Baarle-Nassau West

Korte beschrijving

Onze zevende wandeling in de Baronie. Nog een paar wandelingen in dit gebied en dan hebben we alle hoeken bewandeld. Voor extra informatie zijn we naar de plaatselijke VVV geweest. Zelfs op zondag is dat geen probleem, alle winkels zijn open. Bij de VVV kunt u ook een kaart van het wandelroutenetwerk kopen. Dan kunt u zelf een route samenstellen.

Onderweg komt u verschillende landschappen tegen. Wel zijn sommige stukken van de route recht en lang. Stevig doorstappen is het enige wat helpt. Onderweg komt u helaas geen terras of restaurant tegen.


Kenmerken

Startpunt: Baarle-Nassau
Startlocatie: Noord-Brabant, Nederland
Coördinaten N51.445026 E4.926639
Afstanden: 29, 26, 21, 16 km
Type: Akker, Bos, Open, Ven
Begaanbaar: Goed
Scootmobiel: Niet toegankelijk
Honden: Gedeeltelijk aangelijnd
Horeca: Bij start
Gelopen op: 13-09-2010

Route informatie

Een pittige GPS wandeling van 29 km ten westen van Baarle-Nassau / Baarle-Hertog.
Er zijn verkorte versies van 26/21/16 km van deze wandeling beschikbaar.
De wandeling gaat over goed begaanbare paden. Een klein gedeelte van de route gaat langs een beek. Daar is het drassig en in de zomer kan de begroeing hoog staan. Een lange broek is vanwege de vele brandnetels aan te bevelen. Ook zit er een punt in de route waar u over een sloot moet springen. Wilt u dit niet, neem dan één van de kortere routes.


Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


 GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet centrum van Baarle-Nassau heeft voldoende parkeerplaatsen. Zelfs op een drukke zondag. De winkels zijn elke zondag open, dus u kunt naast het wandelen ook even winkelen. U kunt beter eerst even winkelen, na de wandeling heeft u er mogelijk geen fut meer voor.

Baarle
Het dorp Baarle, bestaande uit de Nederlandse gemeente Baarle-Nassau en de Belgische gemeente Baarle-Hertog, ligt midden in de denkbeeldige driehoek van Breda, Tilburg en Turnhout. Vaak wordt gedacht dat Baarle precies op de grens van Nederland en België ligt, waarbij de grens door één straat loopt. Dit is echter onjuist. In Baarle is er namelijk sprake van een enclavesituatie. Een enclave is een stuk grondgebied dat geheel omringd is door grondgebied van een andere staat. Wat Baarle zo uniek maakt is dat er niet sprake is van één enclave; het zijn er dertig in totaal!

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBaarle-Hertog
Het Belgische Baarle-Hertog bestaat uit 22 enclaves plus 3 gemeentelijke enclaves. Deze 22 enclaves zijn geheel omgeven door Nederlands grondgebied. Net over de officiële rijksgrens, in België, is het kerkdorp Zondereigen gelegen, dat eveneens tot de gemeente Baarle-Hertog behoort. De gehele gemeente Baarle-Hertog heeft een oppervlakte van 748 hectare met ongeveer 2.250 inwoners.

Baarle-Nassau
Het Nederlandse Baarle-Nassau heeft op haar beurt 8 enclaves, waarvan er 7 als subenclaves in de twee grootste Belgische enclaves liggen en één nabij het kerkdorp Zondereigen.

Naast de kern Baarle-Nassau behoren het kerkdorp Ulicoten en het gehucht Castelré tot de gemeente Baarle-Nassau. Castelré ligt als een schiereiland in België op 11 km van het centrum van Baarle-Nassau.

De gehele gemeente Baarle-Nassau heeft een oppervlakte van 7.641 hectare met ongeveer 6.500 inwoners. De grens loopt in Baarle dus kris kras doorwegen, huizen en tuinen.

In de bebouwde kom van Baarle worden de enclavegrenzen overal zichtbaar gemaakt met behulp van speciale stoeptegels en aluminium plaatjes in het wegdek. Zo kunt u precies zien waar de grens loopt. Ook aan de nationale driekleur die op de huisnummerbordjes is weergegeven, kunt u zien of de voordeur van een woning of gebouw zich in België of Nederland bevindt.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDie stoeptegels en aluminium plaatjes komt u op de terugweg duidelijk tegen. In een paar honderd meter gaat u 5 keer de grens over. Gelukkig zonder telkens het paspoort te moeten trekken. Ook onderweg ziet u hier een daar een grenspaal. Als de huizen er duur en veel te groot uit zien, dan bent u waarschijnlijk in België.

Het eerste gedeelte van de wandeling gaat door een akkerbouw gebied. Nu de velden nog steeds leeg zijn kun je kilometers ver kijken. Wel lijkt het soms of je niet snel vooruit komt.

Bijna alle paden zijn prima te bewandelen. Maar voor de avonturiers onder ons hebben we een paadje gevonden waar het groen welig tiert. Alleen met een lange broek en stevige schoenen kun je hier een beetje fatsoenlijk vooruit. Als u goed kijkt op de foto rechts dan kunt u het pad net zien liggen.

Ondanks het mooie weer was het gras nog erg nat. Natte pijpen en natte schoenen zijn daardoor niet te voorkomen.

Na dit klunen door het groen kwamen we in de Ooijevaarsbossen. Een mooi gebied. Gelukkig kwamen we een informatiebord tegen met de volgende tekst:

Een grenzeloos mooi landschap!
De Regte Heide wordt met de landgoedbossen van het Ooijevaarsnest, Nieuwkerk en De Hoevens (particulier bezit) als één geheel beheerd. Over een lengte van 3 kilometer grenst de Regte Heide aan het dal van de Oude Leij (Riels; Laag). Het betreft hier een zeldzame overgang van hooggelegen voedselarme, droge en vochtige heide naar laaggelegen, nat en voedselrijk beekdal. Spectaculair is het hoogteverschil tussen heide en beekdal.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSOp de rand van de heide liggen zes grafheuvels uit de Bronstijd (circa 1700 - 1000 jaar voor Christus). De Regte Heide is één van de laatste leefplaatsen van het korhoen in de Benelux.

Het beheer van Brabants Landschap is voor een belangrijk deel hierop afgestemd. Door stuwing (puindam) en verondieping van de Oude Leij is het gebied vernat.

Het streefbeeld dat Brabants Landschap voor ogen staat, is een licht kronkelende beek die haar weg zoekt door moeras, nat grasland, wilgenstruweel en vochtig loofbos. Van de vernatting profiteren vogelsoorten als bruine kiekendief, grutto en zomertaling.

De Regte Heide is een belangrijke schakel in de keten van bestaande en nog te ontwikkelen natuurgebieden tussen Tilburg en Turnhout (België).

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSOnze oorspronkelijke route zou mooi langs een vennetje lopen. Maar toen we in de buurt kwamen stonden overal borden met "Verboden toegang, privaat".

Volgens onze kaart lagen er een paar woningen in dit gebied. En die willen natuurlijk geen GPS-wandelaars door "hun" bossen. Jammer genoeg was ongeveer het hele bos voorzien van bordjes. Met een grote omweg konden we toch dit stukje bos erbij nemen. Wel werd de route hierdoor iets langer dan gepland.

Alleen kwamen we een brede sloot tegen waar we over moesten. En nergens een bruggetje. Na de sloot een tijdje gevolgd te hebben werd die gelukkig iets minder breed. En met een flinke sprong konden we de overkant berijken.

Niet voor iedereen is dit weggelegd, spannend is het in ieder geval wel. Daarna moesten we nog door wat akkerland ploeteren. Ook geen dagelijks werk. U kunt dit stukje route vermijden door één van de kortere varianten te nemen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe Buykse Kuil
De Buykse Kuil is de bron van De Leie en De Donge. Hier ontspringt De Leie die ter hoogte van Hulten overgaat in De Donge en bij Geertruidenberg uitmondt in de Amer.

De informatie over de Salvatorkapel haalden we van de website van de parochie Baarle Nassau.

De St. Salvatorkapel
Uit opgravingen bij de kapel van Nijhoven wordt geconcludeerd dat hier rond de 12e eeuw een houten kapel moet hebben gestaan die later in baksteen is herbouwd. In het oudste register van het Bisdom Luik uit 1400 wordt onder Baerle de Salvatorkapel vernoemd. Rond het jaar 1582 is deze kapel door brand verwoest. Uit een visitatieverslag van 1606 blijkt dat de kapel weer is herbouwd: het priesterkoor is helemaal nieuw opgebouwd en iedere vrijdag wordt er de H. Mis gelezen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSNa de vrede van Munster in 1648 komen de hervormers van Alphen naar Baarle om de kerken van de katholieken te sluiten en de eigendommen op te eisen voor de protestanten. De St. Remigiuskerk in Baarle-Hertog is hiervoor veilig, omdat zij op Spaans grondgebied is gelegen, maar de St. Salvatorkapel in Baarle-Nassau wordt gesloten en het interieur vernield.

Het kruisbeeld en een schilderij van Theodoor Thulden worden in veiligheid gebracht in de St. Remigiuskerk – de moederkerk op de Singel. Het schilderij is tijdens de tweede wereldoorlog bij de brand van deze kerk in 1944 verloren gegaan. Het kruisbeeld bevindt zich nog steeds in de St. Remigiuskerk.

De kapel komt in handen van de protestantse gemeente van Baarle-Nassau. Het grootste deel van de bevolking van Baarle-Nassau blijft echter katholiek en ondanks de financiële rijkssteun kan het geringe aantal leden van de protestantse gemeente het onderhoud niet bekostigen. De kapel raakt steeds verder in verval. Op het eind van de 18e eeuw is het gebouw zelfs niet meer wind- en waterdicht en het wordt dan provisorisch hersteld.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSAls na de Franse revolutie Koning Lodewijk Napoleon de Nederlanden regeert, wordt de mogelijkheid geschapen dat de door de protestanten geannexeerde gebouwen worden teruggegeven aan de oorspronkelijk katholieke eigenaren. Voor de St. Salvatorkapel weet de protestantse gemeente dit steeds te blokkeren, met het argument dat de katholieken van Nassau in de St. Remigiuskerk kunnen kerken.

In 1807 wordt de protestantse gemeente van Baarle-Nassau verenigd met die van Chaam, en wordt één predikant aangesteld. Deze besluit het zwaar vervallen kerkschip af te breken en het priesterkoor te verbouwen tot consistoriekamer met een stalling voor een rijtuig en opslagmogelijkheid. Van 1830 - 1839 (de Belgische opstand) is de kapel gesloten. Nadien worden er steeds minder diensten gedaan, van eenmaal per maand tot eenmaal per jaar, en tenslotte helemaal niet meer.

In de eerste wereldoorlog (1914-1918) wordt de kapel in gebruik genomen door militairen, met alle gevolgen van dien. Daarna wordt de kapel ook nog gebruikt als boerderijstal en zij is dan niet meer dan een ruïne!

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn 1928 laat de parochie van Baarle-Nassau de kapel aankopen door overbuurman A. Jacobs. Pastoor Vekemans laat op de fundamenten van het priesterkoor van de oude kapel een nieuwe St. Salvatorkapel bouwen. Bij zijn zilveren priesterjubileum, in 1930, wordt de nieuwe kapel ingewijd. Een jaar later worden in de kapeltuin 14 kruiswegstaties geplaatst. In 1932 gevolgd door de staties van de 15 Geheimen van de Rozenkrans, de 7 Smarten van Maria en de Lourdesgrot. In 1934 wordt dit alles gecompleteerd met een Calvarieberg.

Nadat de kapel in 1995 op de gemeentelijke monumentenlijst is geplaatst, laat het parochiebestuur allerlei herstellingen uitvoeren. In 1999 wordt op initiatief van pastoor Maickel Prasing de renovatie rigoureus aangepakt. Onder leiding van de families Jacobs en Seegers gaan de bewoners van het buurtschap Nijhoven aan de slag.

De voorgevel van de kapel wordt opnieuw ingevoegd en de gebrandschilderde ramen gerestaureerd door Wim van Gool. De betonnen staties in de bidtuin worden door nieuwe vervangen en de beelden worden gerestaureerd door Stan Grooten. Er wordt een nieuwe klokkentoren gebouwd, waarvoor de gemeente de klokken van het voormalige Broederklooster ter beschikking stelt. Ook komt er een as-uitstrooiveld met gedenkmuur. In 2004 wordt het geheel via grondruil gecompleteerd met een ruim parkeerterrein.

Vermoeid en wel liepen we Baarle-Naussau/Baarle-Hertog weer binnen. Z'on stevige wandeling moet je niet dagelijks maken. Daar krijgen we morgen vast nog spierpijn van.