Mookerheide

Korte beschrijving

Eerst zouden Rob en ik op onze gezamenlijke maandelijkse zondagse wandeling deze route gaan lopen. Maar de eerste zondag van augustus 2009 was vooral regenachtig en dan is het niet fijn op te wandelen. Een paar dagen later werden zomerse temperaturen voorspeld. Daarom werd het een paar dagen later. Met 25 graden en een heerlijke zonnetje om me te vergezellen op een heerlijke wandeling door een gebied waar ik zelf nog nooit geweest was.

De Mookerheide ligt tussen Molenhoek, Mook en Groesbeek in. Werkelijk een schitterend gebied om door heen te wandelen. Neem daar wel je tijd voor want er is veel te zien en te lezen.


Kenmerken

Startpunt: Groesbeek
Startlocatie: Gelderland, Nederland
Coördinaten N51.763700 E5.906429
Afstanden: 29, 16, 15 km
Type: Bos, Open
Begaanbaar: Erg drassig
Scootmobiel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Bij start
Gelopen op: 13-09-2010

Route informatie

Een GPS wandeling van 29 km bij Groesbeek/Mook.
Er zijn verkorte versies van 16 en 15 km van deze wandeling beschikbaar.
Ook is ook een WPT en RTE file beschikbaar.
Neem voldoende water en eten mee voor onderweg. Goed eten en drinken is een must. Overigens geldt dat ook als je in de winter gaat lopen. Je houdt het gewoon langer vol.
Gezien het terrein zijn goede wandelschoenen een noodzaak. Er zitten nogal wat steile klimmen in verwerkt.
De route kan links- en rechtsom worden gelopen.
Gezien het bergachtige terrein is de wandeling helaas niet geschikt voor rolstoelers.
Ik heb een tweetal verkortingen van 15 en 16 km gemaakt waardoor je de wandeling in twee keer kunt doen.
De verkortingen starten en eindigen dan wel op het Raadhuisplein in Mook.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


Als startlocatie had ik ’t Zwaantje in Mook uitgekozen. Op het parkeerterrein staat ook een informatie bord met vaste uit gezette routes. Deze zijn 6 en 5,5, km lang en voeren u langs mooie plekjes. Dus mocht U geen GPS hebben dan is het nog altijd mogelijk om het gebied te verkennen. Gaande weg de wandeling kom ik voldoende alternatieve parkeer plaatsen tegen zodat U op veel plaatsen kunt starten.

Om u een idee te geven van de wandeling ziet u hieronder het hoogteprofiel. Geen vlakke wandeling.

Ik ben de wandeling linksom gestart. Nog maar net de eerste meters gemaakt komen we de eerste bezienswaardigheid tegen.

Herberg Restaurant ‘t-Zwaantje  Groesbeekseweg 106   6585 KH Mook    
Tel: 024 696 14 34   mob: 06-52310154    fax: 024-6962060                 
email:
[email protected]    Website: www.t-zwaantje.nl

Openingstijden:
Zomerperiode: Maandag gesloten. Dagelijks geopend vanaf 10:00 uur.
Winterperiode:  Maandag gesloten. Dagelijks geopend vanaf 11:00 uur.      


GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWaterput Bisselt
Deze put werd in 1913 gebouwd in opdracht van het gemeentebestuur van Mook en Middelaar. Een deel van de kosten werd gedragen door inwoners van de Bisselt. Mook en Groesbeek.

Tot 1945 was dit de enige drinkwatervoorziening voor de bewoners van de Bisselt. De oorspronkelijke overkapping met het draaimechanisme is door oorlogshandelingen vernield. Sindsdien is de put niet meer in gebruik geweest. In 1996 werd de put gerestaureerd en tot de oorspronkelijke diepte van 57 meter schoongemaakt.

De eerste kilometers zijn redelijk vlak en loop je door het bos. Het is nog niet warm en het viel mij op dat er veel mierennesten zijn en die waren aardig groot.

Na de eerste heuveltjes wordt je getrakteerd op het eerste vergezicht ik kijk hier uit over de Mookerheide. De GPS geeft aan dat ik links moet en dat doe ik dan ook. Ik weet dat ik later over de Mookerheide zal lopen. Verderop in het verslag kom ik hier op terug. Maar ik wilde U deze foto niet onthouden. En als je dan denkt dat we hier de afgelopen regenachtige zondag hadden gestaan was de foto zeker niet zo mooi als nu wel het geval is.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSMooi dat we een GPS bij hebben. Want dan kunnen we lekker van de eigen gemaakte route afwijken. Zeker als we paadjes zien die er mooier bij liggen dan waar ik eigenlijk had willen lopen.

Ik loop langs wat akkervelden en op de rand daarvan staan nogal wat zonnebloemen. En ze staan ook allemaal gericht op de zon. Toch maar eens even wat meer informatie over de zonnebloem opzoeken.

De Zonnebloem
Kenmerken: De bloem wordt gemakkelijk gekweekt uit een pit die in de tuin geplant kan worden. De zonnebloem groeit op elke goed gedraineerde leemsoort.

Bloem: Het bloemhoofd kan wel een diameter hebben tot 30 cm. Onvolwassen zonnebloemen waarvan de bloemknop nog niet geopend is, vertonen heliotropisme: overdag draait de bloemknop op zonnige dagen mee met de zon van oost naar west. 's Nachts keert de bloemknop terug naar de oostelijke stand. Deze dagelijkse beweging wordt bewerkstelligd door een flexibel segment van de stengel onder de bloemknop, de pulvinus.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSTegen de tijd dat de bloem begint te openen verstijft de pulvinus, in de oostelijke stand. Daardoor wijzen bloeiende zonnebloemen de hele dag naar het oosten, terwijl hun heliotropisme al voorbij is.

Tegenwoordig bestaat er een kweekvorm met een hangend hoofd (zie foto), die aantrekkelijk is voor boeren omdat de bloemen minder beschadigd worden door vogels en vuil vanuit de lucht. De zonnebloem bloeit van juli tot oktober.

Stengel en blad: De stengel is dik en harig. Het merg heeft een grote cellulaire dichtheid. Als de stengel wordt gedroogd, wordt deze hard en is te gebruiken als brandstof. De bladeren zijn groot, ruw en gekarteld. Ze zijn hartvormig en hebben opvallende nerven.

Oorsprong: Zonnebloemen komen oorspronkelijk uit Noord- en Zuid-Amerika en zijn gedomesticeerd rond 1000 v. Chr. De Inca's[bron?] vereerden de zonnebloemen als beeld van hun zonnegod. In 1530 werd de zonnebloem door Spaanse zeelieden naar Europa gebracht.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSCulinair: Zonnebloemen worden gekweekt voor de zonnebloemolie, die veel gebruikt wordt in de keuken en als basis voor allerlei andere producten waarin plantaardige olie wordt verwerkt. Hij bevat veel onverzadigde vetzuren en is goed bestand tegen hitte en kan daarom voor het frituren gebruikt worden. Zonnebloemolie bevat linolzuur, hetgeen het cholesterolgehalte in het bloed verlaagt.

De zaden kunnen worden gepeld en gegeten als tussendoortje. Ook kunnen de zaden worden geroosterd in olie en daarna in het geheel worden gegeten. Ontkiemende zaden met een uitloop van ongeveer 6 millimeter, kunnen worden toegevoegd aan salades of sandwiches. Zaden met een langere uitloop smaken bitter. Bloemknoppen kunnen rauw worden gegeten of worden gestoomd en gegeten als artisjokken.

Dat we weer in een bijzonder gebied lopen blijkt wel aan de monumenten die hier zijn ter nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog. Er is zelfs een route gemaakt die je langs deze monumenten leidt. Ik kom er een aantal tegen tijdens deze wandeling. Voordat je bij deze steen komt staat er een groot bord bij een fietsknooppunt. De tekst heeft ook hiermee te maken.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSKlein Amerika
Het open, glooiende terrein waar u zich nu bevindt, wordt Klein Amerika genoemd. Het diende als landingsterrein voor de 82nd Airborne Division tijdens Operatie Market Garden. Op 17 september 1944 zweefden hier duizenden soldaten van de Amerikaanse 82nd Airborne Division en die van het Engelse 505th Parachute Infantry Regiment aan hun groen gevlekte parachutes naar beneden. Onder hen was ook de beroemde Amerikaanse generaal James Gavin. Een dag later landden tientallen Waco-zweefvliegtuigen die nog eens duizenden manschappen en allerhande materiaal aanvoerden. Als herinnering aan de luchtlandingen is bij Klein Amerika een oorlogsmonument opgericht. Daarop wordt ook het 1e Canadese Leger van Generaal Crerar vermeld, dat hier in de winter van 1944-1945 gelegerd was. In februari 1945 voerde Crerar een legermacht aan van ruim 450.000 soldaten tijdens het begin van Operatie Veritable, die tot doel had het gebied tot aan de Rijn te veroveren en zo het einde van de oorlog te bespoedigen.

De prachtige landelijke omgeving van Groesbeek kan met recht 'een weldaad voor de ogen' genoemd worden. Glooiende heuvels, bedekt met diepgroene bossen die prachtige doorkijkjes bieden op wijde verten. En de uitgestrekte boomgaarden zorgen, zeker in de zomer, voor een on-Nederlands beeld. Het Groesbeeks landschap heeft zijn ontstaan te danken aan een stuwwal die in de voorlaatste ijstijd door Scandinavisch gletsjers werd opgeduwd. Ondanks de na die tijd opgetreden erosie en afvlakking heeft de stuwwal hier en daar nog een hoogte van meer dan 90 meter boven NAP.

De vele fruit- en akkerbouwproducten van eigen bodem kunt u kopen op een van de boerderijwinkels in de buurt. De grond in Groesbeek blijkt uitermate geschikt voor wijnbouw.

Groesbeek beschikt dan ook over een toenemend aantal wijngaarden, gelegen op de fraaie hellingen. Hier groeien nieuwe hybride druivenrassen, die geschikt zijn voor ons Nederlandse klimaat.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSEen rondleiding in een biologische wijngaard - inclusief het proeven van de zuiver biologische wijnen - behoort tot de mogelijkheden. Biologische wijn wordt onder ander gemaakt bij Wijnhoeve de Colonjes. Verschillende wijnen van deze hoeve hebben belangrijke prijzen gewonnen.

Niet veel verder van het vorige monument komt U alweer het volgende tegen. Ik neem even de tijd om het allemaal te bekijken en te lezen. Het monument herinnert U aan wat er zich hier heeft afgepeeld. Ik vond het een zeer mooi monument. Langs het monument heeft u een schitterend uitzicht.

Op de linker zijde staat:
Bezoeker heb als de bevrijders uw leven veil, waar mensen in nood verkeren.
Op de rechterzijde staat:
Bezoeker waak over al dat U heilig is.

Glooiend landschap dat is het hier zeker. Zoals je op de foto goed kunt zien aan het hekwerk met de kraaien er bovenop. Ik nader de Sint Jansberg. Er staat me nogal wat klimwerk te wachten zo blijkt achteraf. Maar het is zeker de moeite waard om de berg te bewandelen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSSint-Jansberg
Tijdens de laatste ijstijden vormden gletsjers de heuvels en dalen, waaronder de Sint-Jansberg en het Zevendal. De Sint-Jansberg staat bekend om zijn hellingbossen en prachtige uitzichten vanaf de Kiekberg (79 m) en Sint-Maartensberg (67 m). Af en toe wordt in dit gebied de ijsvogel nog waargenomen.

De Sint-Jansberg is bij uitstek een dassengebied. De das is in Nederland zeldzaam geworden. Om de das goede kansen te geven worden roggeakkers in stand gehouden en houtwallen hersteld en behouden.

De Sint-Jansberg is een natuurgebied en voormalig landgoed gelegen bij Plasmolen en Milsbeek in Noord-Limburg.

De Sint-Jansberg verbindt de Mookerheide met het Duitse Reichswald en grenst in het oosten aan de gemeente Groesbeek en wordt in het westen begrensd door de N271. Het gebied is een stuwwal ontstaan in de voorlaatste ijstijd. De Jansberg is de enige plek in Nederland waar de ligging van een gletsjertong uit de Riss IJstijd is vastgesteld. Het gebied is een eindmorene en maakt deel uit van het gebied wat vroeger het Ketelwald was. Sinds 1970 is het voormalig landgoed onder beheer van Natuurmonumenten.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBronbeek bij de Sint Jansberg
Het gebied kenmerkt zich door beboste hellingen en vele beekjes. Ook zijn er enkele moerasgebieden (De Geuldert, De Diepen en het Koningsven) aan de voet van de Jansberg. De twee hoogste hellingen zijn de Kiekberg (77 meter) en de Sint-Maartensberg (66 meter).

Enkele vlakke stukken zijn in gebruik voor de landbouw. Bij Plasmolen ligt een kleine stuwdam en staat de bovenste Plasmolen, een oude watermolen. De Jansberg is ongeveer 250 hectare groot.

Op de Jansberg zijn restanten van een Romeinse villa gevonden. Ook loopt het Pieterpad langs het gebied. Delen van het gebied zijn niet toegankelijk omdat zich daar dassenburchten bevinden. Bron: http://nl.wikipedia.org.

Zoals ik in het begin al aangaf zou ik terug komen op de Mookerheide. Het gaat vanaf hier weer even naar boven en daar wachten ons weer prachtige vergezichten over de Mookerheide.

De Mookerheide wordt begraasd door schapen en Schotse Hooglanders. Je hebt zelfs een blik op de Maas. Sterker nog je hebt een 360 graden panorama uitzicht.

De Mookerheide of Mookerhei
Is een bos- en heidegebied ten oosten van Mook in de provincie Limburg.
Op de Mookerheide vond in 1574 de Slag op de Mookerheide plaats. Lodewijk van Nassau en Hendrik van Nassau, twee jongere broers van Willem van Oranje, vochten hier tijdens de Tachtigjarige Oorlog tegen de Spanjaarden. Het bosgebied tussen Nijmegen en Mook was vroeger een grote heide, die in zijn geheel de Mookerheide werd genoemd. Ter hoogte van Molenhoek is de Heumense Schans nog terug te zien in het landschap. Natuurmonumenten bezit in de Mookerheide een gebied van 235 ha.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSFrederik Hendrik van Oranje verzamelde zijn troepen op de Mookerheide in 1629, om van daar uit te vertrekken naar 's-Hertogenbosch. Een paar dagen na zijn vertrek van de heide begon hij het Beleg van 's-Hertogenbosch.

Ook in de Tweede Wereldoorlog is op deze heide flink gevochten. De verschillende kraters die de heide nog rijk is, zijn kraters van bominslagen.
Het overgrote gebied is nu een enorm bosgebied. Door dit bosgebied loopt de Maaslijn, de spoorlijn van Nijmegen naar Blerick. In het bosgebied is ook de aftakking van Nijmegen naar Kleve, maar deze spoorlijn wordt niet meer gebruikt. Ook is er een vliegveld voor zweefvliegtuigen.

Het gebied zelf is een heuvellandschap, welke is ontstaan in de IJstijd. Door smeltwater is veel zand weggespoeld, waardoor het hoogteverschil goed zichtbaar is.

De GPS gaf aan dat we rechtdoor moesten. Echter liep ik tegen een hek aan met een slot. Nee, dit gaan we niet doen. Dan maar een stukje om lopen. Het is geen straf.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSSchotste Hooglanders
Ik hoopte al dat ik ze zou tegen komen. Ze hebben de schaduw op gezocht. Schijnbaar hebben last van de warmte. Deze Hooglanders grazen hier het hele jaar door.

Ik had hier toch wel even een uitdaging. Ze lagen namelijk vlakbij de uitgang die ik wilde hebben. Voorzichtig loop ik naar de uitgang en wordt door één van Hooglanders nauwlettend in de gaten gehouden. De anderen blijven lekker rustig liggen. En ik heb weer mooie foto’s kunnen maken.

We komen voor even uit de natuur. Tijdens het maken van de route thuis wilde ik een klein stukje langs de maas lopen. Mijn oog valt op de begraafplaats voor gesneuvelde militairen uit de Tweede Wereldoorlog. Hier liggen 322 militairen begraven.

Liberation Route
Ook is hier weer zo’n gedenksteen die deel uit maakt van de Liberation Route.
op de site http://www.liberationroute.com. Er is veel meer informatie te vinden over deze bijzonder route. Ook zijn er luisterplekken waarbij U via de telefoon of mp3 speler kunt horen wat zich op de diverse plekken heeft afgespeeld. Je ervaart het verleden in een hedendaags jasje. Iets verderop wordt U verteld over het Airborne pad. Mocht U een interessante wandeling willen maken dan is deze wellicht een optie om te lopen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSAIRBORNEPAD MARKET GARDEN
Op 17 september 1944 startte de operatie Market Garden, die de bevrijding zou brengen voor het zuiden van Nederland. De strategie van de Britse veldmaarschalk Montgomery steunde op twee pijlers: de verovering van acht belangrijke bruggen tussen de Belgische grens en Arnhem, waarvoor het Eerste Geallieerde Luchtlandingsleger werd ingezet, en een aanval vanuit België door grondtroepen van het Britse Tweede Leger in de richting van het IJsselmeer. De bruggen lagen bij Son, Sint-Oedenrode, Veghel, Grave, Heumen, Nijmegen, Oosterbeek en Arnhem.

Er werden in totaal 20.000 parachutisten gedropt. Met zweefvliegtuigen werden nog eens bijna 14.000 militairen ingevlogen. De Slag om Arnhem maakte deel uit van operatie Market Garden. Dit recreatieve wandelpad volgt de route van de bevrijdingslegers en brengt de wandelaar op plaatsen die van belang zijn geweest tijdens deze operatie. ’Zij zetten hun leven in voor onze vrijheid. Dat zij nooit worden vergeten’.

Een klein stukje nog en dan zijn we bij de Maas. Overigens is de parkeerplaats voor de Kerk een prima start plaats om deze wandeling te starten. Maar de kerk blijkt toch ook wel bijzonder te zijn. Fijn voor mij en u hangt er een plaquette tegen de muur.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSPAROCHIEKERK 'St Antonius Abt’
In de dertiende eeuw werd op deze plaats een schuurkerk gebouwd, die ongeveer de breedte had van de huidige toren. In de loop van de veertiende eeuw werd een mergelstenen priesterkoor aangebouwd, in het begin van de vijftiende eeuw gevolgd door de toevoeging van kleine zijbeuken. De bakstenen toren is vermoedelijk ook in de vijftiende eeuw gebouwd.

Tijdens de Slag op de Mookerheide in 1574 en bij brandstichting door de Fransen in 1675 werd het gebouw ernstig beschadigd. In 1910 werd de kerk uitgebreid met twee grote zijbeuken en kreeg daardoor de vorm van een Grieks kruis. Toen is ook een houten gepolychromeerd gewelf aangebracht.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSMaasboulevard in Mook. Dit is een erg mooi plekje om even uit te rusten en naar de vele plezierbootjes te kijken die aan je voorbij varen. Het is er gezellig druk. Je kunt hier ook met auto komen.

Ook staan er verschillende kunstwerken om het allemaal aantrekkelijker te maken. Ik blijf er even zitten om wat uit te rusten. Na een kwartiertje weer verder want ik moet nog een aantal kilometers voordat ik bij het beginpunt ben.

Mook uitlopende naar de bossen ben ik al weer blij een GPS bij me te hebben. Ik volg getrouw mijn eigen route totdat ik een icoontje zie van een camera. Gelijk gedacht van oké er moet dus iets interessants te zien zijn. Ik besluit in plaats van rechtdoor naar rechts te gaan. Het gaat omhoog en daar blijkt dat ik aangekomen ben bij de Mooker schans. En staat ook een toren. Vanuit de toren heb ik deze foto gemaakt. Ook hier kun je 360 graden rond kijken.

Op de voorgrond een informatiepaneel waar het nodige uitgelegd wordt over de plaats waar we nu staan.

Een historisch verdedigingswerk
U staat hier bij de Mookerschans, een van de twee aarden verdedigingswerken op de stuwwal tussen Nijmegen en Mook. Vermoedelijk zijn de schansen in de tweede helft van de 17de eeuw aangelegd, toen ons land onder stadhouder Willem III een turbulente tijd doormaakte. Of ze werkelijk zijn gebruikt, is niet bekend.

De Mookerschans en de noordelijker gelegen Heumense Schans hebben niets te maken met de beroemde Slag op de Mookerheide die in 1574 plaatsvond. Mogelijk hoorden de schansen bij een of meer verdedigingslinies, die ter beveiliging van militaire kampementen waren opgeworpen in het open veld. Vanaf de schansen op de hooggelegen Mookerheide had men destijds een vrij uitzicht op het Maasdal. De Mookerschans heeft een beschermde status als rijksmonument en is in 1990 in opdracht van de gemeente Mook en Middelaar op conserverende wijze gerestaureerd. Hoe de schans er precies heeft uitgezien, weten we niet. Delen van de wallen en droge grachten zijn nog wel herkenbaar in het terrein.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBos en heide
Ooit lag er een groot oerbos op de stuwwal, maar al in de middeleeuwen was dit door houtkap en roofbouw verdwenen. Lange tijd bestond het gebied uit uitgestrekte heidevelden, totdat in de 19de eeuw de woeste gronden werden ontgonnen en omgezet in productiebos. Van de oorspronkelijke Mookerheide bleven een klein deel ten zuidoosten van Mook en enkele verspreid liggende heidegebiedjes over.

Wallen en grachten
De schans bestaat uit wallen en (droge) grachten. Deze zijn nog steeds in het terrein herkenbaar. De aarden wallen waren bekleed met plaggen voor meer stevigheid. Aan de buitenzijde van de wallen lag een mansdiepe, droge gracht. Ook aan de binnenzijde was een ondiepe gracht gegraven, zodat men beter beschermd was achter de lage wallen.
Op de tekening hiernaast is de vermoedelijke ingang van de schans met twee rode lijnen weergegeven. Tegenover de ingang lag waarschijnlijk een wal of borstwering (rode rechthoek) van waarachter de ingang kon worden verdedigd.

Meer ruimte voor heide
Het stukje heide bij de Mookerschans is een van de weinige restanten van de uitgestrekte Mookerheide die vroeger een groot deel van de stuwwal bedekte. De overgebleven heidevelden zijn klein en van elkaar geïsoleerd. Bovendien dreigen grassen, struiken en bomen de nog aanwezige heide te verdringen. Dat is nadelig voor de planten en dieren die thuishoren op de heide.

Vooral kwetsbare soorten als de zand hagedis, hazelworm, gladde slang en de blauw vleugelsprinkhaan gaan achteruit door het verdwijnen van hun leefgebied.

In de komende jaren voert Natuurmonumenten daarom in samenwerking met andere terreineigenaren op de stuwwal een heide herstel project uit. Heidevelden worden vergroot, bos randen uitgedund en tussen de gebieden worden verbindingszones aangelegd. Via brede zand stroken en open plekken in het bos kunnen de typische heidebewoners zich dan van het ene naar het andere heideveld verplaatsen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe komen in een ander gebied en wel de Heumense Schans. En ook hier moeten we even de trap op om boven te komen. Eenmaal boven wachten je weer prachtige vergezichten om van te genieten. Ook hier wordt u geïnformeerd over het gebied wat u bewandeld. Wij onthouden u de informatie natuurlijk niet.

Een historisch verdedigingswerk; De Heumense Schans
U staat hier bij de Heumense Schans, een van de twee verdedigingswerken op de stuwwal tussen Nijmegen en Mook De schans heeft de opmerkelijke vorm van een vijfpuntige ster. Meestal had dit type schans vier, zes of acht punten: deze was eenvoudiger aan te leggen en beter te verdedigen. In de geschiedenis van de vestingbouw geldt deze 'Sterrenschans' daarom als een zeldzaamheid.

Vermoedelijk zijn de Heumense Schans en de zuidelijker gelegen Mookerschans in de tweede helft van de 17de eeuw aangelegd, toen ons land onder stadhouder Willem III een turbulente tijd doormaakte. Ze hebben dus niets te maken met de bekende Slag op de Mookerheide uit 1574. Mogelijk hoorden ze bij een of meer verdedigingslinies, die ter beveiliging van militaire kampementen waren opgeworpen in het open veld. Vanaf de hooggelegen schansen had men destijds een vrij uitzicht op het Maasdal. Of ze werkelijk dienst hebben gedaan, is niet bekend. De Heumense Schans is een rijksmonument.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWeer een oorlogmonument?. Nee deze keer niet. Hoewel het uiterlijk wellicht anders doet vermoeden. Dit een monument ter nagedachtenis aan W.A.M. Westerouen van Meeteren. Hij is directeur geweest van de Toeristenbond.

Op de plaquette staat het volgende:
Talloze leden leerde hij de natuur kennen en lief hebben door zijn organisatie van tochten op velerlei gebied met dit reservaat eren zij blijven zijn nagedachtenis.

Ik hoor een trein. Je kunt dus ook met het openbaar vervoer komen en je wandeling starten vanaf het station Mook Molenhoek. Kijk even op site van de NS voor de vertrek en aankomsttijden. Op de voorgrond het station en op de achtergrond de kerk van Molenhoek. Tijdens deze wandeling komen we niet in Molenhoek zelf. Toch heb ik op wikipedia het nodige kunnen vinden.

Molenhoek (Limburgs: De Meulenhoek)
Is een Nederlands dorp ten zuiden van de stad Nijmegen. Bijzonder aan dit dorp is dat de provinciegrens tussen Limburg en Gelderland door het dorp loopt: het ligt grotendeels in de gemeente Mook en Middelaar (Limburg) en gedeeltelijk in de gemeente Heumen (Gelderland). Op 1 januari 2005 woonden er 3659 mensen in het Limburgse deel. Helemaal uniek is deze situatie niet in Nederland. Diefdijk is een gehucht dat in de provincies Gelderland, Utrecht (provincie) en Zuid-Holland tegelijkertijd ligt.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSOnder de faciliteiten in Molenhoek bevinden zich een winkelcentrum, een dorpshuis, een jeugdhonk, een skibaan, een golfbaan, tennisbanen, een basisschool, een VMBO-vestiging van het Kandinsky College en een Rooms-Katholieke kerk. Molenhoek staat onder andere bekend om haar relatief hechte gemeenschap. Carnaval en de kermis ('Molenhoekdag' genaamd) worden ieder jaar drukbezocht door de inwoners van Molenhoek.

Omdat Molenhoek in het meest noordelijk puntje van Limburg ligt wordt het ook wel De poort van Limburg genoemd. In het naastgelegen dorp, Mook, bevindt zich een café met dezelfde naam.

Naast een Van der Valk vestiging heeft het dorp ook bekendheid verworven vanwege een tweetal erotiekclubs die zich aan de doorgaande weg bevinden. Overigens bevindt zich van deze erotiekclubs slechts één daadwerkelijk in Molenhoek. De tweede bevindt zich in Mook, aan de andere kant van het spoor. Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Molenhoek.

Als ik ga wandelen dan kan het haast niet anders of ik spot wel wat wild. En dat nog wel overdag. In het begin van de wandeling had ik er ook al een gezien echter was die me net iets te snel om op de foto vast te leggen. Deze bleef mooi staan als een volleerd model.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe ree in Nederland
De ree komt in vrijwel geheel Nederland voor. Op Ameland en Terschelling is de ree geïntroduceerd. De ree staat niet op de Nederlandse Rode Lijst voor zoogdieren en wordt dus niet bedreigd.

In Nederland komen niet veel reeën door predatie om het leven. Honden mogen over het algemeen in natuurgebieden niet los lopen. De "normale" wilde predatoren van volwassen dieren zijn in Nederland niet aanwezig.

Omdat de ree vrij rond loopt, is het verkeer een van de grootste doodsoorzaken voor de ree. Daarnaast wordt de populatie van reeën beheerd door jagers van de wildbeheereenheid ter plaatse. In Nederland werden in 1994 meer dan 11.000 reeën geschoten. Ten opzichte van de voorgaande decennia is dit een verveelvoudiging, doordat er steeds meer reeën komen. De motieven die voor de systematische jacht op de ree gegeven worden: schade aan de landbouw; schade door verkeersongelukken; soms wordt als argument gebruikt dat de ree van een cultuurvlieder een cultuurvolger wordt en steeds dichter bij woonwijken komt. Lees verder op: http://nl.wikipedia.org/wiki/Ree.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSGelukkig het terrein wordt weer wat vlakker. Ik loop door het Groesbeekse bos. Het is een erg mooi pad waar ik op wandel. Het is een fietspad waar ook gewandeld wordt. Links van me ligt de oude spoorlijn tussen Nijmegen en Groesbeek. De lijn wordt niet meer gebruikt en je kunt er zelfs langs fietsen of desgewenst langs lopen. De rails zie je nog wel liggen hoewel zij langzaam door de natuur overwoekerd worden. Vanaf de brug heb je een mooi uitzicht over wat eens een spoorlijn was.

Spoorlijn Nijmegen – Kleef
De Spoorlijn Nijmegen – Kleef was de eerste spoorverbinding met Nijmegen. De spoorlijn, die op 8 augustus 1865 werd geopend, verbond Nijmegen via Groesbeek en Kranenburg met de Duitse stad Kleef. Vanuit Kleef kon verder worden doorgereisd in Duitsland. Het Duitse deel was als spoorlijn 2610 onder beheer van DB Netze.

De lijn is op 2 juni 1991 gesloten, maar is sinds 27 april 2008 deels in gebruik als toeristische attractie met fietslorries. Bron: http://nl.wikipedia.org

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSGroesbeekse Bossen
De boswachterij Groesbeek (± 1000 ha.) is sinds1930 geleidelijk in beheer gekomen bij het Staatsbosbeheer. Het is een gevarieerd en aantrekkelijk bos, gelegen op de stuwwal van Nijmegen, zo'n 80 m. boven de zee spiegel. Deze stuwwal dankt zijn vorm aan de ijsmassa's uit de derde ijstijd, die toen gelaagten,bestaande uit verschillende grondsoorten voor zich uit hebben gestuwd. Deze verscheidenheid aan grondsoorten geven het gebied nu zijn typische karakter: een grote variatie in planten en bomen.

Al eeuwenlang maakt de mens op allerlei manieren gebruik van het bos. Nog steeds worden er bezems en borstels van takken en twijgen gemaakt. Na de Middeleeuwen werd het bos meer en meer gebruikt om er varkens en koeien te weiden. Het bos verviel daardoor geleidelijk tot strubbebos en heide. Halverwege de vorige eeuw werd het door vermogende heren gekocht om er hun landgoed te stichten. Het gedeelte rond de Wolfsberg krijgt door de aanleg van een stelsel van lanen een parkachtig karakter.

Zo'n 140.000 jaar geleden - in de derde ijstijd -bedekte het landijs van het noordelijk halfrond een groot gedeelte van ons land. Ter hoogte van de grote rivieren stuwden de ijsmassa's de ondergrond voor zich op. Door de rivieren in verschillende lagen afgezette grond werden dakpansgewijs schuin omhoog geschoven. Later werd de stuwwal afgevlakt door het smeltwater, dat ook enkele diepere dalen (Kraaiendal) vormde. Weer later zijn die gedeeltelijk opgevuld met stuivend zand en leem.
Foto: P8040206

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSZo komen we na een pittige 30 km terug bij mijn startpunt. Het was een fijne wandeling die veel in zich heeft. Klimmen, dalen , mooie vergezichten en veel informatie om U op de hoogte te brengen van wat hier allemaal te zien en te beleven valt. Ik heb er zo’n 6 uur over gedaan. Eigenlijk nog langer als ik de stilstand mee moet tellen.

Zelfs met warm weer was het aangenaam lopen onder de hoge bomen en het bladerendak zorgt ervoor dat het niet te warm is. Op open plekken voel je dan de warmte des te meer. Het is ook een gebied om naar terug te gaan en andere paden te verkennen. Binnenkort hoop ik ook in de natuur rond om Malden een mooie wandeling te maken.

POI’s

  • Alternatieve start 1 N 51 45.024 E5 52.823
  • Alternatieve start 2 N51 46.209 E5 52.924
  • Alternatieve start 3 N51 45.197 E5 54.224
  • Alternatieve start 4 N51 45.096 E5 52.951
  • edenksteen Market Garden N51 45.504 E5 55.256
  • Heumense schans N51 45.811 E5 52.956
  • Info bord Marketgarden N51 45.564 E5 55.338
  • Infobord Airborne pad MG N51 45.062 E5 52.891
  • Informatiebord Bosbeheer N51 45.540 E5 53.594
  • Kerk Mook N51 45.017 E5 52.863
  • Monument Market Garden N51 45.397 E5 55.471
  • Monunument ANWB N51 45.901 E5 52.998
  • Mookerheide N51 44.694 E5 54.251
  • Mookerschans N51 45.493 E5 53.046
  • Parkeer mogelijkheid Groesbeek N51 46.482 E5 55.455
  • Sint Jansberg N51 44.364 E5 56.047
  • Spoor Brug N51 46.550 E5 54.610
  • Trap N51 44.435 E5 56.075
  • 't Zwaantje / kan als start en rust N51 45.856 E5 54.422
  • Uitzicht over Mookerheide N51 45.924 E5 53.435
  • War cemetery N51 45.228 E5 53.152
  • Waterput N51 45.870 E5 54.432
  • Waterval N51 44.321 E5 55.394