Nederhemert-Heusden

Korte beschrijving

Een combinatiewandeling in het rivierengebied met een bezoek aan het vestingstadje Heusden. Niet erg lang, maar je hebt er de tijd voor nodig.  In de zomer kan het er erg druk zijn; in de winter zijn de vele winkeltjes minder uitnodigend.

Het eerste gedeelte gaat over de dijk langs de Bergsche Maas, dan met het pontje over naar Bern, langs de Afgedamde Maas naar het Kasteel van Nederhemert, langs de Oude Schans en door Nederhemert-Zuid over de Bergsche Maasdijk en stuw van het Heusdensch Kanaal naar de grote brug.
Over de brug komen we bij Heusden, waar we door de Wijkse Poort naar binnen gaan tot op de Vismarkt, waar we toe zijn aan een Pauze.
Daarmee eindigt deze wandeling, maar de track wordt vervolgd door Heusden Vesting.

Dus slingeren (en slenteren) we kriskras door dit wonderschone plaatsje, waar zoveel te zien is, dat we er zelfs een aparte wandeling met beschrijving aan hebben toegevoegd. Vanaf de wallen en bastions zien we het stadje liggen, maar eenmaal buitenom over de buitenste vestingwerken zien we pas de enorme omvang van deze - toendertijd - onneembare vesting.

Bekijk ook de Stadswandeling Heusden.


Kenmerken

Startpunt: Heusden
Startlocatie: Noord-Brabant, Nederland
Coördinaten N51.734652 E5.145008
Afstanden: 15 km
Type: Cultuur, Open, Rivier, Stad
Begaanbaar: Goed
Scootmobiel: Niet toegankelijk
Honden: Gedeeltelijk aangelijnd
Horeca: Niet aanwezig
Gelopen op: 13-09-2010

Route informatie

Een combinatie GPS wandeling in het rivierengebied met een bezoek aan het vestingstadje Heusden.
5700 Nederhemert - Heusden. Lengte 15 en 12 km.
Goede wandelwegen in goede conditie. Bijna geheel verhard. Geschikt voor rolstoel.
De wandelingen kunnen in beide richtingen gelopen worden.
De horeca voorziening onderweg - met het tweede veer naar Nederhemert-Noord - en verder ruimschoots aanwezig in de Vesting Heusden.
Ook is er een WPT en RTE file beschikbaar.
Bekijk ook de Stadswandeling Heusden



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSEr zijn twee Parkeerplaatsen aan de noordoostkant; het is niet druk dus kunnen we terecht op het Oranjebolwerk, ook de Scheepswerf genoemd. Zo niet, rij dan iets verder naar de Bakkersdam. We starten op de parkeerplaats richting oost, dus weg van de vesting. Links zien we de grote hallen van de Scheepswerf en de ijzerhandel van Swanenberg. We danken Carel voor de ondersteuning en de vele tips.

Scheepswerf 
De Voormalige scheepswerf van Verolme is in 2007 overgenomen door VeKa. De VeKA Groep uit Werkendam is sinds 1988 een hard groeiende onderneming, welke zeer actief is in de zee- en binnenvaartschepen. Denk daarbij aan de handel, ontwerp en bouw van series tankers, containerschepen, pontons, sleepboten en duwboten.

Verder herbergt de scheepswerf nu een veertiental bedrijven, waaronder naast scheepsonderhoud en -techniek ook een restauratiebedrijfje voor saxofoons en enkele kunstenaarsateliers in de voormalige Verolme-kantine.

Buizen 
Swanenberg IJzer Groep is de verzamelnaam van een groep bedrijven die zich bezighoudt met het handelen in en verwerken van zware staalproducten, waaronder ook verhuur van rijplaten, buizen, staalprofielen, met vijf vestigingen in NL (Hoofdkantoor in Schaijk), en verder in zeven landen over de hele wereld.

In Nederland heeft Swanenberg zo'n 150.000 ton staal opgeslagen liggen: balken, buizen en platen. Deze goederen worden wereldwijd aangekocht. Hun oorsprong is divers: onderdelen van nieuwe producties, van gedemonteerde gebouwen en constructies, maar ook bijvoorbeeld overtollige pijpleidingen.

Over de dijk verder richting Veerpont.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVeerpont 
Bij het graven van de Bergsche Maas is wettelijk bepaald, dat de oversteekponten zijn bedoeld 'tot behoud en herstel van de gemeenschap aan weerszijden van de nieuwe rivier' en derhalve gratis zijn.

Rijkswaterstaat wil in 2003 af van dat gratis vervoer voor auto's. Die waren er immers eind 1800 niet. De Vereniging Bergsche Maasveren, Stichting Willem van Oranje, ANWB en vele aangrenzende Gemeenten waren het er niet mee eens. De rechter in Breda heeft echter bepaald, dat voor de komende 30 jaren het gratis overzetten is gegarandeerd, en Rijkswaterstaat betaalt de Veerman.

Met de veerpont steken we de Bergsche Maas over naar de Bommelerwaard.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBergsche Maas 
In vroeger tijden mondde de Maas in de Waal uit. Met als grote nadeel dat de Waal veel te veel water moest bergen en steden als Rotterdam en Dordrecht bedreigd werden door wateroverlast.

Bij de Maasmondwet uit 1883 werd door Koning Willem III besloten tot het graven van de Bergsche Maas. Dit werd tussen 1888 en 1904 gerealiseerd onder toezicht van Ir. Lely.

Dat heeft niet alleen letterlijk veel voeten in de aarde gehad, maar ook figuurlijk in de hele leefgemeenschap. Daarom werd besloten om vier gratis pontveren in dienst te stellen en een brug in Heusden te bouwen.

Dat was duur indertijd, want voor een stoomkabelveerpont waren vijf werkers aangesteld, de gezagsvoerder, twee pontwachters en twee machinist-stokers, die ook van een woning moesten worden voorzien. Een dubbele woning aan deze zijde, een dubbele aan gene zijde en een vrije woning voor de gezagsvoerder. Nu rest alleen nog een mistbel om aan te geven dat iemand aan gene zijde wacht.

Na de ruime uiterwaarden tegen de helling op, op het kruispunt oversteken naar Bern.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSAbdijput 
In vroeger tijden heeft hier in Bern een Norbertijner abdij gestaan, maar in 1572 wordt die geplunderd en in 1579 zelfs door de watergeuzen in brand gestoken. Nu rest alleen nog de waterput achter een monumentale boerderij, maar wij hebben die onderweg niet gezien. Nu kunnen we dus wel gaan zoeken, maar....

We gaan verder over de Moffendijk. We zien het bordje Verboden Toegang Art.461.

Verboden Toegang Art 461 WvS
Het Wetboek van Strafrecht zegt: ,,Hij die, zonder daartoe gerechtigd te zijn, zich op een anders grond waarvan de toegang op een voor hem blijkbare wijze door de rechthebbende is verboden, bevindt of daar vee laat lopen, wordt gestraft met een geldboete van de eerste categorie.”

Vertaald, staat er, dat je niet voorbij het bordje, het hek, de draad, de sloot op het aangegeven terrein mag komen. Mag het anders wel? Ook niet.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSGeïnterpreteerd met het standaardwerk 'Strafrecht, tekst en commentaar' staat er ,,Hij die, zonder daartoe gerechtigd te zijn (Niet alleen de eigenaar maar ook de persoon die grond in erfpacht heeft kan de toegang rechtsgeldig ontzeggen.

Een gegeven toestemming om een terrein te betreden kan door de rechthebbende worden ingetrokken), zich op een anders grond (hieronder kan elk privédomein dat geen gesloten bebouwing omvat worden gerekend, ook bruggen en zelfs water ) waarvan de toegang op een voor hem blijkbare wijze (Dit kan geschieden door de bekende verbodsbordjes, maar ook door een hek, een ketting et cetera of door een mondelinge aanzegging. ) door de rechthebbende is verboden, bevindt of daar vee laat lopen, wordt gestraft met een geldboete van de eerste categorie (maximaal €225, of bij transactie minder).

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet bordje "Verboden toegang volgens artikel 461 Wetboek van Strafrecht" is nuttig en schept duidelijkheid, maar is niet in alle gevallen noodzakelijk, de verwijzing naar artikel 461 is overbodig.

De Politie mag je - alleen op heterdaad - staande houden voor het verhoor, maar je niet in voorlopige hechtenis nemen. Het komt ongeveer 2000 keer per jaar voor, meestal bij betreding van (beschermde) natuurgebieden, dikwijls in combinatie met andere overtredingen. En hier bij de betreding van privé terrein. Respecteer de wens van de boer om niet op zijn weilanden rond te gaan struinen op zoek naar een oude waterput. Want u bent niet de enige die deze wandeling maakt.... Ge zijt gewaarschuwd. (Maar kijk eens in de richting van N51. 45 050 E05.09 833 ???)

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVoordat we naar het kasteel gaan volgen een omweg langs de blauwe paaltjesroute en komen uit bij het veer naar Nederhemert-Noord. We kunnen even op en neer om een terrasje mee te pikken, anders vervolgen we naar links langs de Afgedamde Maas.

Niet op zondag
Tijden veranderen, maar historie blijft. De invloed van het verre verleden blijkt uit de vaartijden van dit Veerpontje, dat op zondag niet vaart, om uit geloofsovertuiging de zondagsrust te respecteren, terwijl het vorig Pontje, over de Bergsche Maas, vanuit het katholieke zuiden op zondag wel vaart.

Afgedamde Maas 
Voordat de Bergsche Maas was gegraven stroomde hier de Maas. Bij Amerzoden-Well boog deze af naar Woudrichem bij Slot Loevenstein om uit te monden in de Waal om van daar als Boven-Merwede richting Rotterdam te stromen. Samen met de Waal gaf dit nog al eens wateroverlast. Soms in omgekeerde richting, als de Rijn meer water aanvoerde dan de Maas, dan stroomde hier het water terug. Dat maakte het graven van de Bergsche Maas noodzakelijk.

Verder gaand komen we uit bij het Kasteel van Nederhemert.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSKasteel van Nederhemert 
Begin 1300 begon Jan van Hemert hier met de bouw van zijn kasteel, allereerst een drie verdiepingen hoge woontoren. Later werd deze door diverse eigenaren uitgebreid en aangepast. Deze verbouwingen gingen door tot ongeveer 1900.

Op 12 januari 1945 brandde het door Duitse officieren bezette kasteel af. De eigenaar en de plaatselijke bevolking waren geëvacueerd. In de 50er jaren kocht Staatsbosbeheer de kasteelruïne en delen van het Landgoed van de familie Baron van Wassenaer.

De ruïne is daarna verpacht aan de stichting 'Vrienden der Gelderse Kastelen' die zich sterk heeft gemaakt voor het behoud en herstel van kasteel Nederhemert. Sinds 2005 is het gerestaureerd. Nu wordt een deel verhuurd aan Tele-BS, een ingenieursbureau dat grote organisaties zoals de gemeente Utrecht en Rabobank van dienst is met adviezen en software op het gebied van telecommunicatie. Daarnaast kent het kasteel een trouwzaal.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWinteraconieten 
Veel bomen zijn al heel oud, soms wel meer dan 200 jaar. In de loop der tijden zijn er veel holtes en gaten in ontstaan en spechten zorgen regelmatig voor nieuwbouw. Veel planten en dieren maken daar weer dankbaar gebruik van. In de kelder van het kasteel is een ruimte helemaal ingericht voor de vleermuizen.

Onder de bomen zie je hier winteraconieten en sneeuwklokjes. Die zijn rond 1950 op de omringende akkers aangeplant voor commerciële bollenteelt. Dit is echter nooit succesvol geweest en de plantjes zijn verwilderd. De gehele winteraconiet (Eranthis hiemalis) is een giftige plant (Alcaloid).

We lopen even een klein stukje om naar de Oude Schans. Niet echt bijzonder om te zien, maar toch....

De Oude Schans 
De Schans werd in 1589 opgeworpen in opdracht van de Spaanse overheersers, als verdedigingswerk van een losplaats aan de toenmalige Maas.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDeze vrij stromende rivier verlegde zijn loop regelmatig en zo ontstond een eiland. Sporen van deze oude rivierloop zie je in het gebied terug als een ondiepe geul. Ook vind je aangevoerd grind aan de oppervlakte.

De Schans is later ingericht als doolhof met een beplanting van sneeuwbesstruiken. Deze verwilderde planten komt u overal op uw wandeling nog tegen.

Verder komen we langs enkele mooie huisjes en een kerkje en daarna gaan we over de dijk verder naar de stuw in het Heusdensch Kanaal.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe Kromme Nol kering 
Het Heusdensch Kanaal is gegraven als tussenverbinding tussen de Bergsche Maas en de Afgedamde Maas. Maar, zoals in 1995 bij extreem hoog water bleek, was de veiligheid in de Bommelerwaard niet volledig gegarandeerd. Daar is veel aan gedaan en als deel daarvan is deze waterkering uit 2000. De 288 ton wegende stalen schuifdeur is tien meter hoog en vijftig meter breed.

De huidige brug uit 2002 is 144 m lang. Daarvoor lag er een Baileybrug (type Caland-Hamilton) uit 1945, die de in december 1944 gebombardeerde majestueuze draaibrug uit 1893/1896 verving.

Voorbij de brug zien we een monument ter herinnering hieraan.Dan gaan we verder naar de grote brug, maar onderweg kijken we naar de vele vogels die in het hele gebied zijn waar te nemen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSVogels 
Niet alleen de duiven op de brug, de hakkende bonte specht, de verschillende soorten eenden, veel kuifeenden, maar ook een zwerm kieviten, ganzen, waaronder al nijlganzen met balsgedrag, maar de mooiste vlucht was toch wel een formatie van de KLM....

Net voor de hangbrug over de Bergsche Maas naar Heusden passeren we een monument.Brugmonument N51 44.461 E5 07.380
Ook dat monument, met een gedicht van Cees Vsser, staat stil bij de vernieling in de Tweede Wereldoorlog van de in 1894 gebouwde eerste Heusdensche Brug, waarvan we hier nog enkele ornamenten kunnen zien, die doen denken aan de tijd van Ir. Eiffel. Hierna gaan we over de Hangbrug naar Vesting Heusden. Passeren nog een waterpeil meetstation van Rijkswaterstaat en zien bij Jonker Fris een warmtekrachtcentrale, die de energie haalt uit de warmte van de aarde zelf, misschien wel de meest milieuvriendelijke energiewinning.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSWijkse Poort 
Als we langs de schandpaal en door de Wijker Poort de Vesting binnengaan lopen we door naar de Vismarkt, waar we even pauzeren.

Hiermee eindigt deze wandeling en kunnen we rechtstreeks langs de molens terug naar de Parkeerplaats. Maar je kunt ook het track blijven volgen met de stadswandeling van Vesting Heusden. 
Daar is in een separate wandeling een speciale beschrijving van gemaakt die je kunt raadplegen.

Startpunt
5700 15km Nederhemert-Heusden N51 44.079 E5 08.700
5701 12km Nederhemert-Heusden N51 44.079 E5 08.700

POI's

Scheepswerf N51 44.182 E5 08.753

Buizen N51 44.395 E5 09.242

Veerpont N51 44.521 E5 09.816

Bergsche Maas N51 44.594 E5 09.882

Abdijput N51 45.050 E5 09.833

Verboden Toegang Art 461 WvS

Niet op zondag N51 45.481 E5 09.578

Kasteel van Nederhemert N51 45.220 E5 09.229

Winteraconieten N51 45.261 E5 09.173

De Oude Schans N51 44.996 E5 09.222

De Kromme Nol kering N51 44.506 E5 07.581

Vogels N51 44.472 E5 07.892

Brugmonument N51 44.461 E5 07.380

Wijkerpoort N51 44.091 E5 08.026

Relevante websites:

http://home.wanadoo.nl/tonlensvelt/veren.html 
http://www.cubra.nl/specialebijdragen/verganeglorie/berneputvan.htm 
http://www.kasteelnederhemert.nl/news.asp?id=34&nid=66 
http://www.om.nl/dossier/pieper/_pieper_documenten/20852/ 
http://www.hetkontakt.nl/3heusden/2001/10/h19krommenol.html