Hannoversch Munden

Korte beschrijving

Het doel van ons weekendje weg is Hannoversch Münden, tegenwoordig Hann. Münden, wordt ook als Hannmünden uitgesproken. Een middeleeuws idyllisch plaatsje voorbij Kassel in Duitsland. Ontdekkingsreiziger Freiherr von Humboldt noemt het zelfs één van ’s-werelds mooiste plaatsen. Wauw! Nou zijn we benieuwd.

Gisteren hebben we op de heenreis de namiddag doorgebracht in het Bergpark Wilhelmshöhe in Kassel. Zie de wandeling aldaar.

Vandaag gaan we vanuit ons eenvoudig Hotel Zur Querenburg - even buiten het dorp gelegen vanwege de betere parkeerplaats – de dag doorbrengen in het historische plaatsje. Geweldig, geweldig. 700 vakwerkhuizen uit 6 eeuwen, vestingwerken, stenen en houten bruggen, het imposante renaissance stadhuis. Elk straatje, huisje is betoverend. Wijze spreuken vallen ons ten deel. Oud, oud en heel oud en oorspronkelijk. De opschriften, erkers, de portalen en historische deuren en de authentieke restaurantjes en winkeltjes.

Een bijzondere plaats ook omdat hier de rivieren de Werra en de Fulda samenstromen en daarna samen onder de naam de Weser naar de Noordzee te stromen.

In die punt is door de eeuwen heen een stadje ontstaan dat volledig volgebouwd is met vakwerkhuizen, zoals je die tegenkomt in vele sprookjes. Geen wonder ook, want de Gebroeders Grimm hebben in deze streek geleefd en hun verhalen geschreven. De Deutsche Märchenstrasse, de Sprookjesweg, ligt in dit gebied, en we herkennen gewoon Roodkapje, Sneeuwwitje, Assepoester, Vrouw Holle en Hans en Grietje. 2013 is het Grimm herdenkingsjaar met een uitgebreid programma.

We herkennen veel van de sprookjeswereld. Zo mooi. Nu – in het voorjaar – nog zeer rustig. Maar in de zomer een drukke toeristenplaats.

We hebben zelfs voldoende tijd om vanuit twee hoge uitzichtpunten de stad te overzien.
Zowel de Werra als de Fulda betoveren de stuwen, dammen, dijkjes, sluizen en bruggetjes daartussen de rode daken en de witte geveltjes in zwart getekend.

We citeren de Weserstein:
Wo Werra sich und Fulda küssen
Sie ihre Namen büssen müssen
Und hier entsteht durch diezen Kuss
Deutsch bis zum Meer der Weserfluss
Hann. Münden d 31. Juli 1899


Kenmerken

Startpunt: HannMunden, Hotel Zur Querenburg Wiershauserweg 1
Startlocatie: Hessen, Duitsland
Coördinaten N51.414294 E9.660537
Afstanden: 10 km
Type: Cultuur, Dorp, Vergezicht
Begaanbaar: Doorgaans goed begaanbaar
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Overal
Gelopen op: 04-05-2013

Route informatie

Een GPS wandeling van 7 km bij het Duitse HannMunden
De paden zijn zeer goed begaanbaar – Heel veel trappen. Heel veel stijgen en dalen.
Deze route is NIET geschikt voor scootmobiel.
Er zijn diverse horecagelegenheden.
Er staan overal bankjes.
Van de wandeling is een GPS Track en een GPS Route aangemaakt.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


START/FINISH/PARKEREN N51 25.120 E9 40.381
Vanuit het hotel Zur Querenburg lopen we langs de Werra richting Altstadt.

We gaan onder de bouwvallige spoorbrug door. Steken de brug over en vervolgen langs de Werra tot het hoge gebouw het Welfenslot.

GPSwalking.nlDransfelder Rampe N51 25.055 E9 39.970
De spoorbrug is sinds 1995 buiten gebruik. De Dransfelder Rampe – het spoor tussen Hann.Münden via Dransfeld naar Göttingen – wordt zo genoemd vanwege de sterke helling van 1,6% (1 op 62,7). In 1856 geopend en in 1995 gesloten. Een zeer moeilijk traject vanwege de scherpe bochten en het grote hoogteverschil.

GPSwalking.nlWerra N51 25.057 E9 39.868
De Werra is 292 km lang en ontspringt in het Thüringer Wald. Hier in Hann.Münden vloeit de rivier samen met de Fulda en wordt de Weser.

Zowel in de Werra als in de Fulda zien we hier vele langgerekte eilanden, die zeker in oude tijden volledig onder water kwamen te staan. Men noemt die hier de Werder, of in het Nederlands de Weerden, weerd, de werd, of werdt.

Zo’n weerde kan dus volledig onder water lopen.

GPSwalking.nlWelfenslot N51 25.088 E9 39.276
Het grote slot behoort toe aan de familie Welf. Al sinds 790 bestaat deze familie, die sterk geliëerd is aan de stam van Braunschweig en van Lüneburg. De huidige stamvader kennen we als Ernst August, Prinz von Hannover Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, in 2e maal gehuwd met Caroline van Monaco.

Het slot is gebouwd in 1501 door Hertog Erich I in Weserrenaissance stijl. De zuidvleugel is in 1849 uitgebrand. HM was tussen 1488 en 1585 de residentie van de Hertog von Braunschweig-Lüneburg.

GPSwalking.nlNu zijn het Stadsarchief, de Bibliotheek, het Ambtsgericht en het Stadsmuseum in dit slot gevestigd.

Oude Werrabrug N51 25.133 E9 39.158
De stenen brug verbindt de Oude Stad met het stadsdeel Blume. De brug werd in 1329 gebouwd en is een van de oudste stenen bruggen in Nedersaksen.

Van de brug zijn nog vijf bogen origineel, in de 19e eeuw werden twee andere bruggen toegevoegd.

Kunstprojekt Wasserspuren N51 25.158 E9 39.113
Vanaf de oude brug kunnen we naar de Doktorwerder, de weerde waarop een watertentoonstelling is gerealiseerd. Met een waterinfopad, maar ook met waterkunstwerken in de Ziegelstrasse, een bron en waterspeelplein. In de binnenstad werden in 1999 afwateringskanalen blootgelegd om het hoogwater en regenwater af te voeren. Laat ons nu genieten van dit mooie eilandje.

GPSwalking.nlIn 2011 heeft de binnenstad nog helemaal onder water gestaan.

Waterkrachtcentrale Rehart N51 25.195 E9 39.118
We zien ook de waterschroeven van de Waterkrachtcentrale uit 2011. Elke worm kent 4 bladen van 2,6 m diameter en een lengte van7,24m. Het verval is 2,7 bij maximaal 4,5m3/s. Dat levert dan een vermogen van 171kW, goed voor 300 tot 400 huishoudens.

Tussen 1689 en 1913 stond hier de Blumer Mühle.

GPSwalking.nlHet wordt tijd dat we eens gaan kijken in de straatjes met de prachtige geveltjes. We gaan het stadje in.

Hannmünden N51 25.097 E9 39.154
We kunnen ons de weelde uit vroeger tijden voorstellen. Een ommuurde stad met veel handelsactiviteiten. Ter onderscheid van andere plaatsen die Minden heten, wordt de toevoeging Hannoversch gebruikt. Maar in moderne tijden blijkt de geschreven naam te lang te zijn en de spoorwegen gebruiken de afkorting Hann. Münden. Sinds 2006 is dat de officiële naam: Hannmünden. Er wonen ongeveer 24 000 inwoners.

GPSwalking.nlHandelsstad N51 25.087 E9 39.112
Al in 802 wordt Gimundi als abdij vermeld, waar in 1049 Keizer Hendrik III verbleef. Van 1182 bestaat een document van de stad. In 1247 kreeg de stad Stapelrecht, het recht om belasting te vragen op verhandelbare goederen. In de 16e eeuw was Münden de belangrijkste Duitse handelsstad na Bremen.

Belangrijkste handelsartikelen waren de blauwe kleurstof, glas, textiel en vlotten met spullen uit Thüringen richting Noordzee en vandaaruit kwam haring en vis terug. Met de Markt als centrum van de handel, maar ook bij de pakhuizen met aanlegplaatsen voor schepen was het een drukte van belang.

GPSwalking.nlVakwerkhuizen N51 25.050 E9 39.112
historische Altstadt is erg rijk aan gerestaureerde vakwerkhuizen, waarvan er meer dan 700 geregistreerd zijn. Een vakwerkhuis bestaat uit een skeletbouw van houten balken, waartussen de wanden gemetseld zijn. De diagonalen – dikwijls in de vorm van een andreaskruis – zorgen ervoor dat het skelet niet zijdelings kan scharnieren. Een driehoek is immers stabieler van vorm dan een rechthoek.

De huizen gaan tot vijf, soms zes, verdiepingen hoog. Opvallend is dat elke laag een groter oppervlakte heeft, waardoor de gevels steeds verder naar voren uitsteken.

GPSwalking.nlRaadhuis N51 25.061 E9 39.078
In het centrum van de stad bevindt zich het Raadhuis, met in de kern een gotische zaal uit de 14e eeuw. Begin 1600 werd het gebouw omgebouwd en zien we nu de versierde gevel. In de gevel een prachtig versierde entree met balkon en ter rechter zijde daarvan een klokkenspel dat om 12, 15 en 17 uur de scenes uit het leven van de handwerkchirurg Doktor Eisenbarth uitbeeldt.

Het gebouw dient sinds de Middeleeuwen nog steeds als de zetel van de Stadsraad en volksvertegenwoordiging.

De onderste hal is versierd met wandschilderingen, die de geschiedenis van de stad uitbeelden en de bovenste zaal wordt tegenwoordig voor tentoonstellingen gebruikt.

GPSwalking.nlBlasiuskerk N51 25.010 E9 39.058
De Blasiuskerk is een gotische hallenkerk met drie schepen. Het dak is opvallend hoog. In de 13e eeuw is de bouw gestart op de fundering van een romaanse basilica. Er is gebouwd tot 1584 toen de witte toren met een ‘welschen Haube’ - een klokvormig dak - werd afgedekt. Rond de kerk lag een aanzienlijk kerkhof, afgesloten door een tot wel 1,4m dikke muur uit 1200. In 1780 is die muur afgebroken.

Het orgel werd in 1977 gebouwd door Johannes Klais. Het bezit 46 registers op drie klavieren en pedalen. Ze heeft 2806 pijpen, 300 uit hout en de andere uit tin, en 39 klokken voor het klokkenspel.

GPSwalking.nlOp het plein bij de kerk staat een van de waterspelen van de stad. Aan de noordoostelijke absis staat een hoogwatermerkteken.

Langs de winkeltjes en geveltjes gaan we nu naar de Fulda. Een houten brug brengt ons naar de Onderste Tanzwerder, waar de Weserstein staat op de punt. Ook hier zien we dat de Fulda verdeeld is over verscheiden stromen met stuwen en voor de scheepvaart enkele sluizen.

Langs de oever zien we pakhuizen en een weinig opvallend gebouwtje herbergt een heuse waterturbine.

GPSwalking.nlPakhuizen N51 25.123 E9 39.012
Op de punt van de Schlagden, de aanlegkades voor schepen vanuit de Weser aan zowel de Fulda als om de hoek aan de Werra staan twee grote pakhuizen. Deze classisistische gebouwen zijn rond1840 gebouwd. In vergelijking met de versierde vakwerkhuizen vallen de strenge strakke gevels op.

Vanaf de houten brug zien we het Packhof aan de Bremer Schlagd, nu in gebruik als Hotel Alter Packhof.

GPSwalking.nlWaterkrachtcentrale Kürschner N51 25.067 E9 38.961
Kijken we de andere kant uit dan zien we een gebouwtje met een kleine stuw. Het bijzondere is dat het een waterkrachtcentrale is: de Kürschner. Vanaf 1553 stond hier 400 jaar lang een watermolen.

In 1998 werd er deze centrale gebouwd. Met een verval van 2,2m en 12m3/s drijft het water een Kaplan turbine aan. Het schoepenrad ligt horizontaal en drijft via de verticale as een generator aan. Het vermogen is ongeveer 220kW, 1,5 miljoen kWh per jaar, goed voor 4 à 500 huishoudens.

GPSwalking.nlWesersteen N51 25.263 E9 38.903
Hier op de splitsing, waar de rivieren de Werra en de Fulda samenkomen, stromen ze verder als de Weser naar de Noordzee voorbij Bremen.

In 1899 heeft men een steen opgericht met de volgende tekst:
Waar de Werra en de Fulda elkaar kussen
Moeten ze hun namen boeten
Hier ontstaat door deze kus
Duits tot aan de zee de Weser(fluss)
Hann. Münden d 31. Juli 1899
Fulda N51 25.121 E9 38.862

GPSwalking.nlFulda N51 25.121 E9 38.862
De Fulda is 218 km lang en ontspringt op de Wasserkuppe, de hoogste berg van de Rhön. Al stromend richting noord vormt de rivier de scheiding tussen de Vogelsberg en de Rhön.
Aan de rivier liggen de steden Fulda en Kassel.

Het grootste deel ligt in Hessen, maar hier in HannMünden, de meest zuidelijke punt van Niedersachsen sluit de rivier aan op de Werra om samen de Weser te vormen. Die mondt uit bij Bremen in de Noordzee.

GPSwalking.nlOp de uiterste punt waar beide rivieren samenkomen staat de Weserstein.

We kunnen nu teruggaan over het eiland naar de oude stad, maar wij maken nu een ommetje van 2 km naar de Tilly Schanze, waar we een mooi uitzicht hebben over de stad.

Tillyschanze N51 25.014 E9 38.603
Over de blauwe voetgangersbrug komen we in Altmünden, de oorspronkelijke nederzetting.

Daarna is het 100m stijgen over het aangegeven voetpad aan de rand van het Reinhardswald.

GPSwalking.nlDe Tillyschanze is een in 1881 gebouwde uitzichttoren als herinnering aan de belegering van de Veldheer Tilly. In 1553 werd de nederzetting Blume en Altmünden door troepen van Hertog Heinrich platgebrand.

In de 30-jarige oorlog, in 1626 belegerde Graaf Tilly, de veldheer van de Katholieke Liga de stad en veroverde deze. Zijn kanonnen stonden echter niet op deze helling, maar beneden aan de oever van de Fulda.

Ondanks dat is het een mooi uitzichtpunt, dat ons meteen doet denken aan de miniatuurwereld in de Efteling.

We kunnen hier, behalve op maandag , een pauze houden.

 

GPSwalking.nlWe dalen af tot de rivier en passeren bij de Pionierbrücke, ook Fuldabrücke genaamd, een monument voor de Gevallenen uit de Eerste Wereldoorlog.

Over de brug zien we links een mooie Camping en rechts een aanlegsteiger voor een vaart naar Kassel.

We komen bij de hoge vestingtoren, maar besluiten nu om niet naar boven te gaan omdat we al bij de Tillytoren zijn geweest.

Ga je daar niet naartoe, dan raden we deze toren aan.

GPSwalking.nlFährenpfortenturm / Museum der Arbeit. N51 24.898 E9 38.933
De 40 meter hoge Hageltoren heeft een uitzichtplatform en geeft een bijzonder beeld over de stad.

Vroeger werd boven in de toren lood gesmolten, dat door een rooster gegoten werd. De druppels vielen dan naar beneden en vormden in de vrije val een perfect ronde kogel, die beneden in en bad opgevangen en afgekoeld werden.

Er is ook een museum in de toren ingericht.

GPSwalking.nlStadsmuur Rotonde N51 24.852 E9 39.060
De toren maakte deel uit van de Stadsmuur uit de Middeleeuwen. De muur ontstond in de 12e eeuw en werd in de 15e eeuw gemoderniseerd om kanonnen te kunnen plaatsen. In de 19e eeuw werden grote delen van de muur afgebroken. De basis van de muur was 1,8 meter, waaruit een hoogte van 6 meter kan worden afgeleid.

Bij de Rotonde – de zo genoemde ronde toren waar we later langskomen – was de Stadspoort, in 1502 gebouwd onder Hertog Erich I en de latere Erich II. In de toren is een gedenkteken voor de gevallenen uit beide Wereldoorlogen en de slachtoffers door geweld van het Nationaal Socialisme.

GPSwalking.nlStratenplan N51 24.908 E9 39.068
En opnieuw begeven we ons tussen de gevels in de prachtige steegjes en straten. Het stratenplan van de oude stad kent binnen de muren slechts vier noord-zuid gerichte en vijf oost-west gerichte straten.

We laten ons verwennen in een heerlijk Italiaanse IJssalon, passeren het sterfhuis van Doktor Eisenbart.

Dokter Eisenbarth N51 24.931 E9 39.085
Dokter Eisenbarth werd in 1663 geboren als Johann Andreas in Oberviechtach. Evenals zijn vader wilde hij arts worden. Na de opleiding in Bamberg werd hij oogarts. Als rondtrekkend arts ontstonden vele sagen en verhalen die hem afschilderden als charlatan en kwakzalver. Met toneelspelers en goochelaars trok hij de markten af om met reuzentangen tanden te trekken.

GPSwalking.nlGevoel voor show had hij kennelijk wel. Vandaar dat Hann.Münden hem eert niet alleen met een klokkenspel, maar ook met in de zomer opgevoerde komische toneelspelen, met een standbeeld in de Langstraat, waar hij stierf in 1727 in het Gasthaus “Zum Wilen Mann”. Hij is begraven in de Aegidienkirche, waar zijn grafsteen nog steeds te bezichtigen is.

Als arts is hij bekend om de behandeling van staar en was hij een succesvolle arts, die bij zijn patiënten bleef totdat ze genezen waren.

En zo slenteren we verder door de Burgstrasse om over de Oude Werra brug naar Blume over te steken.

We gaan daar door de tunnel onder het verlaten spoor door en klimmen gestaag naar boven naar de Weserliedanlage. Daarna volgen we door het bos de tocht terug naar het hotel.

GPSwalking.nlWeserliedanlage N51 25.359 E9 38.937
Het gedenkteken op de helling van de Questenberg is in 1931 opgericht ter ere van de componist en de schrijver van het Weserlied. Het is een prachtig uitzichtpunt op de Weserstein en de erachter liggende stad.

Het monument bestaat uit een rond bouwwerk waarin enkele bronzen platen zijn opgenomen. Twee bronzen panelen tonen de componist Gustav Pressel en de andere de dichter Franz von Dingeland.

OGPSwalking.nlp de rand staat de tekst van het Weserlied geschreven.

Het wandelpad hierna staat bekend als het Frau Holle pfad, 185 km in een zesdaagse wandeling…..

En zo sluiten we de wandeling af op het terras van ons hotel. Vanavond zullen we terug gaan om in een van de gezellige restaurantjes te dineren.

Wat een heerlijke plaats: Hannoversch Münden.

Hieronder kunt u het hoogteprofiel van deze wandeling zien. Het grootste hoogteverschil is 92 m.

Startpunt

  • START/FINISH/PARKEREN N51 25.120 E9 40.381

Geraadpleegde websites:

POI's

  • Dransfelder Rampe N51 25.055 E9 39.970
  • Werra N51 25.057 E9 39.868
  • Welfenslot N51 25.088 E9 39.276
  • Oude Werrabrug N51 25.133 E9 39.158
  • Kunstprojekt Wasserspuren N51 25.158 E9 39.113
  • Waterkrachtcentrale Rehart N51 25.195 E9 39.118
  • Hannmünden N51 25.097 E9 39.154
  • Handelsstad N51 25.087 E9 39.112
  • Vakwerkhuizen N51 25.050 E9 39.112
  • Raadhuis N51 25.061 E9 39.078
  • Blasiuskerk N51 25.010 E9 39.058
  • Pakhuizen N51 25.123 E9 39.012
  • Waterkrachtcentrale Kürschner N51 25.067 E9 38.961
  • Wesersteen N51 25.263 E9 38.903
  • Fulda N51 25.121 E9 38.862
  • Tillyschanze N51 25.014 E9 38.603
  • Fährenpfortenturm / Museum der Arbeit. N51 24.898 E9 38.933
  • Stadsmuur Rotonde N51 24.852 E9 39.060
  • Stratenplan N51 24.908 E9 39.068
  • Dokter Eisenbarth N51 24.931 E9 39.085
  • Weserliedanlage N51 25.359 E9 38.937