Epe Renderklippen

Korte beschrijving

Even een weekendje weg om te wandelen op de Veluwe.  Bij Epe tegen 't-Harde ligt een prachtig stukje heide, zo mooi, dat we het alleen voor ons zelf wilden hebben. Dan moet je er in het vroege voorjaar zijn bij een regenbuitje. Dan is het er rustig. Een prachtige parel tussen onze wandelingen.

De wandeling hebben we uitgezet tijdens een vakantie bij Recreatiecentra Nederland (RCN) - www.rcn.nl - die hier in Epe een vakantiepark "Jagerstee" bezitten. Het park bezit enkele GPS-en, waardoor het mogelijk is om tijdens een verblijf in een van de RCN-parken een GPS te lenen. Zo kunt je - tijdens een midweek of weekend - het gebruik van de GPS zelf uitproberen. Van harte aanbevolen. Heb je zelf een GPS, dan kun je hun wandeling uploaden.

Een flinke wandeling van 19 km. Je komt langs de mooiste en meest bijzondere plekjes in de omgeving.  Een dagwandeling. Flink doorlopen, dan is het vier uur gaans. Met een uur pauze - bij het RCN Park de Jagerstee - ben je dus een dag onderweg, of, om tien uur starten, om drie uur thuis.

Je komt door dennen- en beukenbossen, heide met schaapskooi, een uitkijktoren, enkele vennen, werkelijk alles komt voorbij om er een prachtige dag van te maken.


Kenmerken

Startpunt: Epe
Startlocatie: Gelderland, Nederland
Coördinaten N52.390136 E5.966599
Afstanden: 19, 14, 12 km
Type: Bos, Cultuur, Hei, Ven, Vergezicht
Begaanbaar: Doorgaans goed begaanbaar
Scootmobiel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Halverwege
Gelopen op: 13-09-2010

Route informatie

Een GPS wandeling van 19 km bij Epe op de Veluwe.
Lengte: 19 km, in twee lussen van 13 en 14 km.
De weg bestaat uit goede zandpaden en zandwegen. Ze zijn goed begaanbaar, zelfs na flinke regen.
Onderweg is een horecagelegenheid in het vakantiepark RCN.
Men kan zowel linksom als rechtsom lopen, maar linksom heeft de voorkeur vanwege de belichting door de zon.
Van deze wandeling is zowel een Track als een WPT-Route beschikbaar.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe verlaten de parkeerplaats richting west, steken de verharde weg over en na enige tijd komen we in een stiltegebied voor groot wild, waardoor er ietwat om lopen om op de Haelberg te komen.

Uitkijktoren Haelberg
Op de Scherpenberg ligt ook de Haelberg. Een hoogte waarop een uitkijktoren staat, die een geweldig uitzicht biedt over de omgeving. Men zou bij goed zicht zelfs Deventer kunnen zien liggen. In de andere richting ligt het militair oefenterrein 't Harde.

We zijn nu een stukje op weg en zien al een van de mooiste uitkijkposten onderweg. Van hieruit kunnen we binnendoor terugkeren naar het park Jagerstee voor de verkorte route, maar stoer gaan we verder. In de verte horen we het geschut op het militair schietterrein -t Harde - Oldenbroek.

't-Harde
Op de Oldenbroeksche Heide is een militair oefenterrein ingericht voor het schieten met artillerie, bekend onder de naam Artillerie Schietkamp 't-Harde. Artillerie, dat zijn de kanonnen. Nou zijn er de hele geschiedenis door steeds andere kannonen gebruikt.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDaarom is er in 't-Harde het Nederlands Artillerie Museum gevestigd, waar je de 'loop der geschiedenisâ' - een passende titel - kunt volgen. De artillerie kent drie korpsen, het Korps Veldartillerie, het Korps Rijdende Artillerie (KRA de Gele Rijders) sinds 1793, beide gevestigd in de Luitenant-Kolonel Tonnet kazerne, en het Korps Luchtdoelartillerie.

De Rijdende artillerie ondersteunde vroeger het Paardenvolk (Cavalerie), maar is nu zelf ook volledig mobiel en vuren met de M109 gemechaniseerde houwitser en de Pantser Houwitser 2000. De paarden van het KRA trekken nu de kannonen niet meer, maar de ruiterij van het Korps Rijdende Artillerie is nu ook gevestigd in de Manege op 't-Harde.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe merken dat we boven op de berg zijn. Een minder prettig stukje over een fietspad en dan snel weer het bos in.

Scherpenberg
Dit gebied is door de voormalige eigenaar, evenals Majuba, vernoemd naar bergen in Zuid-Afrika. De hoge droge zandgronden zijn in prehistorie niet bewoond geweest.

De Dellen ligt weliswaar een grafheuvel uit de late prehistorie, maar bewoning komt men pas eerst in de 9e eeuw tegen. De oudste sporen betreffen vooral doorgaande zandwegen. Na de Marke Heerde kwamen de hoger gelegen gronden midden op de Veluwe in handen van de Hertog van Gelre.

Na de landgoederen maken we nog een klein ommetje naar een mooi ven en komen we langs een leemkuil.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSMeertje De Leemkuil
In vroeger tijden werd hier de leem gehaald voor het besmeren van vlechtwerkmuren (vitselstek) van huis en schuur en het bakken van stenen.

Leem is heel fijnkorrelig, waardoor het een grote hechtkracht kent tussen de fijne korrels. De leem die hier gewonnen wordt uit het meertje is keileem, ontstaan onder de druk van landijs.

Andere soorten leem kunnen ontstaan uit rivierslib of door de wind worden afgezet, en dan heet het löss.

Maken we dat ommetje niet, dan gaan we rechtstreeks zuidoost langs de grafheuvel verder.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSGrafheuvel
Die grafheuvel ligt er argeloos bij, maar vergeet niet dat deze heuvels al meer dan 3000 jaar op deze plek liggen. 3000 jaar oud, niet niks dus.

Even links op de verharde weg tot aan de kruising, waar we een parkeerplaats zien voor een alternatieve start.Maar wij mogen over het vakantiepark de Jagerstee van RCN doorsteken voor het vervolg van deze wandeling. Op de juiste tijden kunnen we op het terrasje terecht voor een pauze.

Via het poortje verlaten we het vakantiepark aan de achterzijde. Door het bos komen we bij een hoge zandheuvel met enkele speeltoestellen, een waterplas met spoelend fontein en - tegenover - een hertenkamp.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWater opslag
Dit is een opslagvijver van de waterleidingsmaatschappij, die hier in de winter water opvangt en dat in de zomer, als de aanvoer van vers water uit de rivieren te gering is, weer in de bodem infiltreert om het over enkele jaren weer als drinkwater op te pompen.

We steken de weg over en komen bij de heide. Tegen de klippen op! Na het hertenkamp naar het mooiste natuurgebied van deze wandeling.

De Renderklippen
Je hebt bergen op de Veluwe en klippen. De bergen zijn geïsoleerd liggende heuvels, terwijl de klippen Langgerekte heuvelruggen zijn met veel zand. Vandaar dat je tegen de klippen op hard moet werken om boven te komen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDie zandheuvels zijn vooral ontstaan na de laatste IJstijd, zo'n 12 000 jaar geleden. Het landijs lag veel noordelijker, maar door de koude was de begroeiing schaars en had de zuidwesten wind vrij spel op het losse zand. Er ontstonden zandduinen, zoals we die ook kennen van de Sahara. Soms wel 12 meter hoog in de vorm van een parabool.

Deze paraboolduinen zijn internationaal uniek, zeer gaaf en representatief en daarom van grote waarde. Het mooist bewaard gebleven complex ligt hier bij de Renderklippen. Boven hebben we een prachtig uitzicht.

Van bovenaf gaan we over de trappen naar beneden en dwars over de hei naar de schaapskooi.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSSchaapskooi
Op de Renderklippen staat een schaapskooi met een kudden Veluwse heideschaap. De schaapskudde heeft tegenwoordig een andere functie dan vroeger. Allereerst voor het toerisme, maar ook voor het in stand houden van het heidelandschap.

Het schaap is groot, lang en hoogbenig, met grote oren. Op de kop, de staart en de poten groeit geen wol. De vacht is wit, langharig en grof. De kudde telt 130 ooien, 8 rammen en 150 lammeren. Tussen eind januari en maart worden de lammeren geboren.

In april gaat men voor het eerst de hei op en wordt ongeveer de helft van de 300 schapen tellende kudde verkocht. In juli en augustus is de kudde op de hei te vinden. Vele toeristen komen kijken. In het najaar tot half oktober worden de rammen bij de ooien geplaatst. Met een ram op honderd ooien worden nagenoeg alle ooien gedekt. Tegen de winter gaat de kudde op stal.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWe krijgen uitleg van de herder, die in het voorjaar nog moet bijvoeren. Het is nog te vroeg om de hei op te gaan; die biedt dan nog geen voedsel. Daarna verder over de hei langs een langgerekt ven het bos weer in naar het Pluizenmeer.

Het Pluizenmeer
Dit ven dankt zijn naam aan het veenpluis wat er in groeit. Door dit hele gebied is een zeer uitgebreid natuurpad aangelegd, waar men aan de hand van een natuurgidsje, kennis kan opdoen omtrent de fauna en flora welke hier voorkomt. Langs het wandelpad zijn n.l. naambordjes geplaatst met de namen van planten en bomen.

We pauzeren even op de kijkhut en zien uit over het heidelandschap. Daarna verder. We passeren het graf van de zoon van Buys Ballot.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBuys Ballot
Het gebied de Dellen is rond 1803 overgegaan op de patriottengeneraal Daendels, die de heide wilde ontginnen en schapen wilde fokken. Het was geen succes en in 1851 werd het overgenomen door de weerkundige Prof. C.H.D. Buys Ballot, die de Meteorologische wet heeft samengesteld, dat lucht van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied stroomt, waarbij de wind op het noordelijk halfrond afbuigt naar Rechts en op het zuideLijk halfrond naar Links, gezien in de richting van de wind - dus een hogedrukgebied (anticycloon) draait hier rechtsom en in Zuid-Afrika linksom.

Die Buys Ballot heeft dit gebied grotendeels bebost. Zijn zoon, Mr. C.S. experimenteerde met uitheemse boomsoorten, met een landschappelijke aanleg met rechte en gebogen lanen en met kleine en grote heideveldjes temidden van bos. Na zijn overlijden is die zoon op de Dellen begraven in een graftombe op de heide.

Startpunt

  • Parkeerplaats zijweg Dellenweg N52 23.408 E5 57.996 West 244°

Geraadpleegde Internet sites:

POI's:

  • Uitkijktoren Haelberg N52 23.031 E5 56.916
  • 't-Harde N52 23.335 E5 56.107
  • Scherpenberg N52 22.884 E5 56.298
  • Meertje De Leemkuil. N52 21.694 E5 55.700
  • Grafheuvel N52 21.880 E5 56.697
  • Water opslag N52 22.322 E5 58.622
  • De Renderklippen N52 22.615 E5 59.387
  • Schaapskooi N52 23.164 E5 59.474
  • Het Pluizenmeer N52 23.276 E5 58.860
  • Buys Ballot N52 23.611 E5 58.220