Easterein

Korte beschrijving

We verbleven een weekend in een boomhut bij het Kleine Paradijs in het mooie plaatsje Easterein (Oostereind) in Friesland. Verrassend Friesland omdat het wandelen door de polder rondom Easterein heel anders is dan een boswandeling in Brabant. Genieten van vergezichten kun je hier zeker.

Oosterend (officieel (Fries): Easterein) is een dorp in de gemeente Littenseradeel in de Nederlandse provincie Friesland. Oosterend, dat circa 950 inwoners heeft, ligt in de driehoek Bolsward, Sneek en Franeker. Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 maakte Oosterend deel uit van de gemeente Hennaarderadeel. In 1991 werd de officiële naam gewijzigd in het Friestalige Easterein.

Onderweg komen we twee keer door Easterein waarbij Café Bergsma zeker moet worden bezocht. Dit 500 jaar oude café straalt nog de sfeer van 100 jaar geleden uit. Gastvrij wordt u hier ontvangen, neem zeker de tijd om even rond te kijken. Het is de moeite waard. Ook de Martinikerk is een bezoekje meer dan waard. De kerk is elke vrijdagmiddag open, en soms ook op de zaterdag.


Kenmerken

Startpunt: Easterein
Startlocatie: Friesland, Nederland
Coördinaten N53.089158 E5.633608
Afstanden: 11, 7, 5, 5, 4 km
Type: Cultuur, Dorp, Open, Vergezicht
Begaanbaar: Doorgaans goed begaanbaar
Scootmobiel: Toegankelijk
Honden: Niet overal toegestaan
Horeca: Bij start en halverwege
Gelopen op: 09-09-2011

Route informatie

Een GPS wandeling van 11 km rondom Easterein in Friesland.
Er zijn verkortingen van 7/5/5/4/4 beschikbaar.
De wandeling bestaat uit een 3-tal rondjes die ook afzonderlijk gelopen kunnen worden.
Er is een WPT-RTE route beschikbaar.
Het gedeelte rond de vogelkijkhut is niet toegankelijk voor honden. Op andere gedeeltes loopt u tussen de koeien, een hond is dan niet aan te bevelen.
Onderweg komt u een prima horecagelegenheid tegen: café Bergsma.
Een theetuin vindt u bij het Kleine Paradijs.
Parkeren kunt u het beste in het dorp of bij de vogelkijkhut.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlWe verbleven een weekend in een boomhut bij het Kleine Paradijs in het mooie plaatsje Easterein (Oostereind) in Friesland. Voordat we afreisden van Brabant naar Friesland hadden we een aantal routes via de kaart uitgezet zodat we altijd iets achter de hand hadden. 

Toen we op onze eerste avond gingen uiteten werd ons een folder gegeven van een route om het dorp. We konden zelfs gewoon beginnen vanaf het Kleine Paradijs. De route was opgesteld naar aanleiding van het 50 jarig bestaan van Doarpsbelang "Hald Faesje". Gelukkig was de folder in het Nederlands opgesteld.

WGPSwalking.nle hebben ons laten verrassen tijdens deze wandeling door de mooie open natuur van Friesland, de vele vergezichten en het prachtige dorpje Easterein. En wat ons eigenlijk nog het meest verbaasde waren de vriendelijke Friezen. Geen stugge mensen, maar vriendelijke mensen. Overal werden we begroet, van jong tot oud.

Wandelen in Friesland is toch heel anders dan in Brabant. Minder bossen, veel meer open ruimte. Het is daarom soms best een probleem om een leuke route uit te zetten. Deze route bestaat uit een 3-tal lussen die samen deze wandeling vormen. Ook hebben we de lussen apart vermeld en zelfs een korte rondwandeling door Easterein toegevoegd. Het is een klein maar erg leuk plaatsje waar je met veel genoegen in kunt rondlopen. Een tweetal punten kregen onze speciale aandacht tijdens de wandeling: Restaurant Bergsma met haar prachtige geschiedenis en de Martinikerk waar we gastvrij werden rondgeleid.

GPSwalking.nlWe zijn de wandeling bij het Kleine Paradijs gestart. Als u daar niet overnacht kunt u vanwege te beperkte parkeermogelijkheden uw auto beter bij de vogelkijkhut of in Easterein parkeren.

Oosterend/Easterein
Oosterend (officieel (Fries): Easterein) is een dorp in de gemeente Littenseradeel in de Nederlandse provincie Friesland.

Oosterend, dat circa 950 inwoners heeft, ligt in de driehoek Bolsward, Sneek en Franeker. Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 maakte Oosterend deel uit van de gemeente Hennaarderadeel. In 1991 werd de officiële naam gewijzigd in het Friestalige Easterein.

GPSwalking.nlHet terpdorp wordt gekenmerkt door de Martinikerk. Deze is grotendeels middeleeuws en bezit de oudste sacristie van Friesland. Een bezienswaardigheid is de zeldzame kraak (oksaal) uit 1554 met renaissance-snijwerk. In het interieur bevindt zich een 17e eeuwse herenbank.

Ten zuiden van het dorp staat de Rispenserpoldermolen, een oorspronkelijk uit 1821 daterende grondzeiler.

Oosterend is een beschermd dorpsgezicht.

Meer informatie over Easterein lezen we op de website van het dorpsbelang "Hald Faesje".

GPSwalking.nlEasterein is een aantrekkelijk, levendig dorp en heeft zo’n 970 inwoners. Daarmee is het in grootte het vierde dorp van de Gemeente Littenseradiel. Easterein kent een actief verenigingsleven, er zijn vele verenigingen op het gebied van oa. sport, muziek en toneel.

Het middelpunt van Easterein wordt gevormd door de prachtige Martinikerk, deze kerk is gelegen op een terp en is omsloten door water en een kerkbuurt met kleine straten en steegjes. De kerk dateert uit de 13e eeuw en is in de jaren ’80 geheel gerestaureerd. De belangrijkste bezienswaardigheid van de kerk is de zeldzame kraak (oksaal) uit 1554. De Martinikerk kan in overleg met de koster bezichtigd worden.

In de omgeving van Easterein zijn diverse mooie fietsroutes en oude- en nieuwe wandelpaden die de terpdorpen in de omgeving met elkaar verbinden. Via deze routes kun je ook natuurgebied “Skrok” bereiken, hier bevinden zich het hele jaar door vele vogels. Er is een folder beschikbaar waarin de wandel- en fietsroutes beschreven worden.

GPSwalking.nlVanuit Easterein zijn er voor kleinere boten diverse mooie vaarroutes, je kunt richting de Frjentsjerter Feart of via de Sebeare naar de Boalserter Feart en via deze vaarten kun je vele dorpen en steden in de omgeving bereiken.

Kano’s kunnen gehuurd worden bij het plaatselijke café Noflik Bergsma, dit café is 500 jaar oud en is hiermee het oudste café van Friesland. Een bezoekje aan dit in oude stijl ingerichte café is ook zeker de moeite waard.

Centraal in deze route ligt Café Bergsma. Op onze eerste avond werden we gastvrij ontvangen op het leuke terras.

GPSwalking.nlVanwege het mooie weer konden we buiten eten. Gastvrouw Yvon kwam al gauw aanzetten met deze wandelroute en even later volgde het blad "Buitenleven" uit januari waar de geschiedenis van Café Bergsma te lezen was.

Dit café bestaat dit jaar 500 jaar. Het is het oudste café van Friesland. In 2006 is het café/restaurant en partijcentrum overgenomen door Ap en Yvon de Bruin. Nederlanders die Friesland neergestreken zijn. Natuurlijk was heel Easterein bang dat die Hollanders een heel andere sfeer aan dit café zouden geven. Nu 5 jaar verder is er gelukkig weinig veranderd. Het Café straalt nog de sfeer uit van een eeuw terug.

GPSwalking.nlTijdens onze wandeling komen we langs voor een lekkere lunch. We maken meteen gebruik van de mogelijkheid om binnen rond te kijken. Loop ook even naar boven zegt Ap. Dat moet je ook gezien hebben.

Boven kom je terecht in de Boppeseal. Je gaat meteen 100 jaar in de tijd terug. Eten is hier een belevenis. Niet alleen door uitstraling van de zaal, maar ook door het eten dat hier opgediend wordt. Het speciale Beppe's Miel wordt in de pan opgediend.

Deze zaal kan ook afgehuurd worden voor vergaderingen. Maar dan wel op de ouderwetse manier zonder beamers en laptops. Voor de notities is een ouderwets schoolbord en een doosje krijtjes beschikbaar. Deze zaal werd vroeger gebruikt door de notabelen na het kerkbezoek. 

GPSwalking.nlMaar ook de rest van het Café is zodanig ingericht dat je telkens weer opnieuw verrast wordt.

Het Café ligt op de splitsing van wegen. Al in 1511 was er hier een tapperij. Eeuwenlang kwam hier een druk verkeer langs. Verkeer naar de universiteitsstad Franeker of naar de havenstad Harlingen. Ook deze dagen is er druk verkeer. Veel boeren zijn druk bezig om het hooi van het land te krijgen voordat het weer zou gaan regenen.

Café Bergsma behoort tot 1 van de 1000 plaatsen in Nederland die je gezien moet hebben. Ook in Friesland behoren ze tot de top 200 mooiste plaatsen. Wij sluiten ons daarbij aan. 

GPSwalking.nlWe gaan verder met een ander rondje richting de Vogelkijkhut van Skrog. Onderweg lopen we heel stuk door de weilanden over een mooi aangelegd betonpad. Ook ideaal voor scootmobiels. Honden zijn niet welkom hier.

Vogelkijkhut Swyns
Welkom bij de vogelkijkhut Swyns. Deze hut staat aan de rand van weidevogel reservaat Skrok, waar Vereniging Natuurmonumenten zoveel mogelijk soorten weidevogels ruimte biedt om te broeden en te rusten. Trekvogels verblijven hier van tijd tot tijd in grote aantallen. Het laaggelegen weiland, ontstaan nadat rond 1930 de oorspronkelijke terp Swyns werd afgegraven, wordt door Natuurmonumenten nat gehouden. U kunt hier in de avonduren honderden en vaak zelfs duizenden vogels bijeen zien, vooral van half maart tot half juni

GPSwalking.nlSkrok is een gaaf voorbeeld van een kenmerkend oud cultuurland schap, onder meer herkenbaar aan de onregelmatige kavels.

De vorm van de vogelkijkhut verwijst naar de manier waarop in de terpentijd, rpnd het begin van onze jaartelling, de voorraad-schuurtjes, zogenoemde 'spikers', werden gebouwd.

Vereniging Natuurmonumenten houdt hier ook excursies. Neem daarvoor contact op met het algemene informatienummer: 035-6559911 of kijk op: www.natuurmonumenten.nl.

GPSwalking.nlEen verrassende vogelkijkhut vanwaar veel vogels te zien zijn. Daarna gaan we de open natuur weer in. Brabanders zijn die vergezichten veel minder gewend. Hier kun je op veel plaatsen zover kijken als het mogelijk is. Buienradar is hier minder noodzakelijk. Je ziet het slechte weer al van ver aankomen.

We lopen hier een stuk over de Ald Dyk.

Ald Dyk
Een deel van de verbindingsweg tussen Sneek en Franeker.

GPSwalking.nlNet voordat we Easterein weer inlopen komen we langs het Likenhofke.

Likenhofske
Hier heeft vroeger een stuk grond gelegen waar reizende en trekkende woonwagenbewoners konden verblijven. De naam komt van een verhaal dat hier ooit een schipper is begraven. Likenhofske = lijkenhofje.

Terug in Easterein lopen we eerst langs de gereformeerde kerk. Boven de deur staat"1902 Ik zal mijn hand tot de kleine wenden".

Gereformeerde kerk
Deze kerk kwam voort uit de doleantie (1888). Hij werd in 1902 vormgegeven in de zogenaamde eclecticistische stijl, een bouwtrant waarbij diverse stijlen in een mengvorm samen komen. Neo-gotische en neo-romaanse kenmerken illustreren deze mengeling hier.

We bewaren het mooiste tot het laatst. En daarbij hebben we enigzins geluk. Het is zaterdag en de kerk is open. Het blijkt dat dit jaar alle kerken in Friesland op de zaterdag geopend zijn gedurende de zomermaanden. Normaal is de kerk alleen op de vrijdagmiddag te bezichtigen.

GPSwalking.nlWe lopen binnen en worden meteen gastvrij ontvangen. We krijgen een kleine en interessante rondleiding. Er worden annecdotes verteld. Daar komen we later nog even op terug.

De kerk ligt schilderachtig op een terp. De foto rechts is een avond van tevoren geschoten bij een ondergaande zon. Schilderachtig is het hier.

Martinikerk
Monumentale en belangrijke middeleeuwse kerk (circa I Ie eeuw) met aangebouwde sacristie. Gewijd aan Marinus van Tours; bekende Franse heilige. De kerk hérbergt het beroemde uit twee verdiepingen bestaande doksaal uit 1554. Uniek in West Europa. Stijf: renaissance.

Maker: Hein H.(agart), Vlaamse kunstenaar uit omgeving Gent.

In de vloeren grafzerken met o.a. renaissance grafsteen (1556; ook Hein H.?). Toren had oorspronkelijk een stenen spits (13 meter). Na blikseminslag in 1672 vervangen door houten sjüits (6 meter). Gedenkplaat in westwerk. Kerk na 1850 ingericht voor de protestantse eredienst: dooptuin met preek-stoel, herenbanken, 18e-eeuwse psalmborden. Hardoff-orgel 1870.


GPSwalking.nlEen stukje geschiedenis
De kerk is op een terp gebouwd. Rond het begin van onze jaartelling was Friesland een mengeling van water en land. De gronden waar mensen woonden werden voordurend bedreigd door het water. Terpen zorgden ervoor dat mensen droog konden wonen zonder gevaar voor overstromingen. In Friesland zie je veel terpen.

Easterein ligt midden in wat het eiland van Easterein heet. Een poldergebied omgeven door een 10 km lange dijk. Een behoorlijke prestatie om deze polder droog te krijgen en te houden. Het zou wel eens de eerste polder van Nederland hebben kunnen zijn. Je krijgt een goed beeld van deze polder tijdens de wandeling.

GPSwalking.nlDe huidige kerk staat al ruim 9 eeuwen op de huidige plaats. Waarschijnlijk heeft hier eerder al een andere kerk gestaan. De kerk was in die tijd een plaats waar mannen samenkwamen voor belangrijke dorpszaken, er werd rechtgesproken en natuurlijk ging men hier naar de kerk. Het was het centrum van het dorp. En dat is ook hedendagen nog goed te zien.

Het oudste deel van het huidige gebouw is de sacristie. Die dateert van ongeveer 1400 en is ouder dan de huidige kerk. In de sacristie kun je de contouren van de oude kerk zien. 

De toren van de kerk dateert uit de 10e eeuw en was mede bedoeld als verdedigingswerk. Het werd een "stins" genoemd. Ook de gracht die vroeger helemaal rond liep was bedoeld als verdediging.

Zoals veel oude kerken staat de Martinikerk in oost-west richting. Het altaar wees naar het oosten. Daar gaat de zon op, daar ligt ook Jeruzalem. Ook de graven liggen oost-west. "Als de doden opstaan dan zullen hun ogen gericht zijn op het oosten, naar de opgestane heer". 

GPSwalking.nlDe kerk is de Kathedraal onder de Friese dorpskerken. Vroeger waren er geen zitplaatsen in deze kerk. Het was een lege ruimte waar mensen doordeweeks in- en uitliepen, er werd vergaderd, gehandeld, rechtgesproken. Op zondag was er een dienst waarbij de pastoon met zijn rug naar de kerkgangers stond.

De kreake
De scheiding tussen het heilige koor en het schip was vroeger een eenvoudige balk. In het zuiden van Nederland werden deze balken (doksaal/kreake) al snel versierd met beelden. In het noorden waren de kerken minder uitbundig.

GPSwalking.nlIn 1554 kreeg een Vlaming van Duitse afkomst de opdracht om de koorscheiding uit te bouwen zodat de rijkdom in het dorp werd getoond. Het moest een pronkstuk worden maar wel functioneel zijn. Het was de plaats waar de koorzangers stonden. De bijbelverhalen moeten hierin worden uitgebeeld. De meeste kerkbezoekers konden in die tijd niet lezen.

Na de reformatie verdwenen de doksalen uit de kerken. De beelden waren vaak taboe en de scheiding tussen koor en schip waren niet meer nodig. De doksaal/kreake in de Martinikerk bleef bewaard en is nu uniek.

GPSwalking.nlNieuwsgierig als we zijn stelden we natuurlijk de nodige vragen. We hadden het geluk dat we iemand in de kerk troffen die ons alles liet zien en leuke details wist te vertellen. 

De anekdotes
Op de vloer liggen een groot aantal grafplaten. De rijke mensen werden vroeger in de kerk begraven. Als iemand overleden was werd er een gat gegraven, de persoon begraven en afgedekt door een laagje modder.

Later kwam er een grafplaat op het graf. U kunt zich indenken dat het dunne laagje modder er niet altijd voor kon zorgen dat lijk goed afgedekt was. De naam "rijke stinkers" komt hier vandaan.

Als je naar boven in de kerk kijkt dan zie je dat alle balken wit geschilderd zijn. Dit werd gedaan omdat Napeleon belasting hief op eikenhout. Door de balken te schilderen was het moeilijk te zien welk hout er gebuikt werd. En zo was de kerk goedkoper uit.

GPSwalking.nlWe lopen het dorp weer uit en gaan via een leuk paadje terug naar het Kleine Paradijs. De theetuin is open van 13.00 tot 17.00 uur.

We hebben genoten van deze prachtige wandeling en het fraaie Easterein. U kunt in deze wandeling ook een rondje dorp inlassen. Onderweg komt u dan fraaie woningen met veel verleden tegen. Het dorp is schilderachtig en de moeite van een kleine stadswandeling meer dan waard.

Geraadpleegde websites:

POI's

  • Ald Dyk N53.0984 E5.6043
  • Alternatieve parkeerplaats N53.0979 E5.6224
  • De Dobbe N53.1008 E5.6208
  • Easterein N53.0953 E5.6183
  • Likenhofske N53.0936 E5.6113
  • Martinikerk N53.0969 E5.6196
  • Restaurant Bergsma/alternatieve parkeerplaats N53.0982 E5.6182
  • Skrok N53.1130 E5.6023
  • Start/finish/KleineParadijs N53.0891 E5.6336
  • Verboden voor honden N53.1100 E5.6103
  • Vogelkijkhut/alternatieve parkeerplaats N53.1116 E5.6018