Zandvoort - Bloemendaal-aan-Zee

Korte beschrijving

Genieten en beleven in de van oudsher meest verrassende, natuurlijke verademing in de Randstad.

Twintig Nationale Parken vormen samen een kleurig mozaïek van natuurgebieden in Nederland. Terreinbeheerders en andere betrokkenen zorgen ervoor dat deze waardevolle stukken natuur voor Nederland behouden blijven. Hierbij is veel aandacht voor natuurgerichte recreatie, onderzoek, voorlichting en educatie.

Het Nationaal Park Zuid-Kennemerland is opgericht in 1995. Het weidse duingebied kenmerkt zich door jonge, kalkrijke duinen met karakteristieke zeldzame flora en fauna. Daarnaast zijn er fraaie binnenduinbossen en veenpolders. Het natuurlijke landschap vormt een boeiend contrast met landgoederen en andere cultuurhistorische elementen, zoals het zeedorpenlandschap.

De samenwerkende organisaties binnen het Nationaal Park Zuid-Kennemerland zijn PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland, Vereniging Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, IVN Vereniging voor natuur- en milieueducatie, Provincie Noord-Holland, de gemeenten Bloemendaal, Zandvoort, Haarlem en Velsen en particulieren eigenaren.


Kenmerken

Startpunt: Bloemendaal: parkeerplaats Zeeweg
Startlocatie: Noord-Holland, Nederland
Coördinaten N52.395000 E4.593000
Afstanden: 17, 18 km
Type: Bos, Cultuur, Vergezicht, Water, Zee, Zandheuvel
Begaanbaar: Goede wandelschoenen aantrekken
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Niet toegestaan
Horeca: Onderweg
Gelopen op: 04-06-2017

Route informatie

Een GPS wandeling van 17 km door de duinen en langs het strand tussen Bloemendaal en Zandvoort.
Er is een verlenging van 18 km beschikbaar die door het Wisentengebied gaat. Dit gedeelte van de wandeling is alleen open tussen 1 september en 1 maart. 
Naast een tweetal tracks zijn er ook 2 routes beschikbaar. 
De wandeling is goedbegaanbaar, maar goede wandelschoenen zijn aan te bevelen.
Als het Wisentenpad niet geopend is moet u een vrij lang stuk over het fietspad lopen. 
Horeca kunt u vinden bij het bezoekerscentrum en langs het strand. 

Honden zijn niet toegestaan op deze wandeling, ook niet aangelijnd. 



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlIk parkeer de auto bij het bezoekerscentrum. Bij het binnenrijden moet een pasje in de automaat worden gestoken. Hetzelfde weer bij het wegrijden.

Het parkeergeld wordt dan netjes afgeschreven van je rekening. Met los geld kan hier niet worden betaald. Voor deze wandeling was ik 6 euro (2017) kwijt. 

Omdat ik pas laat op de avond aan de wandel ging was het bezoekerscentrum al aan het sluiten. Overdag kun je hier een kijkje nemen of even gebruik maken van het terras. 

Omdat de dagen ook in zomer eindig zijn ga ik snel op stap, voor me liggen nog 17 km wandelpad. 

Deze wandeling mag niet gelopen worden met een hond, ook niet aangelijnd. 

GPSwalking.nlWelkom in Nationaal Park Zuid-Kennemerland
Genieten en beleven in de van oudsher meest verrassende, natuurlijke verademing in de Randstad.

Twintig Nationale Parken vormen samen een kleurig mozaïek van natuurgebieden in Nederland. Terreinbeheerders en andere betrokkenen zorgen ervoor dat deze waardevolle stukken natuur voor Nederland behouden blijven. Hierbij is veel aandacht voor natuurgerichte recreatie, onderzoek, voorlichting en educatie.

Het Nationaal Park Zuid-Kennemerland is opgericht in 1995. Het weidse duingebied kenmerkt zich door jonge, kalkrijke duinen met karakteristieke zeldzame flora en fauna. Daarnaast zijn er fraaie binnenduinbossen en veenpolders.

GPSwalking.nlHet natuurlijke landschap vormt een boeiend contrast met landgoederen en andere cultuurhistorische elementen, zoals het zeedorpenlandschap.

De samenwerkende organisaties binnen het Nationaal Park Zuid-Kennemerland zijn PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland, Vereniging Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, IVN Vereniging voor natuur- en milieueducatie, Provincie Noord-Holland, de gemeenten Bloemendaal, Zandvoort, Haarlem en Velsen en particulieren eigenaren.

Koevlak
Koevlak maakt deel uit van Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Een van de meest gevarieerde natuurgebieden in Nederland. U kunt hier genieten van brede stranden, jonge kalkrijke duinen en fraaie binnenduinbossen. Ook vindt u hier restanten van cultuurhistorie zoals landgoederen, sporen uit de Tweede Wereldoorlog en het oude zeedorpenlandschap.

GPSwalking.nlVanwege de bijzondere duinlandschappen en de zeldzame planten en dieren die hier bij horen, valt het hele park onder Natura 2000. Het is daarmee onderdeel van een samenhangend netwerk van natuurgebieden in Europa.

Koevlak dankt zijn naam aan de boerderij die hier in 1795 is gebouwd. Toen probeerde men de woeste duinen in cultuur te brengen door o.a. koeien te laten grazen. De boerderij bestaat nog steeds en staat aan de overkant van de Zeeweg.

Meer informatie? Bezoek www.pwn.nl of www.np-zuidkennemerland.nl

Bezoekerscentrum
In 2006 gaf de wind ons een groot cadeau: een Friese nederzetting uit de 7e eeuw kwam bloot te liggen in de Kennemerduinen. Dit gaf de archeologen de kans een ontbrekend stuk geschiedenis van de Kennemerduinen en Nederland te schrijven.

GPSwalking.nlDe plattegrond van een van de huizen stond model voor bezoekerscentrum De Kennemerduinen, nabij parkeerplaats Koevlak aan het begin van de Zeeweg. Hier vindt u informatie over het park, de duinen, recreatiemogelijkheden, educatieve projecten en natuurevenementen.

Grote grazers
In de duinen helpen grote grazers met het natuurbeheer. Tijdens uw wandeling of fietstocht kunt u ze tegenkomen. Van oudsher zijn duinen open gebieden en ze vallen onder Europese Natura 2000 wetgeving. Door allerlei oorzaken groeien de duinen echter in rap tempo dicht en daardoor verdwijnen duineigen planten, insecten en vogels.

GPSwalking.nlOnze kleine grazer, het konijn, kan het allemaal niet bijbenen. Daarom krijgt hij hulp van Schotse hooglanders, konikpaarden, shetlanders en een schaapskudde. Samen zorgen ze ervoor dat er weer dynamiek komt in het duin. Komt u grote grazers tegen, aai of voer ze niet en ga met een ruime boog om ze heen U mag daarvoor van het pad af.

Verbinden
Natuurbrug Zandpoort (2013) is de eerste van drie natuurbruggen in Zuid-Kennemerland. In 2016 volgen Duinpoort en Zeepoort. Deze drie verbindingen zorgen ervoor dat het Nationaal Park Zuid-Kennemerland en de Amsterdamse Waterleidingduinen met elkaar worden verbonden.

GPSwalking.nlZo ontstaat een aaneengesloten duingebied van IJmuiden tot aan Noordwijk van meer dan 7000 hectare. Planten, insecten, amfibieën en zoogdieren kunnen via de natuurbruggen veilig oversteken en vergroten zo de biodiversiteit in het duingebied.

Meer informatie over de drie natuurbruggen vindt u in ons bezoekerscentrum.

Wijngaardslak
De wijngaardslak voelt zich prima thuis in de kalkrijke Kennemerduinen. Hij gebruikt die kalk om zijn grote slakkenhuis te bouwen. Wijngaardslakken kunnen heel oud worden: in een slakkengangetje wel 30 jaar. Hij is in Nederland beschermd en komt alleen in Kennemerland en Zuid-Limburg voor. Wilt u meer weten over de wijngaardslak, loop dan eens binnen bij ons bezoekerscentrum.

GPSwalking.nlZwemmen en ontdekken
Even verderop ligt speelvijver 't Wed. Deze werd in 1956 speciaal voor de recreatie gegraven. Het zand werd gebruikt voor de bouw van de wijk Schalkwijk in Haarlem, 't Wed is een begrip in de regio en een heerlijk alternatief voor het strand.

Van de omliggende duinhellingen in het speelterrein kun je lekker afrollen, in het bos je verstoppen, op het strandje zonnen en afkoelen met een duik in het heldere duinwater.

Zin in iets anders? Ontdek in bezoekerscentrum De Kennemerduinen de speurtochten Stijn Konijn, Vosje Vos of de Hulpboswachter voor in speelterrein Koevlak.

GPSwalking.nlZandhagedis en hazelworm
ln het park komen zandhagedissen en hazelwormen voor. Beide zijn koudbloedig en hebben 's morgens warmte nodig om op te starten. Een gevarieerd landschap met struiken, graslandjes en open, zonnige plekjes vormt hun leefgebied.

De hazelworm wordt vaak voor een slang aangezien maar is een hagedis zonder pootjes. Geef hem even de ruimte als hij het fietspad over kronkelt. De zandhagedis en hazelworm staan op de Rode lijst van bedreigde diersoorten. Ontdek alles over deze dieren in ons bezoekerscentrum.

In het eerste gedeelte van de wandeling kom ik een aantal uitzichtspunten tegen. Ideaal om fraai overzicht over het landschap te krijgen. Je kunt van hieraf kilometers wegkijken. Vanaf het uitkijkpunt Hazenberg heb je een mooi overzicht over het Vogelmeer en de Bruid van Haarlem. 

GPSwalking.nlDe Bruid van Haarlem
U staat hier bij een groot duin met de welluidende naam "De Bruid van Haarlem". Dit duin, met het omliggende gebied in het Nationaal Park Zuid-Kennemerland, is benoemd tot Aardkundig Monument.

De bruid van Haarlem is een mooi voorbeeld van een U-vormig duin, een zogenaamd "paraboolduin" waaruit het hele duingebied is opgebouwd. Bijzonder aan de Bruid van Haarlem is dat dit duin weer stuift en in beweging is gekomen. De Bruid staat symbool voor de vorming en ontwikkeling van deze kustduinen. 

De bruid is vernoemd naar het wilgenroosje. Dit plantje kwam vroeger veel voor op deze duinhelling. De zaadpluizen van de uitgebloeide plant doen denken aan een bruidsluier, vandaar de naam.

GPSwalking.nlDe Bruid van Haarlem is in 2003 aan de windkant ontdaan van alle begroeiing. Hierdoor kon de wind weer grip krijgen op het kale zand. Het zand wordt met de wind meegevoerd en aan de luwe kant neergelegd. Zo kan het hele paraboolduin weer gaan meelopen met de richting van de overheersende zuidwestelijke wind.

Op een winderige dag heeft de Bruid nu een sluier van wit duinzand! Afhankelijk van de wind en neerslag zal het duin zich al stuivend tot gemiddeld 5 meter per jaar kunnen verplaatsen.

De vorming van een kustgebied met strandvlakten en strandwallen en daar overheen jonge duinen zoals hier in Zuid-Kennemerland, is uniek voor Nederland en Europa. 

GPSwalking.nlDe vorming van de Nederlandse kust begon na de laatste ijstijd, zo'n 10.000 jaar geleden. Eerst werden strandwallen gevormd, met lage duinen. Vanaf het jaar 1000 na Christus begon een nieuwe fase van duinvorming. Hierbij werd veel zand aangevoerd door de zee.

Vanaf het strand vormden zich door de wind paraboolduinen, die landinwaarts lopend steeds groter werden en soms aan elkaar groeiden. In verschillende fasen vormden zich steeds weer nieuwe rijen duinen vanaf het strand.

In het Nationaal Park moeten 4 duinenrijen overwonnen worden voordat men bij het strand aankomt. 

GPSwalking.nlDe 4 duinenrijen werden inderdaad overwonnen onderweg naar de kust. Altijd leuk om een stukje over het strand te lopen. Opvallend aan zee was het grote hoeveelheid schuim dat in het water dreef. Geeft mooie foto's. 

Parnassia
Parnassia maakt deel uit van Nationaal Park Zuid-Kennemerland en is een van de meest gevarieerde natuurgebieden in Nederland. Geniet hier van brede stranden, jonge kalkrijke duinen en fraaie binnenduinbossen. Ook vindt u er cultuurhistorie zoals landgoederen, sporen uit de Tweede Wereldoorlog en het oude zeedorpenlandschap. Het hele park valt onder Natura 2000 en is onderdeel van een samenhangend netwerk van bijzondere natuurgebieden in Europa.

GPSwalking.nlHet plantje parnassia bloeit zomers in natte duinvalleien, evenals zeldzame planten als ogentroost en duizendguldenkruid. Er vliegen libellen als grote keizerlibel en paardenbijter. Er ontstaan natte duinvalleien vanwege het stoppen van de waterwinning in de Kennemerduinen in 2002.

Het IJsselmeer is nu de bron voor het drinkwater van 2 miljoen Noord-Hollanders. Via de modernste technieken zorgt PWN daarvoor. De grondwaterbel van de Kennemerduinen dient nu als noodvoorraad. 

Duinkonijn
De Romeinen namen het konijn mee op hun veroveringstochten in Europa. Vanuit Frankrijk kwam het konijn naar onze duinen. Het diertje voelde zich er thuis en door de eeuwen heen groeide het aantal voorspoedig. Het 'teveel' verdween in de pot.

GPSwalking.nlKonijnen hielden de vegetatie kort en groeven holen in het duinzand. Daarmee hielden ze een dynamisch duinlandschap in stand met een eigen flora en fauna. Vanaf midden vorige eeuw ging het bergafwaarts met het duinkonijn. Twee ziektes sloegen grote gaten in hun aantal. De duinen groeiden dicht met grassen, struiken en bomen die er niet thuishoorden. Sinds kort stijgt het aantal duinkonijnen weer voorzichtig. Grote grazers helpen hen nu met het openhouden van duin.

Dynamische kust
Duinen worden gevormd vanuit de zee en het strand. Ze wandelen van west naar oost het land in. U staat nu op de zeereep, de jongste duinen. Gevormd vanaf de 10e eeuw en hier 5 kilometer breed.

GPSwalking.nlDe duinen groeien dicht, ze stuiven niet meer. Daardoor verdwijnen allerlei zeldzame planten en dieren. PWN en Natuurmonumenten zijn in 2012 een uniek project gestart. In de zeereep zijn vijf grote sleuven gegraven om de wind weer vrij spel te geven.

De hellingen van de daar achter liggende paraboolduinen zijn kaal gemaakt. Ze kunnen door de wind weer gaan wandelen. In het verse, kalkrijke zand kunnen weer speciale duinplanten groeien.

Trekvogels
Onze duinen maken onderdeel uit van de vliegroute van miljoenen trekvogels. Omdat ze niet graag boven zee vliegen, volgen de vogels zo lang mogelijk de kustlijn. In het najaar vliegen ze naar hun overwinteringsgebieden in het zuiden, in het voorjaar weer terug naar hun broedgebieden.

GPSwalking.nlTrekvogels zijn goed te zien vanaf hoge punten, dicht bij de kust. Vogelliefhebbers tellen vanaf deze uitkijkpunten hoeveel trekvogels er passeren.

Een kleine tegenvaller was dat het Wisentenpad afgesloten is. Deze route loopt dwars door de duinen. Het beste kun je deze route dan ook tussen 1 september en 1 maart lopen. 

Nu zat er niets anders op dan het fietspad te nemen. Er was geen enkel ander alternatief, want aan de ene kant ligt het circuit van Zandvoort en aan de andere kant het afgesloten Wisentenpad.

Dat fietspad loopt prima maar is vrij lang en vrij recht. Je hebt een prima uitzicht over de duinen, maar niets is zo leuk als door het losse zand te moeten ploeteren. 

Als ik de duinen verlaat kom is langs Landgoed Elswout. Hier is ook een fraaie wandeling te lopen. We houden die in gedachte voor een volgende keer. 

GPSwalking.nlLandgoed Elswout
Nationaal Park Zuid-Kennemerland is niet alleen rijk aan natuur. Ook cultuurhistorisch valt er veel te ontdekken, zoals op landgoed Elswout. De duinen rondom het landgoed zijn in een aantal eeuwen geleden afgegraven. Zo ontstond er een vlak en een heuvelachtig deel. Dit geeft het landgoed een bijzondere charme. Later werden er ook waterpartijen aangelegd. Het afgegraven zand werd gebruikt voor de stadsuitbreidingen van Haarlem en het dempen van de grachten.

Landgoed Elswout, dat nu beheerd wordt door Staatsbosbeheer, is in de i8e eeuw grotendeels ingericht volgens de romantische, Engelse Landschapsstijl met slingerende paadjes, verrassende doorkijkjes en fraaie gazons. Vanwege de grote cultuurhistorische waarde is Elswout een Rijksmonument. Het telt maar liefst 33 monumentale bouwsels zoals een sluisje, bruggen, theehuisjes en folly's (fantasie bouwwerkjes zonder functie). Het grote huis en de Orangerie zijn de meest markante gebouwen op het landgoed maar ook de koetshuizen en het poortgebouw zijn een bezoek waard.

GPSwalking.nlDaarnaast is Elswout een thuis voor vele planten en dieren. In de lente bloeien er vele stinsenplanten zoals de kievitsbloem, het Haarlems klokkenspel en de daslook. Ook reeën, uilen en spechten voelen zich op Elswout thuis. Landgoed Elswout is een oase van rust voor mensen die de stad even willen ontvluchten.

Het laatste stukje gaat door het Brouwerskolkpark. Intussen wordt het al donker. Jammer, want zo kun je minder genieten van het park. Samen met Elwout is het een mooi wandelgebied voor een kortere route. 

Brouwerskolkpark
Het Brouwerskolkpark is vernoemd naar de Brouwerskolk, de plaats waar het water voor het Haarlemse bier gehaald werd. Het water liep via de Brouwersvaart naar het het centrum van Haarlem. 

GPSwalking.nlEen eeuw van te voren was er hier een strijd tussen linnenblekers en bierbrouwers. De een had school water nodig en de ander vervuilde dat water. De strijd werd gewonnen door de bierbrouwers. De blekerijen verdwenen. 

In 1928 kocht de gemeente Bloemendaal dit gebied voor 47.647 euro van de familie Borksi. Hierdoor kon in 1935 gestart worden met de aanleg van het park. 

En dan kom ik weer bij de auto. Even lekker uitgewaaid en flink kunnen doorstappen. Dit is een wandeling met mooie en iets minder mooie gedeeltes. Kom je in de juiste helft van het jaar dan kun je genieten van het Winsentenpad.

POI's

  • Bezoekerscentrum N52.3964 E4.5919
  • Bloemendaal aan zee N52.4011 E4.5468
  • Brouwerskolkpark N52.3889 E4.5991
  • Bruid van Haarlem N52.4153 E4.5658
  • ???????Circuit Zandvoort N52.3878 E4.5509
  • Hazenberg N52.4140 E4.5651
  • Konijnenberg N52.4034 E4.5849
  • Landgoed Elswout N52.3867 E4.5942
  • Lichtbakkeet N52.4078 E4.5776
  • Parnassia N52.4161 E4.5515
  • Parnassia Aan Zee N52.4183 E4.5542
  • Start/finish/parkeerplaats N52.3951 E4.5929
  • Uitzichtspunt N52.3788 E4.5718
  • Vogelmeer N52.4150 E4.5714
  • Wisentenpad (open van 1 september - 1 maart) N52.3972 E4.5522