Park de Hoge Veluwe 1

Korte beschrijving

Nationaal Park De Hoge Veluwe is een nationaal park in de Nederlandse provincie Gelderland. Het ligt grotendeels op het grondgebied van de gemeente Ede en voor een klein deel in de gemeente Arnhem. Het park is tegenwoordig circa 5.400 hectare groot en beslaat ongeveer vijf procent van de Veluwe, het grootste laaglandnatuurterrein in Noordwest-Europa.

Op De Hoge Veluwe is ruimte ingeruimd voor cultuurhistorische elementen, architectuur en beeldende kunst. Zo maakt het wereldberoemde Kröller-Müller Museum deel uit van het park. Een andere bijzonderheid is dat het park vrijwel zonder overheidssubsidie geëxploiteerd wordt, het is het enige nationale park in Nederland waar de verkoop van entreekaarten een belangrijke inkomstenbron vormt. Het park is in 1935 ontstaan.

Het natuurgebied is gelegen op de zandgronden van de Veluwe en is grotendeels gevormd door water, ijs en wind. De stuwwallen zijn ontstaan in de voorlaatste ijstijd, het Saalien, tussen 200.000 en 105.000 jaar geleden. De dekzandruggen en smeltwaterdalen dateren uit de laatste ijstijd, het Weichselien, tussen 70.000 en 10.000 jaar geleden.

Het park beslaat binnen de rasters ongeveer 50 km². Dat is ongeveer vijf procent van de Veluwe, dat op zijn beurt met een oppervlakte van 1000 km² verreweg het grootste aaneengesloten natuurterrein van Nederland is. In 2013 zijn rasterverlagingen gerealiseerd aan de oost- en de westzijde van De Hoge Veluwe waar edelherten en reeën overheen kunnen springen. Het project Hart van de Veluwe voorziet, naast rasterverlagingen, verder in een ecoduct over de drukke weg Otterlo-Schaarsbergen, langs de westzijde van het park. 

Hoewel het park (beperkt) toegankelijk is voor auto's en openbaar vervoer, is de fiets er hét vervoermiddel. Op verschillende plaatsen in het park bevinden zich depots voor witte fietsen. De fietsen kunnen gratis worden gebruikt, maar mogen niet op slot worden gezet en mogen het park niet verlaten. Daarnaast zijn er veel wandelpaden, hoewel wandelaars niet op de paden hoeven te blijven.


Kenmerken

Startpunt: Otterlo: verschillende parkeerplaatsen
Startlocatie: Gelderland, Nederland
Coördinaten N52.096000 E5.774000
Afstanden: 18, 14 km
Type: Cultuur, Park, Vergezicht, Zandheuvel
Begaanbaar: Goede wandelschoenen aantrekken
Scootmobiel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Onderweg
Gelopen op: 10-06-2017

Route informatie

Een GPS wandeling van 18 km in het westelijk deel van het Nationaal Park Hoge Veluwe.
De wandeling start op camping de Bosrand, maar vanaf verschillende andere parkeerplaatsen kan deze wandeling gelopen worden.
De auto kan ook geparkeerd worden op de parkeerplaats van het Park waardoor de wandeling ingekort wordt tot 14 km.
Naast de tracks zijn er ook routes beschikbaar
Voor toegang tot het park moet betaald worden (9 euro pp in 2017).
Honden mogen aangelijnd mee.
Trek goede wandelschoenen aan, vooral het stuk door het stuifzand kan zwaar zijn.
horeca komt u tegen in Otterlo en midden in het park.

 



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlWe brengen de voorjaarsvakantie door op mini-camping De Bosrand in Otterlo. Een camping waarvan je zo het bos in loopt. Wel is dit bos enigszins beperkt want waar je ook loopt, overal loop je tegen het hek van het Nationale Park aan. 

Misschien moet je stellen dat het jammer is dat er een hek om een park moet staan. Om ook de andere kant van het hek eens te bekijken bezoeken we het park. 

Bij ingang Otterlo moeten we 9 euro pp betalen om binnen te mogen. Dat is zonder een bezoek aan de het museum want daar mag onze hond niet komen. Als u het park meerdere keren wilt bezoeken is een jaarkaart mogelijk een aanrader, die kost 4 keer een dagkaart. 

GPSwalking.nlOmdat de meeste bezoekers op de fiets op pad gaan is het lekker rustig in het park. We komen onderweg zowat niemand tegen. 

Welkom in Het Nationale Park De Hoge Veluwe
Het Nationale Park De Hoge Veluwe staat bekend om de hoge natuurwaarden. De moeflons, edelherten en wilde zwijnen zijn de meest beroemde bewoners, maar het park herbergt ook veel leven dat minder bekend is.

Deze planten en dieren zijn moeilijker te vinden. De één vanwege de zeldzaamheid, de ander omdat veel mensen niet weten waar ze op moeten letten. Wie weet bijvoorbeeld wat een biefstukzwam is? Of een klokjesgentiaan? En waarom is een vliegden zo anders dan een 'gewone' den?

GPSwalking.nlOnbekend maakt onbemind?
Sommige planten en dieren op De Hoge Veluwe zijn zeer zeldzaam en staan daarom op de Rode Lijst. Dieren en planten op deze lijst worden bedreigd in hun voortbestaan. Verschillende van deze soorten vinden in NP De Hoge Veluwe nog de omgeving die ze nodig hebben om te kunnen overleven.

Nationaal Park De Hoge Veluwe is een nationaal park in de Nederlandse provincie Gelderland. Het ligt grotendeels op het grondgebied van de gemeente Ede en voor een klein deel in de gemeente Arnhem. Het park is tegenwoordig circa 5.400 hectare groot en beslaat ongeveer vijf procent van de Veluwe, het grootste laaglandnatuurterrein in Noordwest-Europa.

Op De Hoge Veluwe is ruimte ingeruimd voor cultuurhistorische elementen, architectuur en beeldende kunst. Zo maakt het wereldberoemde Kröller-Müller Museum deel uit van het park. Een andere bijzonderheid is dat het park vrijwel zonder overheidssubsidie geëxploiteerd wordt, het is het enige nationale park in Nederland waar de verkoop van entreekaarten een belangrijke inkomstenbron vormt. Het park is in 1935 ontstaan.

GPSwalking.nlHet natuurgebied is gelegen op de zandgronden van de Veluwe en is grotendeels gevormd door water, ijs en wind. De stuwwallen zijn ontstaan in de voorlaatste ijstijd, het Saalien, tussen 200.000 en 105.000 jaar geleden. De dekzandruggen en smeltwaterdalen dateren uit de laatste ijstijd, het Weichselien, tussen 70.000 en 10.000 jaar geleden.

In de Middeleeuwen ontstonden in het dekzand onder menselijke invloed grote stuifzandcomplexen, die aan het eind van de 19e eeuw door bebossing weer grotendeels werden vastgelegd. Het gebied is eeuwenlang in beheer geweest voor bosbouw en landbouw en omvatte enkele kleine nederzettingen.

GPSwalking.nlAan het begin van de 20e eeuw bestond het gebied uit zandverstuivingen, heide en verschillende typen bos met grove den, vliegden en verschillende loofbomen. Een van de bewaarde kleine nederzettingen is Oud Reemst.

Het gebied dat nu De Hoge Veluwe vormt, dankt zijn status aan het echtpaar Helene Müller en Anton Kröller. Zij kochten tussen 1909 en 1921 verschillende landerijen aan met als belangrijkste functie het bieden van een privéjachtterrein.

Voor de jacht werden onder andere moeflons, wilde zwijnen en edelherten uitgezet en zelfs enige tijd kangoeroes. Ook de bosexploitatie werd voortgezet. Toen het echtpaar begin jaren dertig in financiële problemen raakte, werd een poging gedaan het landgoed te verkopen aan Natuurmonumenten.

GPSwalking.nlDit mislukte, waarna het Rijk de benodigde 810.000 gulden vrijmaakte uit een fonds dat zij beheerde, een en ander buiten de Tweede Kamer om. Dit geld kwam in beheer bij een stichting die het park in 1935 van N.V. Wm. H. Müller & Co kocht. Deze stichting is nog steeds eigenaar.

Destijds had de Hoge Veluwe een oppervlakte van circa 6.800 hectare. Als tegenprestatie voor de donatie kreeg het Rijk de kunstcollectie van mevrouw Kröller-Müller in eigendom, op voorwaarde dat een nieuw museum in het park werd gebouwd.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het park verkleind doordat uitgestrekte gebieden onder militair beheer werden gesteld. Een deel daarvan maakt nu deel uit van het Infanterie Schietkamp de Harskamp, gesticht in 1899, een ander deel is nu onderdeel van de Vliegbasis Deelen.

GPSwalking.nlHet park beslaat binnen de rasters ongeveer 50 km². Dat is ongeveer vijf procent van de Veluwe, dat op zijn beurt met een oppervlakte van 1000 km² verreweg het grootste aaneengesloten natuurterrein van Nederland is.

In 2013 zijn rasterverlagingen gerealiseerd aan de oost- en de westzijde van De Hoge Veluwe waar edelherten en reeën overheen kunnen springen. Het project Hart van de Veluwe voorziet, naast rasterverlagingen, verder in een ecoduct over de drukke weg Otterlo-Schaarsbergen, langs de westzijde van het park. 

Voor het eerst sinds 1932 is er hierdoor weer wildmigratie mogelijk tussen De Hoge Veluwe en het deel van de Veluwe in de driehoek Ede-Otterlo-Oosterbeek. Met het ecoduct is in 2011 een begin gemaakt en de rasterverlaging tussen De Hoge Veluwe en het Deelerwoud is aangelegd, iets ten noorden van Deelen.

GPSwalking.nlIn 2013 zijn de in- en uitsprongen bij deze wildpassages geopend. De hekken rond De Hoge Veluwe zijn de laatste decennia omstreden omdat ze de eenheid van de Veluwe als geheel verstoren, mede door de centrale ligging van De Hoge Veluwe.

Omdat hoge bezoekersaantallen wezenlijk zijn voor het voortbestaan van het park, krijgen recreatie en educatie veel aandacht. Jaarlijks bezoeken ongeveer 600.000 mensen het park. De belangrijkste publiekstrekker is het Kröller-Müller Museum. In natuurmuseum Museonder in het centrum van het park is het bezoekerscentrum gevestigd en daar begint ook een natuureducatiepad. In Jachthuis Sint-Hubertus worden bijna dagelijks rondleidingen gehouden.

GPSwalking.nlHoewel het park (beperkt) toegankelijk is voor auto's en openbaar vervoer, is de fiets er hét vervoermiddel. Op verschillende plaatsen in het park bevinden zich depots voor witte fietsen.

De fietsen kunnen gratis worden gebruikt, maar mogen niet op slot worden gezet en mogen het park niet verlaten. Daarnaast zijn er veel wandelpaden, hoewel wandelaars niet op de paden hoeven te blijven.

Ongeveer een derde van het park is niet toegankelijk voor het publiek, om het wild en andere dieren rust te gunnen. In die gebieden zijn wel wildobservatieposten.

Naast de musea, zijn er allerlei voorzieningen en activiteiten in het park, zoals wildsafari's en kinderspeurtochten. Een autobusparkeerplaats nabij het Bezoekerscentrum en Parkrestaurant en een grote kinderspeelplaats bieden faciliteiten voor school- en andere groepsreizen.

We dwalen richting de Franse Berg. Daar willen we even gebruik maken van het terras. Onderweg komen we een gevarieerde natuur tegen en iets dat lijkt op een half afgebroken bunker. Maar dat bleek de overblijfselen van een museum te zijn.  

GPSwalking.nlGrote Museum
Op deze plek, aan de zuidkant van de Franse Berg, wilde Helene Kröller-Müller een museum voor haar kunstcollectie bouwen. Architect Henry van de Velde maakte de ontwerpschetsen en in 1921 werd met de bouw begonnen.

Via een speciaal aangelegde spoorlijn werden vrachten Maulbronner zandsteen aangevoerd. Her en der in het veld zijn de brokken nog te zien. De betonnen keermuren rond het terras en delen van de hoofdingang zijn aangelegd.

Het werk werd in 1922 vanwege financiële problemen stilgelegd. De economische crisis van de jaren dertig sloeg toe, de plannen voor het Grote Museum werden in 1935 definitief opgegeven. De Staat der Nederlanden werd eigenaar van de kunstcollectie. Die is uiteindelijk in 1938 ondergebracht in een meer bescheiden 'tijdelijk museum' aan de noordkant van de Franse Berg, het huidige Kröller-Müller Museum. Op de fundamenten van het Grote Museum, inmiddels een rijksmonument, groeien voor Nederland zeldzame soorten korstmos.

GPSwalking.nlStaande figuren - Three Upright Motives, 1955-1956, 1965 brons, beton (Henry Moore)
De Engelse beeldhouwer Henry Moore (1898-1986) plaatst zijn beelden het liefst in de natuur. Zij lijken zelfs uit de natuur te zijn ontstaan.

Moore werkt bij voorkeur in brons. Hij zoekt het moment waarop zijn gebeeldhouwde bronzen vormen en het voortdurend wisselende daglicht, zonlicht, samen een eigen leven beginnen. Pas dan is voor hem zijn werk af. Three Upright Motives waren aanvankelijk zelfstandige, indringende beelden. Door hen samen te brengen op een speciaal daarvoor ontworpen sokkel bracht de kunstenaar ze dichter bij het licht en ontstond er een nieuw beeld dat het museum van verre aankondigt langs een van de belangrijkste toegangswegen naar het museum.

GPSwalking.nlHet landschap wordt op deze plek bepaald, door een hoog stuifduin, gevormd door zand dat in een gordel van bos (eikenhakhout) tot rust gekomen is en een uitgestoven vlakte waar alle fijnere zanddelen uit weggestoven zijn.

In deze vlakte hebben zich spontaan grovedennen (vliegdennen) gevestigd, terwijl het kale zand begroeid is geraakt met mossen, grasjes en heidestruiken. Door de bossen en de vlakte te beheren wordt er enerzijds voor gezorgd dat het bos zich kan ontwikkelen in de richting van meer boomsoorten en anderzijds dat de vlakte open blijft en bomen en grassen niet de overhand krijgen.

GPSwalking.nlOp die manier wordt niet alleen het landschap in stand gehouden maar ontstaan er ook optimale mogelijkheden voor vele planten- en diersoorten om hier te leven.

Begraafplaats
Op een afgeschermde plek op de Franse Berg liggen de grafstenei van de stichters van het Park, het echtpaar Kröller-Müller. De Rotterdamse grootindustrieel Anton Kröller en zijn vrouw Helene Kröller Müller begonnen in 1906 met grondaankopen op de Veluwe.

Uit het landgoed is in 1935 Het Nationale Park De Hoge Veluwe ontstaan. Helene stierf in 1939, Anton in 1941. Helene Kröller-Müller was een spirituele vrouw met veel interesse in kunst en natuurbeleving. Haar omvangrijke kunstcollectie is opgenomen in het Kröller-Müller Museum.

GPSwalking.nlPampelse zand
Grote delen van de Veluwe bestonden vroeger uit stuifzand. De naam 'Pampelse Zand' herinnert hieraan. De bovengrond van de vlakte is weggestoven tot op een dun laagje steentjes. Het gebied is zeer voedselarm en het is een zeldzaam landschapstype in Nederland.

Er leven veel bedreigde plant- en diersoorten. Na de picknickplek splitst de wandeling. U kunt over de Franse Berg lopen of de makkelijke route langs de voet van de heuvel nemen. De twee paden komen verderop weer samen.

Wij namen de klim over de Franse Berg. Onderweg kwamen we wat trappetjes tegen, maar 20 meter de hoogte in is goed te doen. 

GPSwalking.nlDe Franse Berg
De Franse Berg is eigenlijk een langgerekte stuifduin van zo'n 20 meter hoog. De heuvel is ontstaan uit een groeiend duin, toen een groot deel van de Veluwe nog uit zandverstuivingen bestond.

Het is met zijn 65 meter boven NAP het hoogste punt van NP De Hoge Veluwe. De naam 'Franse Berg' is waarschijnlijk afkomstig van de Franse troepen die hier tijdens de Franse bezetting van Nederland (1 792-1813) een uitkijkpost hadden.

Inmiddels is de Franse Berg beplant met eikenhakhout om zand vast te leggen. Op de zuidkant van de heuvel ligt het grof van het echtpaar Kroller-MülIer. Het graf kijkt uit over het Pampelse Zand en is niet toegankelijk voor publiek.

Bij het bezoekerscentrum is een prima terras. Daar hebben we genoten van een kopje thee en taart met slagroom voordat we aan het tweede deel van de wandeling begonnen. Dat tweede deel gaat gedeeltelijk over zanderige paden en door stuifzand gebieden. Hier en daar wat ploeteren. Zeker als het tropisch warm is. 

Stuifzand
Stuifzand is zeldzaam; niet alleen zijn de weidse zandduinlandschappen schitterend om te zien, ook zijn ze van onschatbare waarde voor zeldzame plant- en diersoorten.

GPSwalking.nlTen tijd van het echtpaar Kröller-Müller was er nog een behoorlijke hoeveelheid stuifzandlandschap. Echter, doordat de bossen in omvang toenamen en de invloed van de wind zodoende afnam, raakte het zand met humus en mosjes bedekt. 

Zo verdween dit unieke landschap langzaam maar zeker. Tientallen planten- en diersoorten van de Rode Lijst werden met uitsterven bedreigd.

In 2001 besloot de directie van de Hoge Veluwe om het stuifzandlandschap weer in ere te herstellen. Het resultaat is als vanouds en indrukwekkend: de wind krijgt weer grip op het zand en doet het weer volop stuiven. 

GPSwalking.nlKorstmos
Korstmos is in tegenstelling tot wat veel mensen denken geen plant. Het is namelijk een symbiose, een samenleving van twee organismen: een schimmel en een groenwier of een blauwalg.

Korstmossen groeien zeer traag, soms slechts 0,1 millimeter per jaar. Daarom groeien ze vaak op plaatsen waar ze niet kunnen worden overwoekerd door planten, zoals op boomstammen, grote stenen of stuifzand. Korstmossen zijn erg gevoelig voor luchtverontreiniging. Als ze ergens voorkomen is dat vaak een teken dat de lucht er schoon is.

Het blijft vreemd als je midden in de natuur een groot monument ziet staan. Op de fiets kom je er langs, wij keken er van verre op, maar met een flinke telelens kom je dan nog een heel eind. 

GPSwalking.nlMonument Generaal de Wet 
Christiaan Rudolf de Wet (Leeuwkop, Smithfield, 7 oktober 1854 – Klipfontein, Dewetsdorp, 3 februari 1922) was een Zuid-Afrikaans politicus en een Boerengeneraal tijdens de Tweede Boerenoorlog.

De Wet was zevenentwintig jaar oud toen in 1880 de Eerste Boerenoorlog uitbrak. Hij nam samen met het Heidelberg Kommando deel aan de slag van Laingsnek, had zijn dapperheid getoond bij de slag van Ingogo en met de bestorming van Majuba begin 1881.

Na de oorlog en het herstel van Transvaalse onafhankelijkheid is hij tot veldkornet bevorderd.

GPSwalking.nlIn 1882 verhuisde het gezin naar het dorp Suikerboskop in het Lydenburg district. In 1885 is hij tot de Transvaalse Volksraad verkozen. Hij heeft echter slechts een enkele zitting bijgewoond aangezien het gezin daarna weer terugtrok naar Oranje Vrijstaat.

In 1896 verhuisde hij voor de zoveelste maal, en nu naar de plaats Rooipoort in het Heilbron district. In 1889 is hij tot de Vrijstaatse Volksraad verkozen waar hij de kiesafdeling van de Bowe Modderrivier in 1898 vertegenwoordigde.

In 1914 kreeg de beeldhouwer Joseph Mendes da Costa de opdracht van Helene Kröller-Müller een groot standbeeld ter nagedachtenis aan hem in Nederland op te richten, in wat nu het nationale park De Hoge Veluwe heet. Tijdens de herdenking van zijn 100ste verjaardag is, in Zuid-Afrika, een bronzen standbeeld (gemaakt door Coert Steynberg) van De Wet op zijn paard bij de raadzaal in Bloemfontein onthuld.

GPSwalking.nlDan lopen we het park weer uit en gaan even naar de plaatselijk super voor ons diner. Omdat het lekker weer is gaan we de BBQ aansteken. Maar in Otterlo zelf kun je ook prima eten. Er zitten voldoende restaurants en leuke terrasjes. 

Otterlo
Otterlo is een esdorp in de Nederlandse gemeente Ede, provincie Gelderland. Het dorp en het omliggende buitengebied had in 2006 2380 inwoners.

Op 1 januari 1812 werd Otterlo als zelfstandige gemeente van Ede afgesplitst. Onder deze gemeente vielen ook de dorpen Deelen en Harskamp en de buurtschappen Eschoten, Hoog-Baarlo, Mossel, Nieuw-Reemst, Oud-Reemst en Westeneng (bij Harskamp). Bij het kadaster is dit gebied nog steeds bekend als kadastrale gemeente Otterlo. Op 1 januari 1818 werd de gemeente alweer bij Ede gevoegd.

GPSwalking.nlIn 2005 werd het 1150-jarig bestaan van het dorp Otterlo gevierd.

Het achtervoegsel lo, afgekort van loo, is een historische benaming voor een bos.

De naam van de plaats Otterlo werd in het verleden ook wel geschreven als Otterloo. Deze twee namen werden afwisselend gebruikt. Dit is nog terug te zien op oude ansichtkaarten.

Dit was een heerlijke wandeling. Eigenlijk was het te warm voor een lange wandeling. Dat zagen we ook aan onze hond die niet veel harder liep dan echt nodig was.

Maar de rust in het park maakte veel goed. Natuurlijk hoopte we om wat wild te zien, maar midden op de dag maak je eigenlijk geen kans. Wel hebben we genoten van de afwisselende natuur en het heerlijke terras halverwege.

 We steken de BBQ aan en trekken een flesje wijn open. Morgen gaan we op pad voor een bezoekje aan de Hoenderlose kant van het park. 

Geraadpleegde websites:

  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Nationaal_Park_De_Hoge_Veluwe
  • http://www.campingotterlo.nl/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Otterlo
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Christiaan_de_Wet

POI's

  • Alternatieve Parkeerplaats 1 N52.0944 E5.7761
  • Alternatieve parkeerplaats 2 N52.0986 E5.7794
  • Bezoekerscentrum N52.0981 E5.8292
  • Canergie Cottage N52.0988 E5.7787
  • De Koperen Kop N52.0986 E5.8272
  • Drie Staande Figuren N52.0906 E5.8221
  • Entree park (kassa) N52.1030 E5.7868
  • Franse Berg N52.0941 E5.8283
  • Grote Museum N52.0913 E5.8240
  • Het Witte Hoes / Recept 35 N52.1018 E5.7746
  • Kröller-Müller Museum N52.0956 E5.8174
  • Monument Gen. de Wet N52.1126 E5.8059
  • Parkeerplaats Park Hoge Veluwe N52.1038 E5.7854
  • Restaurant Timber N52.1025 E5.7784
  • Start/finish/Camping De Bosrand N52.0962 E5.7741
  • Zandverstuivingen N52.1112 E5.8236