Wildert Boterberg

Korte beschrijving

We krijgen van de VVV een uitnodiging om een rondwandeling uit te zetten in Wildert in België, gelegen tussen Essen en Kalmthout. Een wandeling aan de rand van de Kalmthoutse Heide, maar ook door het mooie coulissenlandschap ten oosten van Wildert. Verder genieten we van de mooie woningen en de verschillende stijlen waarin ze gebouwd zijn. Een mooi dorp, een mooi land, een mooie natuur. Op onze beurt nodigen we u weer uit om met ons mee te gaan. We gaan u verrassen. Zo mooi!

We herkennen dat boerenlandschap met de vele groen weilanden, inmiddels overgoten met een modern sausje van verharde wegen, een uitgebreide bewoning en geen paarden, ridders of boerenkarren, maar gemotoriseerd verkeer tot elektrische wielrijders toe. Het bos in de Kalmthoutse Heide brengt ons langs het grote Stappersven, waar we genieten van de rust. Hoe anders is de drukte op deze zonnige dag midden op de heide. Het is duidelijk dat dit niet zo erg bekend is.

Ga mee op deze mooie tocht.


Kenmerken

Startpunt: Wildert , Sint-Jansstraat 61
Startlocatie: Antwerpse Kempen, België
Coördinaten N51.428236 E4.468572
Afstanden: 16 km
Type: Niet beschikbaar
Begaanbaar: Doorgaans goed begaanbaar
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Onderweg
Gelopen op: 16-07-2013

Route informatie

Een GPS wandeling van 16 km bij Wildert (B).
De paden zijn zeer goed begaanbaar – veelal verharde weg.
Deze route is geschikt voor scootmobiel met een kleine omleiding
Er is onderweg een horecagelegenheid.
Er staan enkele bankjes.
Van de wandeling is een GPS Track en een GPS Route aangemaakt.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlSTART/PARKEREN/FINISH N51 25.694 E4 28.114
We parkeren op het plein aan de Sint Jansstraat in de nabijheid van de kerk in Wildert. Veel ruimte, het is er rustig.

De Rooms-katholieke parochiekerk, gewijd aan Sint-Jan de Doper N51 25.641 E4 28.237, in Essen-Wildert is als een modern gotisch bouwwerk uit 1943 n.o.v. architect Van Kerkhoven een beschermd monument.

Ik vertel dat allemaal wel, maar toch zullen we niet langs deze kerk komen. We gaan de andere kant op en verlaten al spoedig het dorp over een verhard, maar wel smal pad. Dat is het enige deel, dat niet echt geschikt is voor scootmobielen. (advies: rechtsaf Beylestraat volgen).

GPSwalking.nlWildert N51 25.602 E4 28.107
Wildert is een dorp in de Belgische provincie Antwerpen. Het dorp ligt in de gemeente Essen, ten zuiden van het centrum van de gemeente. Er wonen ongeveer 2500 inwoners.

Wildert ligt aan de N122, de weg van Essen naar Kapellen en aan de spoorlijn van Antwerpen naar Roosendaal waar sinds 1881 een spoorweghalte gelegen is.

De plaatselijke parochie heeft als patroonsheilige Sint-Jan de Doper. De enige gemeentelijke basisschool van Essen is in Wildert gelegen: Wilderts gemeentelijk onderwijs (WIGO). De kleine Aa stroomt door de Wildertse velden. Bron: http://www.essen.be.

GPSwalking.nlWeide Landschap N51 26.041 E4 28.171
Het zwartbonte melkvee geeft het specifieke karakter aan het landschap. Frisgemaaide weilanden omrand door een haag van struiken of bomen. Enkele solitaire bomen vullen het landelijke beeld.

Alles is gericht op melkvee. Maïsvelden voor het veevoer, hooirollen en de geur van het raaigras. Doorsneden door het dal van de Kleine Aa. Bron: http://www.essen.be.

Alfons Tireliren en Rose Gronon N51 26.346 E4 28.081
Aan het einde va het Beyleboske staat een informatiebord over Alfons Tireliren, een kroniekschrijver uit deze omgeving. Ook Rose Gronon, schrijfster van historische romans wordt hier herdacht.

GPSwalking.nlBloemrijke Bermen N51 26.285 E4 28.169
Een bijzonder mooi traject volgt nu, het bermproject Rose Gronon. We zien niet alleen de distel, kaardebol en gele morgenster, maar ook de daaraan geliëerde distelvlinder, landkaartjes en de in de houtrillen nestelende roodborsttapuit.

We passeren de versierde brug over de Kleine Aa N51 26.254 E4 28.395. In de verte zien we het dorp liggen; rode daken over het groen. De kerktoren geeft de tijd weer, de hoge windmolen lokt aantrekkelijk. Het terras is gevuld met fietsers uit alle windstreken. Ze worden op hun wenken bediend.

GPSwalking.nlBakkersmolen N51 25.420 E4 28.764
De Bakkersmolen in het dorp Wildert in de Belgische gemeente Essen is een in 1980-'81 gebouwd museumcomplex.

Het complex werd gebouwd in opdracht van bakker Frans De Medts. De hoeve is oud, maar de molen zelf is vrij nieuw uit 1982.

Op het molendomein bevindt zich een bakkerijmuseum, stoommachinemuseum, windmolen. In de maanden juli/aug rijdt er een stoomtreintje. Het museum is open in de weekeinden van mei tot en met oktober.

De romp heeft gelijkvloers een doorsnede van 7,40 meter. De romp is 17 meter hoog, de kap 4 meter. De vlucht is 26 meter, het hoogste topje van een draaiende wiek bereikt 32 meter. Bij windstilte kan men malen met een in België gebouwde stoommachine van het merk Sabbe. Bron: www.bakkersmolen.be.

GPSwalking.nlVilla’s N51 25.077 E4 28.699
Door een langgerekt bos passeren we vele villa’s, dikwijls verscholen achter het fraaie goedonderhouden groen van hun tuinen. In Essen is een op de acht inwoners van Nederlandse afkomst; logisch, Essen-Wildert is aan drie zijden omsloten door de grens met Nederland.

Op een ingewikkelde manier gaan we door een tunneltje onder de weg door om vervolgens over het viaduct de spoorlijn over te steken.

Eenmaal over het spoor gaan we richting het kasteel van Wildert.

GPSwalking.nlSpoorlijn Antwerpen-Roosendaal N51 24.963 E4 27.903
De gehele wandeling door zullen we geregeld enkele treinen horen. De bordeauxrode treinstellen zijn de MS75, vierdelige elektrische treinstellen van de Belgische spoorwegmaatschappij NMBS, gebouwd in 1975-77. Door de opvallende vorm van de cabine worden ze ook wel Varkensneus genoemd.

Normaal draait de trein in België op 3 kV. Ze kunnen ook onder 1,5 kV in Nederland rijden, zij het op halve kracht, en zijn daarom toegelaten voor grensoverschrijdend verkeer op het baanvak Antwerpen – Essen-Grens – Roosendaal, waar ze in de stoptreindienst rijden. Ze worden op dit traject langzaam maar zeker uit dienst genomen. En vervangen door de hoofdzakelijk witte MS66.

GPSwalking.nlKasteel aan de Boterberg N51 24.418 E4 27.769
Op 7 oktober 2007 op 74-jarige leeftijd stierf Marie-Antoinette Carlier, dochter en laatste telg van de in 1884 geboren industrieel Hector Carlier. Hector Carlier, die in 1946 – inmiddels onder verdachte zelfmoord – stierf was de oprichter van Petrofina, nu Total (Fr).

In 1933 trouwde hij met veel jongere Amalia Goossens uit Woensdrecht en kregen zij drie kinderen, Marie-Antoinette, Fernand en Amalia. Ze woonden in het door architect Max Winders in 1922 aangepaste kasteel aan de Boterbergen. Naast dit kasteel bezat de familie meer dan 1200 ha landbouwgrond, natuurgebied, landhuizen en boerderijen. We kennen de familie ook van het Landgoed met café in Schijf.

GPSwalking.nlDe broer van Hector Carlier was al voor zijn overlijden naar Brazilië verhuisd. Zij betwisten nu een deel van de nalatenschap van deze vermogende Marie-Antoinette. Bron: www.faronet.be.

En zo komen we aan de rand van de Kalmthoutse Heide. Een groot natuurgebied, waar het goed recreëren is. Als we rechtdoor zouden gaan, dan volgen we de drukte midden over de heide.

De route die wij volgen brengt ons aan de oostelijke kant van het Stappersven. Meer bos, minder heide, maar wel hetzelfde mooie ven.

Voorbij het ven komen we op de Nolsebaan.

GPSwalking.nlGrenspark De Zoom – Kalmthoutse Heide N51 24.129 E4 27.143
Het natte voorjaar heeft ervoor gezorgd dat de vennen bij het begin van de zomer nog behoorlijk gevuld zijn. In de natte oeverzones groeit massaal veel kleine zonnedauw, witte en bruine snavelbies en zie je de witte zaadpluizen van het veenpluis. Vanaf eind juni bloeit de dophei met haar roze urntjes.

Op zonnige dagen kan je de libellen bewonderen, waarvan er in het Grenspark zo’n 30 soorten voorkomen. De slanke en zeer wendbare boomvalk tracht hen in de vlucht te vangen. Grote aantallen zwaluwen scheren vaak boven de vennen, waar zij zich volproppen met muggen.

Tot ver in augustus blijft de rugstreeppad actief. ’s Avonds en ’s nachts klinkt hun ratelende roep wel een kilometer ver. ’s Ochtends vind je de sporen van hun nachtelijke tochten in het droge zand. Bron: http://www.grensparkzk.nl.

SGPSwalking.nltappersven N51 24.505 E4 26.629
Het prachtige Stappersven is het grootste ven van het Grenspark. Het was een vochtige laagte waarin ooit veenvorming plaatsvond.

Uit de cijnsboeken van Tongerlo weten we dat de “Stompaertshoek” een veengebied was dat tussen de 14e en de 16e eeuw volledig werd uitgedolven.

Het veen werd afgegraven door boeren uit de omgeving. Daarvoor stelde de abdij kleine kaveltjes ter beschikking. Een ‘stomper’ is een oud woord voor stumper, sukkel, iemand die het niet breed heeft, wat mogelijk op deze boeren van toepassing was. De plaats lag afgelegen in de heide, in een uithoek. Mogelijk is ‘hoek’ vervangen door ‘ven’ nadat hier een grote waterplas was achtergebleven na de turfontginning. Door verschrijvingen kan ‘Stompaerts’ omgevormd zijn tot ‘Stappers’. Vanaf 1681 treffen we de naam ‘Stappersven’ aan.

IGPSwalking.nln 1823 kocht graaf Charles-Guillaume de Mérode-Westerloo een gedeelte van de vroegere eigendommen van de abdij van Tongerlo, waaronder het Stappersven en de Boterbergen. Later werd het domein verkocht en verdeeld over een twaalftal eigenaars.

In 1926 was er een poging tot ontwateren van het Stappersven voor de aanleg van weilanden en akkers. Enkele jaren later wisselde het ven van eigenaar en omdat die liever een jachtgebied had, werden de weilanden terug onder water gezet. Op een van de eilandjes werden ganzenroeren geïnstalleerd om op eenden en ganzen te schieten.

GPSwalking.nlBoterbergen N51 24.846 E4 27.004
In het huidige bosgebied ten oosten van het Stappersven lagen vroeger hoge onbegroeide duinen. De naam “Boterberghe” verwijst naar de kleur van het gele zand.

In 1823 kocht graaf Charles-Guillaume de Mérode-Westerloo hier gronden uit de vroegere eigendommen van de abdij van Tongerloo. Een van de volgende eigenaars liet hier tussen 1860-1865 duinzand afgraven en wegvoeren naar Antwerpen voor het dempen van de Spaanse vesten, de oude stadswallen. Het is tevens de naam van het kasteeltje dat er in 1874 gebouwd werd door het echtpaar Ommeganck-Moons .

In 1922 liet Hector Carlier het door de architect Max Winders volledig verbouwen. De verschillende eigenaars legden bossen aan op het domein. In 2009 kocht Natuurpunt een deel van dit bos uit de erfenis van Marie-Antoinette Carlier. Voorheen waren de Boterbergen niet toegankelijk voor publiek.

GPSwalking.nlNol N51 25.196 E4 26.156
Nol betekent bult of zandheuvel, wat verwijst naar de hoge duinen die hier ooit lagen. Door verstuiving (windwerking) werd een deel ervan langzaam het moeras ingeblazen. De naam van het duin is overgegaan op de laagte. De Middeleeuwse naam van de duinen was Zwartenberg, wat mogelijk verwijst naar de donkere kleur van het veen.

De Nol is een uitgegraven veengebied, waar men al in de 14e eeuw turf stak. Heel het veengebied van de Nol werd systematisch afgegraven tussen de 14e eeuw en 1733.

Nadien ontstond in de achtergebleven laagte een veenmoeras met vennetjes.
Vanuit de Nol vertrokken verschillende turfvaarten. De oudste was de Oude Moervaart die via de Spillebeek naar Nispen en zo naar Bergen op Zoom liep.

GPSwalking.nlBegin 17e eeuw werd er een nieuwe vaart gegraven om de turf naar de haven van Roosendaal te vervoeren.

Vandaag is deze vaart nog steeds terug te vinden in het landschap. Ze werd om haar bijzonder cultuurhistorisch karakter zelfs als monument geklasseerd.

Statie Wildert N51 25.632 E4 27.815
Het station Wildert is een spoorweghalte langs spoorlijn 12 in het dorp Wildert in de gemeente Essen.

Er was vanaf 1885 ook een stationsgebouw maar dat is afgebroken. De halte is er nog wel.

GPSwalking.nlWe keren terug naar het bewoonde gebied. De bossen zijn volledig volgebouwd. Een bijzonder mooie omgeving om te wonen. In de kern van Wildert steken we de spoorlijn over. Inderdaad zien we de perrons van het station.

Na 16 km zijn we rond. Een mooie wandeling met veel variatie.

Wij zijn de wandeling gestart aan de Huybergsebaan/Nolsebaan. N51 25.597 E4 26.283. Voordeel is dat de pauzeplaats halverwege bij de Bakkersmolen komt te liggen.

Startpunt

  • START/PARKEREN/FINISH Sint-Jansstraat 61 Wildert N51 25.694 E4 28.114
  • Alternatief starten Huybergsebaan/Nolsebaan. N51 25.597 E4 26.283

Geraadpleegde websites, naar:

POI’s

  • Sint-Jan de Doper N51 25.641 E4 28.237
  • Wildert N51 25.602 E4 28.107
  • Weide Landschap N51 26.041 E4 28.171
  • Alfons Tireliren en Rose Gronon N51 26.346 E4 28.081
  • Bloemrijke Bermen N51 26.285 E4 28.169
  • Kleine Aa N51 26.254 E4 28.395
  • Bakkersmolen N51 25.420 E4 28.764
  • Villa’s N51 25.077 E4 28.699
  • Spoorlijn Antwerpen-Roosendaal N51 24.963 E4 27.903
  • Kasteel aan de Boterberg N51 24.418 E4 27.769
  • Grenspark De Zoom – Kalmthoutse Heide N51 24.129 E4 27.143
  • Stappersven N51 24.505 E4 26.629
  • Boterbergen N51 24.846 E4 27.004
  • Nol N51 25.196 E4 26.156
  • Statie Wildert N51 25.632 E4 27.815