Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Radiotelescoop/Kamp Westerbork

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Het is altijd heerlijk om een wandeling direct vanaf de camping te kunnen beginnen. Maar diegene die niet van camperen houden kunnen de auto parkeren bij Kamp Westerbork.

De wandeling gaat door een gevarieerde natuur. Door bossen, langs vennen. Een hoge uitkijktoren laat je genieten van het uitzicht. Het informatieve gedeelte van de wandeling (Melkwegpad) legt je alles uit over planeten en over de radiotelescopen die je onderweg tegenkomt. Het is een rustige wandeling, want de GSM moet tijdens deze route.

Onderweg komen we 2 markante punten tegen: het voormalige kamp Westerbork en de Radiotelescoop Westerbork.

Kamp Westerbork (officieel: Polizeiliches Durchgangslager Westerbork) was gelegen op de Drentse heide bij Hooghalen en genoemd naar de toenmalige gemeente Westerbork waar het kamp in was gelegen. Kamp Westerbork is bekend geworden als voorportaal van de vernietigingskampen van waar 107.000 in Nederland wonende Joden, 245 Sinti en Roma en enkele tientallen verzetsmensen werden gedeporteerd naar kampen in Duitsland, Polen en Tsjechië.

93 keer reed er een trein uit kamp Westerbork, vaak naar Auschwitz maar ook naar Sobibor, Theresienstadt en Bergen-Belsen. Slechts 5.000 Joden en 32 Sinti en Roma die vanuit kamp Westerbork waren gedeporteerd, overleefden de Tweede Wereldoorlog. Op 12 april 1945 bevrijdden de Canadezen 876 Joodse gevangenen in kamp Westerbork. Van hen hadden 500 de laatste trein zien vertrekken, de rest was in de laatste oorlogsmaanden opgepakt. Waar het leven in het kamp zo normaal mogelijk moest lijken, vonden vlak buiten kamp Westerbork, achter het kampcrematorium, in het najaar van 1944 minimaal 52 maar mogelijk meer executies plaats van verzetslieden die in Noord-Nederland actief waren geweest.

De Westerbork Synthese Radio Telescoop, kortweg WSRT is een uit veertien losse parabolische antennes bestaande radiotelescoop in de bossen nabij Hooghalen in Drenthe. Het terrein waar de antennes opgesteld staan ligt naast het voormalige Kamp Westerbork.

De WSRT is in 1970 in gebruik genomen en wordt nog steeds voor sterrenkundige waarnemingen gebruikt. Van het hele systeem stammen eigenlijk alleen nog maar de parabolische antennes uit 1970. Alle andere componenten zijn in 1999 geheel vervangen, waardoor de WSRT kan concurreren met andere radiotelescopen in de wereld.

De veertien antennes staan in oost-west richting opgesteld over een lengte van 2,7 kilometer. Door middel van de radio-synthese techniek kan op deze manier een telescoop met een diameter van 2,7 kilometer nagebootst worden (apertuursynthese). Tien antennes hebben een vaste positie en vier kunnen over rails verplaatst worden. De antennes hebben verschillende ontvangers die gevoelig zijn voor radiostraling tussen 350 MHz en 8,3 GHz (golflengtes tussen 92 cm en 3,6 cm).

De WSRT wordt geregeld gebruikt in combinatie met andere radiotelescopen in de wereld om zogenaamde VLBI-metingen (Very Long Baseline Interferometry) te doen en vormt zo onderdeel van het Europese VLBI-netwerk.

De WSRT wordt beheerd door de stichting ASTRON.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 21 km rondom het voormalige Kamp Westerbork in Drenthe.
Er zijn verkortingen van 19, 14 en 7 km beschikbaar. Deze laatste route is ook geschikt voor scootmobiels.
Naast de tracks zijn er ook routes beschikbaar.
U komt alleen een restauratiepunt tegen bij het musuem van kamp Westerbork.
Wilt u meer informatie over het kamp krijgen dan kunt u naast de wandeling ook kiezen voor een rondleiding. U krijgt dan een indrukwekkend verhaal te horen.
Honden moeten aangelijnd mee.

Tijdens deze wandeling moet de GSM uitgeschakeld zijn.

  De kenmerken
  startpunt Hooghalen, Camping Tikvah
  positie Drenthe, Nederland. Co√∂rdinaten: N52.912954 E6.602794
  afstanden 21.0 km, 19 km, 14 km, 7 km,
  type Bos/Cultuur/Open landschap/Vennen/Vergezicht/Water
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Ja
  honden Aangelijnd
  horeca Op korte afstand van start
  Datum wandeling 25-05-2014

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlOnze voorjaarsvakantie brengen we door op camping Tikvah in Hooghalen in het verre Drenthe. Een prima uitvalsbasis om de mooie natuur van Drenthe te verkennen. De camping ligt op een paar honderd meter van het voormalige kamp Westerbork. Een wandeling over het terrein van het kamp en de naastgelegen radiotelescopen is de moeite meer dan waard.

Vandaag hoeven we niet te rijden. We trekken de wandelschoenen aan en lopen weg van onze caravan. Diegene die niet vanaf de camping willen beginnen kunnen de auto parkeren op de parkeerplaats van kamp Westerbork. Hier is een horecagelegenheid en museum. Ook kunt u hier vandaan met de bus naar het verderop gelegen kamp. De gids vertelt een indrukwekkend verhaal zoals we dat enige jaren geleden hebben mogen ervaren.

GPSwalking.nlKamp Westerbork
Kamp Westerbork (officieel: Polizeiliches Durchgangslager Westerbork) was gelegen op de Drentse heide bij Hooghalen en genoemd naar de toenmalige gemeente Westerbork waar het kamp in was gelegen. Kamp Westerbork is bekend geworden als voorportaal van de vernietigingskampen van waar 107.000 in Nederland wonende Joden, 245 Sinti en Roma en enkele tientallen verzetsmensen werden gedeporteerd naar kampen in Duitsland, Polen en Tsjechië.

GPSwalking.nl93 keer reed er een trein uit kamp Westerbork, vaak naar Auschwitz maar ook naar Sobibor, Theresienstadt en Bergen-Belsen. Slechts 5.000 Joden en 32 Sinti en Roma die vanuit kamp Westerbork waren gedeporteerd, overleefden de Tweede Wereldoorlog.

Op 12 april 1945 bevrijdden de Canadezen 876 Joodse gevangenen in kamp Westerbork. Van hen hadden 500 de laatste trein zien vertrekken, de rest was in de laatste oorlogsmaanden opgepakt.

Waar het leven in het kamp zo normaal mogelijk moest lijken, vonden vlak buiten kamp Westerbork, achter het kampcrematorium, in het najaar van 1944 minimaal 52 maar mogelijk meer executies plaats van verzetslieden die in Noord-Nederland actief waren geweest.

GPSwalking.nlEen originele barak; een unieke film uit 1944 die in het kamp werd gemaakt, een trompet waarop in Auschwitz werd gespeeld. Een grote wandschildering van het kamp in 1939, een continue projectie van de namen van alle slachtoffers. De belevenissen van individuele families geven een aangrijpend beeld van de vervolging in de Tweede Wereldoorlog.

Persoonlijke verhalen
ln het Herinneringscentrum Kamp Westerbork wordt het verhaal verteld van 107.000 joodse Nederlanders en vluchtelingen die in de Tweede Wereldoorlog via het kamp Westerbork werden weggevoerd.

De tentoonstellingen in het museum zijn toegankelijk voor jong en oud. Centraal staan persoonlijke verhalen, tekeningen, foto's, brieven en dagboeken van kinderen en hun ouders die in het kamp gevangen hebben gezeten.


GPSwalking.nlMuseum
Het hele jaar door organiseert het Herinneringscentrum Kamp Westerbork activiteiten. Filmvoorstellingen, rondleidingen op de historische plek, lezingen door oud-kampge-vangenen, wisselexposities en programma's voor kinderen. De bezoeker kan zelf een programma samenstellen. Na het bekijken van de tentoonstellingen eerst met de speciale busverbinding vanaf de ingang van het museum naar de historische plek van kamp Westerbork of eerst iets drinken en eten in het museumcafé. Een film bekijken over een oud-kampgevangene of wandelen in de tuin van het museum. Ook kunt u informatie opzoeken over de eigen woonplaats tijdens de oorlog, terwijl de kinderen in de kinderhoek spelen. Of alvast een afspraak maken om met een school- of familiegroep het Herinneringscentrum te bezoeken.

GPSwalking.nlWe zetten, zoals gevraagd, onze GSM 's uit. Heerlijk rustig, geen piepjes dat er een Whatsappje of mail binnenkomt.

Het eerste gedeelte van de wandeling gaat niet super snel. We komen zoveel interessante informatieborden tegen langs het melkwegpad.

Melkwegpad
Saturnus (gemiddeld 9,5 keer zo ver van de zon verwijderd als onze aarde) is de verste planeet, die I we met het blote oog kunnen waarnemen. De drie overige buitenplaneten (Uranus, Neptunus en Pluto) zijn dan ook pas ontdekt na de uitvinding van de telescoop. Uranus' afstland tot de zon bedraagt gemiddeld ruim 19 A.E., die van Neptunus 30 A.E. en die van rluto ruim 39 A.E. Een aantal van de planeten van ons zonnestelsel wordt omcirkeld ddor manen of satellieten (zie tabel).

GPSwalking.nlVerder behoren tot dit stelsel de zg. planetoïden; tienduizenden kleine tot zeer kleine hemellichamen in een baan tussen die van Mars en die van Jupiter.

En tenslotte maken ook de kometen er deel van uit. Kometen beschrijven zeer langgerekte ellipsbanen om de zon. Duikt een komeet in de buurt van da zon op, dan ontwikkelt zij de staart, waaraan zij haar naam ontleent (komeet betekent staartster).

Kometen
Behalve de planeten en de planetoïden lopen er ook nog andere hemellichamen om de zon. Het zijn de kometen, die dikwijls zeer langgerekte omloopbanen beschrijven. Er bestaan kometen met omlooptijden van vele honderden en zelfs duizenden jaren.

GPSwalking.nlEen komeet of staartster bestaat uiteen zeer ijle massa bevroren materie (water, koolzuur, ammoniak en andere bestanddelen ). Deze "kop" kan een middellijn van 100.000 kilometer hebben. Nadert een komeet de zon, dan ontwikkelt zich een staart die wel 100 miljoen kilometer lang kan worden. De staart is altijd van de zon afgekeerd.

Kometen, die vaak op onverwachte momenten aan de hemel opduiken, werden vroeger beschouwd als voorboden van onheil: oorlogen, epidemieën, natuurrampen e.d. Ook de "ster van Bethlehem" zou een komeet kunnen zijn geweest.

Meteoren is de naam van de lichtflitsen aan de hemel die we populair "vallende ster" noemen. Ze worden veroorzaakt door stukjes gruis, afkomstig uit de kosmos, die de aardse dampkring binnendringen.

GPSwalking.nlDoor de grote snelheid waarmee dat gebeurt en de wrijving die daarbij optreedt, doet zich een natuurkundige gebeurtenis voor waarbij licht wordt uitgezonden.

Het stukje steen of nikkelijzer dat de lichtflits veroorzaakt, heet: meteoroïde. Treft het de aarde (wat zelden voorkomt, want de meeste meteoroüden branden op in de dampkring) dan spreken we van een meteoriet.

Tussen Mars en Jupiter loopt een grote zwerm kleine hemellichamen om de zon, aangeduid met de verzamelnaam planetoïden. hun oorsprong is nog duister. Sommigen menen dat het "overgebleven bouwmateriaal" is uit de tijd van de vorming van het planetenstelsel.

GPSwalking.nlTwee "proefjes" onderbreken het melkwegpad. Tijdens de eerste proef kunnen we de zwaartekracht testen op verschillende planeten. Zoals verwacht is de zwaartekracht van de maan niet erg hoog. Een stuk zwaarder was die van Saturnus.

Straling uit het heelal
Licht (Van een kaars, een lamp, de zon of een ster) is elektromagnetische straling van zeer korte golflengte (tienduizendste delen van millimeters). Radiostraling is eveneens elektromagnetische straling; alleen is de golflengte ervan veel groter dan die van het licht. De radiogolven, die sommige hemellichamen uitzenden bereiken de aarde op golflengten tussen 1 cm en 30 m. Dit soort straling is niet zichtbaar, maar wel waarneembaar met zeer gevoelige radio-ontvangers. Zo'n ontvanger is de radiotelescoop van Westerbork. Deze neemt straling waar, die afkomstig is van zeer ver verwijderde sterrenstelsels, op miljarden lichtjaren afstand. Een lichtjaar is bijna 10 biljoen (9.400.000.000.000)km.

GPSwalking.nlHet tweede proefje liet zien hoe ver geluid draagt. Je hoeft maar te fluisteren en men hoort je tientallen meters verder.

U kwam hierheen voor uw genoegen en uw rust
Maar, terwijl u hier staat, legt u ongeveer 300 meter per seconde af, als gevolg van de dagelijkse aswenteling van de planeet die u bewoont. In diezelfde seconde legt die planeet bijna 30 kilometer af van haar jaarlijkse omloopbaan om de zon. En in nog steeds diezelfde seconde verplaatst de zon zich over een afstand van 300 kilometer in zijn baan rondom het centrum van ons melkwegstelsel.

Staat u daar even bij stil? Dan wensen wij u verder een prettige wandeling.


GPSwalking.nlBos van de Toekomst
Op naar de volgende 100 jaar. Toen Staatsbosbeheer in 1999 zijn honderjarig bestaan vierde, is dit idee van de luisteraars uitgewerkt.

Zo zijn op deze plek aan de vooravond van het nieuwe milennium de eerste bomen gepland. Dat gebeurde op 1 december 1999 tijdens de opening van het "Bos van de Toekomst".

Voor Staatsbosbeheer was dit een mooie afsluiting van het jubileumjaar.

GPSwalking.nlEen pril begin
Ter gelegenheid van de Nationale Boomfeestdag in maart 1998 werkte een opzichter van Staatsbosbeheer mee aan een programma van Radio Drenthe. Bij luisteraars rees toen de vraag, of Staatsbosbeheer ergens een terrein zou kunnen reserveren voor het planten van gedenkbomen. Bijvoorbeeld bij een geboorte of een sterfgeval, een jubileum of de opening van een bedrijf.

Bomen met een verhaal
Op dit terrein van ongeveer 2 hectare is plaats voor 200 bomen. Ze zijn door de meeste deelnemers zelf gepland met behulp van medewerkers van Staatsbosbeheer. Bij iedere boom is naar eigen wens een bordje met tekst geplaatst.

Staatbosbeheer zorgt vervolgens gedurende tenminste 30 jaar voor het onderhoud van deze gedenkbomen. Daarna zijn ze sterk genoeg om op eigen benen te staan.

Dan staan we opeens oog in oog met een aantal grote radiotelescopen.

GPSwalking.nlRadiotelescopen
Natuurwetten beheersen alles wat er op aarde gebeurt, van hetgeen u op dit moment denkt tot aan het gedrag van micro-organismen in de grond waarop u staat. Natuurwetten beheersen ook de loop der hemellichamen en de gebeurtenissen in bijna onmeetbare verten, waarvan de radiotelescopen de getuigenissen opvangen, in de vorm van radiostraling. Het zijn gebeurtenissen die te maken hebben met het ontstaan en vergaan van hemellichamen, want die zijn, al bestaan zij onvoorstelbaar lang, evenzeer vergankelijk als alles wat er op aarde leeft. De radiotelescopen dragen bij tot het schrijven van een van de boeiedste hoofdstukken uit het verhaal van de kosmische ruimte.

GPSwalking.nlWat is de WSRT?
De Westerbork Synthese Radio Telescoop (WSRT), gebouwd in 1969-1970, is een van de gevoeligste radiotelescopen ter wereld en biedt astronomen de kans een grote variatie aan sterrenkundige problemen te bestuderen. De telescoop bestaat uit 14 schotelantennes van elk 25 meter in doorsnee, die ieder op een punt in de hemel kunnen worden gericht. De signalen van de schotels kunnen ook worden gecombineerd (dit wordt interferometrie genoemd), waardoor de telescoop nog nauwkeuriger wordt.

De Westerbork telescoop is eigendom van ASTRON, het Nederlands instituut voor radioastionomie. Haar missie is ontdekkingen in de radioastronomie mogelijk te maken.   


Onderzoek met de WSRT
De sterrenkundigen van ASTRON gebruiken de Westerbork telescoop om het heelal beter te leren begrijpen.

Waterstofgas in sterrenstelsels
Sterrenstelsels bestaan vooral uit waterstofgas. Door radiostraling te bekijken die door dat gas wordt uitgezonden, krijgen we een gedetailleerd beeld van de vorming van deze melkwegstelsels, hoe ze met de tijd veranderen en hoe sterren in die stelsels beginnen te stralen.

GPSwalking.nlZeer ver weg gelegen sterrenstelsels
Astronomen bij ASTRON maken zeer gevoelige beelden van de hemel. Daarmee kunnen zeer ver weg gelegen sterrenstelsels worden bestudeerd, zoals ze er lang geleden uitzagen. Daaruit kan worden bepaald hoe grote zwarte gaten verder groeien en hoe sterrenstelsels naar elkaar toe vallen en samensmelten.

Compacte Objecten
Sommige ASTRON wetenschappers onderzoeken neutronensterren en zwarte gaten. Daarvan zijn er enkele duizenden aan de hemel zichtbaar met een radiotelescoop. Deze ontstaan wanneer zware sterren aan het eind van hun leven ontploffen. Door zulk onderzoek, dat in laboratoria door de gigantische druk en zwaartekracht onmogelijk is, komen we meer te weten over hoe atomen werken en over hoe tijd en ruimte vervormen.

Wie bepaalt wat er wordt waargenomen?
Iedereen mag een aanvraag indienen om de WSRT te gebruiken. Het enige wat daarvoor nodig is, is een interessant wetenschappelijk vraagstuk dat met de WSRT bestudeerd kan worden. De aanvraag wordt dan beoordeeld door een commissie. In de praktijk maken sterrenkundigen over de hele wereld gebruik van de WSRT. Er wordt dan ook 3 keer zo veel tijd aangevraagd als dat er beschikbaar

GPSwalking.nlWaarom is er een storingsvrije zone nodig?
De Westerbork telescoop is een buitengewoon gevoelig instrument. Dat is noodzakelijk om de extreem zwakke radiogolven uit het universum waar te nemen. De motoren van auto's, mobiele telefoons en vrijwel alle elektrische apparaten produceren radiogolven. Door de ogen van de telescoop ziet dit er uit als één grote discoshow, wat het moeilijk maakt om nog wat van de hemel te zien. Vandaar dat auto's zoveel mogelijk vermeden worden en dat mobiele telefoons uitgeschakeld moeten zijn.

Geschiedenis van de WSRT
De Westerbork telescoop was 10 jaar lang I de meest gevoelige radiotelescoop ter wereld. Voor het eerst werd het neutrale gas in andere sterrenstelsels in kaart gebracht, grote hoeveelheden donkere materie werden indirect waargenomen en astronomen konden ultra-relativistische jets van zware zwarte gaten uit de kernen van sterrenstelsels observeren.

In de loop van de vele jaren zijn de ontvangers van de schotels steeds verbeterd, alsmede de elektronica die de signaalverwerking mogelijk maakt. Hierdoor behoort L de WSRT nog altijd tot de wereldtop!


GPSwalking.nlToekomst van de WSRT: Apertif
ASTRON heeft nieuwe technologie uitgevonden die het mogelijk maakt om extreem gevoelige metingen van de helehemel te maken met een revolutionair groot blikveld. Met de Apertifontvangers, een innovatie van de ingenieurs van ASTRON, ontstaat er in het brandpunt van elke Westerborkschotel een tweedimensionale radiocamera', die het blikveld van alle schotels vergroot met een factor 25. Astronomen kunnen zo in een kortere periode veel meer informatie verkrijgen over een groter deel van de hemel. Dit zal grote gevolgen hebben voor de wetenschap en het onderzoek van de radiohemel.

GPSwalking.nlLeuke feitjes
De Westerbork telescoop is gebruikt als J filmset in de film 'De Ontdekking van de Hemel naar het beroemde boek van Harry Mülisch.

In 1977 publiceerden ingenieurs van ASTRON het artikel: 'Image sharpness, Fourier opties, and redundant-spacing interferometry'. Dit artikel lag aan de grondslag van het huidige WiFi!

Er is een speciaal meetsysteem in de WSRT ontwikkeld om de signaaleigenschappen van de eerste 4 Galileo navigatie satellieten te valideren.

De Westerbork Synthese Radio Telescoop is gebouwd in 1969/1970, is één van de gevoeligste radiotelescopen ter wereld en biedt astronomen de kans een grote variatie aan astrofysische problemen te bestuderen. De telescoop bestaat uit 14 schotelsantennes van elk 25 meter in doorsnee, die ieder apart op een punt in de hemel kunnen worden gericht. de signalen van de schotels kunnen ook worden gecomibineerd waardoor een nog scherpere waarneming ontstaat van bijv. sterrenhemels of zwarte gaten.

GPSwalking.nlWe laten de telescopen weer achter ons en gaan de natuur in. Bij de picknickplaats van de Holmers vinden we een informatiebord.

Natuurlijker en meer variatie
U bevindt zich hier op het Halkendiekie in het beekdal Holmees-Halkenbroek, een brongebied van de Drentse Aa. In dit beekdal en het aangrenzende bosgebied is een start gemaakt met een nieuwe inrichting. Het gebied wordt dusdanig geschikt gemaakt dat de natuur zich beter kan ontwikkelen. Zo gaat de beek door een afwisselend landschap sHngeren. Voor allerlei planten en dieren die hier thuishoren, worden het beekdal en het aangrenzende bos weer aantrekkelijk. Maar om dit te bereiken, moesten eerst graafmachines worden ingeschakeld.

GPSwalking.nlHolmers
Op de schop: Met de eerste fase van het inrichtingsplan is begonnen in 200Z In de Holmers is de bovenste voedselrijke laag van ongeveer 30 cm landbouwgrond afgegraven. De voedselarme grond die te voorschijn komt, levert een grote rijkdom op aan planten en dieren.

Door het dempen van sloten en waterlopen in het beekdal en het aangrenzende bos, komt kwelwater omhoog. Plaatselijk ontstaan door al het opkomende kwelwater gunstige omstandigheden voor nieuwe natuur. De lage slenk zorgt voor de afvoer van overtollig regenwater.


GPSwalking.nlVeranderend landschap
In de bosranden wordt het op bepaalde plekken zo nat, dat vooral naaldbomen zullen verdrinken. Elzen kunnen juist heel goed tegen natte voeten. De zaden van de elzen die langs de bosrand staan, kunnen uitgroeien tot een elzenbroekbos. Deze veranderingen zullen ook verschillende diersoorten aantrekken. Vooral de overgangsgebieden van beek naar bos zijn belangrijk voor bijvoorbeeld torenvalk en reeën.

Bij het afgraven van de grond zijn grote zwerfkeien uit de ijstijd aan de oppervlakte gekomen.


GPSwalking.nlNatuurlijker en meer variatie
U bevindt zich hier aan de rand van het beekdal de Holmers-Hattenbroek, een brongebied van de Drentse Aa." In dit beekdal en het aangrenzende bosgebied is een start gemaakt met een nieuwe inrichting.

Het gebied wordt zodanig geschikt gemaakt dat de natuur zich beter kan ontwikkelen. Voor allerlei planten en dieren die hier thuishoren, worden het beekdal en het aangrenzende bos weer aantrekkelijk. Maar om dit te bereiken, moesten eerst graafmachines worden ingeschakeld.

GPSwalking.nlIJzeroer
De bruine kleur van ijzeroer ontstaat in veenachtige gebieden. IJzeroer is een opeenhoping van ijzerdeeltjes in de grond. In kwelwater dat aan de oppervlakte komt, oxideren de opgeloste ijzerverbindingen door de zuurstof.

Al in de bronstijd werd ijzeroer gebruikt bij het maken van ijzeren voorwerpen. Tot in de jaren dertig van de vorige eeuw werd ijzeroer zelfs geëxporteerd.

De zogeheten ijzerbanken van 30 tot 50 cm dik werden opgespoord met een prikstok. Na winning vormde zich weer nieuw ijzeroer. In de Holmers komt zo'n enorme bank voor.

GPSwalking.nlWe komen bij een hoge uitkijktoren. Heerlijk om van boven te kijken naar de natuur.

Dit is een grondwatermeter

De meter laat boven de grond zien hoe diep bet grondwater onder je voeten zit Op deze meter kun direct zien hoe diep het grondwater nu is. Een volgende keer kan de stand dus anders zijn.

Wat is grondwater
Overal in de bodem kom je grondwater tegen. Soms moet je diep graven en soms staat het zo hoög dat je riatte voeten krijgt. De stand van het grondwater is in Nederland van nature niet altijd gelijk. In de zomer staat het grondwater lagef dan in de winter. Dat komt omdat in de zomer de planten groeien en het grondwater opzuigen en verdampen. Het grondwater wordt in de winter weer aangevuld. De stand varieert dus door het weer maar kan ook variëren door maatregelen in het waterbeheer.

Gewenste grondwaterstand
Op de meter is in het groen aangegeven wat de beste grondwaterstand is voor het gebied. Wanneer het grondwater langere tijd in het gele of rode deel van de meter staat, is dat te laag. Het kan dan nodig zijn om maatregelen te nemen.

GPSwalking.nlNederland steeds droger
Voor 1960 stond het grondwater op veel plaatsen tefioog voor landbouw, woningbouw en wegen. Sinds die tijd hebben we in Nederland veel maatregelen genomen om het water spetter af te voeren, onder andere door het graven van sloten.

Ook gebruiken we grondwater om drinkwater van te maken. Hierdoor is er tegenwoordig op sommige plaatsen sprake van verdroging. Hier kan zowel de natuur ais de landbouw nadéel van hebben.

GPSwalking.nlDe natuur heeft voldoende schoon water nodig om te kunnen overleven. Wanneer het grondwater lager staat dan in een natuurlijke situatie noemen we dat verdroging. Door verdroging veranderen de leefomstandigheden, waardoor het voor sommige planten en dieren moeilijker wordt om te overleven. Een hogere grondwaterstand geeft de natuur nieuwe kansen.

Toekomst
In dit beekdal zijn de gronden nagenoeg geheel van Staatsbosbeheer. Doordat de vroegere landbouwfunctië van dit gebied is vervallen, kan Staatsbosbeheer het oude beekdallandschap van het Amerdiep weer herstellen. In het meer zuidelijk gelegen gebiedis men hier al mee begonnen. Staatsbosbeheer dempt de sloten die gegraven zijn voor de landbouw. Zo wordt het regenwater dat in de bodem zakt niet meer afgevoerd. Het beekdal wordt weer natter en de grondwaterstand stijgt.

Ook wordt de voedselrijke bovenste grondlaag afgegraven. Daardoor kan natuur die hier van voedselarme, schrale omstandigheden zich de komende jaren ontwikkelen. Om deze reden zal er zeker de eerste jaren niet begrazen of gemaaid worden.

GPSwalking.nlWat ontstaat er?
Het beekdal en de bosgebieden worden de komende jaren natter. Delen van het huidige kunnen hier niet tegen en verdwijnen of veranderen in broekbos. 's Winters kunner lage delen van het gebied onder water staan. De natuur past zich aan waardoor een afwisseling van Elzenbroekbos en bloemrijk hooiland en moerasvegetaties ontstaat.

Bijzondere, oorspronkelijk in het gebied voorkomende, planten keren na verloop van tijd weer terug. In de beek is dat bijvoorbeeld het Duizendknoopfonteinkruid. Daarbuiten zijn dat bijvoorbeeld de Blauwe zegge en de Zonnedauw en wellich op langere termijn orchideeën en de Spaanse ruiter. Er ontstaat zo een aantrekkelijk natuurgebied, met een grote verscheidenheid aan planten dieren.

Dan lopen het het voormalige kamp Westerbork in. Overal staan groepen mensen met een gids. In het Nederlands en Engels wordt uitleg gegeven. De toehoorders zijn stil.

GPSwalking.nlWe zijn een aantal jaren geleden ook eens met een gids door het kamp gelopen. Erg indrukwekkend. Deze keer doen we het zonder en lezen onderweg de borden. 

Kamp Westerbork

Barak 56
Barak 56 is gebouwd in 1942 heeft dienst gedaan als woonbarak, werkbarak en opslagplaats. Na de oorlog bleef de barak in gebruik tot 1965. Toen werd deze gekocht door een boer in het Gelderse Zelhem om in aangepaste vorm, gebruikt te worden als landbouwschuur. In 2010 schoitk de eigenaar Barak 56 aan het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.

GPSwalking.nlSlechts een deel van de originele barak is bewaard gebleven. De stalen constructie en de fundamenten zijn nieuw. Op plekken, waar de houten barakdelen verloren zijn gegaan worden andere materialen gebruikt zoals fotodoek en glas.

De herplaatsing op de originele plek is ook een proef om te onderzoeken hoe bewaard gebleven originele barakdelen het beste herplaatst kunnen worden op deze historische plek en hoe ontbrekende delen 'ingevuld' kunnen worden.

GPSwalking.nlDe Kindertransporten Vught-Westerbork-Sobibor
70 jaar geleden vond in concentratiekamp Vught een diep ingrijpende gebeurtenis plaats, bekend als het 'kinde transport'.

Bijna 1.300 Joodse kinderen en in de meeste gevallen één van hun ouders werden op 6 en 7 juni 1943 naar kamp Westei ork gevoerd. Op 8 juni vertrok van hier een trein met 46 wagons. Meer dan 3.000 personen werden gedeporteerd naar het vernietigingskamp Sobibor. Bij aankomst op 11 juni werden zij allen direct vermoord.

Van enkelen van hen zijn de foto's bewaard gebleven. Deze zijn nu te zien bij "De 102.000 stenen". Met het project 'Een naam en een gezicht' verzamelt het Herinneringscentrum Kamp Westerbork de foto's en verhalen van de 102.000 uit Nederland weggevoerde en vermoorde Joden en Sinti en Roma.


De 102.000 stenen
Kamp Westerbork is het verhaal van de moord op 102.00 keer één mens: een moeder, een opa, een tante, een broer, een dochter, een neef, een vriendin, een buurman, een klasgenootje,..... Voor ieder van hen staat hier een steen op de voormalige appèlplaats van het kamp.

GPSwalking.nlDe donkere ondergrond, waarbinnen de 102.000 stenen zijn geplaatst, geeft de contouren van Nederland aan. Behalve Joden werden vanaf hier ook ongeveer 200 Sinti en Roma en enkele tientallen verzetsstrijders gedeporteerd en vermoord.

Transport
"Men denkt soms wel eens, dat het eenvoudiger zou zijn, zelf een keer "op transport" te gaan, dan steeds weer getuige te moeten zijn van de angsten en de wanhoop der duizenden."

Brief van Etty Hillesum, december 1942 aan twee zusters in Den Haag.


GPSwalking.nlDe woning van de kampcommandant
Alle barakken zijn van de plek, waar kamp Westerbork was, verdwenen. Het is een opmerkelijke speling van de geschiedenis dat de woning van de kampcommandant bewaard is gebleven.

In de zomer van 1939 werd op deze plek het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork gebouwd. Op de hoek van het kampterrein kwam een villa te staan voor de directeur van het vluchtelingenkamp. Later was het de woning voor de Duitse kampcommandanten van het Judendurchgangslager Westerbork. Ook in de jaren van het Interneringskamp Westerbork (1945-1948) huisde hier de leiding. Tot 2008 bleef het huis daarna particulier bewoond.

De woning is een rijksmonument en van (internationaal cultuurhistorisch belang. Het is ook van architectuurhistorische betekenis door de bijzondere bouwstijl, het materiaalgebruik en de zeldzaamheid. Het huis is nog zo goed als oorspronkelijk, maar wel in slechte staat van onderhoud.

GPSwalking.nlOm het pand te beschermen is dit hekwerk geplaatst. Het uitgangspunt bij conservering en restauratie is dat recht gedaan moet worden aan de 70-jarige geschiedenis van het huis. Maar voordat daarmee wordt begonnen, zal er een glazen paviljoen over heen worden geplaatst.

De foto's geven een beeld van de bouw in 1939 en van het interieur toen het huis bewoond werd door SS-Obersturmführer Albert Konrad Gemmeker (1942-1945). De huidige situatie is door Sake Elzinga vastgelegd in een fotoboek: Commandantwoning kamp Westerbork (te koop in het Herinneringscentrum).


'GPSwalking.nlDe tuin van Gemmeker, waarin ik dagelijks werkte, lag naast de spoorlijn. Ik heb vele verschrikkelijke transporten zien vertrekken. Ook de allerlaatste voorbereidingen voor die transporten kon ik vanuit de tuin van Gemmeker gadeslaan. Ik zag de personentrein en later de goederentrein het kamp inrijden en de leden van de Fliegende Kolonne de bagage van de personen die gedeporteerd werden de trein indragen.

En natuurlijk zag ik op elke transportdag ook Gemmeker met zijn SS'ers en soms enkele 'hoge' gasten op de Boulevard des Misères staan totdat de trein vertrokken was.

GPSwalking.nlHans Cohn (17 december 1941 - 4 september 1944 gevangen in kamp Westerbork).

We lopen vanaf het kamp weer terug naar de camping. Doordat we overal hebben stilgestaan om de bordjes te lezen bleek dit een dagvullende, maar zeer interessante wandeling te zijn. Een gevarieerde natuur, veel mooie vergezichten en veel informatie onderweg.

Voldaan gaan we genieten van een wijntje en een kaasje. 

Geraadpleegde websites:

POI's

  • Alternatieve parkeerplaats N52.9218 E6.5717
  • beekdal Holmers en Halkenbroek N52.8975 E6.6192
  • Bos van de toekomst N52.9196 E6.5782
  • Halkenveen N52.9146 E6.6367
  • Holmers N52.9022 E6.6242
  • Infobord N52.8987 E6.6267
  • Meeuwenplas N52.9235 E6.5693
  • Monument N52.9172 E6.6021
  • Monument Vml Kamp Westerbork N52.9167 E6.6130
  • Museum Westerbork N52.9208 E6.5711
  • Start/finish/Camping Tikvah N52.9209 E6.5588
  • Uitkijktoren N52.9123 E6.6295
  • Uitzichtspunt + info N52.9153 E6.5906
  • Westerbork Radio Telescoop N52.9154 E6.5971
  • Zwaartekracht N52.9188 E6.5814

 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.