Toterfout- ZandOerle- Vessem

Korte beschrijving

Deze GPS wandeling ten westen van Veldhoven start in Zand-Oerle en kent naast veel natuurschoon vooral veel historie. De route is ook in omgekeerde richting te volgen. U kunt ook in Vessem starten. Bij Toterfout/Half Mijl kan de route ingekort worden tot ongeveer 8 km (0401) en vanuit Vessem 10 km (0402).


Kenmerken

Startpunt: Zandoerle
Startlocatie: Noord-Brabant, Nederland
Coördinaten N51.414033 E5.359033
Afstanden: 17, 10, 8 km
Type: Bos, Hei, Ven
Begaanbaar: Doorgaans goed begaanbaar
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Bij start en onderweg
Gelopen op: 21-03-2007

Route informatie

Deze GPS wandeling bij Zand-Oerle is 17 km lang.
Van de wandeling is ook een Waypoint en Route file aangemaakt.
Het is een vlak gebied met goede wandelpaden.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


Deze wandeling ten westen van Veldhoven start in Zand-Oerle en kent naast veel natuurschoon vooral veel historie. Het plein van Zand-Oerle, beschermd dorpsgezicht, met een kanon uit de Tweede Wereldoorlog en een mooie O.L.Vrouw kapel. Zand-Oerle was in de Middeleeuwen al een handelscentrum en had een dingbank.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPS1. Zand Oerle
Een historisch marktveld met mooie langgevelboerderijen, kijk eens naar de site van de dorpsherberg, steek een kaarsje op in de kapel van Onze Lieve Vrouw van 't Zand en loop eens langs het kanon.

Historie
In 800 n.C. stond te Zandoerle reeds een houten kerk en in de twaalfde eeuw was er een Romaanse stenen kerk. Reeds vroeg had Oerle, hier op de brink, het recht van zeven jaarmarkten.

Oerle was al geruime tijd een zogenaamde 'vrijheid', wat inhield dat het een gebied was dat onttrokken was aan het hertogelijk recht.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPS2. PAK-40 kanon
Het Panzer Abwehr Kanone van het type 40, kaliber van 75 mm, werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter gebruikt om vanuit Wintelre richting Oerle te schieten.

Ze hadden zich in Wintelre gevestigd vanwege het vliegveld. Tijdens de bevrijding hebben bij zware gevechten tussen Duitse en Geallieerde troepen aan beide zijden circa 60 militairen het leven gelaten en brandden er elf huizen af.

Na de terugtrekking in september 1944 bleven er in Wintelre een aantal kanonnen achter. Enkele bewoners hebben er toen een mee naar Oerle genomen, waar het in de bevrijdingsoptocht van 13 mei 1945 van Oerle naar Zandoerle werd gesleept en op 'het gemènt’ (de Oerse Brink) werd neergezet.

Van daaruit gaat het richting Toterfout met de prehistorische grafheuvels uit de Bronstijd van rond 1100 v.C. Bronzen plaquettes – niet uit die tijd - beschrijven de aard en inhoud.

3. Grafheuvels Toterfout en Half Meijl
In de bossen van Halfmijl en Toterfout liggen 17 Prehistorische grafheuvels uit de midden bronstijd. (1600-1000 v. Chr. ) en 1 heuvel uit het Neolithicum (ca. 1700 v. Chr.) Deze werden in de jaren ‘50 door archeologen onderzocht en een aantal is gerestaureerd.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn de grafheuvels zijn urnen, een boomkist en diverse bijzettingen gevonden. Rond de heuvels zijn soms paalkransen of een extra ringwal aangebracht.

Bij veel van deze heuvels staan bronzen instructieborden. Deze geven een uitvoerige toelichting over de opbouw van deze heuvels.

Door een mooi bos komen we bij het grote Ven – het Grootmeer - waaromheen we verder gaan richting Vessem.

4. Drinkwaterpompstation
Het gebouwencomplex aan de overkant van de verharde weg is het pompstation van de Waterleidingmaatschappij Brabant Water. De waterleidingmaatschappij Brabant Water pompt van een diepte tussen 30 en 200 meter grondwater op van buitengewone kwaliteit. Dit water werd van 1952 tot 1982 gefilterd door kalkfilters. Vanaf 1975 werden de kalkfilters vervangen door marmerfilters. Het spoelwater wordt gebruikt voor het schoonmaken van de filters. Spoelwater dat van de marmerfilters afkomstig is, is kalkrijker dan spoelwater afkomstig van kalkfilters.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDat spoelwater komt in het Klein Meer. In 1994 is er bij de inlaat vanuit het Klein Meer een verdeelwerk gemaakt om de toevoer van het kalkrijke water te beheersen. De afmetingen van de doorstroom openingen regelen dat eenderde deel van het water het Grootmeer in stroomt en tweederde wordt afgevoerd via de sloot.

Door o.a. deze maatregel kan het beschermd natuurmonument Grootmeer zijn karakter behouden. In 1999 is het Grootmeer ingrijpend opnieuw ingericht.

In Vessem komen voor een rustpauze.
Van daaruit gaat het binnendoor naar Half Mijl - zie plaquette - met ook daar enkele grafheuvels, en een beeld over de kale vlakte – de hei is inmiddels ontgonnen – zoals die in de prehistorie geweest moet zijn. Jammer, dat in deze mooie vlakte bebouwing toegestaan is.

Dan via de Knegselse bossen, met – vooral in de herfst – een prachtige beukenlaan.
Rechts in het bos vinden we nog herinneringen aan een voormalige grens en windmolen.

Onderweg komt u langs de Dwaaltuin. Een bezoekje meer dan waard. We hebben even op hun website gekeken voor meer informatie.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSDwaaltuin
Een klein boerderijtje met bijna 2 hectaren grond (weilanden en een stukje bos) is met veel inzet omgetoverd in een heuse “Dwaaltuin”. Wij zijn gewoon gestart in 1997 en keken hoe het zich ontwikkelde, stukje bij beetje. Met twee paar handen is veel bereikt:

spitten, egaliseren, gras zaaien; vijvers graven, paden en perken aanleggen; gekregen planten scheuren, stekken en/of afleggen; planten, struiken, heesters en bomen kopen

De kennis was er niet, maar kwam gaandeweg. Na een aantal jaren hard werken is nu de grote aanleg gereed. Tijd om te dwalen over paden en lanen. Door eigen bos, langs zelf aangelegde perken en met de hand gegraven vijvers. Ondertussen luisterend naar een overvloed aan vogelgezang.

Bekijk ook de website van de Dwaaltuin.

De grenskei
Liggende in de Molenvelden aan de Banstraat. Deze markeert vanaf 1462 een grenspunt tussen de dorpen Zandoerle en Knegsel. Tegenwoordig vallen deze plaatsen respectievelijk onder Veldhoven en Eersel.

5. Windmolen?
Vroeger was hier geen bos, maar één groot heideveld, waar de wind vrij spel had. Het ANWB-informatiebord vertelt de geschiedenis van de molen. Ter aanvulling het volgende.
Oorspronkelijk, tussen 1360 en 1462, heeft de molen ongeveer 600 meter oostelijker gestaan, op de grens van Zandoerle en Knegsel. Precies. De grote steen markeert nu de eerste standplaats.

GPSwalking.nl: foto bij GPS wandeling / wandeling / wandeltocht / track / lezing / workshop/ GPSIn 1990 heeft er op deze plaats archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Na het onderzoek is het terrein in "oude luister" hersteld. De rond het perceel lopende greppel werd schoongemaakt en de plaats van de fundamenten werd met keien aangegeven. Tussen de keien liggen klinkers.

Bovendien werden er twaalf eikenhouten kruipalen op 9 meter van het midden van de molen geplaatst en werd het terrein ingezaaid met gras.

We danken IVN, waar we deels deze toelichtingen uit gehaald hebben. IVN Veldhoven-Vessem heeft een hele interessante fietstocht uitgezet. Zie http://www.ivnveldhovenvessem.nl/fietsroute.pdf

We sluiten de wandeling af in Zand-Oerle.

Startpunten:

  • Startpunt 0400 17km Zand Oerle 1 N51 24.842 E5 21.542
  • 0401 8km Zand Oerle 1 N51 24.842 E5 21.542
  • Startpunt 0402 10km Vessem 491 N51 25.201 E5 17.494

POI's

  • Alternatieve Parkeerplaats/Restaurant de Brouwketel N51.4201 E5.2913
  • Drinkwater N51.4335 E5.3132
  • Dwaaltuin N51.4165 E5.3573
  • Grafheuvels 1 N51.4177 E5.3424
  • Grafheuvels 2 N51.4179 E5.3319
  • Grafheuvels 3 N51.4154 E5.3269
  • Grootmeer N51.4329 E5.3227
  • Kleinmeer N51.4326 E5.3166
  • Start/Finish N51.4140 E5.3590
  • Vm Windmolen N51.4098 E5.3504
  • Zand Oerle N51.4142 E5.3591