Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Wijk aan zee

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

De lange zomeravonden zijn prima geschikt voor een heerlijke standwandeling op de heenweg met de terugweg door de duinen. Deze keer koos ik het Noord-Hollands Duinreservaat bij Wijk aan Zee. Tijdens deze wandeling krijg je een prima uitzicht over de Hoogovens.

Noord-Hollands Duinreservaat
Met de aankoop van landgoed Bakkum werd kort na 1900 de kiem gelegd voor het Noord-Hollands Duinreservaat. De provincie Noord-Holland kocht dit 1100 hectare grote terrein van de prinses Zu Wied, omdat men besloten had een ziekenhuis voor geesteszieken te stichten. Daarvoor was slechts 80 hectare nodig. Zo werd landgoed Bakkum de kern waaruit in de loop van een eeuw het Noord-Hollands Duinreservaat is ontstaan. Het terrein ten noorden van de Zeeweg heeft nog steeds een landgoedkarakter met veel rechte lanen. Hier zijn de oudste grove dennen (1860) van het duinreservaat te zien.

In de tijd van Koning Willem I heeft men in deze omgeving geprobeerd het 'onnutte' duingebied te ontginnen. Om het gebied te ontwateren is toen de Diepe Sloot gegraven, die het overtollige water moest afvoeren naar de polder. Deze vroege landbouwontginningen zijn nog steeds bepalend voor het duingebied in Castricum. De open vlakke velden die rondom de Brabantse Landbouw en de boerderij Berwout liggen, zijn voormalige akkers.

De oude eikenbossen bij Huis Kijk Uit zijn overblijfselen van de exploitatie van eikenhakhout. In de zestiger jaren van de 19e eeuw was er een grote vraag naar eikenbast. Daar werd looizuur voor de leerindustrie uit gewonnen. Toen looizuur synthetisch bereid kon worden, werd de eikenbast niet meer geoogst en konden de eikenstoven uitgroeien. Die zien we nu als oude eiken met een prachtige natuurlijke ondergroei met veel kamperfoelie.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 18 door het Noord-Hollands Duinreservaat bij Wijk aan Zee.
Er zijn verkortingen van 11 en 8 km van deze wandeling beschikbaar.
Naast de tracks zijn er ook routes beschikbaar.
De wandeling gaat over goed begaanbaar terrein. Wel moet je hier en daar door duinzand ploeteren. Goede wandelschoenen zijn aan te bevelen.
Onderweg komt u aan het strand twee horecagelegenheden tegen. In Wijk aan Zee zijn voldoende horecagelegenheden.
U hond mag aangelijnd mee.

  De kenmerken
  startpunt Wijk aan Zee, parkeerplaats Zeecroft
  positie Noord-Holland, Nederland. Co√∂rdinaten: N52.494406 E4.590613
  afstanden 18.0 km, 11 km, 8 km,
  type Duin/Open landschap/Vergezicht/Water/Zee
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Bij start en onderweg
  Datum wandeling 28-06-2014

  Langere beschrijving
 

EGPSwalking.nlen fraaie maandagavond. Oranje voetbalt tegen Chili. Oranje is al geplaats voor de achtste finales van het WK 2014 in Brazilië. Maar eigenlijk trekt een heerlijke strandwandeling veel meer.

In Wijk aan Zee liep ik 32 jaar geleden een paar maanden stage bij de Hoogovens. Het is leuk om weer eens terug te zijn in dit mooie gebied, en van afstand een blik te kunnen werpen op die machtige Hoogovens. 

Daarom ga ik eerst richting Noordpier waar je een mooi uitzicht over de Hoogovens hebt. Het park "Zee van Staal" trekt direct aandacht. Even van het fietspad, waar ik overheen loop, af.

GPSwalking.nlZee van Staal
Beeldenpark Een Zee van Staal is een beeldenpark in Wijk aan Zee (gemeente Beverwijk). Het park, dat in 1999 voor het publiek werd geopend en vrij toegankelijk is, ligt in het duingebied onder de rook van Tata Steel Europe, IJmuiden.

Een groenze zone, een staalfabriek en een metershoog paasduin. Dat vormt het decor voor een indrukwekkende beeldententoonstelling aan de rand van het dorp Wijk aan Zee. Dit duingebied, Rolandsduin geheten, met Tata Steel op de achtergrond levert een bijzondere surrealistische beelden op.

GPSwalking.nlIn 1999 was Wijk aan Zee cultureel dorp van Europa, ter gelegenheid hiervan kregen elf beeldhouwers afkomstig uit elf Europese landen de opdracht dit gebied te transformeren tot een beeldenpark, met het thema ‘Een Zee van Staal’, natuurlijk moesten de beelden van staal zijn. Materiaal en werkruimte werden beschikbaar gesteld door Hoogovens. Het resultaat is een intrigerende tentoonstelling op een intrigerende plek.

Het monument bij "Een Zee van Staal" is onthuld door Hare Majesteit Koningin Beatrix op 20 mei 2009 ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van het beeldenpark "Een Zee van Staal". Het kunstwerk is tot stand gekomen in samenwerking met Corus Staal BV, R.W. van de Wint BV, PWN en de gemeente Beverwijk.

GPSwalking.nlDan komt het uitzichtspunt in zicht. Een uitkijkplatform zorgt ervoor dat je ongestoord over de omgeving kunt kijken.

Het Averijhavendepot
Vanaf deze plek kijkt u uit over het hele havengebied van IJmuiden met de Noord- en Zuidpier, de duinenrij bij Wijk aan Zee, het westelijk deel van het Noordzeekanaal en het bedrijfsterrein van Corus.

Recht voor u ligt het baggerdepot van de Averijhaven. Dit depot is ontstaan door de voormalige Averijhaven in een aantal fasen af te dammen van de monding van het Noordzeekanaal.

GPSwalking.nlMeer dan een Amsterdam Arena vol...
Het Averijhavendepot kan twee miljoen kubieke meter bagger herbergen: dat is meer dan een Arena-voetbalstadion vol. Deze enorme hoeveelheid wordt de komende jaren van de waterbodems In Noord-Holland opgebaggerd.

Waar komt de bagger vandaan? Rijkswaterstaat Noord-Holland is verantwoordelijk voor het op diepte houden van het Noordzeekanaal, zodat onder andere de haven van Amsterdam goed bereikbaar blijft. Regelmatig baggeren is noodzakelijk om dichtslibbing tegen te gaan. Door de jaren heen zijn veel waterbodems echter vervuild geraakt. Soms zo erg dat het een bedreiging voor het milieu vormt. Het gaat om slib met de verontreinigingsklasse 3,4 en Eural (Europese richtlijn voor chemisch afval).

GPSwalking.nlDeze bagger vormt een risico voor de omgeving en kan worden gestort in het Averijhavendepot. Het Averijhavendepot biedt daarmee een goede oplossing voor de toekomst. De ligging van dit depot maakt het bovendien bij uitstek geschikt froor specie met een hoog zoutgehalte.

Bruikbaar zand uit onbruikbare specie In de iets meer naar het oosten gelegen Werkhaven wordt door middel van een scheidingsbekken herbruikbaar zand uit de baggerspecie.gehaald. Dergelijk 'teruggewonnen' zand kan weef worden gebruikt voor bijvoorbeeld de aanleg van kaden, wegen of voor het ophogen van natuur- en recreatieterreinen. De bagger die daarna nog overblijft neemt minder ruimte in beslag, waardoor er weer meer bagger in het Averijhavendepot kan worden opgeborgen.

SGPSwalking.nlamenwerken voor een schoner milieu Het opbergen van verontreinigde baggerspecie op een veilige plaats is goed voor het milieu. Het voorkomt dat de waterbodem een oncontroleerbaar risico vormt voor zijn omgeving.

Het omgaan met vervuilde baggerspecie binnen de provincie Noord-Holland vereist goede samenwerking. Om die reden is het Informatiepunt Baggerspecie Noord-Holland (IBNH) opgezet. Dat is een samenwerkingsverband van overheden (Rijkswaterstaat, Provincie Noord-Holland en Waterschappen) en baggerverwerkingsbedrijven. Het IBNH inventariseert en informeert de betrokken partijen over baggerwerkzaamheden en omwikkelingen over het verwerken en hergebruiken van baggerspecie.

GPSwalking.nlNatuur rond dit uitkijkpunt
Meeuwen zijn talrijk aan de Hollandse kust. In de volksmond worden ze gemakshalve allemaal zeemeeuwen genoemd, maar dat is toch iets te kort door de bocht. Bij het uitkijkpunt komen minstens vijf verschillende soorten voor.

De grootste meeuw ter wereld kunt u hier zien: de grote mantelmeeuw. Hij is vrij zeldzaam. De grote mantelmeeuw is imposant in zijn vlucht en zittend herkenbaar aan zijn donkere mantel, roze poten en enorme gele snavel, waarmee hij gemakkelijk grote vissen kan verschalken.

GPSwalking.nlDe meest algemene meeuw hier is de kleine mantelmeeuw, zittend eveneens te herkennen aan zijn donkere mantel, maar hij heeft naast een grote gele snavel ook gele poten. De kleine mantelmeeuw komt als echte zeevisser het meest in aanmerking voor de titel 'zeemeeuw'.

De stormmeeuw is een kleine, vrij zeldzame meeuw. Hij is te herkennen aan zijn vriendelijke ronde kopje. Zijn snavel is klein en lichtgroen van kleur, net als zijn poten.

Algemeen bekend en veel voorkomend is de kokmeeuw, die in broedkleed een chocoladekleurige kap op zijn kop heeft en aandacht trekt met zijn rode snavel en poten. Deze meeuw broedt meestal in het binnenland.

GPSwalking.nlZeldzame vogelsoorten komen bij de pieren regelmatig voor, vooral na een storm, waardoor de dieren naar 4e kust gedreven worden. Met een goede verrekijker is het zelfs mogelijk rond de pieren af en toe zeehonden of bruinvissen te spotten.

De zilvermeeuw lijkt veel op de kleine mantelmeeuw, maar heeft een lichtgrijze mantel en roze poten. De laatste jaren is de zilvermeeuw in aantal afgenomen. Hij eet naast vis ook wormen, insecten en zelfs muizen en mollen.

In alle windrichtingen is er van alles te zien. Soms even kijken op Internet wat de stand is.

GPSwalking.nlZandhagedis
Het Forteiland, dat u vanaf dit uitkijkpunt kunt zien liggen in het Noordzeekanaal, herbergt een bijzondere kolonie zandhagedissen. Doordat deze populatie geheel geïsoleerd is zijn de dieren genetisch anders dan de zandhagedissen in de omliggende duingebieden. Deze afwijking is vastgesteld door de Universiteit van Amsterdam. De zandhagedis is een beschermde soort.

Visdief
Visdieven houden van zandige vlakten. Die zijn te vinden op de verschillende sluiseilanden van het sluizencomplex. Regelmatig onderneemt de visdief hier broedpogingen, met wisselend succes. Bedreigingen zijn de vos, die in het voorjaar cs nachts zoekt naar eieren, en de mens, die in dit gebied veel activiteiten onderneemt.

GPSwalking.nlMocht deze wandeling niet lang genoeg zijn dan kan een ommetje naar de Noordpier een optie zijn.

Pieren van IJmuiden
Hier reiken Hollands armen uit naar de baten van zee. Op deze plek golfde 150 jaar geleden nog de branding van de Noordzee. Er was geen haven en ook geen IJmuiden. Dat veranderde na 1867 met de aanleg van het Noordzeekanaal, de rechtstreekse verbinding van de haven van Amsterdam met de Noordzee.

Bij Velsen groeven duizenden werklieden met schop en kruiwagen een doorgang in het kilometers brede duingebied. In die doorgang kwam een sluis met een voorhaven. De vaarweg liep ook dwars door het strand en de branding, tot in dieper water.

GPSwalking.nlZonder beschermende maatregelen zou zo'n kunstmatige vaarwegmonding in de kust onmiddellijk verzanden. Bovendien hebben schepen bij het in- en uitvaren van een haveningang beschut water nodig. Voor die beschutting en bescherming zijn de pieren gebouwd. Ze waren oorspronkelijk 1400 meter lang en vormden een ruime buitenhaven met een diepte van 8,5 meter.

Steeds maar groter
In de loop van de 20ste eeuw zijn zeeschepen steeds groter geworden. De haven en de vaargeul in zee moesten hierop worden aangepast. Tussen 1870 en nu zijn ze zes keer verdiept: van 8,5 meter tot (deels) 18,6 meter. Ook de voorhaven tussen de pieren moest meegroeien. In 1960 -1967 is de noordpier met 1 kilometer verlengd, de zuidpier met 1,5 kilometer.

GPSwalking.nlGroot en zwaar
Alles aan de pieren van IJmuiden is groot en zwaar. Dat moet ook wel, want de Noordzee kan rake klappen uitdelen. Stormt het,

dan breken huizenhoge golven met daverend geweld stuk op de pieren. Hoewel ze tegen een stootje kunnen, blijven ze niet altijd ongeschonden. Betonblokken met een gewicht tot 40 ton schuiven soms zomaar van hun plaats. Dat komt ook door de ondermijnende werking van waterstromen in de voet van de pier. Rijkswaterstaat moet dan ook regelmatig onderhoudswerk verrichten.


GPSwalking.nlEen aantrekkelijke plek
De pieren van IJmuiden zijn echte trekpleisters, niet alleen voor wandelaars, sportvissers en vogelaars, maar vooral voor onderwaterleven. Dat zijn wieren, anemonen, schelpdieren, kreeftachtigen en vissen. De betonblokken met hun labyrint van gleuven, holletjes en poeltjes zijn voor hen een ideale leefomgeving. En waar voedsel is te halen, zijn ook altijd vogels te vinden. De oorspronkelijke betonblokken zijn verweerd en bieden daardoor een goed houvast aan wieren en schelpdieren. De betonblokken die Rijkswaterstaat nu gebruikt zijn sterker, maar ook glad. Om ze toch geschikt te maken als vestigingsplaats voor onderwaternatuur, is in een groot aantal blokken rond de waterlijn gleuven en holtes aangebracht en is de buitenkant een stuk ruwer gemaakt.

GPSwalking.nlDe windmolens op zee vallen bijna niet op. Wel zijn het er veel. Mocht u interesse hebben in een excursie naar deze windmolens dan kunt u terecht bij de IJmuidense Rondvaart Maatschappij.

Windmolenpark "Egmond aan Zee" bestaat uit 36 windturbines van 115 meter hoog en ligt hemelsbreed 10 zeemijl (= ruim 18 kilometer) uit de kust.
 
De windmolen heeft een elektrisch vermogen van 3 megawatt. Ze zijn in 3 clusters van ieder 12 windmolens geplaatst. Deze windmolens kunnen (duurzame) electriciteit voor ongeveer 100.000 huishoudens leveren. De opgewekte electrische stroom gaat per kabel naar een transformatorhuis in het duin bij Wijk aan Zee.
 
GPSwalking.nlHet is eb en daardoor kun je prima over stevig zand dicht bij de kustlijn lopen. Het is rustig aan het strand. Nederland zit voor de buis en ik heb ongeveer de hele kustlijn voor mezelf. 
 
Na uitgewaaid te zijn gaat de tocht verder door de duinen. Ook hier is het prachtig.

Welkom in het Noordhollands Duinreservaat

Het 5300 ha grote Noordhollands Duinreservaat strekt zich uit van Bergen aan Zee tot het Noordzeekanaal. Het gebied is eigendom van de provincie Noord-Holland en wordt beheerd door de NV PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland. Het neemt onder de grote Nederlandse natuurgebieden een belangrijke plaats in.

GPSwalking.nlDe grote verscheidenheid aan duinlandschappen en het kalkgehalte in de bodem zorgen voor een zeer uiteenlopende plantengroei en een rijk dierenleven. Het zuidelijk reservaat in de omgeving van Heemskerk onderscheidt zich door de aanwezigheid van de grootste parabooiduinen van Nederland.

Het noordelijk reservaat, tussen Egmond-Bergen, wordt gerekend tot het zogenaamde Waddendistrict en is kalkarm. De plantengroei wijkt daardoor sterk af van die in het zuidelijk deel.

Het Noordhollands Duinreservaat is belangrijk voor de recreatie. Liefhebbers van rust, ruimte en landschap zijn er van harte welkom. Een honderden kilometers langonverhard padennet en bijna 70 kilometer verharde fietspaden maken het gebied goed toegankelijk. Toegangskaarten zijn verplicht en op tal van plaatsen in en rond het reservaat te koop (onder meer bij de VVV's
).

GPSwalking.nlNederland, Waterland
Een groot deel van Nederland ligt onder zeeniveau. Zonder duinen en dijken komen die gebieden onder water te staan. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zorgt in Noord-Holland boven het IJ voor veilige duinen, dijken en kades.

Ook regelen wij de juiste waterstand in de sloten. Vooral als het veel regent, draaien onze gemalen op volle toeren. Tenslotte zuiveren wij afvalwater.

Zeereep
Driekwart van de Nederlandse kust bestaat uit duinen. Het strand en de duinen zorgen ervoor dat het zeewater wordt tegengehouden. Het hoogheemraadschap beheert de duinen op een 'dynamische' manier.

GPSwalking.nlWaar mogelijk heeft de natuur vrij spel, waardoor de zandige kust tussen IJmuiden en Den Helder voortdurend in beweging is. Pas als de veiligheid in het geding komt, grijpen we in. De zeereep moet wel voldoende zand bevatten om te voorkomen dat het achterland overstroomt.

Verboden toegang
Helmplanten houden het zand van onze duinen vast. Dankzij helm kunnen duinen meters, en op de lange termijn zelfs tientallen meters, hoger worden. Maar helmplanten zijn kwetsbaar. U mag daarom de duinen niet betreden. Door er te recreëren, verdwijnt het helmgras. De duinen komen dan kaal te liggen, de wind blaast het zand weg en de duinen verdwijnen.

GPSwalking.nlGrazers in het duin
Graag behoudt het Noordhollands Duinreservaat zijn open duinlandschap. In het verleden waren er veel meer konijnen. Zij zorgden voor variatie in het duin doordat ze overal het landschap open hielden. Na twee epidemieën zijn er helaas bijna geen konijnen meer.

Als er nu niets gedaan wordt, ontstaat er een monotone vegetatie, met voornamelijk duinriet en struiken. Daarom heeft PWN koeien en paarden in het gebied uitgezet. Hierdoor kan het duin zich weer herstellen en verder ontwikkelen.


GPSwalking.nlKonijnen-natuurwerk in uitvoering
Op deze plek is in oude tijden geprobeerd om gewassen te verbouwen. Aan het arme duinzand zijn voedingsstoffen toegevoegd. Dat zien we nu nog aan de kleur van de bovenste laag grond die is donker. Onder invloed van luchtvervuiling en de lage konijnenstand zijn daarna deze plekken dichtgegroeid, sneller nog dan het omliggende niet verstoorde duinlandschap.

Door de bovenste laag te verwijderen brengen we hier het duin weer in de oude staat. Daarna nemen wind en hopelijk de konijnen het gebied weer van ons over. Hier mag het duin weer stuiven.

De bovenlaag wordt onder andere gebruik in de Volgermeerpolder bij Amsterdam, Het schonere deel wordt gebruikt in de infiltratiegebieden van PWN.

GPSwalking.nlHet is al even droog. Dat merk je, het is soms ploeteren door het losse duinzand. Maar de fraaie uitzichten maken veel goed.
   
Onderhoud
Deze voormalige slibvijver is een favoriete plek van de hooglanderkoeien en krijgt een onderhoudsbeurt. Om het water schoon te houden wordt de poel uitgebaggerd. De vieze laag bezinksel wordt verwijderd tot op het schone zand. Op deze manier blijft de poel niet alleen geschikt als drinkplek voor de koeien, ook de zeldzame rugstreeppad profiteert van deze opknapbeurt.

GPSwalking.nlPWE, puur water en natuur
Jaarlijks levert PWN 100 miljoen m3 zuiver en betrouwbaar drinkwater aan 700.000 particulieren, bedrijven en instellingen.

Ook beheert PWN zo'n 7.300 hectare duin- en natuurgebied in Noord-Holland. Naast het Noordhollands Duinreservaat, Bergerbosch, landgoed Marquette en nog enkele kleinere natuurgebieden in Noord-Kennemerland, beheren wij in Zuid-Kënnemeriand de Kennemerduinen en het Kraansvlak.

Deze gebieden hebben een grote nationaal en internationaal erkende natuurwaarde, spelen een belangrijke rol bij de drinkwaterzuivering en herbergen een buffervoorraad drinkwater om noodsituaties te kunnen opvangen. In onze drukbevolkte provincie vervullen ze bovendien een onmisbare recreatieve functie.


GPSwalking.nlBezoekers kunnen genieten van de unieke duinnatuur. We houden er rekening mee dat het aantal bezoekers de komende jaren verder zal groeien. Maar recreatie mag niet ten koste gaan van de natuurwaarden. We staan open voor wensen en signalen uit onze omgeving, maar geven ook duidelijk aan wat tot de mogelijkheden behoort, voor u en voor de natuur.

Noord-Hollands Duinreservaat
Met de aankoop van landgoed Bakkum werd kort na 1900 de kiem gelegd voor het Noord-Hollands Duinreservaat. De provincie Noord-Holland kocht dit 1100 hectare grote terrein van de prinses Zu Wied, omdat men besloten had een ziekenhuis voor geesteszieken te stichten. Daarvoor was slechts 80 hectare nodig.

GPSwalking.nlZo werd landgoed Bakkum de kern waaruit in de loop van een eeuw het Noord-Hollands Duinreservaat is ontstaan. Het terrein ten noorden van de Zeeweg heeft nog steeds een landgoedkarakter met veel rechte lanen. Hier zijn de oudste grove dennen (1860) van het duinreservaat te zien.

In de tijd van Koning Willem I heeft men in deze omgeving geprobeerd het 'onnutte' duingebied te ontginnen. Om het gebied te ontwateren is toen de Diepe Sloot gegraven, die het overtollige water moest afvoeren naar de polder. Deze vroege landbouwontginningen zijn nog steeds bepalend voor het duingebied in Castricum. De open vlakke velden die rondom de Brabantse Landbouw en de boerderij Berwout liggen, zijn voormalige akkers.

GPSwalking.nlDe oude eikenbossen bij Huis Kijk Uit zijn overblijfselen van de exploitatie van eikenhakhout. In de zestiger jaren van de 19e eeuw was er een grote vraag naar eikenbast. Daar werd looizuur voor de leerindustrie uit gewonnen.

Toen looizuur synthetisch bereid kon worden, werd de eikenbast niet meer geoogst en konden de eikenstoven uitgroeien. Die zien we nu als oude eiken met een prachtige natuurlijke ondergroei met veel kamperfoelie.

Dan komt Wijk aan Zee weer in zicht. In het kleine dorpje wordt de overwinning van Oranje op Chili gevierd.

GPSwalking.nlWijk aan Zee
Wijk aan Zee is een dorp dat sinds 1936 deel uitmaakt van de nieuwe gemeente Beverwijk, in de streek Midden-Kennemerland in de provincie Noord-Holland. Wijk aan Zee was samen met het dorp Wijk aan Duin, voordat het onder de gemeente Beverwijk viel, onder de naam Wijk aan Zee en Duin een zelfstandige gemeente. Het dorp heeft circa 2200 inwoners.

Wijk aan Zee ligt op één weg na ingeklemd tussen het staalbedrijf Tata Steel (het vroegere Hoogovens), de Noordzee en het Noordhollands Duinreservaat.

Strandwandeling blijven altijd heel speciaal. Ik woon zelf uren rijden van de zee. Als de mogelijkheid daar is wil ik die ook niet missen.

Geraadpleegde websites:

POI's

  • Averijhavendepot N52.4693 E4.5737
  • Forteiland N52.4649 E4.5767
  • Hoogovens N52.4792 E4.5855
  • Konijnennatuur N52.5181 E4.6040
  • Noordhollands Duinreservaat N52.5101 E4.5986
  • Pieren van IJmuiden N52.4694 E4.5666
  • Slibvijver N52.5025 E4.6047
  • Start/finish/parkeerplaats N52.4924 E4.5937
  • Strandrestaurant N52.5237 E4.5970
  • Wijk aan Zee N52.4940 E4.5974
  • Zee van Staal N52.4886 E4.5919

 


 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.