Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Spaarnwoude

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Recreatiegebied Spaarnwoude
Recreatiegebied Spaarnwoude is een recreatiegebied in de Nederlandse provincie Noord-Holland, genoemd naar het dorp Spaarnwoude in de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Het gebied heeft een oppervlakte van 3000 hectare en wordt beheerd door het Recreatieschap Spaarnwoude, een bij gemeenschappelijke regeling ingesteld openbaar lichaam. Het grootste deel ligt in de gemeente Velsen, ten noordwesten van zijkanaal C, tussen Spaarndam en Velsen. Een kleiner deel (Houtrak) ligt in het zuidoosten, in de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Halfweg. Tot hetzelfde Recreatieschap behoort De Groene Weelde tussen Haarlem en Hoofddorp. Het wordt wel Spaarnwoude Zuid genoemd.

Recreatiegebied Spaarnwoude, sculptuur van Frans de Wit zonder titel
Tot de aanleg werd eind jaren zestig besloten als herbestemming van een stortplaats in het noordwestelijke deel, dat nog zichtbaar is door de heuvels in het landschap. De Zuid Spaarndammerpolder en polder Buitenhuizen maken deel uit van het gebied.

In het gebied zijn verschillende zwemplassen te vinden. Er zijn wandelgebieden, maar er is ook een skihelling en een klimwand (ontworpen door de Leidse beeldend kunstenaar Frans de Wit).

Velsen Valley, in het noordwestelijke deel van Spaarnwoude, is het evenemententerrein van de gemeente Velsen waar grote evenementen worden gehouden, onder meer Dance Valley en Dutch Valley. De outdoor editie van Awakenings en Latin Village wordt gehouden in Houtrak. Op 26 juli 2008 werd in Spaarnwoude een editie van het Pleasure Island festival gehouden, omdat de gemeente Amsterdam geen vergunning wilde geven. Op 6 en 7 september 2008 was het festival/recreatieterrein het terrein van de For your eyes only show van Gerard Joling.

Modelbouwvereniging "Het Y" heeft een clublokaal op het terrein. Ook wordt er één keer in de vier jaar de Haarlem Jamborette gehouden, een evenement voor scouts over de hele wereld.

Naast de recreatieve bestemming worden de gebieden Oostenbroek (Velsen Valley) en Buitenhuizen nog steeds bewoond door ongeveer 50 gezinnen.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 13 door het Recreatiegebied Spaarnwoude.
Er is geen verkorting van deze wandeling beschikbaar.
Naast de track is er een een route beschikbaar.
De route gaat over doorgaans goed begaanbare paden,
Het maximale hoogteverschil is ruim 35 meter. Voor Noord-Hollandse begrippen is het hier en daar heuvelachtig. 
Onderweg komt u 1 horecagelegenheid tegen. Bij de start ligt er een Pannenkoek boerderij, 

  De kenmerken
  startpunt Velsen: Parkeerplaats Genieweg 50
  positie Noord-Holland, Nederland. Co√∂rdinaten: N52.438872 E4.685340
  afstanden 13.0 km,
  type Bos/Kanaal/Open landschap/Vergezicht/Water
  begaanbaarheid Doorgaans goed begaanbaar
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Bij start en onderweg
  Datum wandeling 30-07-2016

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nlHet wordt zo eind juli als weer iets eerder donker. Daarmee wordt het ook steeds moeilijker om in de avonduren lange wandelingen te maken. Zeker als het verkeer niet meewerkt en er ook nog eens een dancefeest gehouden is het afgelopen weekend. Over dat laatste straks meer.

Het was al tegen  half 7 uur voordat ik gaan aanlopen. Het eerste stuk ging over paadjes, zo nu een dan een stukje paardenpad en rustige fietspaden. Het uitzicht was niet erg opwindend omdat alles ongeveer egaal groen was. Het saaie maakte daarna plaats voor een veel gevarieerder landschap.

GPSwalking.nlHet werd zelfs na Noord-Hollandse begrippen heuvelachtig. Een leuk gebied met een uitkijktoren en 2 klimwanden zorgde ervoor dat we hoog boven zeeniveau kwamen (+/- 32 meter) en daarmee was het uitzicht ook schitterend. En zo slingerde de route langzaam terug richting parkeerplaats waar ik ongeveer in het donker aankwam.  

Recreatiegebied Spaarnwoude
Recreatiegebied Spaarnwoude is een recreatiegebied in de Nederlandse provincie Noord-Holland, genoemd naar het dorp Spaarnwoude in de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Het gebied heeft een oppervlakte van 3000 hectare en wordt beheerd door het Recreatieschap Spaarnwoude, een bij gemeenschappelijke regeling ingesteld openbaar lichaam.

GPSwalking.nlHet grootste deel ligt in de gemeente Velsen, ten noordwesten van zijkanaal C, tussen Spaarndam en Velsen. Een kleiner deel (Houtrak) ligt in het zuidoosten, in de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Halfweg. Tot hetzelfde Recreatieschap behoort De Groene Weelde tussen Haarlem en Hoofddorp. Het wordt wel Spaarnwoude Zuid genoemd.

Recreatiegebied Spaarnwoude, sculptuur van Frans de Wit zonder titel
Tot de aanleg werd eind jaren zestig besloten als herbestemming van een stortplaats in het noordwestelijke deel, dat nog zichtbaar is door de heuvels in het landschap. De Zuid Spaarndammerpolder en polder Buitenhuizen maken deel uit van het gebied.

GPSwalking.nlIn het gebied zijn verschillende zwemplassen te vinden. Er zijn wandelgebieden, maar er is ook een skihelling en een klimwand (ontworpen door de Leidse beeldend kunstenaar Frans de Wit).

Velsen Valley, in het noordwestelijke deel van Spaarnwoude, is het evenemententerrein van de gemeente Velsen waar grote evenementen worden gehouden, onder meer Dance Valley en Dutch Valley. De outdoor editie van Awakenings en Latin Village wordt gehouden in Houtrak.

GPSwalking.nlOp 26 juli 2008 werd in Spaarnwoude een editie van het Pleasure Island festival gehouden, omdat de gemeente Amsterdam geen vergunning wilde geven. Op 6 en 7 september 2008 was het festival/recreatieterrein het terrein van de For your eyes only show van Gerard Joling.

Modelbouwvereniging "Het Y" heeft een clublokaal op het terrein. Ook wordt er één keer in de vier jaar de Haarlem Jamborette gehouden, een evenement voor scouts over de hele wereld.

Naast de recreatieve bestemming worden de gebieden Oostenbroek (Velsen Valley) en Buitenhuizen nog steeds bewoond door ongeveer 50 gezinnen.

GPSwalking.nlBij de start van de wandeling is er een insectentuin/Weertuin. Hier leer je het e.e.a over waarom de grondwaterstand zo belangrijk is. 

Dit is een grondwatermeter
De meter laat zien hoe diep het grondwater onder je voeten zit. De stand van het grondwater is niet altijd gelijk en kan morgen anders zijn dan vandaag.

Wat is grondwater
Overal in de bodem kom je grondwater tegen. Soms moet je diep graven en soms staat het zo hoog dat je natte voeten krijgt. In de zomer staat het grondwater lager dan in de winter. Dat komt omdat planten in de zomer water opzuigen. Het water verdampt via de bladeren van de planten. Het grondwater wordt in de winter weer aangevuld. Regen sijpelt dan door naar het grondwater.

GPSwalking.nlNederlandse bodem steeds droger
Voor 1960 stond het grondwater op veel plaatsen te hoog voor landbouw, woningbouw en wegen. Sinds die tijd hebben we in Nederland veel sloten uitgediept en krachtiger gemalen gebouwd om het water sneller af te voeren. Ook werd er steeds meer grondwater gebruikt om drinkwater van te maken.

Natuurgebieden weer natter
Vanaf 1990 worden maatregelen genomen om de verdroging van natuur tegen te gaan. Drinkwaterwinningen zijn verminderd en waterpeilen in sloten rond natuurgebieden zijn verhoogd. Dit vergt veel zorg en een lange adem want de natuur moet nat zijn maar kruipruimtes van woningen en akkers in de omgeving mogen juist niet nat worden.

GPSwalking.nlGewenste grondwaterstand
Op de meter is in het groen aangegeven wat de beste grondwaterstand is voor de planten en dieren die hier leven. Wanneer het grondwater langere tijd in het gele of rode deel van de meter staat, is dat te laag voor de natuur.

Door het dalen van de grondwaterstand verdroogt de natuur op steeds meer plaatsen. De natuur heeft voldoende grondwater nodig om te kunnen overleven.

Natuurgebieden weer natter
Vanaf 1990 worden maatregelen genomen om de verdroging van natuur tegen te gaan. Drinkwaterwinningen zijn verminderd en waterpeilen in sloten rond natuurgebieden zijn verhoogd. Dit vergt veel zorg en een lange adem want de natuur moet nat zijn maar kruipruimtes van woningen en akkers in de omgeving mogen juist niet nat worden.

GPSwalking.nlGewenste grondwaterstand
Op de meter is in het groen aangegeven wat de beste grondwaterstand is voor de planten en dieren die hier leven. Wanneer het grondwater langere tijd in het gele of rode deel van de meter staat, is dat te laag voor de natuur.

Deze Weertuin ligt in het deelgebied Buitenhuizen van het recreatiegebied Spaarnwoude. Vroeger was hier zee, maar rond 1870 is dit gebied ingepolderd. De bodem ligt op ongeveer 1,5 meter beneden zeeniveau (NAP) en bestaat uit zeer vruchtbare, oude zeeklei. Klei bestaat uit hele kleine deeltjes die het regenwater vasthouden voordat het in het grondwater wordt opgenomen. Planten leven van dit zogenaamde 'hangwater'. Hierdoor zijn ze minder afhankelijk van het grondwaterpeil.

GPSwalking.nlMaatregelen in Spaarnwoude
In deze polder is sprake van gebiedseigen water. Dat wil zeggen dat er geen water vanuit een ander gebied wordt ingelaten. Het regenwater zorgt voor verzoeting van het grondwater.

Het grondwater staat in contact met het water in de sloten. De brede vaart, rechts van de Weertuin, voert een teveel aan water af via een gemaal in Zijkanaal C.

Het Hoogheemraadschap van Rijnland zorgt voor het waterbeheer en streeft naar een waterpeil in de vaart van ongeveer 2,70 meter beneden NAP.

GPSwalking.nlGrondwaterpeil en natuur, landbouw en recreatie
Het gebied rond Boerderij Zorgvrij heeft naast een agrarische functie ook een recreatieve functie. Voor de boer is het van belang dat de weilanden niet te nat zijn.

De tractoren zakken in de natte weilanden gemakkelijk weg en de wortels van het gras gaan rotten. Ook recreanten hebben liever geen natte voeten. Dit heeft wel gevolgen voor de natuur. Planten die van vochtige weilanden houden, zoals echte koekoeksbloem en moerasrolklaver komen hier nauwelijks voor. Wel zie je de paardenbloem, boterbloem en akkerdistel.

GPSwalking.nlElzenbosje
In het bosje, links van de Weertuin, staan voornamelijk elzen. Elzen staan graag met hun wortels in het water. Het grondwaterpeil is daarom veel hoger dan in de Weertuin. Het gaat hier om 'kwelwater' dat uit de bodem omhoog wordt geperst.

In de winter staat het grondwater tot op het maaiveld, 's zomers er net onder. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de plantengroei. Vogels zoals de nachtegaal en zwartkop hoor je in het voorjaar regelmatig. Voor dit elzenbosje is het dus wel van belang dat het grondwater zo hoog mogelijk staat.

GPSwalking.nlOnderweg kom ik nog een beeld tegen. Gelukkig met een bordje met informatie. 

Frans de Wit: zonder titel gemaakt van corten-staal
1994: De beeldhouwer Frans de Wit (1942-Leiden-2004) noemde zijn werkplaats, hier op de hoek van de Genieweg en de Spaarndammerweg in Spaarnwoude, zijn buitenatelier. Hij heeft dit beeld zelf op deze plek geplaatst.

De roodbruine kleur van het materiaal contrasteert met de groene omgeving. Het beeld rijst omhoog en lijkt door het licht-donker effect, de subtiele lasnaden en de net iets gebogen contourlijnen te spelen met het materiaal en de zwaartekracht.

In de monumentale 'Klimwand en Schijf in Grofpuinheuvel' 330 meter verder naar het westen is zijn handschrift ook duidelijk terug te vinden.

GPSwalking.nlHet gebied rond de Uitzichtsheuvel is het mooiste gedeelte van deze wandeling. Vooral om het schitterende uitzicht wat je hebt over de omgeving. Kilometers kun je hier wegkijken.

Hier was het ook dat ik tegen de vele hekken liep die achtergebleven was na de Dance Valley van afgelopen weekend. Die festivallen staan helaas niet op de topografische kaart. En de tijdelijke hekken ook niet. 

Die hekken stonden werkelijk overal en waren heel stevig. Het heeft daarom heel wat struif gekost om de wandeling te kunnen vervolgen.  

GPSwalking.nlDan sta je op het hoogste punt, op ruim 32 meter boven de zeespiegel. Het laatste punt op deze wandeling lag op ongeveer 5 meter onder de zeespiegel. Dus het maximale hoogteverschil op deze wandeling is een krappe 40 meter. 

Een informatiebordje haalt de hele wereld erbij om uitleg over de hoogte van deze heuvel te geven. leuke informatie. 

Uitzichtheuvel
Het heuvelcomplex van Spaarnwoude is ontstaan uit de grofvuil-stortplaats waarin de afgelopen jaren zo'n 9.000.000 kubieke meter grofvuil is verwerkt.

GPSwalking.nlDoor de stortplaats af te dekken met een laag aarde en aan te kleden met beplanting en diverse recreatieve elementen is een gevarieerde recreatiegebied ontstaan. Het hoogste punt, de uitzichtheuvel waarop u nu staat, ligt ongeveer 32 meter boven zeeniveau. Vanaf deze kunstmatige berg is het omliggende landschap te overzien.

Vaalserberg
Neerlands hoogste punt ligt op de grens met onze zuider- en oosterburen. 323 meter boven zeeniveau lijkt heel wat, maar de Vaalserberg is slechts een molshoop in vergelijking met het hoogste punt ter wereld; er moeten plusminus 28 Vaalserbergen worden opgestapeld om de 8848 meter van de Mount Everest te evenaren. Ten opzichte van de uitzichtheuvel is de Vaalserberg tien keer zo hoor. 

GPSwalking.nlNieuwerkerk aan de IJssel
Zonder de eeuwenoude kennis en kunde van de Nederlandse dijkenbouwers zou hier het water zo'n zeven meter hoog staan. Met een ligging van 6,74 meter onder zeeniveau is Nieuwerkerk aan den Ijssel het diepste onvergraven punt van Nederland. Mochten de dijken het onverhoopt begeven dan heb je ongeveer een kwart uitzichtheuvel nodig om daar droge voeten te houden.

Mount Everest
Het hoogste punt op aarde is de Mount Everest; 8848 meter. Gelegen in het dak van de wereld, de Himalaya, op de grens van Nepal en Tibet, is deze berg 295 keer hoger dan de uitzichtheuvel.

GPSwalking.nlEen bezoekaar van de top van deze berg is in tegenstelling tot de uitzichtheuvel dan ook geen alledaagse bezigheid. Op de top zal je dan ook geen uitzichttoren aantreffen.

Dode Zee
De oever van de Dode Zee is het diepst liggende land op aarde. Met zo'n 394 meter onder de zeespiegel zijn pakweg dertien uitzichtheuvels of anderhalve Vaalserberg nodig om weer boven zeeniveau te komen.

394 meter onder zeeniveau is ongeveer 58 keer zo diep als het diepste punt van Nederland.

GPSwalking.nlMarianentrog
Het allerdiepste punt op aarde ligt in de Marianentrog, op de bodem van de oceaan. De trog is 11.521 meter diep. Hier past de hoogste berg ter wereld, de Mount Everest, bijna anderhalve keer in. Om boven water te komen zijn maar liefst 384 uitzichtheuvels nodig. 

Op het hoogste punt zijn er ook nog een aantal klimwanden. Eentje heeft een trap naar boven. Ook van dit hoogste punt kun je volop genieten van een schitterende uitzicht. Verschillende mensen waren aan het klimmen of aan het trainen. Een paar keer deze trap op en je hapt naar adem. 

Rond de tiende eeuw...
Ontstonden door ontginning van de moeras- of broeklanden ten oosten van Velsen laaggelegen weilanden en akkerlanden. Na de wording van het IJ en het Wijkermeer als uitlopers van de Zuiderzee, werd een deel van het gebied in 1220 ingedijkt door de aanleg van een lage dijk: de Velserdijk. Dit was het begin van de polder De Velserbroek.

GPSwalking.nlVoor de waterbeheersing werden in de dijk op verschillende punten duikersluisjes aangebracht. Op deze wijze kon met gebruikmaking van de getijbeweging water in- en uitgelaten worden. Bij noordooster stormen werden de Velserdijk en de latere Slaperdijk regelmatig overstroomd of doorgebroken.

Na de aanleg van het Noordzeekanaal en de droogmaking van het Wijkermeer tussen 1865 en 1876 verviel de getijbeweging. Langs de Velserdijk bleef wel open water in de vorm van een zijkanaal van het Noordzeekanaal naar Spaarndam: Zijkanaal B.

GPSwalking.nlHet waterniveau werd van toen af met een pomp, aangesloten op een verrijdbare locomobiel, op het gewenste peil gehouden. Een moeizame onderneming. De oude sluisjes raakten in verval.

De verbetering kwam in 1914 met de bouw van dit gemaal met machinistenwoning nabij de in 1829 vernieuwde Oostlaandersluis.

Het gemaalcomplex was zo ingericht, dat de polder De Velserbroek op militaire gronden onder water kon worden gezet als onderdeel van de "Stelling van Amsterdam". Na 66 jaar trouwe dienst werd het gemaal stilgelegd en nam in 1980 een nieuw gemaal aan de westzijde van de A9 de bemaling over. Het oude gemaal raakte in verval.

GPSwalking.nlIn 2004 werd de Stichting Gemaal De Velserbroek c.a. opgericht. Met steun van het Waterschap Groot-Haarlemmermeer kon een begin worden gemaakt met de restauratie van het gemaal en zijn unieke door een 1-cylinder dieselmotor aangedreven centrifugaal pomp met een vermogen van 25 pk. Deze kon 45m2/minuut pompen.

In 2006 zijn de vervallen sluisdeurtjes van de nabij gelegen Oostlaandersluis vervangen. Daarna zijn ook de Hadersluis en Westlaandersluis gerestaureerd.

Het laatste gedeelte gaan door het donkere Uilenpad. De zon is bijna onder en het wordt snel donker. Fotograferen is bijna onmogelijk geworden.  

GPSwalking.nlUilenpad
Het Uilenpad is een educatieve wandelroute door het bos. In 1974 is begonnen met de aanplant van dit bos. De plantvakken bestonden uit populieren, wilgen, essen, esdoorn en meidoorn. Nu Het bos wat ouder en gevarieerder wordt, biedt het nestgelegenheid voor vele zangvogels. Ook worden er regelmatig sporen gevonden van uilen, zoals prooiresten en uilenballen. Dat is de reden waarom dit stuk bos ook wel het Uilenbos wordt genoemd.

Door het bos slingert het Uilenpad, een route van ca. 1,5 kilometer lengte. Het pad is minder geschikt voor rolstoelen, buggy's en kinderwagens. Langs het pad valt er van alles te beleven.

GPSwalking.nlOok dit was weer een verrassende wandeling met de nodige hindernissen. Maar het hekwerk dat mij zo hinderde zal nu wel weg zijn.

Als u deze wandeling in de zomer wilt gaan lopen is het mogelijk handig om te weten wanneer de volgende Dance Valley is. In dat weekend is het hele gebied afgezet met hekken, en is er geen doorkomen aan.   

In ieder geval heb ik mogen genieten van mogelijk een bezoekje aan het hoogste punt van Noord-Holland. 

Geraadpleegde websites:

POI's

  • Artwork Frans de Wit N52.4487 E4.6770
  • Dance Valley N52.4481 E4.6738
  • Gemaal N52.4344 E4.6766
  • Insectentuin/Weertuin N52.4292 E4.6841
  • Klimmuur N52.4484 E4.6769
  • Klimmuur Spaarnwoude N52.4480 E4.6774
  • Kunstwerk N52.4432 E4.6892
  • Noordzeekanaal N52.4494 E4.6837
  • Onder de Platanen Pannenkoeken Restaurant N52.4297 E4.6847
  • Spaarnwoude N52.4426 E4.6770
  • Spaarnwoude Resort / Brasserie Het Buitenhuis N52.4358 E4.6772
  • Start/finish/parkeerplaats N52.4286 E4.6841
  • Uilenpad N52.4299 E4.6815
  • Uitkijkpunt N52.4477 E4.6811
  • Zijkanaal B N52.4434 E4.6864

 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.