Steenbergen

Korte beschrijving

We gaan naar Steenbergen in West Brabant. Het regent hier en daar. Het zal daar voormiddag droog worden. Helaas.  Soms is het afzien…. Maar binnen blijven zitten na het kerstdiner en de daarna volgende restjesdagen is geen optie.

We zijn gaan lopen, de wegen zijn modderig en de regen spoelt ons schoon. Een echt probleem is het niet, goede kleding beschermt je tegen de weersinvloeden.  We beginnen bij Oudland, een natuurgebied dat flink in ontwikkeling is – nee, niet op natuurlijke wijze. Na Welberg volgt de voormalige vestingstad Steenbergen. We zien het graf van Guy Gibson en de oude straten met het marktplein. Mooie grote kerken, een haven en een heerlijke pauzestop.   Dan de polder in, want ruim is het hier. Zware wolken tekenen sterk af door de laagstaande zon. Dit is mooi. Langs enorme kassen komen we bij een tweede nat gebied, de Ligne, veel water, jagers, en een stukje natuur, om de vingers bij af te likken. Prachtig groen.

En zo zijn we snel rond. Gelukkig heeft het alleen voormiddag geregend. Ondanks dat hebben we een mooie wandeling gehad. Open, ruim, natuurlijk en veel gezien. Lekker uitwaaien.

We denken dat als het droog is geweest het ook mogelijk is om met de scootmobiel rond te rijden.

 

Lekker buiten zijn, een heerlijk ommetje.


Kenmerken

Startpunt: Steenbergen, Moerstraatseweg 152
Startlocatie: Noord-Brabant, Nederland
Co├Ârdinaten N51.560340 E4.325603
Afstanden: 14, 10, 8 km
Type: Cultuur, Stad, Vergezicht
Begaanbaar: Gedeeltelijk drassig
Scootmobiel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Onderweg
Gelopen op: 06-01-2012

Route informatie

Een GPS wandeling bij Steenbergen.
De hoofdroute heeft een lengte van 14 km, er zijn verkortingen van 8 en 10 km beschikbaar.

De paden zijn zeer goed begaanbaar, maar bij regen modderig.
Deze route is niet geschikt voor scootmobiel.
Er zijn horecagelegenheden in Steenbergen. Veelal het gehele jaar geopend.
Er staan geen bankjes.
Van de wandeling is een GPS Track en een GPS Route aangemaakt. 



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlSTART/PARKEREN/FINISH N51 33.620 E4 19.536
We parkeren op een klein plekje langs de weg naar Moerstraten, Moerstraatseweg 152 is een tomtom-aanduiding. We wachten even in de auto tot de stortbui voorbij is, maar opklaren doet het niet. Dus wordt het eerste stuk een beetje nat en modderig.

Door natuurgebied Oudland loopt een rood-witte wandeltraject dat we volgen tot Welberg. Daar zien de Boomvaart. Langs de kerk gaan we richting Steenbergen, waar het opvallende Voormalige Klooster ( N51 34.742 E4 19.569 ) een moderne toepassing krijgt.
Als alternatief is starten in Steenbergen zelf ook mogelijk.

GPSwalking.nlOudland N51 33.706 E4 20.339
In dit overgangsgebied van zand naar zeeklei vond sinds de 13de eeuw intensieve vervening plaats. Pas vanaf de 19de eeuw vond bebossing plaats, enkel in de lagere delen. De hogere delen bestaan uit grasland. De weiden zijn omzoomd door populieren.

Tot circa 1950 trad overal in dit gebied diepe kalkrijke kwel uit. Hieraan kwam een einde door grondwaterwinning ten behoeve van drinkwater en door ontwatering ten behoeve van de landbouw. Hierdoor stierven zeldzame planten als Spaanse ruiter en wit bosvogeltje uit. Het wachten is op hydrologische herstelmaatregelen. De afwisseling tussen nat bos en droger grasland weerspiegelt zich in de broedvogelsamenstelling met onder meer boomklever, wielewaal, blauwborst en sprinkhaanzanger. Bron:
www.brabantslandschap.nl/natuurgebieden/west/oudland.html.

GPSwalking.nlHet Oudland bestaat uit een mozaïekpatroon van (loof)bossen, bosschages en agrarisch gebied. Het gebied kent een zeer aantrekkelijke afwisseling tussen open en dichte gebieden. Het gebied is beperkt toegankelijk en door de rust in combinatie met de grote abiotische diversiteit komen zeer waardevolle planten- en diersoorten voor.

Met name de Boomdijk, met daarnaast de Boomvaart en de Wouwsche Beek is ecologisch waardevol. Langs deze dijk bevindt zich de overgang tussen zand-/veengebied en kleigebied. Ook bevinden zich hier enkele bijzondere vogelsoorten. http://www.gemeente-steenbergen.nl.

GPSwalking.nlWelberg N51 34.565 E4 19.858
De oudste vermelding van Welberg is in een document uit 1359.
In 1928 werd de parochie Welberg afgesplitst van die van Steenbergen en werd de Sint-Corneliuskerk gebouwd. In 1928 kwamen de Franciscanessen van Dongen naar Welberg, en werd het klooster Stella Maris gebouwd. Nadat de zusters vertrokken waren kwam het klooster uiteindelijk aan een uitzendorganisatie die er in 2010 appartementen voor Oost-Europese werknemers in liet bouwen.

De komst van kerk en klooster leidden er toe dat zich in Welberg een bescheiden dorpskern ontwikkelde.

GPSwalking.nl

In november 1944 leverde het Canadese Algonquin Regiment hier 5 dagen slag met Duitse troepen. Aan de Canadezenweg staat hiervoor een klokkenstoel als herdenkingsmonument van Oranje. We kunnen dan nu nog zien. De plaats heeft in 2007 de status van dorp gekregen.

Corneliuskerk Welberg N51 34.647 E4 19.800
De Sint-Corneliuskerk uit 1928, aan Kapelaan Kockstraat 44, werd ontworpen door B.P.J. Oomen en A.W. Oomen. Het is een bakstenen kruiskerk met zadeldak en een verlaagd transept. De toren heeft een overhoekse spits. De bakstenen ornamenten, waaronder paraboolramen, zijn in de trant van de Amsterdamse School.

GPSwalking.nl

Voormalig Klooster Stella Maris uit 1928, aan Kapelaan Kockstraat 91-93, werd in 2010 verbouwd en uitgebreid met in acht name van het oorspronkelijke uiterlijk.

We gaan onder de drukke weg door. Deze zal over enige tijd rustiger worden, zodra de snelweg naar Bergen op Zoom in een boog ten noorden van Steenbergen het verkeer zal omleiden. We gaan niet rechtstreeks het dorp in, maar volgen naar het oosten toe de oude contouren van de voormalige vesting.

Bij een Veldkruis kijken we even rond. De watertoren trekt onze aandacht, evenals de oude bomen rond de begraafplaats. Het blijkt een bijzonder bekende plaats te zijn.

GPSwalking.nlVesting Steenbergen N51 35.132 E4 19.577
Net als veel andere Nederlandse steden, sloopten de burgers van Steenbergen tijdens de renaissance de oude stadsmuren. Door ontwikkelingen op het gebied van vuurwapens was de omwalling niet meer voldoende om voor bescherming te zorgen. Na het afbreken van de muur werden simpele verdedigingswerken aangelegd ontworpen naar het Oud Italiaans vestingstelsel.

In 1572 ontbreekt het garnizoen om de stad te verdedigen. De Watergeuzen nemen de stad zonder veel moeite in, waarna zij de kerk plunderen en weer wegtrekken uit angst voor Spaanse troepen. Het is pas na de Slag bij Steenbergen in 1583, dat er nieuwe vestingwerken worden aangelegd; de belangrijkste hiervan is een onbekend fort aan de monding van de rivier de Vliet, waar later Fort Henricus zou worden gebouwd, waardoor de haven van Steenbergen beter beschermd werd.

GPSwalking.nlVanaf de plaats bij het Veldkruis zijn de oude vestingstructuren duidelijk te zien. Vooral de bochtige weg geeft de vorm van de buitenwerken van kort na 1700 weer.
Als gevolg van de gedeeltelijke afvlakking van deze werken, in 1827, is het gebied veranderd in een glooiend terrein. De rietkragen geven de plaats aan ven de deels gedempte grachten.

Veldkruis N51 35.169 E4 19.769
Dit kruisbeeld met een houten corpus en afdakje wer in 1933 gebouwd naar een ontwerp van de Fa. Thijssen uit Roermond. Het eikenhouten beeldje op het kruis vertoont enige gelijkenis met het neorenaissance maniërisme. Het is een openbare uiting van het katholicisme. Op deze plaats een echt veldkruis.

GPSwalking.nlGuy Gibson - begraafplaats N51 35.271 E4 19.680
Steenbergen is tijdens de Tweede Wereldoorlog het toneel geweest van zware gevechten. De stad is bekend om de laatste rustplaats van Guy Gibson, de legendarische Britse piloot die in 1943 leiding gaf aan Operatie Chastise, de aanval op een aantal Duitse stuwdammen waarbij met zeer speciale bommen de dammen werden vernietigd om de oorlogsindustrie uit te schakelen.

Gibson stortte op 19 september 1944, enkele weken voor de bevrijding van Steenbergen, samen met zijn navigator Jim Warwick na een technisch defect aan zijn De Havilland Mosquito neer op het huidige industrieterrein Reinierpolder I. Beiden waren op slag dood en werden begraven op het katholieke kerkhof van Steenbergen, waar de graven vrij te bezichtigen zijn. In Steenbergen zijn meerdere herdenkingsmonumenten geplaatst. Zo is de plek van de crash gemarkeerd door een mozaïek van de Britse vlag, dat zich bevindt op de kruising van de Warwick- en Gibsonstraat, en is een van de propellers van zijn vliegtuig te zien in het stadspark. Bij de ingang van de begraafplaats staat een herdenkingsplaquette en tegenover de Witte Kerk staat een monument ter nagedachtenis van de gevallenen in de oorlog.

GPSwalking.nlWatertoren Steenbergen N51 35.345 E4 19.797
De watertoren in Steenbergen is gebouwd in 1950 en is ontworpen door architect J.M. Hurks, naar Italiaanse prot-romaanse stijl, karakteristiek voor de periode van de wederopbouw.

De toren heeft een hoogte van 40,65 meter en heeft één waterreservoir van 600 m3.

De toren is gemaakt van baksteen en beton en kent mooie details.
Tussen 1998 en 2000 heeft de toren leeg gestaan.

De oude watertoren werd op 3 november 1944 verwoest.

GPSwalking.nlNu gaan we Steenbergen in. Nassaulaan, Kruispoort en Vleeshouwerstraat doen denken aan de oude stad. Al spoedig zien we de Witte Kerk, met daar tegenover het herdenkingsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.

Vele mooie gevels sieren de straten. Op de Markt pauzeren we. De St-Gummariskerk toont de verzakking in de zachte ondergrond. Verder op zien we dat er een suikerfabriek heeft gestaan. Voorbij de Haven verlaten we Steenbergen. Het gemaal wijst ons erop, dat we de Westland polder in gaan.

GPSwalking.nlWitte kerk (Steenbergen) N51 35.266 E4 19.292
De kerk van de Protestantse (Nederlands Hervormde) gemeenschap in Steenbergen, beter bekend als de Witte Kerk of Protestantse Kerk, is een zogenaamde waterstaatskerk, in de Nederlandse stad Steenbergen.

Op de plaats waar nu de Witte Kerk staat, stond al in de 13e eeuw een stenen kerk. Deze is rond 1505 vervangen door een nieuw kerkgebouw, de Jakobuskerk, die in 1831 wegens bouwvalligheid werd afgebroken, waarna het huidige gebouw op dezelfde plaats werd gebouwd.

De Oude Jakobuskerk was van oorsprong katholiek, maar werd op 17 oktober 1590 (de dag dat Prins Maurits Steenbergen veroverde) protestants. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd de kerk gebruikt als barak en ook tijdens de Napoleontische Oorlogen werden troepen ingekwartierd, met als resultaat dat de kerk begin 19e eeuw in zeer slechte staat verkeerde en afgebroken werd.

Hoewel de kerk de bijnaam "Witte Kerk" heeft, is de kleur van het gebouw eigenlijk geel. Dit komt door de grondige restauratie van het gebouw in 2007. Vanaf begin 20ste eeuw echter was het gebouw wit.

GPSwalking.nlMarkt Steenbergen N51 35.235 E4 19.108
De Markt is een centraal plein in Steenbergen. In de archieven komt de straatnaam voor het eerst voor in 1431, maar dit marktplein bestond al langer. Reeds in 1331 had Steenbergen toestemming gekregen voor het houden van een vrije jaarmarkt. Aan de Markt lag het stadhuis. Het stadhuis wordt voor het eerst vermeld in een akte uit 1453.
De markt bevindt zich op de laatste uitloper van de Brabantse Wal, en ligt iets hoger dan de rest van Steenbergen. Aflopende straten als de Grote Kerkstraat en Blauwstraat laten dat duidelijk zien. Tot in de 19e eeuw grensde de Markt vrijwel direct aan de Steenbergse haven.

Vandaag wordt de Markt met zijn historische winkelpanden en cafés ingeklemd door de massieve neogotische Sint-Gummaruskerk, de Westdam, de Kaaistraat en de Blauwstraat en vormt zo het scharnierpunt van de twee belangrijkste winkelstraten van Steenbergen. Ook de Visserstraat komt uit op de Markt.

Iedere woensdag is er van 12 tot 17 uur een weekmarkt.

GPSwalking.nlSint-Gummaruskerk N51 35.288 E4 19.076
Hoewel de huidige Sint-Gummaruskerk in 1901 gebouwd is, heeft de kerk een voorgeschiedenis die teruggaat tot de late 13e eeuw, toen de eerste kerk in Steenbergen werd gesticht. Deze vroege kerk, waar geen afbeeldingen van bekend zijn, werd rond het jaar 1505-1510 vervangen door een lange gotische kruiskerk gewijd aan Jakobus de Meerdere, de Sint-Jacobskerk, op de plaats van de huidige Witte Kerk.

De katholieken hielden in de boerenschuren rondom Steenbergen hun diensten tot 1707, toen er een schuilkerk (opgedragen aan de heilige Gummarus van Lier) in de Kleine Kerkstraat werd opgericht.
In de 19e eeuw kregen de katholieken in het zuiden van Nederland meer vrijheid om hun godsdienst vrij te belijden. Dat leidde in heel Noord-Brabant tot de bouw van nieuwe kerken. Zo ook in Steenbergen, waar in 1831 midden op de Grote Markt een kerk werd gebouwd. Die was al snel te klein en dus werd in 1900 deze nieuwe kerk gebouwd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er in en rond Steenbergen hevig gevochten. De Gummaruskerk werd verwoest.

GPSwalking.nlDe specifieke redenen omtrent de keuze om Sint-Gummarus (naar traditie de patroonheilige van het huwelijk en botbreuken) als beschermheilige van de eerst Gummaruskerk in 1707 te kiezen zijn niet bekend. In het Steenbergs wordt de kerk D'n Gum genoemd.

De kerk is gebaseerd op een schets van de beroemde architect Pierre Cuypers, maar is verder uitgewerkt door Joseph Cuypers en Jan Stuyt. Deze bouwden een neogotische kerk met enkele neoromaanse kenmerken. De Sint-Gummaruskerk is zeer robuust, en de ware omvang van het gebouw is niet goed zichtbaar naarmate men dichter tot het gebouw komt.

Hoewel gebouwd op 1100 houten heipalen, blijkt het gebouw te zwaar voor de ondergrond en begint het te verzakken. Om dit te stoppen worden in 1928 extra kapellen en nissen bij het gebouw gevoegd om zo het relatieve oppervlak groter te maken en het gewicht van de kerk beter te spreiden. Dit lukt en de verzakking stopt. Desalniettemin is vanaf de zuidzijde van de Markt nog steeds zichtbaar hoe de kerk enkele tientallen centimeters in de grond is gedrukt.

De vieringtoren is 83 meter hoog, en de Sint-Gummaruskerk is daarmee de op twee na hoogste kerk van Noord-Brabant, na de Sint-Joriskerk in Eindhoven en de Grote Kerk in Breda. De toren, die op afspraak toegankelijk is, biedt een enorm uitzicht; en bij helder weer kan de hoofdtoren van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Antwerpen gezien worden.

GPSwalking.nlHandel en wandel in Steenbergen N51 35.218 E4 18.851
De Franse tijd bracht vrijheid van godsdienst, maar het duurde zeker nog vijftig jaar vooraleer de katholieken hun achterstand hadden ingehaald. De landbouw werd hoofdmiddel van bestaan. In de 19de eeuw kwam de meekrapcultuur tot grote bloei. In de gemeente waren zeven stoven, waar rode kleurstof voor de lakenindustrie werd vervaardigd.

Toen deze markt in enkele jaren tijds instortte, legden landbouwers zich toe op de teelt van suikerbieten. Zodoende deed ook in Steenbergen de moderne tijd haar intrede met de vestiging van de suikerfabriek door de firma Van Loon, De Ram en Co. in 1871 op de noordwestelijke vestingwallen. Ruim 50 jaar later volgde een tweede agrarische industrie, nl. de Coöperatieve Vlasfabriek 'Dinteloord' die haar fabriek bouwde nabij de Steenbergse Vliet, de gemeentegrens met Dinteloord. Beide fabrieken zijn inmiddels gesloten.

GPSwalking.nlHaven Steenbergen N51 35.210 E4 18.795
Door de ligging aan de Steenbergse Vliet, het Volkerak, aansluiting op de Zeeuwse wateren, alsmede de historische vaaromgeving (met onder meer Fort Henricus, de oude haven en het Benedensas) is de Steenbergse haven van belang als jachthaven voor plezierboten.

De jachthaven heeft ongeveer 160 ligplaatsen en bevindt zich in het midden van de haven; de oude stadshaven, met een dertigtal passantenplaatsen, ligt vrijwel in het centrum van Steenbergen. Hier ligt tevens de aanlegsteiger van de veerdienst naar Oude-Tonge, bediend door een pont uit 1928. De haven sluit aan op de Staande Mastroute en bleef ook na de aanleg van de A4 bereikbaar voor grote zeilschepen, dankzij de aanleg van een aquaduct.

GPSwalking.nlHet buitengebied is voor de landbouw en tuinbouw. Grote warenhuizen, haast eindeloos, dienen voor onze voedselvoorziening. Goed verzorgd.

Dan krijgen we tot slot weer de aansluiting op het natuurgebied. Een boeiend riviertje zorgt hier voor visvijver en watervogels. Jagers worden wild en wild vliegen de eenden weg.

Alhoewel niet toegankelijk krijgen we toch een geweldige indruk van de natuur; aan een kant ontoegankelijk groen en aan de andere kant een weids landschap.

GPSwalking.nlGemaal Westland N51 35.044 E4 18.386

Het Doornedijkje (Steenbergs: 't Dorenedekske) is een straat in Steenbergen. De straat loopt van de Steenbergse haven langs de Drievierde-buurt de polders in.

De straat vormde oorspronkelijk de buitenste bedijking van het Westland, een van de vroegst ingepolderde gebieden rond Steenbergen, en is slechts aan één kant bebouwd. Aan de overzijde ligt een gekanaliseerde kreek met halverwege het Westland-gemaal uit 1960, dat wordt beheerd door Brabantse Delta. Het gemaal is gebouwd in opdracht van de Ruilverkaveling Westland en heeft in 1989 een bijgeplaatste pomp gekregen.

GPSwalking.nlGlastuinbouw Steenbergen N51 34.237 E4 17.963
Glastuinbouw Steenbergen is een vereniging van 12 glastuinbouwbedrijven die zijn gevestigd in Steenbergen Noord Brabant. De bedrijven telen tomaten, paprika’s, aubergines en orchideeën. Een bedrijf is speciaal ingericht voor de teelt van jonge planten. Een bijzonderheid van het gebied is dat op alle bedrijven de producten geheel winkelklaar worden gemaakt. Samenwerking met lokale bedrijven is belangrijk voor het glastuinbouwgebied Steenbergen. Voorheen werd op een glastuinbouwbedrijf bijna alles in eigen beheer gedaan.

Tegenwoordig beperken de bedrijven zich tot de kerntaken: gewasverzorging, oogsten en verpakken. Alles daaromheen wordt professioneel door andere bedrijven gedaan. Dit maakt dat het glastuinbouwgebied veel werk voor andere bedrijven genereert. Een aantal voorbeelden: de kantines worden goed voorzien, voor kinderopvang wordt gezorgd, er wordt reclame gemaakt, bij glasbreuk wordt een glaszetter gebeld, het is zelfs normaal dat op een tuinbouwbedrijf een hovenier het omliggende groen verzorgt!

GPSwalking.nlLigne en Oudlandsch Laag N51 33.581 E4 18.746
Dit gebied ligt op de overgang tussen het (Pleistocene) zandgebied en het (Holocene) zeekleigebied. Hierdoor komen in dit gebied zeer grote variatie in hoogteligging, grondwatertrappen en bodems voor. In het gebied komt kwel voor. In ruimtelijk opzicht is er in dit natuurgebied veel verscheidenheid: er is zowel kleinschalig, open als verdicht landschap.

De afwisseling van het landschap wordt nog eens vergroot door de Ligne. Dit is een tamelijk natuurlijke waterloop. Het gebied is vrijwel ontoegankelijk en wordt extensief gebruikt. Hierdoor kan de natuur zich hier ongestoord ontwikkelen. In het gebied komen diverse waardevolle plantensoorten en zeldzame vogels voor. Ook is het gebied belangrijk voor insecten, vleermuizen en kleine zoogdieren. Het gebied is niet vrij toegankelijk.

GPSwalking.nlDe straatnaam Muggenpolderbaantje houdt ook een waarschuwing in…..

www.gemeente-steenbergen.nl

Nu de buien voorbij zijn zien we hoe mooi het allemaal is…..

Startpunt 

  • START/PARKEREN/FINISH Steenbergen Moerstraatseweg 152 N51 33.620 E4 19.536

Geraadpleegde websites:

POI's

  • Corneliuskerk Welberg N51.5774 E4.3300
  • Gemaal Westland N51.5840 E4.3064
  • Glastuinbouw Steenbergen N51.5706 E4.2993
  • Guy Gibson - begraafplaats N51.5878 E4.3280
  • Handel en wandel in Steenbergen N51.5869 E4.3141
  • Haven Steenbergen N51.5868 E4.3132
  • Ligne en Oudlandsch Laag N51.5596 E4.3124
  • Markt Steenbergen N51.5872 E4.3184
  • Oudland N51.5617 E4.3389
  • Sint-Gummaruskerk N51.5881 E4.3179
  • Start/finish/parkeerplaats N51.5603 E4.3256
  • Veldkruis N51.5861 E4.3294
  • Vesting Steenbergen N51.5855 E4.3262
  • Voormalig Klooster N51.5790 E4.3261
  • Watertoren Steenbergen N51.5890 E4.3299
  • Welberg N51.5760 E4.3309
  • Witte Kerk N51.5877 E4.3215