Home
Home Over ons Workshops Links Reviews GPS info Gastenboek Contact Zoeken
  Aekingerzand GroteVeen Drents Friese Wold

Volg GPSwalking op Twitter



Korte beschrijving

Even een weekendje weg om te wandelen in Friesland. Bij Appelscha ligt het Drents Friese Wold, een geweldig verrassend natuurgebied met stuivende zandduinen, heide, bos mooie vennen en uitkijktorens. Heerlijk om te wandelen en laat je verrassen. Maar dit gebied leent zich voor veel meer tochten.
Naar het zuiden toe strekt dit bos zich uit tot aan Diever.

De wandeling hebben we uitgezet tijdens een vakantie bij Recreatiecentra Nederland (RCN) - www.rcn.nl - die hier in Appelscha een vakantiepark - Roggeberg bezitten. Het park bezit enkele GPS-en, waardoor het mogelijk is om tijdens een verblijf in een van de RCN-parken een GPS te lenen. Zo kunt je -tijdens een midweek of weekend - het gebruik van de GPS zelf uitproberen. Van harte aanbevolen. Heb je zelf een GPS, dan kun je hun wandeling uploaden. Heb je zelf een GPS, maar maak je geen gebruik van het park, dan kun je deze wandeling downloaden, waarbij we dan heel bewust het gedeelte over het park hebben weggelaten.

We hebben diverse wandelingen uitgezet in dit gebied. Een ervaren GPS-wandelaar zal vele varianten kunnen aanvullen of inkorten; er zijn vele mogelijkheden. Zowel voor parkeerplaatsen als combinaties van tracks. Maar wat je zeker niet mag missen zijn de stuivende zandduinen. Een prachtige natuur.


Routebeschrijving

Een GPS wandeling van 10 km bij Appelscha in het Friese Drents Wold.
Lengte: 10 km, in te korten tot 6 km of 5 km.
De weg bestaat uit goede zandpaden en zandwegen. Ze zijn goed begaanbaar, zelfs na flinke regen.
Echter in de duinen is geen pad meer of is het zeer zanderig en rul.
Onderweg is een beperkte horecagelegenheid. Let op.

De route kan in omgekeerde richting worden gevolgd.
Wel even de GPS goed instellen.

  De kenmerken
  startpunt Appelscha
  positie Friesland, Nederland. Co√∂rdinaten: N52.935571 E6.324316
  afstanden 10.0 km, 6 km, 6 km,
  type Bos/Hei/Vennen/Zandheuvels
  begaanbaarheid Rul zand
  scootmobiel Nee
  honden Aangelijnd
  horeca Niet aanwezig
  Datum wandeling 13-09-2010

  Langere beschrijving
 

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe starten de hoofdwandeling bij het Bezoekerscentrum van Staatsbosbeheer SBB en gaan vandaar uit door het bos naar de duinen.

Door het bos wordt de omgeving steeds kaler, heuvelachtiger. We gaan naar de heide en zandduinen van het Aekingerzand. Het zand stuift echt.

Zandduinen
In het Elsterien zo’n 300 000 jaar geleden heeft landijs de bodem gevormd, door zand, leem en ook grote keien af te zetten. De leem, afgezet door smeltwater is zeer geschikt voor het bakken van aardewerk.

Door het ijs werden zandwallen opgeworpen, waardoor de Veluwe en de Hondsrug zijn ontstaan.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSSmeltwater trok brede geulen van de rivierdalen door het kale landschap. 250 000 jaar geleden zijn al sporen van pre-Neanderthalers gevonden.

Na een warme periode volgt een kleine ijstijd tussen 120 000 tot 12 000 jr vC. De Noordzee is droog en in een toendraklimaat waaien heftige poolwinden dikke lagen stuifzand op tot metershoge duinen.

Daarna wordt het klimaat gematigder, de zeespiegel stijgt en de rivieren gaan rustiger stromen. Berk, grove den en jeneverbes houden het zand vast. Hazelaar, iep, linde en eik volgen later.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSRond 5000 vC komen de eerste bewoners als jagers en vissers. De bossen veranderen in oerbos, dat later in de natte gebieden zal verstikken en vervenen.

Door het afbranden van het bos ontstaat akkerland, later weer begroeid met heide. Die wordt gebruikt voor bemesting van de akkers tot de moderne tijd, waar kunstmest het afplaggen van de heide vervangt.

De kaalslag op de heide zorgt weer voor zandverstuivingen, die worden vastgelegd door er dennen op te planten. Tegenwoordig herstellen we dat landschap weer tot de oorspronkelijke zandduinen van 120 000 jaar geleden.

De zandduinen leven weer en stuiven al bij weinig wind. Om de duinen in stand te houden zijn omringende bossen gerooid om de wind vrij spel te geven.
We zagen op enige afstand al enkele grazers, maar na de heuvels zien we schapen en lammeren die komen drinken bij een ven. Een vertederend schouwspel.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet Drenthsche heideschaap
De schapen helpen weer een handje bij het beheer van die heide in het Drents-Friese Wold, geheel in stijl met vroeger. Zo tot halverwege de vorige eeuw liepen overal in Drenthe en aangrenzend Friesland schaapskudden op de heide.

De kudden hielden de heide vitaal en kort. De schapen zorgden niet alleen voor vlees en wol, maar vooral voor de broodnodige mest waarmee de vruchtbaarheid van de akkers op peil bleef. Ook nu weer zorgen de schapen, samen met runderen die binnen het raster lopen, voor een vitale heide waar ruimte is voor tal van bijzondere planten en dieren.

We steken de weg het parkeerterrein en de weg over en lopen rond de grote plas, waar in de zomer volop zal worden gezwommen, maar nu met moeten we de hagel met de paraplu tegenhouden.

Lammeren
Staatsbosbeheer waarschuwt bezoekers: “Geachte bezoeker, welkom in het Aekingerzand. De lammetjes zijn er al weer. Laat ze rustig liggen als u één alleen ziet. Neem ze niet mee omdat ze zielig zijn. Ook niet als het lijkt, dat hij zijn moeder kwijt is. Dat is bijna nooit het geval, het moederschaap is nooit ver weg.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVanzelfsprekend hebt u ook de hond aan de lijn, zodat er geen ongelukken kunnen gebeuren (ook voor de broedvogels).”

Wij passeren een ooi dat ligt te bevallen. Geheel op natuurlijke wijze…. Toch hopen we dat dit kwetsbaar dier niet schikt van de – zelfs aangelijnde – honden.

Even verder passeren we een prachtig ven. Daarna zien we heel overheersend in de duinen de tweede uitkijktoren van deze wandeling staan. We gaan naar boven om te genieten van het mooie uitzicht ….

Vennen
In de bossen liggen allerlei vennen en kleine heidecomplexen verspreid, het Snoekveen, de Ganzenpoel, het Groote Veen en de Gouden Ploeg. Deze kleine terreinen zorgen voor afwisseling in het bos en herbergen veel planten en dieren van voedselarme omstandigheden, zoals dopheide, zonnedauw en adder.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVoor de oorsprong van veel vennen moeten we ver in de tijd terug. De basis voor dit landschap is gelegd in de ijstijden.

Het ijs schoof keien en leem naar onze streken. Later voerden water en wind een dik zandpakket aan. Hier en daar ontstonden vennen en plassen door stagnerend smeltwater.

De Grenspoel, de Ganzenpoel en De Gouden Ploeg zijn hier voorbeelden van. In de lage delen groeide een dik veenpakket zoals in het Groote Veen.

Uitkijktoren Aekingerzand
De uitkijktoren in het Aekingerzand van Staatsbosbeheer is zowel te fiets als te voet te bereiken. Op een hoog punt gelegen kan met vanaf dit punt een groot deel van het grootse stuifzandgebied overzien, en het natuurontwikkelingsgebied van het beekdal van de Vledder Aa. De toren is in 1995 gebouwd door leerlingen van het Bijzonder Jeugdwerk Aekinga uit Appelscha. Het larikshout is uit eigen boswachterij en door de bosbouwers en bewerkers aangeleverd. De toren is 10 meter hoog.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSNa het mooie uitzicht trekken we langs de zandheuvels verder tot aan het bos. In het bos komen we een vrachtwagen met aanhanger tegen, die het presteert om op de smalle boswegen te keren..

Bosbouw en bosbeheer
De beheerders streven ernaar de bossen in het Drents-Friese Wold een meer natuurlijk karakter te geven. In plaats van productiebos zal nu weer meer variatie in soorten en ouderdom ontstaan. Karakteristieke Nederlandse loofbomen zoals zomereik en beuk zullen zich hier weer kunnen ontwikkelen. Op de voor ons land typische boomsoorten als zomereik leven wel tot 300 insectensoorten, op een amerikaanse eik zijn dat maar 20. Zo profiteren vooral de kleine bosbewoners van het beheer.

Met motorzaag en andere machines maken de beheerders ruimte voor inheemse bomen zodat die zich tot woudreus kunnen ontwikkelen. Zonlicht op de bosbodem zal allerlei planten laten kiemen. De beheerders dempen de diepe sloten en greppels in de bossen, zodat de waterhuishouding zich kan herstellen.

In sommige delen zullen zich natte moerasbossen ontwikkelen. Ook naastliggende heide- en veengebieden hebben baat bij de waterstandverhoging. En het geleverde bos levert inkomen voor het onderhoud van de natuur.

We steken voorzichtig de grote weg over en gaan nu door het bos richting Appelscha. Een molshoop lijkt niet bijzonder, maar die wij zien is wit. Langs een stuifzandheuvel gaan we tot over een parkeerterrein en komen langs de vernieuwde uitkijktoren.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWitte Molshoop
Als we molhopen zien zijn deze donker tot zwart van kleur. Maar deze is wit. Waarom? Het oorspronkelijk door landijs aangevoerde zand komt van fijngemalen rotsen en steen uit Scandinavië. Die kleur is wit tot grijs. Door wind aangevoerd zand uit westelijke richting bevat meer ijzer en is bruinig van kleur.

Als planten groeien dan spreiden de wortels zich uit in de bodem, bladeren vallen, verrotten en worden vermengd met het zand. De zandkorrels worden daardoor zwart gekleurd. Die humus van rotte planten zijn weer een voedingsbodem voor de planten, maar ook voor wormen en andere ondergronds insecten, voedsel voor de mol. Duwt een mol dit zand omhoog, dan zien we de bekende zwarte molhoop. Maar soms ligt er bij het stuifzand zo hoog aan de oppervlakte en is zo weinig met humus vermengd, dat het oorspronkelijke schone zand omhoog gedrukt wordt.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe Stellingwerven
De streek tussen Friesland en Drenthe heet de Stellingwerven. Al in de oude steentijd was hier bewoning en de Tjongercultuur is zelfs vernoemd naar de hier stromende rivier de Tjonger.

Rond 1310 maakten de Stellingwerven zich los van de landheer van Drenthe , de bisschop van Utrecht, en ging als vrijheid verder tot 1504 toen ze onder Fries gezag kwamen.

De oude dorpen zijn esdorpen. Woongemeenschappen, met akkers daaromheen, die vruchtbaar gemaakt werden met heideplaggen en mest van het vee, de bolle akkers. De verstuivende zandduinen vormden een bedreiging voor deze akkers en dus werd besloten om de kale zandduinen te beplanten met grove den, een boom die goed gedijt op de zandgrond.

Geraadpleegde websites:

POI’s:

  • Het Bezoekerscentrum Staatsbosbeheer
  • Zandduinen
  • Het Drenthsche heideschaap
  • Lammeren
  • Vennen
  • Uitkijktoren Aekingerzand
  • Bosbouw en bosbeheer
  • De Stellingwerven

 
 

Helaas zijn er nog geen reacties beschikbaar. We willen u van harte uitnodigen om een reactie te plaatsen. Klik op de blauwe knop "Toevoegen" om een nieuwe reactie te plaatsen.