Nijnsel Hazenputten Vressels Bos

Korte beschrijving

Even ten noorden van Eindhoven bij Nijnsel ligt een boeiend gebied waar zoveel te zien is, dat één snelle wandeling onvoldoende beeld geeft van al het moois. Slingerende bospaden, brede zandwegen, het open veld, hoge zandheuvels langs de meanderende Dommel, de spannende Hazenputten en door de velden langs de rivier naar de grote plas van de Moerkuilen. Oh, wat is het mooi. We hebben er wel acht wandelingen van kunnen maken.

Met dank aan Anja en Rien, die ons deze wandeling in de basis hebben aangeleverd. Ook hebben we assistentie gekregen van Marco van de Vresselse Hut. Alle kortere wandelingen starten op de veilige parkeerplaats.


Kenmerken

Startpunt: Nijnsel
Startlocatie: Noord-Brabant, Nederland
Coördinaten N51.539270 E5.502963
Afstanden: 20, 15, 14, 10, 9 km
Type: Beek, Bos, Open
Begaanbaar: Gedeeltelijk drassig
Scootmobiel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Halverwege
Gelopen op: 14-02-2014

Route informatie

De wandeling is een combinatie van vier mooie gebieden en wordt zo 19 km lang.
Elk gebiedje is opnieuw van een track voorzien, waardoor extra wandelingen van 5, 6, 7, 10, 11, 13 en 15 km ontstaan.
De paden en wegen zijn goed maar kunnen ook drassig zijn en zijn NIET geschikt voor Scootmobiel.
Pauze en Start op het terras van de Vresselse Hut.
Van de wandeling is ook een WPT en RTE file beschikbaar.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlWe starten op de parkeerplaats bij de Moerkuilen. N51 33.900 E5 30.118.

Met uitzondering van de specifieke korte wandeling rond de Moerkuilen, starten alle andere wandelingen op de parkeerplaats bij de Vresselse Hut.

We gaan naar beneden naar de plas. Langs het water passeren we een bewerkte boomstam.

Oude Vrijheid N51 33.838 E5 30.049
1954-1994. De bank refereert aan het 40-jarig bestaan van de heemkundekring De Oude Vrijheid uit Sint Oedenrode. Waarom?

In 1232 krijgt Sint-Oedenrode vrijheidsrechten. Vanaf dan wordt Sint-Oedenrode met de voorgelegen plaats Eerschot aangeduid als De Oude Vrijheid. Het nieuwe stadje had goede natuurlijke verdedigingswerken, aangezien het in een lus van de Dommel lag en werd omgeven door de moerassige Dommelbeemden.

GPSwalking.nlMoerkuilen N51 33.790 E5 30.047
Anders dan de Hazenputten, die echte vennen zijn in een bosgebied, zijn de moerkuilen ontstaan uit turfafgravingen. Turf was vroeger een belangrijke brandstof. In de prehistorie en de Middeleeuwen werd hout het meest gebruikt om vuur te maken.

Maar door het platbranden van bossen om akkers te creëren verdween er ook veel bos. Uiteindelijk bleef er dan heide over.

Om brandstof te vinden zocht men vennen op die omgevallen bomen, struiken en planten onder water konden preserveren. Dan rotte dat niet weg. Als dat uit het moeras opgehaald werd en te drogen gelegd, dan was dat ideale brandstof, die we nu turf noemen.

GPSwalking.nlAl snel komen we uit op een vrij drukke weg, die we ook vrij snel weer willen verlaten. Dat brengt ons in het Vressels Bos. We zullen daar doorheen slingeren en geregeld lopen we tegen een hek of draadversperring aan. Gelukkig zijn er doorgangen gemaakt.

We spreken een boswachter en vertellen, dat het prettig zou zijn, als de afrasteringen op topografische kaarten zouden staan.

Door het Vresselsche Bosch met de brede lanen en de slingerende bospaden komen we bij de Parkeerplaats aan de Vogelsven. De borden van SBB vertellen ons het volgende:

GPSwalking.nlVressels Bos N51 33.139 E5 31.073
Van Productiebos naar Natuurbos. De woeste stuifzandgronden van de voormalige Vresselse heide zijn rond 1900 bebost met voornamelijk grove den. Deze en andere soorten naaldbomen zijn geschikt voor de houtproductie en worden nog regelmatig gekapt.

Tegenwoordig houden we echter meer rekening met de natuurwaarden. Daarom zijn er ook verschillende loofbomen geplant, die zich inmiddels weer verjongen. Zo’n gevarieerd bos is niet alleen aantrekkelijker, ook het bosleven is rijker.

Bij deze kan ik, Arnold, eraan toevoegen, dat loofbomen meer zuurstof omzetten uit CO2 dan naaldbomen. In ‘Brussel’ wil men daarom meer loofhout. Een groeiend bos zet tot 12 à 15 jaar meer CO2 om in koolstof en zuurstof. Daarna wordt het meer een stabiel neutraal ecologisch systeem.

GPSwalking.nlHazenputten N51 33.155 E5 30.343
Karakteristiek in het bos zijn de vennen van de Hazenputten en de Oude Putten. De afwisselend arme en voedselrijke grond zorgt hier voor een waar plantenparadijs.

Bijzonder is de beenbreek, die voorkomt tussen pijpestrootje en dopheide in de drassige laagten van de Hazeputten.

Op de veenmoseilandjes, beschut tegen de wind door het omringende bos, groeien planten als lavendelhei, kleine zonnedauw en veenbes. Naast die plantenpracht is de dierenwereld rijk vertegenwoordigd. Amfibieën bijvoorbeeld en broedvogels, zoals de dodaars en zomertaling.

Dood hout leeft N51 32.960 E5 31.225
Dode takken en bomen laten we gewoon liggen. Paddestoelen en insecten profiteren hiervan. Bovendien biedt het dode hout onderdak en beschutting aan allerlei klein dieren.

Vogels komen weer op de insecten af en als het dode hout is vergaan, vormt het een ideale voedingsbodem voor nieuw groen. Al met al is dood hout onmisbaar.

GPSwalking.nlBij het uitzetten van deze wandeling komen we extreem veel losse takken tegen op de paden, waardoor wandelen erg lastig wordt. Een zware storm kan veel schade aanrichten in een bos.

Schotse Hooglanders N51 32.960 E5 31.225
Om te voorkomen dat de heide rond de vennen dichtgroeit, laten we een gedeelte van 60 ha begrazen door Schotse Hooglanders en Exmoor pony’s.

Dit natuurgebied wordt hiermee niet alleen behouden. Ook ontstaan er door het verschil in graasgedrag van de runderen en pony’s, meer gevarieerde overgangen van hei naar bos.

Zo’n overgangsgebied is zeer belangrijk voor insecten en vogels als boomleeuwerik en geelgors.

Bezoekers met een hond N51 32.960 E5 31.225
Rond de vennen en in het begraasde gebied is rust heel belangrijk. Daar staat de natuur voorop. U mag er overigens rustig wandelen, maar dan wel zonder hond.

In de rest van het bos moet de hond aan de lijn. Er is een klein gedeelte, bij de parkeerplaats, waar uw hond op de bospaden mag loslopen.

We gaan verder door het bos. Er ligt nu veel windhout, losse takken en afgebroken hout door de fikse storm van de laatste dagen. We moeten dan ook goed opletten en dat loopt erg lastig.

GPSwalking.nlDAF Testbaan N51 32.652 E5 31.579
We passeren nog net de achterste poort van de DAF Testbaan. Omdat hier nieuw ontwikkelde voertuigen worden getest en beproefd wil men geen pottenkijkers. Vandaar de hoog omringde wal.

De testbaan kent een ‘snelle ovaal’, slecht wegdek met rioolputten en kinderkopjes, steile hellingen voor hellingproef en testtrack voor meting van het passeergeluid.

Deze proeven kunnen zowel ten dienste staan van het voertuigontwerp – is het sterk genoeg, kan het lang genoeg mee? – als voor de keuring van de auto.

Even verder gaand zien we een bord van SBNL. Waar staat dat voor?

GPSwalking.nlSBNL N51 32.593 E5 31.498
SBNL is een organisatie voor particulier en agrarisch natuurbeheer. In de praktijk is het een adviesorgaan én belangenbehartigings-organisatie. Met één doel: het versterken van natuur en landschap.

SBNL steunt agrariërs, jagers, bos- en landgoedeigenaren door: voorlichting en belangenbehartiging, advisering, uitvoering en bemiddeling van projecten, praktijkgericht onderzoek en beheer van voorbeeldterreinen. Ook tonen steeds meer gemeenten en waterschappen interesse in SBNL.

SBNL is opgericht in 1981 en vierde in 2006 haar 25-jarig jubileum. SBNL heeft eigen terreinen en terreinen van anderen in beheer. Voor het onderhoud van deze gebieden maakt men veel gebruik van de inzet van vrijwilligers.

We gaan links/rechts langs enkele vennen en gaan via een lange weg met jonge aanplant - grappig, die grove den als afrastering - door het open veld naar de verharde weg. De Vresselse weg, richting noord. Bij een mooie Brabantse boerderij gaan we links de Watermolenstraat in. Dat belooft iets.

GPSwalking.nlAan het einde gaan we links tot over de Dommel. Onderweg zien we een paaltje van Brabant-Water, met iets van “Kathodische bescherming”. Weer verder passeren we een opzichtige gele/oranje paal met een dakje met 118 van R.R.P.

R.R.P N51 32.059 E5 29.831
De R.R.P. – de Rotterdam-Rijn-Pijpleiding. Hieronder ligt een van de twee pijpleidingen van ruim 90 cm doorsnede voor het transport van ruwe olie van Pernis-Rotterdam naar Venlo, voor verder transport Duitsland in. Per seconde pompt men er 1m3 olie doorheen, goed voor 1500 tankwagens per dag.

Om roesten (en lekken) tegen te gaan past men voor de leidingen, die hier in het grondwater liggen de kathodische bescherming toe,- Hé? Dat doet Brabant Water hier ook. - met een elektrisch potentieel gaat een zinklaag eerder roesten dan ijzer, waardoor het ijzer beschermd wordt.

GPSwalking.nlOverigens, elke week vliegt een helikopter over deze leiding om op lekkages te controleren. Ook wordt permanent op drukverlies gecontroleerd.

We gaan de brug over om een watermolen, of de resten van een watermolen te ontdekken. We vinden slechts een plaat met de volgende tekst:

De Watermolen van Wolfswinkel N51 31.941 E5 29.735
Rond 1300 wordt al melding gemaakt van een oud herengoed met een slotje, een watermolen en twee hoeves; een bezitting in leen uitgegeven.

In 1381 verheven tot een Heerlijkheid – de leenman mag zich voortaan Heer van Wolfswinkel noemen – blijkt de watermolen goed te gedijen tot 1604. Dan wordt het zelfs een zelfstandig leengoed.

GPSwalking.nlDe dubbele watermolen wordt tussen 1940 en 1947 afgebroken – helaas heeft men de molen niet kunnen plaatsen in het Openluchtmuseum van Arnhem: Er resteert alleen nog de straatnaam “Watermolenstraat” en een molensteen als monument.

We keren om en gaan terug langs de Dommel en over de hoge zandwal, die probeert stand te houden tegen de bochtige en meanderende Dommel N51 32.117 E5 29.774, tot we uiteindelijk op de verharde Vresselse Weg rechtsaf naar de Vresselse Hut gaan om op een terrasje bij te komen en te lunchen.

Helaas is men pas vanaf 13.00 uur geopend, waardoor onze wandeling tot laat in de namiddag zal duren.


We pauzeren bij de kegelbaan N51 32.386 E5 30.194
Een leuke afleiding. Bij de Vresselse hut kan ook goed geparkeerd worden om een wandeling te starten. “Wa gadde toch beginnen mi die hut” van de buurman is de aanleiding geweest tot de naam van deze uitspanning.

De Vresselse Hut, Vresselseweg 33 5491 PA Sint-Oedenrode (Nijnsel)
0499 – 472870 / [email protected]www.kegelcentrum.nl.

Openingstijden:
Zomer: april t/m september: maandag gesloten. Dindag vanaf 13:00 uur en woensdag t/m zondag vanaf 11:00 uur geopend.
Winter: oktober t/m maart: maandag en dinsdag gesloten (alleen op afspraak geopend) woensdag t/m zondag vanaf 13:00 uur.


GPSwalking.nlDaarna weer verder richting bossen. Na enige omzwervingen en een bospad worden we van poort naar poort gestuurd om westelijk langs een ven – De Oude Putten N51 32.867 E5 30.522 - te wandelen – zover weg, dat we er weinig van zien.

Maar, na weer een poortje, worden we ten volle beloond: de Hazenputten.

De prachtige waterpartijen – vannacht heeft het gevroren en de aangevroren mist zorgt voor sprookjesachtige plaatjes, zie vooral ook de foto’s – zullen er in de zomer heel anders uitzien.

We willen dwars oversteken en het blijkt héél erg nat te zijn. We houden vol, maar lopen uiteindelijk toch vast tegen een sloot, die ons te breed is om over te steken, maar nu keren we en lopen even helemaal om. Dwars oversteken dus niet proberen!

GPSwalking.nlWel raden we u aan om nog aan de noordzijde langs het water te lopen. We missen een poortje en moeten helaas over de draad * verder tot aan de Lieshoutse Weg. Op het fietspad naar links en pas na 400 m gaan we rechts naar de Dommelbeemden.

* Mocht u een poortje als uitgang vinden, mail de coördinaten dan aan ons door. Passen we de route aan.

Na een oude afgesloten bocht van de Dommel klimmen we over de draad (hier mag dat!) en vervolgen de route dwars over het weiland.

Natuurlijk komen we vlak langs de rivier en zien dat ook hier de erosie langzaam wint en de grond verzakt.

GPSwalking.nlOver de rand van de hoge akkers gaan we verder en komen bij de kapel van de H.Martinus van Tours. Ook staat er een plaat die een en ander vertelt over prehistorische bewoning.

Opgravingen N51 33.943 E5 29.602
De eerste sporen van menselijke aanwezigheid in dit gebied dateren uit de periode tussen 10.000 en 9000 jaar voor Christus. De eerste nederzetting waarvan restanten zijn gevonden tijdens het afgraven van een dommeloever ter hoogte van de Hazenputten dateren uit een periode tussen 8000 en 9000 voor Christus.

In de bronstijd vestigen de eerste boerenbedrijfjes zich in en rond Sint-Oedenrode. Over de daarop volgende periode is niet veel bekend.

Al in de Steentijd, 8000 jaar geleden, heeft men hier sporen van ronde hutten achtergelaten. Daarna zijn ze verdwenen en volgde er een dik bosgebied. 4000 jaar geleden kwamen anderen terug en pleegden roofbouw. Door bos af te branden en met primitief boeren, jagen en vissen kon men in leven blijven.

GPSwalking.nl3500 jaar geleden – bronstijd – liet men sporen na van een boerderij en een urnenveld. In de IJzertijd en vanaf 50 nC onder Romeinse invloed, ging men over op vastere landbouwmethodes.

1000 jaar geleden was het gebied weer heide met berk en eiken bos. In de Middeleeuwen bouwde men een grote boerderij, een ‘sale’ , waar de uitgang –sel van Nijnsel is afgeleid. Maar of Nijntje daar iets mee van doen geeft vertelt het verhaal niet.

Kapel Sint Maarten N51 33.981 E5 29.720
De kapel is gewijd aan de heilige Martinus, ook bekend als Sint Maarten. Martinus van Tours was een zoon van een Romeins magistraat uit Sabaria (Hongarije), die op 15-jarige leeftijd dienst nam in het Romeinse leger. Hij werd geboren in 316.

Toen hij als ruiter in Gallië kwam, schonk aan de stadspoort van Amiëns de eigen helft van zijn mantel – de andere helft was eigendom van het Romeinse Rijk - aan een arme bedelaar. De legende vermeldt verder, dat Martinus in de nacht daarop Christus zou hebben gezien, gekleed in deze mantel.

Hij maakte vele missioneringsreizen en stichtte vele kerken. En werd in 371 tot Bisschop van Tours gekozen. In 397 stierf Martinus aan koortsen, hij was toen ongeveer tachtig jaar oud. Hij werd op 11 november begraven in de basiliek van Tours

We verlaten de kapel en na een stukje verharde weg keren we terug naar de geparkeerde auto. Een mooie combinatie van natuur, water en cultuur.

Startpunt

  • A150 19km Moerkuilen VresselsBos Dommel Hazenput 18.5 km N51 33.900 E5 30.118 ZZW
  • A151 5km Moerkuilen Beemden 4.4 km N51 33.900 E5 30.118 ZZW
  • A152 6km Vresselse Hut-Bos-Hazenputten 5.9 km N51 32.356 E5 30.178 N
  • A153 7km Vresselse Hut-Bos-Dommeldal 6.9 km N51 32.356 E5 30.178 N
  • A154 10km VresselseHut-Vressels Bos-Hazenputten 9.9 km N51 32.356 E5 30.178 N
  • A155 12km Vresselse Hut-Bos-Moerkuilen-Hazenputten 11.3 km N51 32.356 E5 30.178 N
  • A156 14km VresselseHut-Dommel-VresselsBos-Hazenputten 13.1 km N51 32.356 E5 30.178 N
  • A157 15km VresselseHut-Vressels Bos-Hazenputten-Moerputten N51 32.356 E5 30.178 N

Geraadpleegde websites

POI’s

  • Oude Vrijheid N51 33.838 E5 30.049
  • Moerkuilen N51 33.790 E5 30.047
  • Vressels Bos N51 33.139 E5 31.073
  • Hazenputten N51 33.155 E5 30.343
  • Dood hout leeft N51 32.960 E5 31.225
  • Schotse Hooglanders N51 32.960 E5 31.225
  • Bezoekers met een hond N51 32.960 E5 31.225
  • DAF Testbaan N51 32.652 E5 31.579
  • SBNL N51 32.593 E5 31.498
  • R.R.P N51 32.059 E5 29.831
  • De Watermolen van Wolfswinkel N51 31.941 E5 29.735
  • Dommel N51 32.117 E5 29.774
  • De Oude Putten N51 32.867 E5 30.522
  • Opgravingen N51 33.943 E5 29.602
  • Kapel Sint Maarten N51 33.981 E5 29.720