Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  St-Oedenrode-Liempde en weer terug

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Een prachtige wandeling door het Dommeldal tussen Sint Oedenrode en Liempde met vele ratelpopulieren, die heerlijk ruisen in de wind.

De wandeling start op de markt in Sint Oedenrode gaat tweemaal over de Dommel naar een landschappelijk mooi besloten gebied.

De Dommel zal deze wandeling overheersen. Verder gaand volgen we de rivier en even verder door de wei langs een oude meander. Het landschap wordt steeds opener.

Tenslotte over een mooie houten brug naar Liempde, waar we even uitrusten.

Op de terugweg scheren we langs de Scheeken en gaan de populieren overheersen.

Wat heeft de wandeling van doen met de Schotse Koning en Marcillis de Luwe? Ga het zien....


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 20 km tussen St. Oedenrode en Liempde.

De wandeling kent goede paden en wegen. Maar gaat deels over weiland, dat echter goed te vermijden is.

Daardoor is de route goed voor scootmobiel.

Kan in beide richtingen gelopen worden.

Mooie route voor met de hond.

Er zijn verkorte versies van 13/13 km van deze wandeling beschikbaar. Ook is er een WPT en RTE file beschikbaar.

  De kenmerken
  startpunt St. Oedenrode
  positie Noord-Brabant, Nederland. Co√∂rdinaten: N51.563219 E5.416997
  afstanden 20.0 km,
  type Cultuur/Dorp/Open landschap/Rivier/Vergezicht/Wei
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Bij start en halverwege
  Datum wandeling 13-09-2010

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVanaf het historisch oude marktplein vertrekken we over de Dommel. Die hier naar het zuiden stroomt. En dan over het eilandje van de oude watermolen.

Sint Oedenrode
Al heel vroeg in de prehistorie was dit gebied bewoond. We hebben daarover al in een wandeling rond de Hazenputten bij Nijnsel gesproken. Maar de eerste ontginningen en vaste bewoning vonden langs de Dommel plaats in de Vroege Middeleeuwen. Men noemde de gerooide plek een Rode. Nadat Sint Oda van Brabant hier als kluizenaar geleefd heeft op de heide is deze heilige gekoppeld aan de plaats, vandaar Sint Oedenrode. Achter de Martinuskerk op de begraafplaats staat de Odakapel.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe legende van Sint Oda
De legende wil dat Oda omstreeks 680 werd geboren als dochter van een Schotse koning. Zij was heel mooi, maar ze was blind. Oda's vader, die gehoord had van de vele wonderen die plaatsvonden bij het graf van de heilige Lambertus in Luik, stuurde zijn dochter daarheen, in de hoop dat zij genezen zou kunnen worden.

Toen Oda aankwam bij de kerk van de heilige Lambertus, wierp zij zich op de grond en bad tot God om genezing. Zo geschiedde. De toegesnelde lokale bevolking liet op de plaats van Oda's genezing een gedenkteken plaatsen ter herinnering aan het wonder.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSTeruggekomen in Schotland vertelde zij haar vader dat zij haar leven in dienst wilde stellen van God, maar hij had al een echtgenoot voor haar op het oog en wilde Oda zonodig dwingen te trouwen.

Daarop vluchtte Oda met een dienares naar het vasteland, waar zij een bedevaart naar Rome en Monte Gargano maakten.

Na vele omzwervingen kwamen zij in Taxandrië (het huidige Brabant) terecht, in een plaatsje genaamd Rode, waar de bewoners een hutje voor ze bouwden.Enige tijd later werd Oda ernstig ziek en stierf. Zie ook www.inghist.nl.

De Borchmolen 
De Dommel stroomt hier naar het zuiden - een onwaarschijnlijke richting. De bochtige rivier vormde hier een natuurlijke versterking en bescherming voor de bewoners. En door een extra aftakking werd water opgestuwd voor watermolen de Borchmolen. De watermolen is vernoemd naar de burcht, waar de oorspronkelijke eigenaren, de Graven van Rode zich konden terugtrekken.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe eerste vermelding van de molen stamt uit 1320, hoewel ze waarschijnlijk al vóór 1200 heeft bestaan. Uiteindelijk kwam de molen in bezit van de Hertogen van Brabant en is in 1421 verkocht aan een particulier, Marcellis de Luwe.

De molen werd uiteindelijk eeuwen later verkocht aan Johan Carel de Jeger, die Heer van Eckart was. Deze verzocht in 1769 om ontheffing van belasting voor de molen.

In 1793 werd de, inmiddels bouwvallige, molen verkocht aan Nicolaas Kock, die hem herstelde en er een volmolen bij bouwde. Deze industriemolen wisselde daarna nog een aantal malen van eigenaar, om uiteindelijk in verval te geraken en in 1925 in de Dommel te storten. De korenmolen bleef functioneren tot 1938.

We verlaten de stad en de bebouwing en al gauw trekken we door het Dommeldal. 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDommel
De Dommel ligt in de centrale Slenk, waar ooit de Rijn en de Maas stroomden. Die hebben hum dal richting oost verplaatst en de Dommel is dus ooit een behoorlijke rivier geweest. Waarschijnlijk werd er in de Romeinse tijd op gevaren. De rivier lag dieper en strakker in het landschap.

Toen de oeverbossen werden gekapt om weilanden van te maken trad erosie toe. Door afkalving werd de rivier minder diep, ging meanderen en verlaagde de stroomsnelheid aanzienlijk. Ook door afdamming om watermolens te laten draaien werd de stroming vertraagd. Dikwijls tot ongenoegen van de boeren, die hun weilanden ondergelopen zagen.

Daarom werd in 1863 het waterschap De Dommel opgericht. Die ging over tot rechttrekken van de rivier, waardoor vele bochten werden afgesneden. We zullen zeker acht van deze afgesloten bochten passeren. Door verstedelijking en kunstmest werd de rivier zeer vervuild. Pas in 1963 kreeg Eindhoven een waterzuiveringsinstallatie en veel later volgde de bovenloop in België.

Langs de rivier ten zuiden van Olland langs. Historische akkers en een zeer oud beeklandschap.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSLandschappelijke ontwikkeling
De aanwezigheid van de Dommel heeft een grote stempel gedrukt op de ontwikkeling van het landschap. Het beekdallandschap met weilanden, beemden en kleine landschapselementen als steilranden en vennen was tamelijk open.

De hoger gelegen cultuurlanden vormden met bolle akkers, meidoornhagen en houtsingels een meer gesloten landschap. Eind 13e eeuw gingen de Hertogen van Brabant over tot het in eeuwigdurend erfpacht uitgeven van gemeenschappelijke gronden.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSZo werd in 1314 de erfpacht uitgegeven van de 'Bodem van Elde''. Dit uitgestrekte vochtige bos- en heidegebied was vrijwel onbewoonbaar. Het in gebruik nemen van de Bodem van Elde leidde tot het ontstaan van de bolle akkers.

Sommige bolakkers in deze omgeving bestaan al eeuwenlang in dezelfde vorm en zijn door hun compleetheid zeer goed te herkennen. Vooral ten zuiden van Olland zullen we die goed kunnen waarnemen.

Over de mooie brug zien we Liempde liggen. We pauzeren op het terras.


GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSLiempde

Liempde is zeer bekend vanwege de Boerenmèrt. Die wordt gehouden op de Tweede Paasdag. Dan wordt het dorp omgetoverd naar een Dickens stijl en verrijzen de veldwachter en de kornuiten uit hun graf.

Op de Boeremèrt kunt u ook voor één euro spekstruif eten. Echte boerenkost tegen betaalbare prijzen. Worsten, zult, appelflappen en peperkoek. Alles is ambachtelijk bereid en dit zal de bezoekers het water uit de mond doen lopen.

Het Wapen van Liempde
Het Wapen van Liempde is een fraaie monumentale boerderij uit 1600 met 2 eeuwenoude lindebomen. In het boek "Liempde, waar de tijd heeft stil gestaan" van pater Wiro Heesters wordt gesproken over het al in de 14e eeuw vermelde huis De Leeuw, waarbij een hopveld lag, wat duidt op een herberg met brouwerij.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVermoedelijk op dezelfde plek waar nu Het Wapen van Liempde staat. In 1787 werd het raadhuis gebouwd en werd deze plek het nieuwe centrum van het dorp. Zie ook www.wapenvanliempde.nl.

Het Wapen
Het echte wapen zelf stamt uit 16 juli 1817 en is beschreven als: "Van lazuur beladen met een kruisstreep en gekantonneerd, het eerste en vierde met een klimmende leeuw, het tweede en derde met een ploeg, alles van goud."

Met als waarschijnlijke herkomstverklaring, dat het is afgeleid van het wapen van de Hertogen van Brabant, waarbij de twee leeuwen zijn vervangen door een ploeg als symbool voor de landbouw.

De kleuren zijn de Rijkskleuren en werden standaard verleend aan gemeenten, die bij de aanvraag van het wapen geen kleuren aangaven.

Na enkele mooie huizen verlaten we Liempde weer. Door het open terrein en het mooie bosgebied De Scheekel langs de Boskant af met de vele bogaarden. 

Populieren
Op de deels sterk lemige gronden werden vanaf 1750, vanwege het voorpootrecht, veel populieren aangeplant.

Tussen 1760 en 1780 vond de grootste toename van houtteelt plaats. Met de aanplant van populieren, het patroon van zandpaden en vochtige beekdalgronden ontstond op deze wijze het zo kenmerkende Meierijse 'Peppellandschap'Ě.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDit landschap was puur economisch, omdat de populierenteelt in dienst stond van de klompenindustrie in dit kerngebied van de klompenmakerij.

In de negentiende eeuw groeide dit gebied dankzij deze klompenmakerij, die zijn hoogtepunt bereikte in de eerste helft van de twintigste eeuw. Niet voor niets bevindt de reuzenklomp van 3 meter zich in St Oedenrode aan de Corridor.

Na de Boskant en de klompenhoubossen gaan we terug naar Sint Oedenrode. We vertellen er nu wat meer over, zodat we in de plaats zelf tijd en mogelijkheid hebben om de sfeer van vroeger op te nemen.

Sint Oedenrode
Graafschap Rode: In de vroege Middeleeuwen is er al een burcht gebouwd in Rode en is het gebied onder de naam Graafschap Rode bekend. De graaf van Gelre, Otto II, heeft het graafschap verkocht aan Hendrik I van Brabant en zo kwam het 1231 bij het Hertogdom Brabant. Daarna krijgt Rode, of Rooi vrijheidsrechten, leenrecht en een hoger beroep als Hoofdbank.

Gebouwd op een lus in de Dommel en met de omringende moerassige weilanden was Sint Oedenrode een natuurlijke versterking.

Het gaat goed onder Brabant. 1355 is het een Brabantse stad met stadsrechten. Ambachtslieden komen wonen rond de langgerekte marktplaats. Clerus en adel bouwen buitenverblijfjes, kasteeltjes en versterkte hoeven. 1400, de Sint Maartenskerk, het Paulus gasthuis en later de Odakerk en aansluiting bij het kapittelverbond. Niet alleen hier, maar in heel Brabant heerste een bloeiende gemeenschap. Onze Gouden Eeuw.

1542, Maarten van Rossum van Gelre, 80-jarige oorlog, Staatse troepen, het garnizoen van Heusden, plunderen, steken huizen in brand, honderdtien in 1581 en slopen de kerken. Na 1648 onder de Republiek wordt het een militaire buffer voor Holland en de katholieke eredienst wordt verboden. Een handjevol protestanten neemt de kerken over. De doodsteek voor de economische groei.

Eind 1794 komt er weer enig herstel onder het Franse bewind van koning Lodewijk Napoleon, die de plaats in1809 bezoekt. In 1801 wordt de verwoeste kerk vervangen en komt de plaats weer tot ontwikkeling.

In de Tweede Wereldoorlog wordt de plaats bezet gehouden door de Duitsers, die in 1944 tijdens de Operatie Market Garden werden verdreven.

Kasteel Henkenshage.
Een voormalige versterkte boerderij, die in de veertiende eeuw bekend stond als Strijpe of Streepe. Deze werd in 1850 gekocht door Pieter Jacob de Girard de Mielet van Coehoorn en kreeg als buitenverblijf z'n huidige vorm. Feitelijk is het gebouw dan ook geen echt kasteel, maar een landhuis.

Het Sint-Paulusgasthuis 
Dateert uit 1434. De gevelsteen, die het foutieve jaartal 1546 aangeeft, werd pas in 1926 aangebracht. De karakteristieke witte huisjes werden zelfs tot 1972 bewoond door arme alleenstaande vrouwen van onbesproken gedrag. Het is momenteel ingericht als VVV-kantoor. Ook is er het museum Brabantse mutsen en poffers gevestigd.

Sint Martinuskerk en Odakapel
Neogotische Sint-Martinuskerk uit 1915 staat waar eens de oude Odakerk, een romaanse kerk uit de 11e eeuw stond. Ze stond bij de burcht van Rode. In 1801 stortte die in daarna werd een waterstaatskerk gebouwd, die dus in 1915 is vervangen. Maar het hoogkoor uit 1498 en het vermoedelijke graf van de Garvin Hildeware van Rode uit 1507 is nog oorspronkelijke historie. Achter de kerk op het zeer mooie kerkhof, waar Bisschop Bekkers ligt begraven, staat op het Odabergje de Odakapel.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe Knoptoren
De oude Eerschotse parochiekerk dient sinds 1648 als Hervormde kerk. In 1800 verloor de uit rond 1400 stammende toren z'n spits. In het verleden lag hier de grafkelder van de Heren van het slot De Laar.

Kasteel Dommelrode
Is een voormalig slot, dat in 1605 door de kwartierschout van Peelland gebouwd werd. Het was lange tijd een klooster, maar is heden ten dage het raadhuis van Sint-Oedenrode.

De Markt 
is een toelopend, min of meer vierkant plein met een muziekkiosk, dat deels omringd is door statige herenhuizen, waaronder:
Het Oude Raadhuis, in 1863 gebouwd als herenhuis voor dr. J.G. Raup en in 1881 gekocht door de gemeente, nadat het oude raadhuis uit 1691, dat zich midden op de Markt bevond, was afgebroken. Er werd een balkon en een torentje bijgebouwd, maar in 1963 werd het verlaten, daar het gemeentehuis verhuisde naar Kasteel Dommelrode. Achter dit huis bevindt zich een koetshuis waaronder een 14e eeuwse kelder is gelegen, afkomstig van het voormalige huis Ten Kelre.

Wat moeten we nog meer vertellen na zoveel natuur en cultuur. De historie is zichtbaar en leeft. Dat zien we op slechts weinig van onze wandelingen zo duidelijk terug.

Startpunt 
2500 20km StOedenrode Liempde      N51 33.860 E5 27.664 300° WNW
2501 13km StOedenrode Boskant      N51 33.860 E5 27.664 300° WNW
2502 13km Liempde Boskant             N51 34.045 E5 22.450 150° ZZO


 
  08-04-2012 : W.v.Rooij

Deze route hebben we op 31-03-2012 gewandeld het is een mooie afwisselende route echt wel de moeite waard om te bewandelen