Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Camerig Heijenrath Epen

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Als je midzomer een mooie wandeling wilt gaan maken in de heuvels van Klein Zwitserland in Zuid-Limburg, dan is het prettig als het klimmen en dalen mooi verdeeld is over de tijd. Dan willen we een mooie startplaats, en onderweg een prettig terras, dat een beloning is voor de gedane klim.

Dus starten we even buiten Epen, gaan door het dal van de Geul. Een betoverend riviertje, met de Heijmansgroeve als geologisch hoogtepunt. Daarna volgt een gestadige klim tot het Bovenste Bos. De eerste drie kwartier klimmen we 75 meter. We worden beloond met een overweldigend zicht op het kasteeltje van Beusdael in Plombières. Dan volgt over de volgende twee kilometer een klim van 100 meter. Eenmaal boven het bos pauzeren we bij De Smockelaer, waarna een gestadige afdaling volgt met voor ons uit de mooiste uitzichten tot in Epen. Het venijnig klimmetje aan het einde vertelt aan onze kuitspieren dat we in Limburg zijn.

Geen lange afstand vandaag, maar we zullen er onze tijd over doen. Het prachtige uitzicht is een beloning voor elke stap die we zetten. Steeds mooier wordt het…. met een Belgisch kasteeltje als kers op de taart.


Routebeschrijving

GPS wandeling van 14 km bij Epen (Zuid-Limburg).
Er zijn verkortingen van 11 en 8 km (Start op Parkeren Alternatief) beschikbaar.
De paden zijn goed begaanbaar. Na regen glad en glibberig.
Eerste helft klimmen, daarna dalen..
Deze route is niet geschikt voor scootmobiel.
Er zijn horecagelegenheden onderweg. Het gehele jaar geopend.
Er staan enkele bankjes.
Van de wandeling is een GPS Track en een GPS Route aangemaakt.

  De kenmerken
  startpunt Epen, parkeerplaats Camerig 8
  positie Limburg, Nederland. Co√∂rdinaten: N50.766673 E5.907454
  afstanden 14.0 km, 11 km, 8 km,
  type Bos/Rivier/Vergezicht
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Onderweg
  Datum wandeling 04-09-2013

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlSTART/PARKEREN/FINISH N50 46.190 E5 55.690
We parkeren in Camerig. Kies de publieke Parkeerplaats tegenover de Rozenhof. 700 m naar het westen ligt ook een grote parkeerplaats. Maar dan is de aanvangsklim wel erg zwaar.

Dus vanaf de parkeerplaats proeven we een klein stukje van de zwaarste Nederlands klim voor fietsers. Fijn dat we te voet zijn.

Via rechts dalen we af naar de rivier de Geul.

GPSwalking.nlCamerig N50 46.200 E5 55.787
De Camerig is onder wielrenners – zeker ook bij de Amstel Gold Race – bekend als de zwaarste klim in Nederland. Met hellingen van 9%. Dat wil zeggen dat je over een lengte van 100 meter 9 meter omhoog gaat.

Het hele traject is drie kilometer lang. We gaan op het zwaarste deel een stukje te voet: over 200 meter stijgen we zelfs 25 meter. Juist, dat is 12,5%.

Gelukkig mogen we daarna 35 meter afdalen tot bij de Geul.

GPSwalking.nlVakwerkhuizen N50 46.138 E5 55.858
Vakwerk is een historische bouwwijze om wanden te maken. Vakwerk bestaat gewoonlijk uit een stijl- en regelwerk van hout met een invulling. De stijlen van een vakwerkconstuctie maken vaak ook deel uit van de gebintconstructie.

De invulling bestond oorspronkelijk uit vlechtwerk van wilgentenen, eik, vuilboom of hazelnoot dat werd bestreken met een mengsel van stro en leem. Het vlechtwerk bestond uit verticale houten staken die in gaten en sleuven in de regels werden bevestigd. Hiertussen werden vervolgens twijgen gevlochten. Later werd als invulling ook baksteen gebruikt.

GPSwalking.nlDe techniek wordt voor nieuwbouw nauwelijks meer toegepast. Wat er van deze vakwerkbouw nog over is, bestaat voornamelijk uit historische gebouwen. In Nederland is het postkantoor in De Steeg een treffend voorbeeld.

Verspreidingsgebied. De klassieke vakwerkbouw is eeuwenlang de dominerende vorm van huizenbouw geweest in een groot deel van Europa (het Middellandse Zeegebied uitgezonderd). Waar hout, wilg en leem in de nabijheid in overvloed voorkwamen, was dit de goedkoopste manier om een redelijk stabiele hut, schuur of huis te bouwen.
In de steden van West- en Midden-Europa begonnen de vakwerkhuizen in de 15e en 16e eeuw meer en meer verdrongen te raken door verstening met de (duurdere) bouw in baksteen of natuursteen, dit wegens het brandgevaar.

GPSwalking.nlGeul N50 45.904 E5 55.516
(Duits: Göhl, Frans: Gueule, Oude benamingen: Gullo (922), Guel en Goel (15e eeuw) en Gule) is een rivier die ontspringt in de gemeente Raeren in België nabij de Zyklopensteine aan de Duitse grens nabij de plaats Lichtenbusch. Ze verlaat België bij Sippenaeken en komt bij Cottessen Nederland binnen om bij het gehuchtje Voulwames onder Itteren uit te monden in de Maas.

De Geul is 58 kilometer lang en het totale verval bedraagt ongeveer 250 meter. Vroegere kanalisaties worden weer opgeheven, zodat de rivier weer in haar oude loop komt te liggen. De rivier meandert zo weer als vanouds door het prachtige Zuid-Limburgse landschap.

De Geul ontspringt vlakbij de grens met Duitsland bij het kleine gehucht Lichtenbusch in het zogeheten Staatswald. De rivier begint in het welputje in de kelders van de boerderij Todtleger.

Van de 130 zijbeken hebben we er enkele gezien.

GPSwalking.nlLangs de Geul staan 15 watermolens. Geen wonder, want de Geul is de snelt stromende rivier van Nederland.

Ecologische betekenis N50 45.831 E5 55.696
De Geul herbergt een voor Nederland unieke flora en fauna. In dit snelstromende water komen de elrits, gestippelde alver en de beekforel voor. Aan de bovenloop vindt men het zinkviooltje. In de heuvels bij Valkenburg kan een kleine populatie van de geelbuikvuurpad gevonden worden. In veel bomen langs de Geul komt de maretak voor.

GPSwalking.nlOntwikkelingen N50 45.762 E5 55.736
Begin jaren '30 van de 20e eeuw waren er plannen om het Boven-Geuldal te gaan gebruiken als spaarbekken voor het opwekken van elektriciteit.

In 1932 werd de Contact Commissie inzake Natuurbescherming (CC) opgericht om deze ontwikkeling te stoppen vanwege het kenmerkende heuvellandschap en de uitzonderlijke flora. De CC kreeg hierbij hulp van tientallen andere natuurbeschermingsorganisaties, alsook de KNAC en de ANWB. De acties van het CC zorgden er uiteindelijk voor dat deze ontwikkeling werd afgeblazen.
De Geul was een gereguleerd water geworden. Hierdoor zijn een aantal van de kenmerken van een natuurlijke stroom verdwenen.

Met Europese subsidie wordt de natuurlijke staat van de Geul hersteld. De Geul mag weer zijn eigen weg vinden waardoor stroomversnellingen, grindoevers en afkalvende oevers terugkeren. Hopelijk zullen vissen als de barbeel en misschien de vlagzalm hierdoor hun weg naar de Geul terugvinden.

GPSwalking.nlHeimansgroeve N50 45.776 E5 55.846
Hier, in de Heimansgroeve komen gesteentelagen aan de oppervlakte die zo'n 330 miljoen jaar geleden zijn ontstaan. Een duizelingwekkende ouderdom. De bekendste vindplaats van deze oeroude zandstenen is deze groeve, vernoemd naar Eli Heimans, onderwijzer en een van de eerste natuurbeschermers in Nederland.

De gesteentelagen liggen niet meer horizontaal, maar zijn door bewegingen van de aardkorst geplooid en scheefgesteld. Enkele honderden meters verderop bevindt zich de Cotessergroeve, waar gesteente met dezelfde ouderdom dagzoomd. Dit is overigens gebruikt als bouwsteen voor een aantal boerderijen in de omgeving.

GPSwalking.nlAan de bodem van het diepe dal dat door het natuurlijk kronkelende riviertje de Geul is ingesneden, komen de oudste gesteenten van Nederland aan de oppervlakte. Dit dal is nabij de grens met België meer dan 150 meter diep. Door de insnijding komen de oeroude klei- en zandstenen uit het Boven Carboon aan de oppervlakte. Deze zijn zo'n 330 miljoen jaar geleden in zee afgezet.

De in het zandsteen aanwezige golfribbels wijzen erop dat het water in beweging was tijdens de afzetting en dat de zanden dus nabij de kust zijn afgezet. Daarnaast worden ook fossiele schelpen van zeedieren gevonden.

De Carboon lagen die te zien zijn, vormen slechts een fractie van de totale dikte van het Carboon pakket, dat meerdere kilometers dik is. Slecht een klein deel van het pakket bevat steenkool, het grootste deel bestaat uit kleisteen, zandsteen en kalksteen.

GPSwalking.nlBerversbergbeek N50 45.592 E5 55.963
Stroomopwaarts komen we langs hoeve Bervers. De beek die daar vlak langs stroomt draagt de naam van die hoeve: de Berversbergbeek. Zij ontspringt bij de bosrand op 150 meter boven NAP om op 120 meter boven NAP in de Geul uit te monden.

Meerdere bronnen voeden aan de bosrand eerst een vijvertje. Dat bronwater duikt daarna vrij snel als beekje naar beneden met een sterk verval over vrij korte afstand (30 meter over een lengte van 1800 meter). Langs de bronbeek liggen vochtige hooilanden en enkele moerasjes. Hogerop verfraaien schrale graften, houtwallen, heggen, poelen en holle wegen het landschap.

GPSwalking.nlCottesserbeek N50 45.512 E5 56.091
U bent hier in de buurt van de Cottesserbeek. Die mondt iets stroomopwaarts in de Geul uit. De Cottesserbeek wordt ook Grensbeek genoemd omdat die bijna helemaal op de grens tussen Nederland en België ligt. Ter hoogte van de aansluiting met de Cottesserbeek stroomt de Geul Nederland binnen.

Een paar honderd meter stroomopwaarts vanaf deze plek ligt een meetpunt van het Waterschap Roer en Overmaas. Daar wordt dagelijks de hoeveelheid water gemeten die via de Geul Nederland binnenstroomt.

GPSwalking.nlNa dit rijke en unieke rivierdal gaan we over het bruggetje langzaam omhoog. We krijgen niet alleen een mooi zicht op de meanderende rivier, maar ook gaan we gestaag omhoog.

We zien de vele mogelijkheden om te kamperen, te overnachten in een B&B of gewoon bij de boer.

Vóór Terziet gaan we linke omhoog richting België. We zien de torentjes al boven de helling uitsteken. Het wordt nog mooier als we over het weiland naar beneden gaan.

GPSwalking.nlKuttingen N50 45.506 E5 55.306
Dit buurtschap van Epen is het meest zuidelijke dorp van Nederland. De naam komt van Cottingen, cote is een berg. Klein-Kuttingen is de meest zuidelijke plaats.

Langs de Kuttingerweg liggen kleine leisteengroeves waar Carboonlagen (300 to 350 miljoen jaar oud) aan de oppervlakte komen.

Terziet en Kuttingen hebben samen een beschermd dorpsgezicht.

Tergraatbeek N50 45.532 E5 55.147
Voorbij de bogaard zien we een ronde kom, die water verzamelt voor de bron van de Tergraatbeek. Dit riviertje mondt in de Geul uit bij Tergracht.

GPSwalking.nlHet hoge nitraatgehalte van het kwelwater in het vochtige loofbos ten oosten van Kuttingen vormt een waardevolle voortplantingsbiotoop voor amfibieën (alpenwatersalamander en vinpootsalamander).

Ook komen hier de das, greppelsprinkhaan, groene specht en kramvogel voor. Hier is zelfs de zeldzame bosgeelster waargenomen. Het gebied is vooral van betekenis vanwege de waardevolle graftvegetaties met onder meer de blauwe knoop. Spits havikskruid en voorjaarsganzerik.

Kasteel Beusdael N50 45.071 E5 54.626
Het kasteel in Plombières wordt omgeven door een gracht gevuld met water. Het kasteel ligt in een laagte in het landschap en in het vlakbij gelegen Bronnetjesbosch ontspringt de Terzieterbeek. In het zuiden en zuidwesten ligt het Beusdalbos.

GPSwalking.nlHet kasteel is gelegen op een omgracht terrein en bestaat uit een donjon, met daar aan vast een L-vormige vleugel. Aan het noordelijke uiteinde bevindt zich een kapel. Op de zuidwesthoek bevindt zich een toren en ook is er een torentje aan het binnenplein gesitueerd. Ten oosten van het binnenplein bevindt zich een poortgebouw met brug over de slotgracht.

De muren van de donjon hebben een dikte van twee meter en zijn opgebouwd uit kalksteen. De donjon heeft een gewelfde kamer op de eerste verdieping. Op de donjon zijn op de vier hoeken uitkijktorentjes aangebracht. In de spits is er een klokkentoren aanwezig.

Volgens verhalen zou de donjon van het kasteel stammen uit de tijd van Karel de Grote. Aannemelijker is de bouw van de donjon in de 13e eeuw.

GPSwalking.nlIn 1323 wordt er melding gemaakt van een zeker Johan genamt Schevart van Oy die het landgoed bezit. In 1334 wordt er melding gemaakt van Herman van Abousdayl, getrouwd met Catherine N., waarvan vermoed wordt dat die de zoon is van Johan Schevart von Oys.

In 1367 wordt Herman van den Beusdal genoemd, waarna diens dochter Elisabeth de Beusdael als laatste van het geslacht het landgoed erft. Zij trouwt met Jean van Eys die daarmee het kasteel in bezit krijgt.

Via erfopvolging komt het kasteel in 1875 in handen van graaf Florent Ferd. J.L. d'Oultremont. In 1882 laat hij belangrijke veranderingen aan het kasteel aanbrengen: er wordt een kapel gebouwd, op de binnenplaats komt er een kleine ronde toren, over de grachten een brug en poortgebouw, en diverse werken meer.

GPSwalking.nlTerzieterbeek N50 45.415 E5 54.432
Deze beek is de langste zijbeek van de Geul in de omgeving van Epen. De beek ontspringt op 162 meter boven NAP net over de grens in België naast kasteel Beusdael. De bron voedt de vijvers rondom het kasteel.

Na de overloop verdwijnt de beek eerst enkele honderden meters ondergronds om bij de boerderij Klein Kullen weer te verschijnen. Daarna gaat het water richting Terziet, waar de Sylerbeek toegevoegd wordt.

Langs de campings, die we al vanuit de hoogte hebben gezien klimmen we naar het Bovenste Bos. Het Bovenste Bos geeft verkoeling en zal in de herfst omgetoverd worden in de mooiste kleuren. Langzaam gaan we omhoog tot bi de Grenspaal. We steken de grens over en volgen een vrij vlak stukje tot bij de pauzeplek. We zijn nu ruim twee uur onderweg.

GPSwalking.nlBovenste Bosch N50 45.412 E5 53.902
Daarna klimmen we gestaag naar het Bovenste Bos. Op een bankje genieten we van het geweldige uitzicht. Dit bos is een typisch hellingbos.

Tijdens de klim zien we op de lager gelegen delen het eiken haagbeukenbos met es, zoete kers, haagbeuk en hazelaar. Op de bodem zien we stekelvarens, lelietjesvandalen, lievevrouwenbedstro, muskuskruid, maagdenpalm en de slanke sleutelbloem.

Ook groeit er de mannetjesorchis en de bruine orchis.Naar boven gaande wordt het bos soortenarmer. Boven staan de wintereik, de ruwe berk, lijsterbes en hulst. Onderin staan adelaarsvarens en de blauwe bosbes. Info SBB.

GPSwalking.nlGrenspaal 15 N50 45.425 E5 53.358
Eenmaal boven passeren we de grens. De bossen worden doorsneden door oude gebruiks- en eigendomsgrenzen. In het bos zie je vaak oude grensstenen of grensbomen.

Op de grenssteen kon men het recht aangeven d.m.v. initialen. De grensbomen werden doorgaans geknot en regelmatig vrijgesteld, waardoor ze beter zichtbaar werden. Daarom zie je ook nog dikwijls een grensboom bij een grenssteen staan.

De huidige Belgisch-Nederlandse grens werd in de negentiende eeuw vastgelegd met het, in Londen, ondertekende scheidingstractaat tussen de koninkrijken van Nederland en België.

Vier jaar later kreeg de grens de precieze locatie op de Conventie van Maastricht. 388 gietijzeren grenspalen moesten de grens markeren. De nummering van 1 (Drielandenpunt Vaals) tot 369 (Noordzee).

GPSwalking.nlDe wapens van de beide koninkrijken en het jaartal 1843 sieren de palen.

Voorbij grenspaal 15 gaan we over Belgisch grondgebied naar het noorden. Gelukkig is het even wat vlakker.

Uit het bos dalen we zelfs. We hebben nu het hoogste punt van deze wandeling bereikt. Eenmaal terug over de grens – stelt hier echt niks voor – zien we links ons terras.

 

 


 

Auberge De Smockelaer Givelderweg 2 6276 PB Slenaken Nederland
Tel.: +31 (0)43 457 4445 Fax+31 (0)43 457 2352
[email protected] www.Smockelaer.nl

Openingstijden:
Zomer- en winterperiode: Zondag, vanaf 10.00 uur.
Maandag t/m zaterdag vanaf 11.00 uur open.


GPSwalking.nlNa de pauze – nog een uur te gaan - gaan we boven langs de Molt, een gemengd helling bos.

Na het bos moeten weer even omhoog. Maar kijk vooral om, want het huisje tegen de rand van het bos is een juweeltje.

Een stukje over de verharde weg richting Schweiberg brengt ons bij Kosberg, waar een ‘onzichtbaar’ paadje ons richting Epen brengt over interessant glooiende weilanden. Op deze warme dag koelt een koe zich in het vennetje.

Onderweg spreken we wandelaars die een beschreven route volgen vanuit een boekje. Het is erg onduidelijk hoe we hen kunnen helpen. We zien geregeld wandelaars die zoekende zijn. Wat zou een simpele GPS hen kunnen helpen!

GPSwalking.nlEpen N50 46.604 E5 54.613
(Limburgs: Ieëpe) is een van de zuidelijkst gelegen dorpen in het Europese deel van Nederland. De buurtschappen Plaat, Terpoorten, Diependal, Terziet en Kuttingen liggen nog net iets zuidelijker. Van oudsher hoort het dorp bij de gemeente Wittem, die in 1999 met Gulpen fuseerde tot de nieuwe gemeente Gulpen-Wittem.

Epen is een plaatsje in het Zuid-Limburgse Heuvelland, bekend vanwege de vele vakwerkhuisjes. In en rondom Epen staan nu zo'n 480 woningen met ongeveer 1120 inwoners, waarvan 740 in het dorp zelf wonen. Epen is opgenomen in de Mergellandroute.

GPSwalking.nlDe naam Epen is afgeleid van de Frankische waternaam Apa. De oorsprong van Epen ligt in de vroege Middeleeuwen, in de buurt van deze heilige born (= bron). Zuiver bronwater was een mystiek verschijnsel.

Vlakbij de bron werd een kapel gebouwd op de plaats waar nu de Pauluskerk staat. Eeuwenlang was 'op den born' het bekendste plekje van Epen. Iedereen kwam hier drinkwater halen, bij de vierkante put aan de overzijde.

In de periode 1920-1939 stroomde het water van De Paulusborn door de waterleiding toen men in het dorp drinkwater kreeg.. De bewoners van de omliggende huizen hebben de bron nog gebruikt tot 1954.

GPSwalking.nlWe passeren nog een hele drukke parkeerplaats. Deze geeft aan, dat we een bijzonder stukje van Nederland hebben gezien.

Nog even - echt maar even - het laatste stukje laten we u beleven wat de wielrenners doormaken wanneer ze de weg naar Vaals beklimmen. Onze kuiten voelen zwaar op het grasveld…..

Ons hart voelt zich gelukkig.

 

Startpunt

  • START/PARKEREN/FINISH Camerig 8 Epen N50 46.190 E5 55.690
  • PARKEREN ALTERNATIEF N50 46.381 E5 55.323

POI’s

  • START/PARKEREN/FINISH N50 46.190 E5 55.690
  • Camerig N50 46.200 E5 55.787
  • Vakwerkhuizen N50 46.138 E5 55.858
  • Geul N50 45.904 E5 55.516
  • Ecologische betekenis N50 45.831 E5 55.696
  • Ontwikkelingen N50 45.762 E5 55.736
  • Heimansgroeve N50 45.776 E5 55.846
  • Berversbergbeek N50 45.592 E5 55.963
  • Cottesserbeek N50 45.512 E5 56.091
  • Kuttingen N50 45.506 E5 55.306
  • Tergraatbeek N50 45.532 E5 55.147
  • Kasteel Beusdael N50 45.071 E5 54.626
  • Terzieterbeek N50 45.415 E5 54.432
  • Bovenste Bosch N50 45.412 E5 53.902
  • Grenspaal 15 N50 45.425 E5 53.358
  • PAUZE N50 46.297 E5 52.825
  • Epen N50 46.604 E5 54.613

 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.