Budel-Dorplein

Korte beschrijving

De inspiratie voor deze wandeling haalden we uit het Eindhovens Dagblad van zaterdag 23 juni 2007. Daarin stond de rubriek "De Ommetjesmakers". Zoals het in de krant beschreven staat: "Om meer korte wandelroutes te creeëren bij stad of dorp, werd een ommetjes-wedstrijd georganiseerd. Uit de inzendingen die Brabants Landschap ontving selecteerde het Eindhovens Dagblad er een aantal."

 

Dit was de laatste wandeling in de krant. En dat leek ons een leuk moment om er eens eentje na te lopen.


Kenmerken

Startpunt: Budel-Dorplein
Startlocatie: Noord-Brabant, Nederland
Coördinaten N51.237352 E5.578522
Afstanden: 9 km
Type: Bos, Stad, Ven
Begaanbaar: Gedeeltelijk drassig
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Gedeeltelijk aangelijnd
Horeca: Niet aanwezig
Gelopen op: 13-09-2010

Route informatie

Een GPS wandeling van 9 kilometer rond Budel-Dorplein.
Er is geen verkorting van deze wandeling beschikbaar. Wel hebben we een alternatieve track opgenomen die langs een theetuin komt.
De route is goed begaanbaar.
Horeca kunt u vinden in Budel-Dorplein. Onderweg komt u bij de alternatieve track een theetuin tegen. Check voordat u aan de wandel gaat of de theetuin open is.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlDe inspiratie voor deze wandeling haalden we uit het Eindhovens Dagblad van zaterdag 23 juni 2007. Daarin stond de rubriek "De Ommetjesmakers". Zoals het in de krant beschreven staat: "Om meer korte wandelroutes te creeëren bij stad of dorp, werd een ommetjes-wedstrijd georganiseerd. Uit de inzendingen die Brabants Landschap ontving selecteerde het Eindhovens Dagblad er een aantal."

Na het verhaal over de route eens goed gelezen te hebben, kwam het kaartje aan bod. Wij gaan natuurlijk niet op stap met alleen zo'n klein kaartje. Eerst wordt de route op de topografische kaart gezet. Daarna in de GPS geladen. Vervolgens hebben we dan het idee dat we niet meer verkeerd konden lopen.

GPSwalking.nlDe route klopte op de meeste plaatsen redelijk met onze topografhische kaart. Alleen helemaal rechts op de kaart, bij het Ringselven, gaat het mis. Er ligt namelijk helemaal geen pad door het Ringselven. En niemand had het over een boottochtje midden in de wandeling.

Ook links boven loopt de route over paden die wij niet hebben ontdekt. Of zou het hier gaan over een wild begroeid paadje waarvoor we eerst over een sloot moeten springen. Onze conclusie is daarom dat het leuke ommetjes zijn, maar met het kaartje in de hand niet altijd zonder problemen na te lopen. Met onze ervaring, topografische kaart en GPS vonden we wel een andere route die ons uiteindelijk ook in 9 km rond Budel-Dorplein bracht.

Er gaat toch niets boven het wandelen met een GPS. Je kunt de route gewoon downloaden en het gaat nergens verkeerd.

Nu even over de route. De route begint bij het Dorpshuis. Daar staat een mooie herinerring aan een rijk zink-verleden. Leest u maar mee:

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDE ZINKFABRiEK BRACHT WERK EN WELVAART. DE KANTINE SOCIALE EN CULTURELE BANDEN. DE KERK GELOOF IN GOD EN IN DE TOEKOMST.
EIND 19e EEUW GROEIDE IN DIT DRASSIGE GEBIED EEN DORP. EEN OASE.
EEN KARAKTERISTIEK BEBOUWDE DRIEHOEK TUSSEN ZANDVERSTUIVINGEN. HEIDE EN RIETKRAGEN.
RUIM EEN EEUW LATER WORDT DE WAARDE VAN DIT ERFGOED ONDERKEND: WAARD OM BESCHERMD TE WORDEN.
SINDS 1997 IS DORPLEIN ÉÉN VAN DE ZES DORPEN VAN DE GEMEENTE CRANENDONCK
.

De geschiedenis van Budel-Dorplein
Deze geschiedenis vonden we op de website van H. de Laat.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn het voorjaar van 1892 vatten enkele grootindustriëlen het plan op tot stichting van een zinkfabriek in Nederland, omdat ze in de omgeving van Luik geen concessie kregen. Het waren de heren Lucien en Emile Dor en Francois Sepulchre uit het Luikerland.

In eerste instantie probeerden ze uit te wijken naar Weert, maar dat stuitte op lokale weerstand. Grenzend aan Weert lag echter de gemeente Budel, een in die tijd nog geheel agrarische gemeenschap met weinig economisch perspectief. Op 7 juli 1892 kochtten zij van de gemeente Budel ongeveer 628 hectare grond. Het terrein was gelegen in het zuidelijke, moerassige en onbewoonde gedeelte van de gemeente. Het gebied lag tussen de spoorlijn Antwerpen-München-Gladbach en de Zuid-Willemsvaart.

Deze spoor- en waterweg vormde een onmisbare schakel in de aan- en afvoer van grondstoffen, steenkolen, ertsen, bouwmaterialen en afgewerkte producten. Op 14 september 1892 vond de officiële oprichting plaats van de Kempensche Zinkfabriek.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet moerassige terrein van de Loozerheide werd allereerst gedraineerd. De grote vennen, zoals het Ringelsven, bleven bestaan om als koelreservoirs te kunnen dienen. Er werd een dijk aangelegd, waarop later de trein naar Budel-Schoot zou rijden en een haven met takelinstallaties, die werd voltooid in 1896. Smalspoorlijnen vormden de verbinding met het kanaal en het station en maakten aldus het vervoer mogelijk van zowel producten als personeel. De wegen werden met de bij de zinkwinning vrijkomende zinkassen verhard.

Door de afgelegen ligging en het ontbreken van openbaar vervoer moest voor het personeel een nieuwe vestigingsplaats gecreëerd worden. Een van de directeuren, Emile Dor tekende zelf de situering van de straten, huizen, de fabriek en andere voorzieningen: "Le projet de Dorplein".

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn december 1892 werkten er al 110 arbeiders in de snel opgetrokken fabriek, die was gesitueerd ten noorden van de nederzetting, gunstig ten opzichte van de heersende wind. Het fabrieksdorp, dat aanvankelijk Nieuwdorp ("De Auw Hei") heette, kreeg op 5 september 1893 van gemeentewege de naam Dorplein als eerbetoon aan de gebroeders Dor.

Door de afgelegen ligging van het fabrieksdorp ontstond er een sterke band tussen werkgever en werknemers. Er werd ruimte gecreëerd voor voorzieningen die het zelfstandige karakter van de gemeenschap benadrukken. Centrum van het gemeenschapsleven was het reusachtige Hotel St. Joseph, oftewel de Cantine, nu Asielzoekerscentrum. Het gebouw herbergde logiesruimte voor vrijgezellen, een jongens en een meisjesschool, een bakkerij, een was- en strijkinrichting, een toneelzaal, winkel, ziekenzaal, klooster en kapel. Het geheel werd beheerd door zusters onder de supervisie van de familie Dor. Naast de Cantine lag een groot vierkant plein met kiosk.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe zelfvoorziening werd verder geaccentueerd door de bouw van een boerderij aan de Gebr. Looymansstraat en de aangelegde boomgaarden en tuin van de kloosterzusters. Later is een tweede boerderij gebouwd, Boszicht.

Dorplein was vanaf het begin een rectoraat en is pas later een parochie geworden. De missen werden gedaan in de fabriekskapel en in de kapel in de Cantine. De huidige St. Josephkerk werd pas in 1951-1952 gebouwd. De inmiddels weer verlaten school met onderwijzerswoning werd in 1912 gebouwd.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSAl direct aan het begin van de route zijn we even afgeweken van het ommetje. We zagen op de kaart een leuk watertje. En met een kleine omweg liepen we een leuk stukje langs een afgraving. Dankzij het matige weer hingen er prachtig donkere wolken boven ons hoofd. Gelukkig bleef het het grootste deel van de wandeling droog.

Heerlijke vergezichten. Helaas weinig vogels die we konden spotten. Verderop kwamen we rupsen, vlinders, bloemen, libellen en zelfs een wespenest tegen. Genoeg te zien voor wie het wil zien.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDe route gaat verder door de buitenwijken van Budel-Dorplein. Wat een enorm twee onder één kappers stonden daar op een rij. De meeste mensen hadden nog eens flink aangebouwd.

Op tip van een wandelaar hebben we in 2015 de locatie van de Theetuin toegevoegd. Controleer op de website http://www.jorinestheetuin.nl of de tuin open is als u gaat wandelen. 

Onder de indruk liepen we door de straten, langs die grote huizen. Hier en daar stond er eentje te koop. "Wat een ruimte zou dat geven als we hier een huis zouden kopen" zei ik tegen mijn vrouw. Tot dat we er op een geven moment achterkwamen dat het eigenlijk vier onder één kappers waren. Aan de achterkant zitten nog 2 huizen. We blijven nog maar even wonen waar we wonen.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSEn zo liepen we ook langs "Le Prison". Snel op het internet opzoeken. Vreemd, helemaal niets te vinden. Gelukkig schreef het Eindhovens Dagblad er wat over:

Le Prison
Le Prison is de kleinste gevangenis van Nederland. De veldwachter - in dienst van de Zinkfabriek" sloot er wetovertreders in op. Nu is het een rommelschuurtje, maar niettemin een rijksmonument.

En zo slingeren we verder door Budel-Dorplein. Het verveelt eigenlijk niet. Er is genoeg te zien. Aparte huizen, veel dieren, die in deze rustige gemeente gewoon voor je camera gaan zitten.

Als we bij het Ringselven komen wordt het even zoeken. We moeten de plas oversteken volgens de kaart. Maar er is nergens iets van land te zien. En in zwemmen hebben we geen zin op deze frisse juni dag. Daarom de route maar wat aangepast. En zo lopen we recht op Ringse Venvijver af. Daar loopt namelijk een prima begaanbaar pad.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSBoven ons hoofd wisselen de roofvogels af met de vliegtuigen van vliegveld Budel. Leuke tip trouwens voor de terugweg. Op het vliegveld kunt u een kopje koffie drinken en kijken naar alle bedrijvigheid.

Zo komen we ook nog langs de Kantine. Een groot gebouw waar verschillende mensen uit de ramen hingen. Een auto die daar parkeerde had een Nederlands nummerplaat maar de muziek leek eerder Pools. Wat zegt het ED over de Kantine.

Kantine
In de immense Kantine werden vroeger de vrijgezelle werknemers ondergebracht. Zij hadden het daar niet echt slecht. Voor hun werd gekookt door de nonnen. Voor de ontspanning hadden ze een prachtige theaterzaal. Ook Johnny Hoes heeft een opnamestudio in dit gebouw gehad. De laatste jaren is het gebruikt als asielzoekerscentrum. Nu zouden er anti-krakers in zitten. Maar Poolse arbeiders zouden het volgens ons ook best kunnen zijn.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSHet laatste gedeelte van de wandeling is weer een beetje zoeken. We lopen het in ieder geval anders dan op het kaartje. Ze zien nergens de afslag die we zouden moeten hebben. Of moesten we toch over dat slootje springen.

We hebben maar een stukje omgelopen. Daarbij sprong er nog een ree over het pad, vlak voor onze neus. Maar onze reactie was te traag om dit op de foto vast te leggen.

Het was intussen gaan regenen. En dan is het niet erg als de auto weer in zicht komt.

We hebben ons best vermaakt met deze wandeling. Maar als je met een klein kaartje uit de krant aan het wandelen moet gaan. Dan is het een hele opgave. Ons voorstel: koop een GPS als u veel wandelt. Dan bent u niet meer afhankelijk van die kleine onduidelijke kaartjes.

Geraadpleegde websites:

POI's

  • Budel Zink/ Ned Zink N51.2365 E5.5997
  • Ringselven N51.2329 E5.5941
  • Start/Finish/Parkeerplaats N51.2373 E5.5785
  • Theetuin N51.2337 E5.5835