Het Twiske

Korte beschrijving

Het Twiske is een recreatie- en natuurgebied en ligt in een typisch Noord-Hollands veenplassengebied in de Zaanstreek. Het gebied ligt ten noorden van Amsterdam en behoort tot de Landsmeer en Oostzaan.

Het Twiske was vroeger een uitgeveende rimboe: het Rijk der Duizend Eilanden, aldus natuurkenner Jac. P.Thijsse. Een verwaterd landschap met afgekalfde turflegakkers en uitgedijde pet- of trekgaten. In de jaren 1940 en 1950 is het gebied ingepolderd als werkverschaffingsproject. Na stopzetting van dit mislukte project is het herschapen als recreatiegebied in de jaren 1960 en 1970.

Inmiddels ziet Het Twiske er natuurlijker uit dan ooitje zou zweren dat de schrale graslanden, rietzomen, sloten, plasjes, oevers en bosjes er al eeuwenlang zo bij liggen.

Een geslaagd stuk mensenwerk, waar velen aan hun trekken kunnen komen. Voor de wandelaars liggen er kilometers aan voetpad in een zeer afwisselend landschap.


Kenmerken

Startpunt: Oostzaan, parkeerplaats Pikpotweg
Startlocatie: Noord-Holland, Nederland
Coördinaten N52.438074 E4.902624
Afstanden: 15, 14, 12 km
Type: Open, Polder, Vergezicht, Water
Begaanbaar: Doorgaans goed begaanbaar
Scootmobiel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Niet aanwezig
Gelopen op: 09-11-2015

Route informatie

Een GPS route van 15 km rondom het gebied het Twiske bij Oostzaan.
Er zijn verkortingen van 14 en 12 km beschikbaar.
Naast de tracks zijn er ook routes beschikbaar.
Horeca kwamen we onderweg niet tegen, mogelijk is dat 's zomers wel het geval. Er is een boerderijwinkel, maar die was al gesloten toen we daar langskwamen.
Voordat u het Twiske oprijdt moet u door een slagboom waar u een kaartje krijgt. Richting uitgang kunt u later via de PIN betalen. In 2016 kostte een dagje parkeren 6 euro.
De route is goed begaanbaar. Herfst 2015 was een brug weggehaald. We hebben daarom een stukje moeten omlopen.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlHerfstvakantie 2015 staan we op een kleine SVR camping "Als het Zomert" in Egmond aan den Hoef. Na 2 wandelingen door de duinen kiezen we deze keer voor een wandeling door het "binnenland". In het Twiske komen we een afwisselend landschap tegen die steeds ruwer en interessanter wordt.

We gaan door de slagboom voordat we bij de parkeerplaats komen. Op de terugweg moeten we 6 euro afrekenen. Maar dat was deze wandeling zeker waard.

Meteen valt de Twiskemolen op. Jammer dat er niet een mooi zonnetje te zien was.

GPSwalking.nlTwiskemolen
De Twiskemolen is een achtkante met riet gedekte grondzeiler tussen Landsmeer en Oostzaan (daar waar de grens tussen deze dorpen door het midden van de molen loopt) in recreatiegebied Het Twiske.

Hij heeft een vlucht van 24,00 meter. De molen is hier in 1974 neergezet, nadat hij aanvankelijk stond in Barsingerhorn voor het bemalen van de Hooglandspolder. Op de baard staan daarom de jaartallen 1572 en 1974 vermeld, alhoewel de molen in Barsingerhorn al bekend was van 1525.

De molen werd aangekocht om de Polder Oostzaan te bemalen.

GPSwalking.nlHet eerste gedeelte van de wandeling gaat door een gebied dat vooral in de zomer gebruikt wordt voor receatie. Nu is het stil en verlaten, maar we kunnen ons indenken dat het hier ook erg druk kan zijn.

Brede paden moeten gedeeld worden met fietsers. De natuur is netjes en gecultiveerd. Later wordt het ruiger en ook interessanter. We proberen ook deze keer zoveel mogelijk vogels te spotten. Leuk werk en we komen onderweg genoeg tegen om tevreden te zijn.

Het Twiske
Het Twiske is een recreatie- en natuurgebied en ligt in een typisch Noord-Hollands veenplassengebied in de Zaanstreek. Het gebied ligt ten noorden van Amsterdam en behoort tot de Landsmeer en Oostzaan.

GPSwalking.nlHet Twiske was vroeger een uitgeveende rimboe: het Rijk der Duizend Eilanden, aldus natuurkenner Jac. P.Thijsse. Een verwaterd landschap met afgekalfde turflegakkers en uitgedijde pet- of trekgaten.

In de jaren 1940 en 1950 is het gebied ingepolderd als werkverschaffingsproject. Na stopzetting van dit mislukte project is het herschapen als recreatiegebied in de jaren 1960 en 1970.

Inmiddels ziet Het Twiske er natuurlijker uit dan ooitje zou zweren dat de schrale graslanden, rietzomen, sloten, plasjes, oevers en bosjes er al eeuwenlang zo bij liggen.

GPSwalking.nlEen geslaagd stuk mensenwerk, waar velen aan hun trekken kunnen komen. Voor de wandelaars liggen er kilometers aan voetpad in een zeer afwisselend landschap.

Terug naar het verleden
Op oude kaarten uit de 13e eeuw staat dit gebied, dat toen deel uitmaakte van het graafschap Holland ingetekend.

Oorspronkelijk bestond het vooral uit veenweiden langs het riviertje het Twiske dat vanuit het noorden naar het IJ stroomt. Rond de dorpen is eeuwen lang op kleinschalige wijze turf gewonnen.

GPSwalking.nlNadat het hoogveen was opgeraakt ging men het laagveen met zogenaamde trekbeugels opbaggeren. Het natte veen werd op smalle stroken land te drogen gelegd en in dikke turven gesneden. Hierdoor ontstond een landschap met legakkers en petgaten; dellen in het Oostzaans. Het gebied kende een brakwatervegetatie en een grote vogelrijkdom.

In de jaren dertig van de 20e eeuw werd begonnen met inpoldering. De kwaliteit van de drooggelegde landbouwgrond bleek echter zeer matig. Eind jaren vijftig werd daarom gestopt met de inpoldering. In de jaren zestig werd er van onder het veen zeer veel zand gewonnen voor de aanleg van het Coentunneltracé. Na afloop richtte men de 40 meter diepe zandwinningsplas, de Stootersplas en het omliggende terrein in als recreatiegebied.


GPSwalking.nlHuidige situatie
De plannen voor een recreatiegebied zijn gemaakt tussen 1964 en 1968 onder toezicht van de toenmalige Stichting Recreatiegebied Het Twiske, waarvan het bestuur werd gevormd door Provincie Noord-Holland,

Ontwikkelingsschap Zaanstreek en de gemeenten Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Ilpendam en Amsterdam. In 1984 is de naam van de stichting veranderd in Recreatieschap Het Twiske.

De ontwerpen voor de huidige indeling van Het Twiske zijn vanaf 1972 gemaakt door Mariske Pemmelaar-Groot, nadat eerder de Grondmij van de opdracht had afgezien.

GPSwalking.nlEr is voor de architectuur een balans gezocht tussen de wensen voor sport en recreatie in het westelijke en zuidelijk deel, meer natuurwaarde aan de noordkant en behoud van het Waterlandse karakter in het hele gebied.

Het zuidelijk deel is opgehoogd en daardoor droger, terwijl het noordelijk deel grotendeels drassig bleef. In het noorden is goed het oude lage (luie) dijkje te herkennen waar ook de Landsmeerse wijk Luyendijk naar vernoemd is. De laatste bijdrage van Pemmelaar-Groot was het ontwerp van zwemrecreatiegebied de Blauwe Poort, dat in 1991 af kwam.

GPSwalking.nlHet oostelijke gebied De Belt was voor de herinrichting een kleine afvalstortplaats voor Landsmeer en Oostzaan. Dit gebied is rond 2005 gedeeltelijk afgegraven om riet/moerasland te laten ontstaan.

Natuurliefhebbers komen vooral aan hun trekken in de rustiger gedeelten en stiltegebieden. Door het vele water verblijven er veel moeras-, riet- en watervogels, zoals de roerdomp, slobeend, baardman en smient.

Om het water liggen weiden met onder andere Schotse Hooglanders, vossen en hermelijnen, bossen met onder andere de grote bonte specht, de gaai en de nachtegaal.

GPSwalking.nlIn het gebied broeden ook roofvogels, zoals de havik, de buizerd en de torenvalk. Aan de noordkant van de Stootersplas is een betonnen broedwand gebouwd waar de oeverzwaluw een nest uit klei kan graven.

Hier in de buurt en verder naar het noorden overwinteren nonnetje en brilduiker. Doordat de Stootersplas tot ruim 30 meter diep is uitgegraven is de bodem zandgrond en is het water uitzonderlijk helder vergeleken van omliggende gebieden in Zaanstreek en Waterland.

GPSwalking.nlHet gebied heeft een speciale status als beschermd natuurgebied; het is een zogenaamd Natura 2000-gebied, een gebied dat door het rijk is aangewezen op basis van zijn hoge natuurwaarden dat bijzondere flora en fauna aantrekt.

Het Twiske is 650 hectare groot en bestaat voor een derde uit water. Daarom is het zeer in trek bij zwemmers, duikers en surfers. Er zijn stranden, een avonturen- en waterspeelplaats, een duikplatform, een haven, een bezoekerscentrum, een boerderij, dagkampeerterreinen en een windmolen, de Twiskemolen. Rondom het gebied loopt een route van zo'n 15km met speciaal asfalt om te skaten.

GPSwalking.nlHet gebied wordt in de vorm van een recreatieschap (Recreatieschap Twiske-Waterland) bestuurd door de provincie en meerdere gemeenten. De beheerder van het gebied is Recreatie Noord-Holland NV.

Je zult het altijd zien. Ben je lekker aan het slingeren door het natuur, is er een brug weg. Daarom moesten we weer een stukje terug en tijdelijk over het fietspad lopen.

De ijsvogel kwamen we niet tegen, maar er waren volop andere vogelsoorten te zien. Vooral halverwege de wandeling lopen we door een fraai gebied. Lekker ruig, slingerend paadjes, veel natuur, vogels, koeien, paarden, etc.

GPSwalking.nlIJsvogels in het Twiske
Al vele jaren broeden er op geschikte plaatsen één of enkele ijsvogels in Het Twiske. De aantallen schommelen echter nogal van jaar tot jaar. Dat komt enerzijds vanwege strenge winters waardoor veel ijsvogels het niet redden, anderzijds door te weinig broedgelegenheid.

IJsvogels broeden in de oevers van sloten en plassen door daar in de aarde gangen te graven. Ook gebruiken ze de wortelkluit van een nabij het water omgevallen boom. Deze broedmogelijkheden zijn echter beperkt.

GPSwalking.nlDe Vogelbeschermingswacht "Zaanstreek" heeft in samenwerking met het Recreatieschap Twiske eind maart een (eerste) ijsvogelwandje aangelegd om meer broedgelegenheid te maken voor deze fraaie vogels.

Het wandje ligt op hetzelfde eiland als de oeverzwaluwwand en wel ten noorden hiervan aan het begin van de sloot.

Vanaf het vogelkijkpunt bij de oeverzwaluwwand kunt u het fietspad naar het noorden volgen en vanaf het bruggetje het ijsvogelwandje zien liggen.

GPSwalking.nlEr worden de komende tijd in Het Twiske nog een paar ijsvogelwandjes gemaakt om deze kleurrijke vogels meer kans te geven om tot broeden te komen. Oeverzwaluwen in het Twiske in 2014 minder succesvol dan in 2013 september 2014. Het broedseizoen 2014 van de oeverzwaluwen bij onze wand in het Twiske is helaas wat minder goed verlopen dan in 2013.

We lopen in een gebied waar veel water te vinden is. Een grondwaterneter met informatiebord laat zien het op dit moment nat genoeg is in dit gebied.

GPSwalking.nlGrondwatermeter
De meter laat zien hoe diep het grondwater onder je voeten zit. De stand van het grondwater is niet altijd gelijk en kan morgen anders zijn dan vandaag.

Wat is grondwater
Overal in de bodem kom je grondwater tegen. Soms moet je diep graven en soms staat het zo hoog dat je natte voeten krijgt. In de zomer staat het grondwater lager dan in de winter.

Dat komt omdat de planten in de zomer water opzuigen. Het water verdampt via de bladeren van de planten. Het grondwater wordt in de winter weer aangevuld. Regen sijpelt dan door naar het grondwater.

GPSwalking.nlNederland steeds droger
Voor 1960 stond het grondwater op veel plaatsen te hoog voor landbouw, woningbouw en wegen. Sinds die tijd hebben we in Nederland veel sloten uitgediept en meer en krachtiger gemalen gebouwd om het water sneller af te voeren. Ook werd er steeds meer grondwater gebruikt om drinkwater van te maken. Hierdoor trad verdroging op.

De natuur heeft dorst
Planten en dieren hebben voldoende grondwater nodig öm te kunnen overleven. Door het dalen van de grondwaterstand verdroogt de natuur op steeds meer plaatsen.

GPSwalking.nlNatuurgebieden weer natter
Vanaf 1990 worden maatregelen genomen om de verdroging van natuur tegen te gaan. Drinkwaterwinningen zijn verminderd en waterpeilen in sloten rond natuurgebieden zijn verhoogd.

Dit vergt veel zorg en een lahge adem want de natuur moet nat zijn maar kruipruimtes van woningen en landbouwpercelen in de omgeving mogen juist niet te nat worden.

Gewenste grondwaterstand
Op de meter is in het groen aangegeven wat de beste grondwaterstand is voor de planten en dieren die hier leven. Wanneer het grondwater langere tijd in het gele of rode deel van de meter staat is dat te laag of te hoog voor de natuur.

GPSwalking.nlMoerasontwikkeling in deelgebied De Belt
Het twiske is een belangrijk, gebied voor moerasvogels in de regio Zaanstreek/Waterland en de provinde Noord-Holland. Bovendien is Het Twiske een vogel-richtlijngebied. Verschillende bedreigde en kwetsbare moerasvogelsoorten zijn hier het afgelopen decennium achteruit gegaan als gevolg van verdroging, verruiging en verbossing van riet- en moerasvegetaties.

Sinds 2001 zijn in 5 fasen herinrichtingsmaatregelen uitgevoerd om moerasontwikkeling opnieuw op gang te brengen ten gunste van de moerasvogels
.

HGPSwalking.nlet doel van deze maatregelen is het creèren en door goed beheer behouden van het leefgebied voor de roerdomp en andere moerasvogels die afhankelijk zijn van relatief jong, in water staand moeras. Dit zijn o.a. de porseleinhoen, waterral, bruine kiekendief, snor en baardman.

Om dit te bereiken zijn de volgende maatregelen genomen:

  • de houtopslag en de riet- en ruigtevegetatie zijn verwijderd;
  • de toplaag is afgegraven en er zijn nieuwe sloten gegraven;
  • er zijn poelen gemaakt, die aansluiten op loten.

GPSwalking.nlHet waterpeil is verhoogd tot circa 2.15 - NAP zodat er 's winters water op het maaiveld staat. Het peil zakt vervolgens in de loop van het voorjaar en de zomer op natuurlijke wijze uit.

De pijlbuis staat netjes in het groen. Dat is dus prima. Want dat betekent: op peil. Zodoende kunnen we lopen zonder natte voeten te krijgen.

Wat geeft de peilbuis aan?
De waterpeilmeter geeft informatie over bovengenoemd moerasgebied, waarvan het maaiveld 70 cm lager ligt:

  • Geel 0-50 cm Minder gunstig, waterpeil te laag
  • Groen 50-90 cm Op peil
  • Geel 90-110 cm Minder gunstig, waterpeil hoog
  • Rood 110 -200 cm Ongunstig, waterpeil veel te hoog

GPSwalking.nlVoor het moerasgebied betekenen groen een waterstand, die mag fluctueren van 20 cm boven het maaiveld tot 20 cm beneden het maaiveld. Dit is het meest optimaal voor de ontwikkeling van het gebied en de daar aanwezige moerasvogels.

Na de tweede vogelkijkwand moeten we over een hek stappen om door een vrij nat weiland te lopen. De schapen kijken ons enigszins vijandig aan, maar blijven op gepaste afstand.

U kunt omlopen om dit stukje door de wei uit te sparen. In natte tijden kan het hier redelijk blubberig zijn.

GPSwalking.nlHet wordt intussen bijna donker. Daardoor is de boerderijwinkel al gesloten. Geen late kop koffie.

Wel komen we een paar geinteresseerde varkens tegen. Mooie beesten die zich prima laten aaien.

Het licht wordt steeds minder en het lukt niet meer om mooie foto's te maken. Bij de auto gekomen hebben we 15 mooie kilometers achter de rug waarbij we veel gezien hebben. Tevreden rijden we weer terug naar Egmond aan de Hoef om lekker uit te blazen in de caravan. Weer een leuke wandeling rijker.

Geraadpleegde websites

POI's

  • Boerderijwinkel N52.4396 E4.9073
  • Brug weg (2015) N52.4625 E4.8924
  • Insectentuin N52.4480 E4.8833
  • Speeltuin N52.4616 E4.8985
  • Start/finish/parkeerplaats N52.4380 E4.9026
  • Stootersplas N52.4523 E4.8876
  • Twiske N52.4386 E4.8973
  • Twiskemolen N52.4349 E4.8970
  • Vogelkijkwand N52.4459 E4.9068
  • Vogelobservatiepunt N52.4673 E4.9001