Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Euverem Plateau Margraten

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Tijdens een heerlijk weekendje weg, hebben we hier al eerder een wandeling neergelegd. Maar het regende toen zo erg, dat we het tweede deel toen maar hebben uitgesteld. Nou is het zover. We gaan nu richting plateau Margraten. Het eerste deel gaat langs en over het traject van de Stoomtramlijn uit de jaren ’20 van vorige eeuw. Het tunneltje, de vrij vlakke spoorlijn en dan ineens op het eind een steile klim? Hoe heeft dat treintje dit ooit kunnen doen? Een raadsel. We volgen een stukje een drukke weg. Voorzichtig oversteken. 

Vanaf het hoge plateau krijgen we een mooi uitzicht. Langzaam dalen we naar Reijmerstok. We zien aan de overkant een vreemde akker met, wat zou het zijn? Nou ja, we gaan het zien. Daarna dalen we naar weilanden tussen het mooie omringende groen, nu, na de herfststormen enigszins kalend, maar zeker niet minder mooi. Onvermijdelijk volgt dan een steile klim. Echt steil! En weer worden we beloond met een geweldig uitzicht.

Rustig dalend volgt Buitenaken aan de Gulp. Het bruggetje nodigt ons uit voor de oversteek. Fout! Ga zoeken naar het verborgen doorgangetje achter de huizen en langs de schitterende Gulp. Geweldig! Na schoonheid volgt het venijn. Jeetje, wat een gemene 500 meter. Hijgend komen we boven aan. Inderdaad, lucht wordt ijler op grotere hoogte….


Routebeschrijving

GPS wandeling van 12km bij het Limburgse plaatsje Euverem.
De wandeling is in te korten tot 7, 9, 11 km.
De paden op deze wandeling zijn goed begaanbaar. Deels verhard.
Bij regenweer kan het erg modderig zijn.
Bij einde wandeling is er een horecagelegenheid.
Van deze wandeling is zowel een Track als een WPT-Route beschikbaar.

  De kenmerken
  startpunt Euverem: Gasthof Euverem
  positie Limburg, Nederland. Co√∂rdinaten: N50.797094 E5.860588
  afstanden 12.0 km, 11 km, 9 km, 7 km,
  type Bos/Cultuur/Heuvel
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden
  horeca Onderweg
  Datum wandeling 25-11-2015

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlSTART/FINISH/PARKEREN N50 48.251 E5 52.179
We vertrekken achter het hotel langs het voormalig traject van de stoomtramlijn.

Onder het tunneltje door tot aan de verharde weg. Een prachtige tunnel! Dan omhoog de spoordijk volgen en na de twee poortjes door het diepe dal.

Over de verharde weg links en dan over de hoge akkers en holle weg naar Reijmerstok.

GPSwalking.nlSpoordijk N50 48.282 E5 52.120
Midden in Euverem, ter hoogte van nummer 24, zijn de resten te zien van het groot tramviaduct (het Gulpdalviaduct). Het huis met nummer 24 is gebouwd op het fundament van het bruggenhoofd.

Ten westen van Euverem liggen nog steeds twee viaducten voor deze tramlijn over wegen. Van de brug over de Gulp rest aan de overzijde nog een talud ten zuiden van Kasteel Neubourg.

Het Hotel Gasthof Euverem laat nog vele foto’s zien ter herinnering aan dit spoor.

GPSwalking.nlStoomtramlijn 1 N50 48.425 E5 51.360
De tramlijn Maastricht - Vaals was een normaalsporige stoomtramlijn in het Heuvelland, die tussen 1922/1925 en 1938 Maastricht en Vaals met elkaar verbond via Gulpen en Wijlre. De lijn had een lengte van 27 kilometer. Men moest enkele kunstwerken bouwen om de hoogteverschillen te overbruggen, waaronder het 17 meter hoge Gulpdalviaduct.  

De eerste plannen voor de aanleg dateren reeds uit 1882. Maar vele andere plannen leidden tot niets. In 1919 werd toch weer besloten tot de aanleg van een stoomtramlijn, waarvan de exploitatie werd opgedragen aan de Limburgsche Tramweg-Maatschappij. Dit nieuw op te richten semioverheidsbedrijf werd verantwoordelijk voor alle normaal- en metersporige tramlijnen in Zuid- en Midden-Limburg.

GPSwalking.nlIn 1921 begon de bouw van het traject van Wijlre via Gulpen naar Vaals en aan het eind van dat jaar werd begonnen met de aansluitende lijn van Maastricht naar Gulpen.

De aanlegkosten bedroegen de voor die tijd astronomische som van 5 miljoen gulden, vooral door de bouw van het Gulpdalviaduct in 1924 over het dal van de Gulp ter hoogte van de voormalige forellenkwekerij en de aanschaf van relatief zwaar trammaterieel.

Op 5 april 1938 kwam dan ook een einde aan de stoomtramexploitatie en het jaar daarop werden de sporen opgebroken.

GPSwalking.nlBij Reijmerstok zien we een grote fruitkwekerij. Laagstam appelbomen. Een enorm groot veld met een nog grotere constructie op palen er omheen. Dit is nodig om de appels te beschermen tegen (roof)-aanvallen van vogels.

Verderop tegen de rand van het bos aan zien we ook palen staan, maar die zijn voor de ondersteuning van de hopplanten. De hop wordt gebruikt voor het Gulpener Bier.

Voor het behoud van de hoogstambomen is een vereniging opgericht, want de bloeiende hoogstam is wel mooier dan deze constructies. Veel verder zullen we na de flinke klim even kijken naar de hoge bomen.

GPSwalking.nlReijmerstok N50 48.170 E5 50.606
Reijmerstok was en is nog steeds een van de kleinste kerkdorpen van de gemeente Gulpen-Wittem. Reijmerstok is het beste te bereiken via de Provinciale weg De Hut - De Planck, die, komend vanuit Margraten, iets voor Gulpen naar rechts afslaat. Rijdt u de weg verder af, dan komt u in Slenaken terecht.

De relatief vlakke landbouwgronden rond Reijmerstok bieden goede mogelijkheden voor de land- en tuinbouw, veel gronden zijn hierdoor in gebruik voor de akkerbouw. Door het nagenoeg ontbreken van hoogopgaande beplanting heeft dit gebied een open structuur.

De Reijmerstokdorpstraat ligt in een droogdal dat vanuit het Gulpdal het plateau insnijdt. Delen van de hellingen van dit droogdal zijn met hellingbos begroeid. In 1851 waren er 49 huizen met 300 inwoners. Een school was er niet.

GPSwalking.nlAnno 2005 zijn er ongeveer 244 huizen met 601 inwoners. Er gaan zo'n 90 leerlingen naar de Franciscus basisschool.In Reijmerstok staan verschillende vakwerkboerderijen

Reymerstokker Kroonreinette N50 47.978 E5 50.948
Kenmerkend voor het Zuid-Limburgse landschap zijn de typische hoogstamboomgaarden. Als in het voorjaar de fruitbomen in volle bloei staan, sieren zij deze glooiende streek met hun indrukwekkende kleurenpracht. De afgelopen tientallen jaren zijn laagstambomen steeds meer in opkomst voor de fruitproductie. Gelukkig blijven de hoogstamboomgaarden wel behouden, vanwege hun landschappelijke, cultuurhistorische en biologische waarde.

GPSwalking.nlDe hoogstamboomgaarden worden nu gebruikt voor het kweken van nieuwe fruitrassen. Nergens anders vindt u zo’n grote diversiteit aan zelfgekweekte rassen. Typisch Zuid-Limburgse appelsoorten zijn bijvoorbeeld het Eijsdener en Gronsvelder Klumpke, evenals de Reymerstokker Kroonreinette.

Bekende perenrassen uit deze streek zijn het Kelmonder Grijske en de Herfstpeer van Geulle. Een zoete kers is de Eijsdener, ook wel Basterd Dikke genaamd. In het voorjaar proeft u het versgeplukte fruit bij de vele stalletjes langs de weg. Bovendien wordt het fruit verwerkt in veel van de streekgerechten, die het hele jaar door verkrijgbaar zijn bij de streek- en boerderijwinkels.

De reymerstokker kroonrenette is een ronde geelgroene appel met rode dekkleur. Het vruchtvlees is witgroen en lijkt op de renette. Het is een hand en moesappel, die in oktober geplukt wordt en bewaard kan worden tot januari.

GPSwalking.nlVoorbij de hopvelden dalen we over het trapke af. De verkorte route kan naar links gaan, (verharde weg oversteken. De Gulp oversteken en dan bij het vakwerkhuiske links. Vervolgen tot Euverem) maar wijzelf vervolgen naar rechts.

En oh, wat is dit weer mooi. De wereld is helemaal van ons alleen. Mooie glooiende grasvelden omzoomd door bos, met enkele statige boomgroepen. Fantastisch om te zien. In het bos links van ons heeft zich ooit een drama afgespeeld. We zullen het moordkruis niet direct zien, maar we leven mee met de diepe indruk, die dit verhaal heeft gemaakt op de lokale bevolking.

Na de klim krijgen we even de rust op het hooggelegen plateau.

GPSwalking.nlKlingenderbös N50 47.750 E5 51.232
Het Clareynderbos. De oude benaming was vroeger het Clareynderbos en was eigendom van graaf d'Ansembourg uit Gulpen. Jozef van Loo was als veldwachter in dienst van de gemeente Gulpen. In de volksmond heette het bos de Klingendebös. Het was een waar domein voor zowel hazen en konijnen als voor de stropers.

Verscholen in het Klingenderbös staat het moordkruis van veldwachter Jozef van Loo. Tot in de negentiger jaren van de vorige eeuw stond het aan de bosrand, maar door uitbreiding staat het nu ongeveer 30 meter in het bos. Het is even zoeken als men voorheen het kruis zonder problemen wist te vinden.


GPSwalking.nlMoord op Jozef van Loo N50 47.890 E5 51.185
Jozef van Loo, woonachtig Aan 't Veld te Gulpen en gehuwd met Elisabeth Geurten, was op 12 september 1896 in de Klingenderbös om stropers op heterdaad te kunnen betrappen. Hij kwam op zeker moment oog in oog te staan met hen. Er vielen twee schoten. Eén raakte Jozef in z'n hand, een ander schot hagel trof hem in hart en longen. Hij was vrijwel op slag dood. Na speurwerk van de politie werden er zoutzakjes en enkele halsdoekjes gevonden. Het was ene Tijwissen die de fatale schoten had gelost, in gezelschap van ene Kerf.

Tijwissen werd gearresteerd en in een cel te Maastricht opgesloten. Op 15 november 1896 bekende hij. Was het angst voor represailles of werd Tijwissen gedreven door wroeging? Vast staat, dat hij zelfmoord pleegde, door zich aan zijn schoenveters te verhangen in zijn cel. 

Het hele gebeuren heeft diepe  indruk gemaakt op de plaatselijk bevolking. Familie en vrienden van Jozef van Loo plaatsten een houten kruisje op de plek des onheil in het boc, later vervangen door een kruis van Naamse steen zonder corpus maar met een Christushoofd erop.

Het trieste van dit verhaal is dat Jozef zijn vrouw ernstig ziek was en enige weken na de moordpartij overleed op 30 september 1896. Zij lieten zes kleine weeskinderen achter. Zie http://www.wegkruisen-chriswillems.nl

GPSwalking.nlPlateau van Margraten N50 47.432 E5 51.008
Zes geologische krachten zijn in ons land actief geweest: tektoniek, ijs, wind, rivieren, zee en leven. Het Zuid-Limburgse heuvellandschap is ons oudste landschap. Opheffing (tektoniek) en insnijding door rivieren hebben hier geleid tot grote hoogteverschillen.

Als je vanuit de lucht naar Zuid-Limburg kijkt dan zie je dat het heuvellandschap in feite een plateau is, doorsneden door rivier- en beekdalen. Ten zuiden van de Geul ligt het Plateau van Margraten. Dat plateau, dat naar het zuiden tot 140 meter hoog wordt, heeft een lichtgolvend oppervlak. Erop ligt een afwisselend landschap met dorpjes, boomgaarden, hoeves, akkers, tuinbouwgrond en weilanden.

GPSwalking.nlDe opbouw van de ondergrond is gevarieerd. In het Geuldal ten zuiden van Epen,  liggen vrij grauwe zandstenen en schalies (harde kleistenen) uit het Carboon. Dit zijn de oudste formaties die in Nederland aan het oppervlakte komen: ze zijn zo'n 315 miljoen jaar oud. Eroverheen ligt een dun pakket van groenzanden uit het Krijt en daaroverheen een dik pakket van kalksteen met banden bestaande uit vuursteen.

Elk van de gesteentes heeft bepaalde eigenschappen. Kalksteen is poreus en laat water gemakkelijk door, waardoor het erboven liggende oppervlakte vaak een droog karakter heeft. De Carboonschalies, Tertiaire kleien en löss zijn juist ondoorlatend. De verschillende gesteentes vormen ook het podium voor hele eigen plantengemeenschappen en bieden verschillende mogelijkheden voor landgebruik. Zie http://www.geologievannederland.nl

GPSwalking.nlDan dalen we af naar de Gulp. Het bruggetje met de trapjes nodigt ons uit om de rivier over te steken. Dat is niet de bedoeling. Waarschijnlijk hebben we het paadje rechts al gemist.

Achter de huizen door en langs de meanderende rivier volgen we het schitterende pad.

En dan volgt de zwaarste klim van vandaag. En er komt geen einde aan…. Denk maar dat als wij het met onze zeventig levensjaren kunnen, jullie jongeren, het zeker moeten kunnen zonder klagen.

GPSwalking.nlGulp N50 47.002 E5 51.426
De Gulp (Frans: Galoppe) is een snelstromende zijbeek van de Geul in een heuvelachtige streek in de Belgische provincies Luik en Limburg, meer bepaald de exclave Voeren en het zuiden van Nederlands Limburg. De rivier is bij benadering 22 kilometer van de bron in Hendrik-Kapelle tot de monding bij motte Gracht Burggraaf bij Gulpen. De lengte is wegens de vele meanders moeilijk exact te meten. In de Romeinse tijd werd de Gulp 'Galopia' of 'Gulippa' genoemd, wat 'kleine Geul' of 'bovenbeek' betekent.

De Gulp is een echte forellenbeek: snel vliedend en rijk aan zuurstof. De beekforel komt dan ook veelvuldig voor. Het landschap van het smalle dal van de Gulp lijkt veel op dat van de Geul: een boeiende afwisseling van loofbossen, graslanden, akkers, drassige oevers, poelen, boomgaarden en holle wegen.


GPSwalking.nlBeutenaken N50 46.899 E5 51.348
Beutenaken (Limburgs: Böätenake) is een buurtschap van Slenaken in de gemeente Gulpen-Wittem en ligt in het Heuvelland. Oudere namen van deze buurtschap zijn: Bottinachs, Butenacho en Butenachen.

De nederzetting is gelegen in het dal van de Gulp en ligt in een lintbebouwing aan de weg Beutenaken tussen Waterop en Slenaken. Het riviertje de Gulp, dat een zijbeek is van de Geul, stroomt hier achter de huizen langs. Anno 2003 woonden er 90 mensen in de buurtschap.

Bij het dorp horen ook een bidkapel van Maria uit 1880, aan de weg naar Hoogcruts en een wegkapel gewijd aan het Heilig-Hart uit 1929. Verder de carréboerderij de Helenahof en enkele vakwerkhuizen. Aan de overzijde van de Gulp ligt in het zuidoosten het hellingbos Groote Bosch.

GPSwalking.nlAls we boven zijn aangekomen wordt die investering beloond. Vanaf nu is het nog slechts dalen met in de verte rechts voor ons   zicht op Gulpen in het dal.

Na het bos zien we links de huizen van Billinghuizen en de witte boerderij die vroeger de watermolen bij Landgoed Groenendaal was.

Na Pesaken komen we weer terug in Euverem.


Billinghuizen N50 47.725 E5 51.665
Billinghuizen (Limburgs: Billinghoeze) is een buurtschap ten zuidwesten van Gulpen in de gemeente Gulpen-Wittem. De buurtschap ligt in het dal van de Gulp tussen Beutenaken en Euverem. In 2003 telden Billinghuizen en Waterop samen 60 inwoners.

GPSwalking.nlHet meest belangwekkende bouwwerk van Billinghuizen is de boerderij 'Groenendaal', een restant van het vroegere kasteel Groenendaal of Ophem. In de stallen is nog metselwerk aanwezig van het rond 1775 gebouwde herenhuis.

In het noorden van Billinghuizen, staat de Groenendalsmolen, een voormalige watermolen. Verder telt de buurtschap nog enkele vakwerkhuizen


Groenendalsmolen N50 47.742 E5 51.876
De Groenendalsmolen of Groenendaalsmolen is een watermolen die gebruikmaakt van het water van het riviertje de Gulp. De molen verkreeg water via een molentalk van de Gulp die een vergaarvijver voedde. Stroomopwaarts lag de Broekmolen bij Slenaken en stroomafwaarts ligt de Neubourger Molen in Gulpen.

GPSwalking.nlGeschiedenis
De eerste watermolen hoorde bij het landgoed "Groenendaal" behorende bij Kasteel Groenendaal, hetgeen vroeger een omgracht kasteel was en waarvan alleen de hofstede en fraaie poort nog rest. Toentertijd had het waterrad een doorsnede van drie meter en was 140 centimeter breed.

In 1871 was de staat van de molen en de bijbehorende woning zo slecht geworden dat deze gesloopt en herbouwd werden. Daarna werd de molen in 1891 verbouwd. In 1939 vond er in de molen een ernstig ongeluk plaats waarbij een 18-jarige dienstbode door een draaiende as werd gegrepen, ernstig werd verminkt en overleed.

GPSwalking.nlIn 1951 brandde de molen af, waarna deze weer werd hersteld en herbouwd.

In 1966 werd de Groenendalsmolen verkocht aan de familie Gerrekens en werd Theophiel Gerrekens eigenaar.

Inmiddels had de molen geen water meer door het verleggen van de beek waaraan hij oorspronkelijk lag. Desondanks duurde het acht jaar voordat hij toestemming kreeg om het gebouw tot woning te verbouwen, omdat het gebouw zelfs zonder water om te kunnen draaien van grote landschappelijke waarde werd geacht.

GPSwalking.nlPesaken N50 47.959 E5 52.298
Peëzeke is een buurtschap in de gemeente Gulpen-Wittem. Pesaken ligt ten zuidwesten van Gulpen in het dal van het riviertje de Gulp.

In 2003 telde Pesaken 60 inwoners en 25 boerderijen en woonhuizen. Veel hiervan zijn in gebruik als vakantiewoning. De naam van de buurtschap werd in de veertiende eeuw geschreven als Peipsacken en Pypsacken.

De naam is waarschijnlijk afgeleid van een perceel in de vorm van een 'pijpzak' of doedelzak. In Pesaken staan verschillende historisch belangrijke vakwerkhuizen. Het Hof Wachtendonck, dat ooit in het bezit was van de heren van Neubourg, bevat nog gedeelten uit de vijftiende eeuw. In de buurtschap lag het riddergoed 'Rosendale'.

GPSwalking.nlEuverem N50 48.172 E5 52.096
De circa 35 huizen – 150 inwoners - liggen rond de gelijknamige weg Euverem en de haaks daarop liggende Kampsweg richting Pesaken en Crapoel. De buurtschap bestaat uit twee straten. Vroegere schrijfwijzen zijn Euvenheim, Euversheim en Euvererm; deze namen verwijzen naar middeleeuwse bewoning. "Euver" betekent "over" (overkant van de Gulp) en "heim" betekent "thuis". Lokaal staat de buurtschap bekend als "de Dil".

Euverem ligt in een fraai landschap. Verschillende paaltjesroutes voeren wandelaars langs de buurtschap. Het pand Euverem 10, een fraaie vakwerkboerderij, is een rijksmonument. Stroomafwaarts aan de Gulp, ten noordoosten van Euverem, ligt het Kasteel Neubourg en de Neubourger Molen. Op 4,8 kilometer stroomopwaarts, in zuidelijke richting, is de grens met het Belgische Nurop.


GPSwalking.nlLunchpauze
Zo komen we terug bij ons hotel Gasthof Euverem. Tijd voor de ietwat verlate lunch…. Maak je deze wandeling in de namiddag dan zal een goed diner volgen. Want het leven is goed hier.

Mooie natuur, gezonde uitdagingen, een gezellig praatje en altijd een heerlijke maaltijd aangevuld met een lokaal bier of goed glas wijn.

Houdoe, Arnold en Leonoor

 

Startpunt

  • START/FINISH/PARKEREN, Gasthof Euverem, Euverem 30. N50 48.251 E5 52.179

Geraadpleegde websites:

POI’s

  • START/FINISH/PARKEREN N50 48.251 E5 52.179
  • Spoordijk N50 48.282 E5 52.120
  • Stoomtramlijn 1 N50 48.425 E5 51.360
  • Reijmerstok N50 48.170 E5 50.606
  • Reymerstokker Kroonreinette N50 47.978 E5 50.948
  • Klingenderbös N50 47.750 E5 51.232
  • Moord op Jozef van Loo N50 47.890 E5 51.185
  • Plateau van Margraten N50 47.432 E5 51.008
  • Gulp N50 47.002 E5 51.426
  • Beutenaken N50 46.899 E5 51.348
  • Billinghuizen N50 47.725 E5 51.665
  • Groenendalsmolen N50 47.742 E5 51.876
  • Pesaken N50 47.959 E5 52.298
  • Euverem N50 48.172 E5 52.096

 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.