht en tegenwoordig door vervuiling van de zee. Zieke en verlaten zeehonden worden in Nederland opgenomen in de opvangcentra Lenie 't Hart en Ecomare op Texel. Zeehonden komen ook in de buurt van beide polen voor. Ze zijn belangrijke prooidieren voor ijsberen en orka's.

De jacht op zeehonden door middel van knuppelen is over de hele wereld verboden, behalve in Canada. In Nederland is het al enkele decennia verboden, voor het verbod werd er in Nederland nog geknuppeld in de Waddenzee en de toen nog niet afgesloten zeearmen in Zeeland.


GPSwalking.nlZeehonden hebben een zwakke ademreflex en onder water stikken zij nog voordat zij kunnen verdrinken. Een zeehond kan onder water slapen en houdt dan tot twintig minuten lang de adem in. Ook wanneer een zeehond op het droge slaapt zal hij tijdens de slaap niet ademen. Zeehonden slaan zuurstof niet alleen op in hun bloed maar ook in hun lichaam. Wanneer de zeehond niet ademt geven de spieren zuurstof af.

Hoewel de zeehonden op de Waddeneilanden steeds in groep lijken te zonnen, zijn het solitair levende dieren. Een moeder zal haar jong enkel tijdens de eerste weken verzorgen. Als het jong in nood verkeert of achterblijft, zal de moeder eerder zelf vluchten en haar jong achterlaten dan het te helpen of verdedigen. Ze zal naderhand haar jong zelfs niet meer zoeken.

GPSwalking.nlEen zeehond wordt in normale omstandigheden maximaal 25 jaar, hoewel er in het opvangcentrum in Texel exemplaren in gevangenschap leven die meer dan 30 jaar oud zijn.

Wat een mooie fietstocht is dit geworden. We hebben een groot deel van het eiland gezien. Zijn helemaal rond geweest en toch zijn er plekken die we nog niet gezien hebben. We hebben vier uur over de 44 km gedaan waarbij dan een pauze en een uur voor het maken van foto’s af gaat. Het is meer dan de moeite waard om deze tocht ook te maken. Ik zou zeggen: maak er gelijk maar een kleine vakantie van.

GPSwalking.nlDe wegen zijn goed begaanbaar en de tocht is zowel met de fiets, tandem, scooter en scootmobiel te doen.

Onderweg zijn er voldoende bankjes om uit te rusten en te genieten van de vele vergezichten. Zorg wel voor goede kleding, want zoals gezegd; slecht weer kennen ze niet op Terschelling, maar wel slechte kleding.

Vanaf de verschillende vakantieparken kan je de route zo oppakken. Als algemene start heb ik voor de haven van Terschelling gekozen. We nemen een mooie herinnering mee naar het zuiden.

Geraadpleegde websites:

POI’s

  • Start/finish/parkeerplaats (haven Terschelling) N53 21.506 E5 12.983
  • Badhuiskuil N53 23.835 E5 15.298
  • Beelden N53 21.961 E5 14.565
  • Bunker uitzicht N53 21.534 E5 12.514
  • Dezeweg N53 24.304 E5 23.759
  • Doodemanskisten N53 21.952 E5 12.539
  • Duintrappen N53 21.525 E5 12.528
  • Eldorado N53 23.669 E5 14.322
  • Gemaal Kinnum N53 22.330 E5 16.199
  • Harpoen N53 21.723 E5 13.051
  • Het geheim van bosplaat N53 25.399 E5 24.535
  • Kaapjesplak N53 23.302 E5 13.781
  • Reddingbootschuur N53 21.722 E5 13.074
  • The lutine N53 21.947 E5 13.409
  • Uitzicht N53 24.242 E5 23.801
  • Versterkingzeedijk N53 22.590 E5 17.690

 
  31-05-2013 : LDBroersma

De tocht heb ik nog niet gemaakt, maar deze prachtige beschrijving van het eiland en al wat leeft nodigt er zeker toe uit. Mijn complimenten.