Stadswandeling Riga

Korte beschrijving

Deze stadswandeling is kort qua kilometers, maar kost veel tijd – we hebben er twee dagen over gedaan - omdat we niet alleen maar kijken naar al het moois wat er te zien en te beleven is, maar ook omdat we u laten kennismaken met het land en de stad in het bijzonder.  Maak deze wandeling dan ook niet in een keer, maar vul deze aan met een bezoek aan de kerk, het museum, een rondrit met de Hop-on/Hop-off bus, of op het terras, of dikwijls nog beter ga binnen zitten als het interieur bekend staat om de Art Nouveau.

De oude stad bestaat uit een kern aan de rivier tussen het slot en de hallen en wordt omringd door een oude gracht van voormalige vestingwerken, kanaal, die nu een halve ring van parken vormt. Daardoor krijgen we een groene indruk. Aan de buitenrand van die parkenring is de stad uitgebreid in de Middeleeuwen al, maar vanaf eind 19e eeuw vooral met rechte straten waaraan vele gebouwen zijn verrezen in dikwijls Art Nouveau stijl. Omdat dit goed bewaart is gebleven krijgen we te zien dat Riga een van de grootste  Art Nouveau steden van de wereld is.  En juist daar gaan we beginnen. We wensen u een fijne beleving  toe.    

Toen ik in boeken uit de jaren ’70 naar Letland of Riga ging zoeken, vond ik geen gegevens. Ondergesneeuwd in de Sovjet Unie. Riga onbetekenend. Van Art-Nouveau al helemaal niks.

En nu. Een herrezen land met prachtige natuur, veel cultuur, een prachtig Riga en vooral veel mooie mensen.

Veel wandelplezier.


Kenmerken

Startpunt: Riga
Startlocatie: Letland, Letland
Coördinaten N56.959000 E24.113000
Afstanden: 12 km
Type: Cultuur, Stad
Begaanbaar: Goed
Scootmobiel: Toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Onderweg
Gelopen op: 17-06-2017

Route informatie

GPS stadswandeling van 12 km in Riga, de hoofdstad van Letland
De paden op deze wandeling zijn goed begaanbaar.
Horeca komt u overal tegen 
Van deze wandeling is zowel een Track als een WPT-Route beschikbaar.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlSTART/FINISH/ N56 57.520 E24 06.775
Omdat deze wandeling een rondwandeling is kun je overal beginnen. Wij starten de stadswandeling vanuit ons Hotel Albert naar rechts.

Allereerst gaan we naar de parel van Riga: de Alberta Iela. Hier staat de hele straat vol met huizen, gebouwd in Art Nouveau. Voor kenners niet de meest pure vorm van Jugendstil, maar wij vinden het fantastisch!!!

En kijken onze ogen uit.

Aan het einde van de straat kunnen we rechts om de hoek naar binnen naar het Art Nouveau Museum. Een must om ook het interieur te kunnen bekijken en kennis op te doen.

GPSwalking.nlRiga en Vecriga N56 57.520 E24 06.775
Riga is de hoofdstad van Letland en met circa 640.000 inwoners de grootste stad in de Baltische landen. De stad ligt aan weerszijden van de Westelijke Dvina (Lets: Daugava), dicht bij de monding in de Golf van Riga (Oostzee).

Het is het politieke, economische en culturele centrum van Letland. De stad wordt bediend door een tramnet. Het gebied aan de monding van de Westelijke Dvina vormde een ideale vestigingsplaats voor de plaatselijke vissersbevolking, de Lijven, een aan Esten en Finnen verwant kustvolk, dat later door de Letten is geassimileerd maar wel zijn naam naliet in de oude naam voor oostelijk-Letland: Lijfland (westelijk-Letland heet vanouds: Koerland). Het vissersdorp Riga werd nadien als handelsoverslagplaats ingericht door handelslieden uit noordelijk Duitsland, Scandinavië en Rusland.

Wij bezoeken vooral Vecriga, Oud-Riga.

GPSwalking.nlNieuwe Art Nouveau wijk N56 57.532 E24 06.622
Tegen het einde van de 19e eeuw was de hansestad Riga een van de belangrijkste steden van het Russische Keizerrijk. De stad was volop in ontwikkeling en groeide tussen 1897 en 1913 met 88% naar 500 000 inwoners.

Al vanaf 1850 werd begonnen met het neerhalen van de stadswallen. Ten oosten van de daardoor ontstane parken werden op een nieuw strak stratenpatroon gebouwen opgericht van maximaal 6 verdiepingen en een maximale hoogte van 70 voet (21,3m).

Veel van de bewoners en opdrachtgevers en architecten waren de Letten zelf, die deel konden nemen aan het hogere sociale niveau. Voor het eerst ontstond een gevoel van nationale identiteit. Ongeveer een derde deel van alle gebouwen in het centrum van Riga bestaat uit Art Nouveau architectuur. Zie http://www.jugendstils.riga.lv

GPSwalking.nlArt Nouveau stijlen - Rigas Jugendstila Museum N56 57.576 E24 06.516
Stylistisch wordt de Art Niveau in Riga dikwijls verdeeld in vier stromingen: Eclectisch of Decoratief, Perpendiculair of Vertikaal, Nationaal Romantisch en Neo-Klassiek.

Eclectisch of Decoratief,
De vroegste vorm nog onder invloed van de Russische architect Mikhail Eisenstein kenmerkt zich door ritmische gevels en overdadige decoraties van vroegere stijlen en van modern symbolisme.

GPSwalking.nlPerpendiculair of Vertikaal,
De meer rationale stijl wordt gekarakteriseerd door sterke vertikale bewegingen in de gevel met geometrich ornamenten. In Duitsland wordt deze vorm van Jugendstil de Warenhausstil genoemd.

Nationaal Romantisch
Door de Letse Nationale Ontwaking eind 19e eeuw ontstond een process van de duidelijke herkenbaarheid van de Letse identiieit, zowel politiek als cultureel. Dit werd tussen 1905 en 1911 sterk tot uitdrukking gebracht in deze architectuur.

Deze Nationaal Romantische Stijl is een stijl die gekarakteriseerd wordt door ingebouwde decoraties, geïnspireerd door locale volkskunst, monumentale volumes en het gebruik van natuurlijke bouwmaterialen.

GPSwalking.nlNeo-Klassiek
De laatste vorm komt het minste voor in Riga. Deze klassieke architectuur kent een duidelijke stijl, die geïnspireerd is op de Russische Keizerlijke stijl uit de vorige eeuw.

Het is een tamelijk monumentele variant van Art Nouveau die veel gebruikt is bij bankgebouwen.

Zie http://www.jugendstils.riga.lv

Nadat we zijn overgestoken komen we in het Kronvalda Parks met het moderne Congres gebouw.

Congres Gebouw - Rigas kongresu nams N56 57.330 E24 06.409

GPSwalking.nlKronwalda Park N56 57.466 E24 06.341
Kronwalda Park is 12 ha groot en wordt begrensd door enkele grote boulevards. Het kanaal splits in tweeën. Na het ontmantelen van de dijken in 1863 werd er een schietbaan aangelegd.

In 1883 werd het park vergroot en werden perken met 2000 rozenstruiken, bloembedden en een rozentuin aangelegd, waarna het, met uitzondering van het Riga Congres Centrum in 1927 werd overgedragen aan de inwoners van Riga.

Min Buitenlandse Zaken - Arlietu ministrija N56 57.272 E24 06.446
We gaan achter het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Letland langs en na de brug over het kanaal passeren we het Letse Nationale Theater waar de ingang gedragen wordt door sterke mannen, Atlas die we nog veelvuldig tegenkomen.

GPSwalking.nlBoven de ingang zien we het wapen van Riga, de Zweedse poort met daarboven de sleutels het bisschopskruis en de kroon.

Nationaal Theater - Latvijas Nacionalais teatris N56 57.216 E24 06.293

Arsenaal N56 57.086 E24 06.239
Als we oversteken naar de Jekaba Iela gaan we eerst langs het Jekaba Park. Vanaf de kruising zien we de bewakers al staan voor de ingang van de Parlementsgebouwen. Daar komen we straks terug.

Mus voor Fijne Kunst-Izstažu zale Arsenals N56 57.086 E24 06.239
Nu gaan we langs de gestilleerde hoofden bij het Arsenaal, het Museum van Fijne Kunst gericht op Letse kunstenaars. We komen op het Plein voor de Burcht van Riga. Rechts achter zien we de Centrale Bank van Letland.

GPSwalking.nlCentrale Bank Letland N56 57.127 E24 06.138
Daar gaan we langs en dan de grote brug op. Bij de trappen gaan we omlaag naar de kade langs de rivier. Er staan daar enkele bankjes om van de rivier, de brug en achter ons het Slot van Riga te bewonderen.

Maar nu eerst naar de bron van Riga, het Slot van Riga, Rigas Pils genaamd, aan de rivier Daugava, die wij kennen onder de naam de Westelijke Dvina.

Eerst wat geschiedenis van Letland.

Korte geschiedenis N56 57.026 E24 05.960
Heel kort samengevat het volgende:

Door de eeuwen heen regeerden verschillende landen over Letland: Polen, Zweden, Rusland en ook Duitsland. In de Tweede Wereldoorlog werd het land door de Duitsers ingenomen en na de overgave van de Nazi’s namen de Russen het over.

GPSwalking.nlVanaf 1987 werd de roep om onafhankelijkheid steeds groter en uiteindelijk – na enig tegenstribbelen van de Sovjet-Unie – werd het op 21 augustus 1991 onafhankelijk.

Republiek Letland N56 57.026 E24 05.960
Letland, officieel Republika Latvija, is een van de drie Baltische staten. Het is ongeveer anderhalve keer zo groot als Nederland (60 000km2) en heeft slechts 2,2 miljoen inwoners die de officiële taal Lets spreken.

Het ligt aan de Golf van Riga, een deel van de Oostzee. Het land grenst aan Estland in het noorden Rusland en Wit-Rusland in het oosten en aan Litouwen in het zuiden.

Het land is zeer dicht bebost (42% bos), is vrij vlak en kent vele rivieren en wel 5000 meren. 10% bestaat uit laagveen, drassige gebieden en moerassen.

GPSwalking.nlHet weer is niet uitbundig: in de winter vorst met veel sneeuw, in de zomer tussen 20 en 30 graden met veel regendagen.

Letland kent vier regio’s: Kurzeme (W), Zemgale (CTR), Latgale (ZO) en Vizdeme (N).

Kurzeme (Koerland) in het westen, landelijk en zeer dun bevolkt met zeer dichte bossen.

Zemgale, centraal gelegen, meest vruchtbare deel van het land.

Latgale in het zuidoosten. Is nog veel op Rusland gericht en is het armste deel van het land. De Daugava stroomt erdoor en er komen weinig toeristen.

Vizdeme in het noorden is zeer heuvelachtig, hoogste punt 310 meter, en hier ligt het Gauja Natinaal Park. De Golf van Riga kent verder een mooi zandstrand.

GPSwalking.nlLetland Bevolking N56 57.026 E24 05.960
In Letland 2,2 mijoen mensen. De bevolking bestaat in 2014 voor 61,1% uit Letten en 26,2% van de bevolking van Russische afkomst. Hun aantal loopt sinds de onafhankelijkheid echter terug.

10% zijn Wit-Russen, Oekraïners, Polen, Litouwers, Esten, Duitsers en Lijflanders. In 2014 woonde 68% van de bevolking in de steden. De belangrijkste stad is Riga met 710.000 inwoners.

Letland kent sinds 1991 een negatieve bevolkingsgroei: in 2014 -0,62%. De gemiddelde Let wordt 73,4 jaar oud. Er wonen ongeveer 200.000 Letten in het buitenland. Verderop vermelden we wie gedefinieerd worden als Letten.

GPSwalking.nlMaar ook hier constateren we dat het moeilijk is om voormalige niet-Letten op te nemen in de maatschappij.

Finno-Oegrisch, Latgallen, Zemgallen en Koeren N56 57.026 E24 05.960
9000 jaar voor Chr. Was dit al bewoond gebied. De voorouders van de huidige bewoners, bestaande uit twee groepen, arriveerden wat later. De eerste groepen waren Finno-Oegrische stammen en jagers die vanuit het oosten kwamen die zich in Estland en in het noorden van Letland vestigden tussen 3000 en 2000 jaar voor Chr.

De stammen bestonden uit Lijflanders en Esten. Rechtstreekse afstammelingen van de Lijflanders leven nu nog in de regio Kurzeme. Een tweede groep stammen kwam rond 2000 voor Chr. vanuit het zuiden het Letse gebied binnen. Het waren o.a. Latgallen, Zemgallen en Koeren, waar de meeste Letten van afstammen.

GPSwalking.nlVroege Geschiedenis N56 57.026 E24 05.960
In 1186 werd in het stroomopwaarts gelegen Üxküll door Meinhard van Segeberg het bisdom Lijfland opgericht. Nadat bisschop Albert von Buxthoeveden de hulp van de Orde van de Zwaardbroeders ingeroepen had versloegen deze in 1198 de heidense Lijven.

In 1246 vond de verheffing tot aartsbisdom voor alle Baltische landen plaats met als eerste aartsbisschop Albert Suerbeer. Riga viel officieel binnen het wereldlijk territorium van de bisschop, maar de aanwezigheid van de Zwaardbroeders en de geleidelijk machtiger wordende burgerij zorgden voor een eeuwenlange strijd om de macht over de stad.

De Zwaardbroeders werden na 1237 als Lijflandse Orde een deel van de Duitse Ordensstaat, een staat geleid door een aan geestelijke geloften gebonden ridderschap. Deze ridders waren grotendeels afkomstig uit Westfalen. Zij kwamen van tijd tot tijd in gewapend conflict met de bisschop en met de burgerij van Riga die met haar op handel gerichte belangen andere doelen nastreefde dan die van de territoriale machtsexpansie die de ridderorde beoogde.

GPSwalking.nlCultuur N56 57.026 E24 05.960
De nieuwe burgers in de steden, met name in Riga, waren als handels- en ambachtslieden eveneens afkomstig uit het Duitse Rijk en bestuurden hun stad volgens Duits stadsrecht, dat wil zeggen met eigen rechtspleging, zelfbestuur door een burgerraad en de organisatie van gilden volgens zogenaamde 'willekeuren' (collectieve rechten).

Cultureel was het middeleeuwse Riga een Midden-Europese stad van middelgrote omvang met op het laatst 12.000 inwoners. Zij spraken voornamelijk Nederduits, alleen het van het platteland afkomstige dienstpersoneel bestond uit Letten aan wie overigens door het stadsbestuur geen burgerrecht werd toegestaan.

Riga werd een economische poort tussen Midden- en West-Europa enerzijds en Rusland anderzijds. In 1282 werd de stad lid van het Hanze-verbond, een vooral Noord-Duitse vereniging van steden, en daarmee verstevigde de stad zijn politieke en economische positie.

GPSwalking.nlHaar concurrentiekracht werd echter verzwakt door allianties tussen Litouwen, Polen, Denemarken en Zweden, die een groter belang hadden bij Dantzig.

Onder Polen en Zweden N56 57.026 E24 05.960
De haven van Riga in de tweede helft van de 17e eeuw, met Nederlandse schepen en haringvaten aan de kaai.

Na de hervorming werd Lijfland luthers en de positie van de bisschop bleek onhoudbaar. De Lijflandse Oorlog van 1558 tot 1582 betekende het einde van de oude machtsstructuren. In 1561 werd de Lijflandse Orde opgeheven en trad de laatste bisschop, Wilhelm von Brandenburg, af.

Riga verklaarde zich een vrije stad, maar de landdag van de Lijflandse Confederatie was genoodzaakt de bescherming aan te vragen van Sigismund II, grootvorst van Litouwen en koning van Polen. Hierdoor was de vrijheid maar van korte duur.

GPSwalking.nlIn 1566 werd Riga een deel van het Hertogdom Lijfland onder het Pools-Litouwse Gemenebest. Zonder veel effect werd nu de contrareformatie gestimuleerd.

De Dertigjarige Oorlog maakte daaraan een einde toen de Zweedse koning Gustaaf Adolf in 1621 het westelijk deel van het hertogdom inclusief de stad Riga veroverde.

Riga werd nu deel van Zweeds Lijfland, waarmee een periode van economische en culturele bloei aanbrak omdat de stad de belangrijkste uitvoerhaven voor Russisch graan, hout en bont was.

Ook voor de Republiek der Verenigde Nederlanden was Riga een belangrijke handelspartner, waar vooral hennep en hout voor de scheepsbouw gehaald werden.

Russische tijd N56 57.026 E24 05.960
Tijdens de Grote Noordse Oorlog veroverde de Russische tsaar Peter de Grote in 1710 Zweeds-Lijfland en Zweeds-Estland. Bij de Vrede van Nystad op 10 september 1721 kwamen Lijfland en Estland als de zogenaamde Baltische gouvernementen bij het Russische Keizerrijk. Riga werd hoofdstad van het Gouvernement Riga.

GPSwalking.nlDe verarming was in deze tijd groot; een derde deel van de bevolking was gestorven ten gevolge van de oorlog. De uitoefening van het gezag werd door de tsaren overgelaten aan de vanouds Duitstalige (oorspronkelijk Nederduits, na de reformatie toenemend Hoogduits sprekende) elites: dat wil zeggen de grootgrondbezittende Baltische adel (de Ritterschaft, spottend ook wel de "Baltische baronnen" genoemd) en de eveneens Duitssprekende stedelijke burgerij. Riga kreeg geen universiteit maar wel een hogere zogenaamde Domschule, waaraan onder andere Johann Gottfried Herder doceerde.

De stad Riga had nu de concurrentie te duchten van de nieuwe haven van Sint-Petersburg maar bleef de tweede haven van het Russische Rijk en breidde zich in snel tempo uit. De Duitstalige burgerlijke cultuur bleef dominant tot aan het einde van de 19e eeuw.

In die tijd begon de Russische regering met een centraliseringspolitiek die in de Baltische provincies de Russische bureaucratie versterkte en het Russisch in bestuur en onderwijs als enige taal voorschreef. Eeuwenlang was het onderwijs Duitstalig geweest, maar nu moest het plaats maken voor Russischtalige staatsscholen.

GPSwalking.nlDe jonge generatie van de Duitstalige elite emigreerde in toenemende mate naar Midden-Europa. Vele wetenschappers, literatoren en militairen, met name in Pruisen, stamden uit zogenoemde Duitsbaltische families.

Zij bleven in Duitsland, waar zij de universiteiten bezochten, vooral nadat de Russische regering het Duitstalig hoger onderwijs had opgeheven in de jaren 1880.

Een aanzienlijke joodse burgerij ontwikkelde zich door migratie uit het toentertijd ook tot het Russische rijk behorende Polen en Litouwen. Voorlopig sloot zij zich aan bij de dominante Duitse cultuur.

Terwijl in 1880 onder de stadsbevolking van Riga nog een relatieve meerderheid (ruim 40%) Duitstalig was, was dat aandeel in 1919 geslonken tot nog maar 15%.

GPSwalking.nlOok de instroom van Letten van het platteland deed zich meer en meer gelden. In theaters, literaire en wetenschappelijke verenigingen en in de media kwam voor het eerst ook enige plaats voor de Letse taal, echter niet in het onderwijs dat een speerpunt was van de russificeringspolitiek.

Niettemin bleef de culturele oriëntatie van Riga Midden-Europees, wat bijvoorbeeld uit de bouwstijl van het fin de siècle blijkt.

Na de revolutie van 1905 werd de oude Duitstalige elite politiek definitief onttroond, terwijl de nieuwe Russische ambtenarij haar nog niet geheel had vervangen.

In het vacuüm daartussen manifesteerde zich nu een opkomend nationalisme onder de Letten, maar ook het internationale socialisme dat Letse en Russische arbeiders verbond.

GPSwalking.nlIn 1905 kwam het tot een opstand van communisten en nationalisten die door het Russische leger pas na grote verwoestingen, met name van de adellijke landhuizen, werd neergeslagen.

19e eeuw N56 57.026 E24 05.960
De Duitse notabelen hadden weinig te leiden onder de Russische overheersing. De Letten werden echter behandeld als lijfeigenen. Midden 19e eeuw bloeide de landbouw op en ontstond er een onafhankelijke boerenklasse van Letten. De Letten wonnen op de Baltische Duitsers.

Dat leidde tot sterke nationalistische gevoelens onder de Letse bevolking, resulterend in de Beweging van Nationaal Bewustzijn. De Duitse invloed zwakte af, de Russische invloed steeg, maar vooral het Letse gevoel werd overheersend.

In deze tijd van groei en luxe voor de bovenlaag werden gebouwen in de Jugendstil en Art Nouveau grootschalig gebouwd in de uitbreiding van Riga. Dat duurde nog tot ver in de volgende eeuw.

20e eeuw N56 57.026 E24 05.960
Riga en Liepaja ontwikkelden zich snel als belangrijke industriële havensteden en Riga werd zelfs de op twee na grootste haven van het gehele Russische rijk. En daar ontstond in 1905 onrust, vooral ook op het platteland.

GPSwalking.nlRevolutie! Er vielen doden. Onder de Baltische Duitsers, onder de Letten en de Russen deporteerden 2000 Letten naar Siberië.

Tijdens de Grote Oorlog (WW I) bezetten de Duitsers Kurzeme. Van de veranderende machtsverhoudingen maakten de Letten gebruik om de Baltische Duitsers van hun posten te ontheffen en te vervangen door Letten met als doel om autonomie binnen de Russische Federatie te krijgen, nog niet zozeer volledige onafhankelijkheid.

De Baltische Landen werden bij het Verdrag van Brest-Litovsk toegewezen aan de Duitsers, los van Rusland. Na de oorlog werd de onafhankelijkheid uitgeroepen, 18 november 1918.

Dat werd niet geaccepteerd door de bolsjewiken en Baltische Duitsers: sovjettroepen! Ze werden in 1919 verdreven met behulp van de Polen. Latgale volgde in 1920.

GPSwalking.nlLetland werd voor het errst een onafhankelijk en zelfstandig land! Op 26 januari 1921 werd Letland erkend door veel Europese staten en in september werd Letland opgenomen door de Volkenbond.

Tweede Wereldoorlog N56 57.026 E24 05.960
Dat duurde tot de Tweede Wereldoorlog. In 1934 sloten de Baltische staten een verbond tegen Nazi-Duitsland, maar dat verbond had uiteindelijk weinig effect. Zo sloten de Sovjet-Unie en Duitsland het Molotov- Ribbentrop akkoord in 1939 (niet aanvalsverdrag), waar ook Letland natuurlijk aan gebonden was. Het rode leger bezette Letland in juni 1940 en in juli 1940 werd de Letse regering vervangen door Sovjets en locale communisten.

Ulmaris en andere leidende figuren werden gearresteerd en gedeporteerd naar de Sovjet-Unie, waar Ulmaris twee jaar later in een cel overleed. Het jaar daarop werden er tussen de 30.000 en 35.000 Letten vermoord of gedeporteerd.

Op 13 en 14 juni alleen al werden er meer dan tienduizend Letten gearresteerd door de Russische geheime dienst en later vermoord of gedeporteerd. Door deze actie van de Sovjets werden de Letten in de handen van de nazi’s gedreven en hielpen zelfs mee bij het vervolgen van de joden.

GPSwalking.nlDe nazi’s bouwden verschillende concentratiekampen in de Baltische staten waaronder een in Salaspils nabij Riga waar 100.000 mensen uit alle delen van Europa de dood vonden.

Sovjetoverheersing N56 57.026 E24 05.960
De Duitsers trokken zich terug, de Russen bezetten het land. Verzet werd onmogelijk gemaaakt door deportaties naar Siberië wat vele Letten niet overleefden.

Vele intellectuelen vluchtten naar het buitenland, veelalnaar de Verenigde Staten. Veel arbeiders uit Wit-Rusland en Oekraïne zetten de lichte industrie mee op poten.

Er ontstond een redelijke welvaart in vergelijking met andere Sovjet Republieken. Al snel werden alle Letse steden gedomineerd door Russisch sprekenden en raakten de Letten in de minderheid.

GPSwalking.nlWeer onafhankelijk N56 57.026 E24 05.960
De economische hervormingen onder de naam perestrojka geïnitieerd door de laatste Sovjetleider Michail Gorbatsjov, leidden tot toenemende vrijheid.

Zij gaven de Letten de moed om op 21 augustus 1991 volledige onafhankelijkheid te proclameren. De Sovjet-Unie erkende dat op 6 september.

Op 17 september werd Letland formeel lid van de Verenigde Naties. Het NAVO lidmaatschap moest de soevereiniteit tegenover Russisch revanchisme militair verzekeren.

Tien jaar later vierde Riga haar 800e verjaardag. Het moderne Riga bezit nog steeds een grote Russische minderheid, hoewel deze aanzienlijk is afgenomen ten opzichte van 1990 toen zij een kleine meerderheid uitmaakte.

GPSwalking.nlSpanningen tussen de bevolkingsgroepen laaien nu en dan op, met name over de positie van de Russischtalige scholen en de wens om het Russisch als tweede officiële taal te erkennen.

De overgang naar een vrije-markteconomie verliep stroef. In januari 1995 trad een vrijhandelsakkoord in werking met de EU, in mei omgezet in een associatie-akkoord. Hierdoor werd de toegang van Letse producten tot de Europese markt aanzienlijk verruimd.

In juni 1996 werd een vrijhandelsakkoord getekend voor landbouwproducten van Baltische herkomst. Op 1 mei 2004 trad Letland toe tot de Europese Unie.

In januari 2014 treedt Letland toe tot de Eurozone en is de Euro het betalingsmiddel.

Daugava N56 56.902 E24 05.859
We kijken nog even naar de rivier voordat we verder gaan.

GPSwalking.nlDe rivier is de Westelijke Dvina of Daugava en is met 1020km de grootste rivier in het Baltisch gebied. De rivier ontspringt in Rusland op de Waldajhoogte, ten westen van de stad Tver.

Dit heuvelland vormt de waterscheiding met de Dnjepr, waarvan de bron vlak bij die van de Dvina ligt, daarmee ook de scheiding tussen het stroomgebied naar de Oostzee en de Zwarte Zee vormend.

De rivier wordt overwegend gevoed door smeltwater: de helft van de waterafvoer wordt in het voorjaar verwerkt. Na Wit-Rusland en Letland mondt de rivier uit in de Oostzee.

De Daugava was al een belangrijke handelsroute voordat de Duitse ridderorde de rivier en het omliggende gebied in de dertiende eeuw onder controle kreeg.

GPSwalking.nlDe rivier is uitgediept, zodat grote zeeschepen kunnen anleggen in de haven van Riga, de grootste haven van de drie landen.

Na de rivier en deze introductie van de geschiedenis van dit land lopen we om het slot heen weer de stad in. Het slot is het officiële woonverblijf van de president van Letland. Vandaar de wacht voor de ingang.

Slot van Riga - Rigas Pils N56 57.060 E24 06.030
Het Slot van Riga - R?gas pils - is een kasteel in het centrum van Riga, de hoofdstad van Letland. Het kasteel werd gesticht in 1330, als gevolg van een verdrag tussen de stad Riga en de Lijflandse Orde, en werd in de periode tussen 1497 en 1515 grondig gerenoveerd.

GPSwalking.nlTussen de 17e en de 19e eeuw werd het kasteel verder uitgebreid en voorzien van meer verdedigingswerken. In de jaren 30 van de 20e eeuw werd het slot opnieuw gerenoveerd, onder leiding van architect Eižens Laube.

Het huisvest het enkele musea (die tijdelijk in onderhoud zijn).

Staatsinrichting N56 57.077 E24 06.071
In 1993 werd de grondwet van 1922 weer van kracht. In juni 1993 werden de eerste verkiezingen gehouden. Na de verkiezingen koos het parlement (de Saeima) Guntis Ulmanis als president. Ulmanis benoemde Valdis Birkavs als minister-president, die op zijn beurt een ministerraad formeerde.

GPSwalking.nlDe door het parlement voor een ambtstermijn van drie jaar gekozen president draagt geen politieke verantwoordelijkheid en heeft slechts representatieve functies.

De uitvoerende macht berust bij de regering, aangevoerd door een minister-president. De regering is verantwoording verschuldigd aan het wetgevende parlement.

Verder gaand komen we langs het Parlement, de Seima. Door het steegje tegenover het gebouw komen we echt in het oudste deel van de stad.

Naar links gaan we door de Zweedse Poort naar de Torna Iela, de torenstraat.

GPSwalking.nlSaeima, het Parlement N56 57.072 E24 06.278
De Saeima bestaat uit één Kamer met 100 direct voor drie jaar gekozen afgevaardigden.

In oktober 2014 wint de centrumrechtse coalitie de parlementsverkiezingen. De verkiezingen worden gedomineerd door de angst voor de Russische interventie in de Oekraine. In juni 2015 wint Raimonds Vejonis de presidentsverkiezingen.

In december 2015 treedt de regering af na ruzie binnen de coalitie vanwege de migrantencrisis en de begroting over 2016.

In februari 2016 wordt Maris Kucinskis premier van min of meer dezelfde coalitie.

GPSwalking.nlBurgerschap N56 57.069 E24 06.316
En problem is nu te bepalen wie er Letten zijn. Er zijn veel Russische militairen achtergebleven. We kennen nog Baltische Duitsers en later gekomen arbeiders uit buurlanden.

Een van de eerste problemen die opgelost moesten worden was het “burgerschap”. Besloten werd dat het burgerschap van Letland te verkrijgen was als men vijf jaar onafgebroken in Letland woont, een redelijke kennis heeft van de Letse taal en een legaal verkregen inkomen heeft.

Bovendien moet men een eed afleggen waarin men belooft loyaal te blijven aan Letland en geen ander burgerschap aan te houden.

GPSwalking.nlStemrecht is er sinds 1994 voor alle in Letland levende personen vanaf 18 jaar die afstammen van Letten die op 1940 in Letland woonden.

Letse minderheden die daarna in het land zijn komen wonen, zijn daardoor niet langer stemgerechtigd, tenzij ze over een redelijke kennis van het Lets beschikken en hun oude staatsburgerschap opgeven. Vooral de grote groep Russen is hiermee benadeeld.

De lange reeks huisjes is de voormalige Zweedse kazerne. Links hadden we het Arsenaal al gezien, naar rechts zien we de Powder Tower, de kruittoren.

Overigens bij de vlaggen links is de Nederlandse Ambassade. Er zijn veel ambassades in deze omgeving in de stad

GPSwalking.nlVârti (Zweedse Poort) N56 57.087 E24 06.383
Deze poort werd in 1698 in de vestingmuur aangebracht en is de enige stadspoort die Riga over heeft. Zij is ontstaan toen Zweedse soldaten vanuit hun kazerne de kortste weg naar het stadscentrum zochten en gewoon een gat in de muur maakten. Zweden heeft altijd veel handelsbetrekkingen gekend met dit land. Er is ook een directe veerverbinding tussen deze landen. De vaarweg naar Stockholm is ongeveer 480km, 18 uur varen.

In 1997 werd de eerste rechtenopleiding geopend met financiële hulp van Zweden en de Europese Unie. Er waren op dat moment ongeveer honderd Letse, Estische en Litouwse studenten die daar een opleiding volgden.

Deze toren stamt uit de 14de eeuw en is de enige van de 18 vestingtorens die overeind is blijven staan. In de muren zijn nog oude kanonskogels te zien die herinneren aan de Russische belegeringen in de 17de en 18de eeuw. Nu biedt het plaats aan het Latvijas Kara Muzejs (Lets Oorlogsmuseum) met voornamelijk voorwerpen uit het sovjettijdperk en de tweede wereldoorlogen.

GPSwalking.nlBij de Kruittoren is het Letse Oorlogs Museum gevestigd met informatie over de Eerste Wereldoorlog.

Even rust. Dat kan op drie manieren: Naar rechts naar de KD Konditoreja, een 5-sterren Franse atmosfeer, of naar links naar de Café Bar on Central Park, een origineel eettentje met zeldzaam verkrijgbaar, bier friet en hamburger (een on-Letse lunch), of we steken over naar de Bastion Hill, de heuvel op het prachtige park waar we in alle rust de tijd nemen voor een heerlijk ijsje en genieten van de passanten.

Maar ja, we moeten verder. En dan komen we uit, waar alle toeristen langs moeten lopen – soms staat er ook een wacht bij – het Vrijheidsmonument met Milda.

Vrijheidsmonument - Brivibas piemineklis N56 57.092 E24 06.802
Het Vrijheidsmonument van Riga is een beeld van een vrouw die drie sterren in de lucht houdt. Bij Letten is de vrouw bekend als Milda.

GPSwalking.nlDe drie sterren staan voor Koerland, Lijfland en Letgallen, de drie delen van het Russische rijk waaruit het zelfstandige Letland is ontstaan. Het opschrift luidt T?VZEMEI UN BR?V?BAI (voor vaderland en vrijheid).

Het monument is tussen 1931 en 1935 tijdens de eerste onafhankelijkheid van Letland opgericht. Het is gebouwd ter herdenking aan de Letse soldaten die zijn gesneuveld in de Letse Onafhankelijkheidsoorlog (1918-1920). Het monument overleefde de Sovjet-bezetting tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

Letse Nationale Ontwaking. Denk bij deze bewegingen ook aan de werkwijze van de Franse Revolutie of de Belgische Revolutie.

De Letse Nationale Ontwaking refereert aan de drie herkenbare nationale bewegingen:

  • De Eerste Ontwaking werd geleid door de Jonge Letten van 1850 tot 1880.
  • De Tweede Ontwaking leidde tot de proclamatie van de onafhankelijkheid in 1918
  • De Derde Ontwaking leidde tot herstel van de Letse Onafhankelijkheid in de ‘Zingende Revolutie’ van 1987-1991.

GPSwalking.nlMuziek en volksdans speelt sindsdien een grote rol in de pure cultuur van Letland.

Verder langs McDonalds rechtdoor naar het plein met de vele restaurantjes. Wij hebben gedineerd bij het gele restaurant Nr 23 naast de blauwe koe. Aan te bevelen.

Het plein diagonaal naar rechts oversteken en daar zien we dan de Gildehuizen, Liela Gilde, Maza Gilde en Kaku Nams, oftewel het KatsHuis, zie de kat op het torentje.

Gildehuizen N56 56.988 E24 06.498
Maza Gilde, het witte kasteelachtige gebouw. De Kleine Gilde of de Gilde van Sint Jan gesticht in 1221 was de broederschap voor vakmeesters van 1352 tot 1936.

GPSwalking.nlHet interieur is zeer de moeite waard. De ramen zijn glas-in-lood ramen uit Hanover. Er worden festiviteiten, conferenties en presentaties gegeven.

De Liela Gilde staat ernaast en is een groot concertgebouw voor meer dan 1000 zitplaatsen. Het is vooral belangrijk als de thuisbasis van het Lets Nationaal Symfonie Orkest.

Het huis van de kat (Lets: Ka?u nams) is een gebouw aan de overkant, gebouwd in 1909 in middeleeuwse architectuur met enkele elementen van de Art Nouveau stijl. Het staat bekend om de twee katten, met gebogen rug en opgestoken staarten, op het dak.

GPSwalking.nlEr wordt gezegd dat de eigenaar van het huis uit wrok de katten plaatste met hun opgestoken staarten naar het huis van de grote gilde. Het werd later bevolen om de katten om te draaien met de kop naar het gildehuis.

Voorbij de Bank van Zweden SEB, met de trappen en de zuilen linksaf langs het Ministerie van Financiën. We komen dan uit op het Domplein. De Sleutel van Riga links heeft lekker bier.

De Dom van Riga is een markante gotische kathedraal in de Letse hoofdstad Riga en de grootste middeleeuwse kerk van de Baltische staten. Ook is het een van de oudste religieuze gebouwen in Letland.

Dom van Riga - Rigas Doms N56 56.948 E24 06.249
Dom van Riga (Lets: R?gas Doms) is de hoofdkerk van het lutherse aartsbisdom Riga. J?nis Vanags is sinds 1993 de huidige aartsbisschop. De kerk is een belangrijk herkenningspunt in Riga en behoort tot de meest gefotografeerde gebouwen van de stad.

GPSwalking.nlBehalve lutherse vinden er ook oecumenische diensten plaats en worden er muziekuitvoeringen georganiseerd. De kerk herbergt een veelheid aan historische, culturele en artistieke schatten en bezienswaardigheden.

De eerste steen werd gelegd door de Duitse bisschop Albert op 25 juli 1211. Eenvoudige, wat plompe vormen van de romaanse stijl kenmerkten de eerste bouwperiode. Voor de buitenste hoeken werden steenblokken gebruikt, voor het overige baksteen.

Eind 14e/begin 15e eeuw werden het westelijk zijschip en kapellen tegen de zijkant gebouwd. De toren werd hoger gemaakt en voorzien van een achthoekige spits.

Een grote brand in de binnenstad op zondag vóór Pinksteren 1547 verwoestte ook de gotische torenspits. Een nieuwe toren met een piramidevormige spits en twee galerijen kwamen in 1595 gereed. De haan van deze toren is thans te zien in de overdekte kloostergalerij.

GPSwalking.nlTijdens het beleg van de stad in 1710 werd het dak zwaar beschadigd. In 1775 besloot het stadsbestuur om een deel van de torenspits af te laten breken en werd de huidige barokke spits gebouwd.

Bij de grote restauratie van de jaren 1881 - 1914 kregen kerk en klooster hun huidige vorm. Daarom ook kan men er een mix van romaanse, gotische, barokke en art nouveau bouwstijlen aantreffen.

In de Sovjetperiode van de 20e eeuw vond in de jaren 1959-1962 een verbouwing plaats en werd de kerk omgevormd tot concertzaal. Daarbij werd ook het altaar verwijderd. De Russisch-orthodoxe Geboortekathedraal in Riga werd in diezelfde tijd veranderd in een planetarium.

In de jaren 1981-1984 werd het interieur hersteld naar dat van vóór 1959 en kreeg het gebouw zijn religieuze functie terug. Daarbij werden aan de toren nieuwe koperen platen aangebracht en een nieuwe haan.

GPSwalking.nlOrgel
Het orgel werd gebouwd door de Duitse orgelbouwers E.F. Walcker & Co. in 1883/1884. De circa 6.700 pijpen zijn gemaakt van diverse houtsoorten en metaallegeringen. De langsten zijn rond de 10 meter, de kortsten 1,3 cm.

In de jaren 1981-1984 voerde een orgelbouwer firma „Flentrop Orgelbouw Zaandam” uit Zaandam een noodzakelijke renovatie uit. Franz Liszt, een van de bekendste musici uit de 19e eeuw, componeerde een kerklied voor dit orgel: "Nun danket alle Gott".

Achter de Dom is het ligt het Historisch Museum van Riga en Navigatie.

GPSwalking.nlAls we daarna rechts aanhouden komen we op het prachtige plein met vier grote gebouwen, het Stadhuisplein. Rechts, groot met de zuilen is het Stadhuis van Riga. En dan het mooiste gebouw in Riga, het Zwarthoofdenhuis en de prachtige gevel van het I-Toeristenbureau ernaast.

Het saaie zwarte gebouw aan de overkant is het Museum van de Bezetting van Letland - Latvijas Okupacija N56 56.822 E24 06.387. 

Niet vrolijk, maar geeft wel aan waarom de Letten blij zijn met het EU-lidmaatschap.

Op het plein staat het standbeeld van Roland. Zie daarover ook het volgende item.

GPSwalking.nlZwarthoofdenhuis - Melngalvju nams N56 56.830 E24 06.410
Zwarthoofdenhuis (Melngalvi nams, vroeger Schwarzhäupterhaus), het gildehuis van de Duitse kooplieden, genoemd naar de morenkop die zij in hun wapen voerden; in de oorlog beschadigd, daarna gesloopt, in 1999 gereconstrueerd.

Het gebouw werd gebouwd in de veertiende eeuw door de Broederschap van de zwarthoofden, een gilde voor ongetrouwde Duitse kooplieden in Riga. Het in gotische stijl gebouwde huis was met zijn 27 meter hoogte een groot huis in de middeleeuwen. De rijk versierde gevel, die naar het voorbeeld van Hollandse en Vlaamse gildenhuizen in maniëristische stijl gemaakt werd, is na de reconstructie van het gebouw midden jaren negentig een van de grootste bezienswaardigheden van de stad.

GPSwalking.nlHet huis werd voor het eerst vermeld in 1334 als het Neue Haus der Großen Gilde. Het diende voor bijeenkomsten van Duitse kooplieden en de Duitse burgerij van de stad Riga. Duitse kooplieden die geen officiële burger van de stad waren sloten zich aan bij de Zwarthoofden.

Aanvankelijk was de Heilige George (beschermer van ridders en krijgers) de patroonheilige van de gilde. Later werd de heilige Mauritius de patroonheilige wat de naam Zwarthoofden opleverde omdat Mauritius een donkere huidskleur had.

In 1447 werd de paradezaal aan de zwarthoofden verhuurd door de stad en in 1687 werd de naam Schwarzhäupterhaus voor het eerst gebruikt. In 1713 werden de zwarthoofden pas de eigenaar van het gebouw.

GPSwalking.nlOp 29 juni 1941 werd de stad Riga door Duitse troepen gebombardeerd en werd het huis grotendeels verwoest. In 1948 werd de ruïne door de Sovjets gesloopt. Er kwam geen gebouw in de plaats en het marktplein werd er zo groter op.

Ter voorbereiding van het 800-jarig bestaan van de stad werd het gebouw tussen 1993 en 1999 gereconstrueerd.

Achter dit museum staan/starten de rode dubbeldekkers van de Hop-on/Hop-off bussen die je voor 18 euro 48 uur lang door de stad rijden. Soms kun je ze gebruiken als ‘taxi’.

Op het plein staat het standbeeld van Roland. Waarvan het origineel is te zien in de Sint Pieterskerk, waar we nu naartoe gaan om de toren te beklimmen.

Petrikerk - Sveta Petera baznica N56 56.851 E24 06.521
Petrikerk (Lets: Sv?t? P?tera Eva???liski luterisk? bazn?ca) is een Lutherse kerk. De eerste referentie naar het stenen gebouw dateert uit 1209 na een grote stadsbrand.

GPSwalking.nlEen eerste torenspits wordt toegevoegd in 1491. De constructie bereikt een hoogte van 136 m. Op 11 maart 1666 stortte de spits evenwel in. Een tweede toren wordt afgewerkt in 1677 maar deze valt evenwel datzelfde jaar ten prooi aan een stadsbrand.

In 1686 werd een nieuwe toren gebouwd, die echter in 1688 op last van het stadsbestuur werd afgebroken gegeven vanwege het ontbreken van de nodige vergunningen. Een nieuwe spits dateert van 1690. Een blikseminslag en brand vernielde toren en kerk op 10 mei 1721. Enkel de zijmuren van kerk en toren overleefden deze brand. Herstelwerken en de bouw van een nieuwe toren worden afgerond in 1746.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog vernielde een brand toren en kerk op 29 juni 1941. In 1954 werd aan de restauratie begonnen en op 21 augustus 1970 had de kerk terug een toren. Ook met de huidige hoogte van de toren van 123 m heeft de kerk een van de hoogste kerktorens wereldwijd.

GPSwalking.nlHeel onwerkelijk maken we het volgende mee: We gaan de kerk binnen en willen de toren beklimmen.

Rechts zit een man achter een loketje niks te doen. Hij reageert niet op ons. We lopen door tot een moderne ruimte. Aan de kassa kopen we twee kaartjes. Bij het verlaten van de ruimte staat een meisje op van haar stoel om ons kaartje af te scheuren.

We gaan naar binnen, komen achter in de kerk en worden we meteen door een mevrouw met een zwaaiende hand doorverwezen naar de trap. We gaan slechts enkele treden op en komen dan bij een lift. Jawel. We wachten. De lift komt beneden aan. Er komen enkele toeristen uit.

Als we de lift in willen gaan, houdt de liftbediende, die op haar mobieltje een spelletje Blitz staat te spelen, ons tegen.”ni ni” We moeten wachten totdat…? We weten niet waarom. Na enige tijd mogen we instappen. Al spelend met haar mobieltje drukt ze op de bovenste knop.

GPSwalking.nlBoven is het fantastisch!

Roland N56 56.849 E24 06.397
In de 14e eeuw werd Roland gezien als neef en generaal van Karel de Grote. Hij werd gedood in het jaar 778. In de Duitse Hansesteden werd Roland gezien als symbol van gerechtigheid en vrijheid. Zo werd ook een houten beeld geschonken aan Riga.

Dat beeld is in 1897 vervangen door een van steen. Dit origineel staat in de Petrikerk. Het standbeeld van Roland - monumentenridder met een naakt zwaard (zwaard van rechtvaardigheid), een symbool van vrijheid van de middeleeuwse stad. De Sovjets hebben het beeld in 1945 omgetrokken.

Het standbeeld op het Raadhuisplein is een kopie van het beeld dat in de Petrikerk en is in 2000 op dezelfde plaats opgesteld.

Na de beeldengroep van ………. Volgen de restaurantstraatjes in de buurt van de Audeju Iela. Het ene na het andere. Voor de luxe winkels moet je hier ook zijn in de GC Galerija Centrs.

Wil je op een andere manier winkelen dan moet je in de Hallen Centraltirgus zijn. Door de tunneltjes en onder de spoorlijn door.

GPSwalking.nlCentrale Markt van Riga N56 56.647 E24 06.935
De Centrale Markt van Riga (Lets: R?gas Centr?ltirgus) behoort tot de grootste levensmiddelenmarkten van Europa.

Het complex bestaat uit vijf grote hallen waarvan vier paviljoens aan elkaar geschakeld zijn en verbonden door een middenpad. Het vijfde en grootste paviljoen (5000 m²) staat haaks op de andere. Het totale vloeroppervlak bedraagt 57.000 m².

De vijf paviljoens hebben elk een specialisatie: voor vis, groente, broodproducten en vlees. Rond de markthallen is tevens een openluchtmarkt te vinden waar fruit, groente, kleding en curiosa verkocht wordt.

Vanaf het midden van de 16e eeuw tot de jaren twintig van de twintigste eeuw werd de levensmiddelenmarkt gehouden langs de kaden van de rivier de Westelijke Dvina.

GPSwalking.nlEind 19e eeuw werden daarvoor houten standjes opgericht. Deze situatie bleek zeer onbevredigend door de slechte hygiënische omstandigheden en het toegenomen verkeer.

Na afloop van de Eerste Wereldoorlog, toen Letland erin slaagde een onafhankelijke staat te worden, werd er erover nagedacht hoe de situatie verbeterd zou kunnen worden. De oplossing werd gevonden door de stalen gebinten te gebruiken van voormalige zeppelinhallen die het Duitse bezettingsleger in Koerland hadden achtergelaten.

Tussen 1922 en 1930 werden rond de stalen constructies de muren opgetrokken in art-decostijl. De hallen waren onderkelderd en voorzien van grote diepvriezers en een systeem met liften en kranen. Het complex had de beschikking over elektrisch licht en centrale verwarming en behoorde bij de opening in november 1930 tot de modernste overdekte markten ter wereld.

GPSwalking.nlTijdens de Sovjetbezetting werd de landbouw in Letland gecollectiviseerd. De markthallen werden omgedoopt tot 'Centrale Kolchozhallen' waar ca. 60 landbouwcollectieven hun producten aan de bevolking konden verkopen.

In tegenstelling tot veel steden in de Sovjet-Unie werd, mede dankzij de markthallen, de bevolking van Riga relatief goed voorzien van levensmiddelen.

Na het herstel van de onafhankelijkheid werden de markthallen weer bevolkt door privéondernemingen uit heel Letland.

De Centrale Markt van Riga is bij de bevolking zeer populair vanwege het verse en gevarieerde aanbod en de relatief lage prijzen.

GPSwalking.nlDe markt vormt ook een toeristische trekpleister. Sinds 1998 staat de Centrale Markt, samen met het centrum van Riga, op de werelderfgoedlijst van UNESCO.

Daarna gaan we even naar het Centraal Station kijken, omdat we morgen de trein nemen naar Jurmala en het Natuurpark Kemeri.

Maar hier zien we ook het minder luxe winkelcentrum Origo bij de hoge toren met een tijdklok.

Centraal Station Riga N56 56.812 E24 07.221
Het Centraal Station kent vijf lijnen naar Riga–Skulte, Riga–Lugaži, Riga–Daugavpils (Zilupe), Riga–Jelgava (Liep?ja), Riga–Tukums, plus de international treinen naar Rusland en Belarus. Het treinverkeer is nog op de oude leest geschoeid en daardoor spotgoedkoop.

GPSwalking.nlHet station werd in 1861 gebouwd en later uitgebreide tot twee stations voor Noord en west Letland.

In het station zijn winkelcentra en supermarket en de grootste cinema van de stad te vinden.

Tegenover het station liggen alle bus-, trolleybus- en tramverbindingen met de stad an het achterland naar de kust.

Het treinmuseum, waar deze foto gemaakt is, is aan de overzijde van de Daugava gelegen, achter de moderne Bibliotheek.

Tegenover het station steken we onderdoor en links aanhoudend komen we langs de Letse Nationale Opera.

GPSwalking.nlLetse Nationale Opera - Latvijas Nacionala Opera N56 56.970 E24 06.838
Begin juni vindt in het Letse Opera House (Latvijas Opera) het Operafestival plaats. Dit festival staat bekend om haar grote voorstellingen en internationale artiesten. Het operagebouw is een prachtig gebouw uit 1863. De voorstellingen vinden zowel ’s middags als ’s avonds plaats..

Ook door het jaar zijn hier veel ballet- en operavoorstellingen. Voor de liefhebber zeer zeker de moeite waard! Kaartjes zijn bovendien spotgoedkoop en kosten niet meer dan tien euro.

We gaan om de Opera heen en steken de brug over. Daarmee komen we uit bij de Universiteit van Letland. Langs de Universiteit af steken we over naar het Vermanis Parks met het podium voor openlucht concerten.

GPSwalking.nlUniversiteit van Letland - Latvijas Universitate N56 57.045 E24 06.975
De Universiteit van Letland (Lets: Latvijas Universit?te, LU) is de oudste universiteit van Letland. De universiteit ligt in de Letse hoofdstad Riga. Er studeren zo'n 23.000 studenten

De Universiteit van Letland werd op 28 september 1919 opgericht als de Letse Hogeschool (Latvijas Augstskola), als opvolger van het Polytechnicum van Riga (opgericht in 1862). In 1923 kreeg de hogeschool de status van universiteit.

Tussen 1919 en 1940 was de universiteit van Letland het voornaamste centrum voor hoger onderwijs, wetenschap en cultuur. Het voormalige gebouw van het Polytechnicum van Riga werd het symbool van de universiteit.

GPSwalking.nlVoor de Tweede Wereldoorlog kon men behalve aan de Universiteit van Letland ook een hogere academische opleiding volgen aan het Conservatorium van Letland en de Letse Kunstacademie. In de loop der tijd werden een aantal faculteiten van de Universiteit van Letland afgestoten, waarna deze als zelfstandige universiteiten of instellingen verdergingen.

Voorbeelden hiervan zijn de Landbouwuniversiteit van Letland (1939), de Stradi?š-universiteit Riga (medische wetenschappen, 1950) en de Technische Universiteit Riga (1958).

Toen Letland weer zelfstandig werd, bevestigde de hoge raad van de Republiek Letland op 18 september 1991 de constitutie van de universiteit. Veel Letse politici zijn alumni van de universiteit, waaronder de premier van Letland.

Het zeer hoge pompeuze gebouw achter de Centrale Markt is de Russische Universiteit.

GPSwalking.nlOnderwijs N56 57.045 E24 06.975
Alle kinderen van ± 6 jaar en ouder zijn verplicht om minimaal negen jaar basisonderwijs te volgen. Hierna kunnen ze drie jaar voortgezet onderwijs volgen of één tot zes jaar technisch, vak- of kunstonderwijs. Er zijn 18 universiteiten en hogescholen met 37.000 studenten.

Analfabetisme komt bijna niet voor. Na de onafhankelijkheid werd het de etnische groepen weer toegestaan scholen op te richten waar het onderwijs in de eigen taal gegeven wordt. In het schooljaar 93/94 waren er meer dan 200 Russische scholen, vier Poolse, een Estische, een Litouwse, een Oekraïense en een joodse school.

Er zijn ook nog ongeveer honderd scholen waar zowel in het Lets als in het Russisch les gegeven wordt. Doordat de etnische groepen veelal in de steden wonen is het percentage studenten uit deze groepen die hoger onderwijs volgen hoger dan bij de autochtone Letten. De meeste onderwijsinstellingen voor hoger onderwijs zitten namelijk in de hoofdstad Riga.

Na even doorlopen, we zijn nu echt buiten de Oude stad gekomen, kunnen we even verdwalen in de zeer moderne en grote Galeria Riga. Een fantastisch koopcentrum met eindeloze mogelijkheden!

Galeria Riga - Galerija Riga N56 57.269 E24 07.237

GPSwalking.nlEconomie Letland N56 57.119 E24 07.102
De overgang naar een vrije-markteconomie verliep stroef. De Letse economie heeft een grote ommekeer gekend, die inmiddels zijn eerste vruchten afwerpt. De staatsgeleide economie, gestuurd vanuit Moskou, is vervangen door een zelfstandige, vrije en op de (wereld)markt gerichte staatshuishouding.

De aanvankelijk gierende inflatie is inmiddels enigszins onder controle; het bruto nationaal product (bnp) per inwoner kwam in 1994 al op $2290 en is inmiddels (2013) $19.100. De verdeling van de werkenden onder de bevolking is als volgt: 67,2% van de bevolking werkt in de dienstverlening, 4,9% in de landbouw en 25,7% in de industrie. (2013) De werkloosheid bedroeg in 2013 9,8%. Een duidelijke groeisector is de bouw, met een aandeel van 7% in het bnp.

Ondanks deze positieve ontwikkelingen, moet niet uit het oog worden verloren dat Letland nog relatief arm is en te kampen heeft met een zeer hoge werkloosheid op het platteland en in Oost-Letland (tot rond de 28%). In de stad leiden de groeiende inkomens tot een redelijke tevredenheid.

GPSwalking.nlLandbouw N56 57.119 E24 07.102
Op dit moment heeft Letland ongeveer 2,5 miljoen ha landbouwgrond, waarvan twee derde voor akkerbouw en de rest voor weilanden. Het aantal hectares is aanzienlijk minder dan in 1935 (-32%). Onder de Sovjetoverheersing werd meer dan 1 miljoen ha landbouwgrond geschikt gemaakt voor bosbouw. Het was de boeren slechts toegestaan een klein stukje voor zichzelf te verbouwen en wat vee te houden.

De boeren verdienden hun loon op de gigantische staatsbedrijven en kolchozen. Toch speelden de opbrengsten van de kleine stukken privé-grond een belangrijke rol als aanvulling op de zeer inefficiënt producerende staatsbedrijven en kolchozen.

Zo werden in 1991 bijvoorbeeld 87% van alle schapen en geiten op de kleine stukken privé-grond gehouden. Van 1940 tot 1990 een van de belangrijkste leveranciers van vlees en vleesproducten aan de Sovjet-Unie. Vaak kreeg men hiervoor in ruil hiervoor landbouwmachines, brandstof, voedergraan en kunstmest.

Visvangst wordt niet alleen voor de eigen kust, maar ook in de Canadese wateren met succes bedreven. Een belangrijke economische factor is de bosbouw: 42% van het land bestaat uit wouden en jaarlijks wordt meer dan 8 miljoen m3 hout omgezet.

GPSwalking.nlAan bodemschatten bezit Letland slechts turf, bouwmateriaal (kalksteen, zand, leem, gips, grind), hout en nog wat barnsteen.

Industrie N56 57.119 E24 07.102
Na de Tweede Wereldoorlog werd de industrie in plaats van de landbouw de belangrijkste sector van de Letse economie. Letland is het meest geïndustrialiseerde land van de Baltische staten. Zo werden alle elektrische en dieseltreinen voor de gehele Sovjet-Unie in Letland gemaakt.

Hoewel het land drie waterkracht- en twee warmtekrachtcentrales heeft, moet 47% van de energiebehoefte ingevoerd worden.

De handelsbalans is negatief; de import bestaat voor een vijfde uit minerale brandstoffen.

GPSwalking.nlLetland Bomen en Planten N56 57.119 E24 07.102
Op dit moment is ca. 40% van Letland met bossen bedekt. Tweederde van de bomen bestaat uit grove dennen. Sommige van deze bomen zijn meer dan 500 jaar oud.

De bossen in het binnenland zijn wat gevarieerder met beuken en sparren. Andere veel voorkomende bomen zijn de eik, de es, de linde, de jeneverbes en de taxus.

Opmerkelijk is dat in de Letse bossen weinig kreupelhout voorkomt. Wel groeien tussen de bomen en aan de randen van de bossen veel blauwe bessenstruiken en frambozenstruiken.

De bevolking maakt hier graag gebruik van en het plukken van deze vruchten is een nationale hobby.

Zitten we eenmaal in de mooie kleding, dan kunnen we langs bij de Minister President en zijn Regering, die zetelt in het Paleis van Justitie aan de Brivibas Bulvaris, de Vrijheids Boulevard.

Paleis van Justitie - Ministru kabinets N56 57.200 E24 07.082
We kunnen de brede boulevard volgen richting Vrijheidsmonument om daarvoor links naar het Letse Nationaal Historisch Museum (Latvijan Nacionalais Vestures Muzejs). Dit museum zat voorheen in het Slot, maar is tijdelijk verplaatst naar deze Boulevard op Nr 32. Zeker de moeite waard om de historie van het land te verkennen.

Letse Nationaal Historisch Museum N56 57.131 E24 06.898

We kunnen bij de Regering ook oversteken naar de Orthodoxe Kathedraal.

GPSwalking.nlOrthodoxe kerk Christus Geboorte N56 57.238 E24 06.929
Bewonder deze kerk met de prachtige iconen met het nodige waardigheid en respecteer de devotie van de gelovigen.

De orthodoxe kerk van Christus Geboorte werd gebouwd in 1884 door Rusland in opdracht van keizer Aleksander II. De neo-Byzantijnse stijl orthodoxe kerk was eens de duurste gebouw in Riga. Het heeft gelukkig beide wereldoorlogen overleefd maar werd door de Sovjetmacht gesloten en gedeeltelijk gesloopt (afgezaagd beneden de crucifixen, de klokken gesmolten en de koepel omgebouwd tot een planetarium). Wederopbouw van het gebouw is al gaande sinds het einde van de Jaren ‘90. De kerk heeft nu ook vergulde koepels.

Voor de komst van het christendom hielden de Letten vast aan het animistische geloof. Het animisme is een oergeloof waarbij men gelooft dat alle aardse dingen zoals bomen, dieren of zelfs stenen, een eigen spirituele kracht bezitten.

GPSwalking.nlTen tijde van de eerste periode van onafhankelijkheid (1920-1940) ontstaat de Dievturiba-beweging die zich weer sterk richtte op het animistische geloof. Tijdens de Russische overheersing werd deze sekte vervolgd en de leiders regelmatig gevangen gezet. In 1989 stak deze sekte de kop weer op en riepen hun geloof uit als een officiële religie.

Het orthodoxe christendom werd in de 12e eeuw geïntroduceerd door Russische bezetters. Aan het begin van de 13e eeuw brachten Duitse "Ridders van het zwaard" het katholieke geloof mee. De ridders probeerden met geweld het katholieke geloof aan de bevolking op te leggen.

Het protestantse geloof werd in 1521 geïntroduceerd en kreeg al snel vaste voet aan de grond. Politieke motieven speelde hierin een belangrijke rol. Via het lutherse geloof probeerde men de invloed van de paus en de Duitse ridders te bestrijden. De lutheranen pakten het slimmer aan en probeerden de gewone bevolking te bereiken. In tegenstelling tot de Latijnse missen van de katholieken, werden de missen van de lutheranen in het Lets gehouden. De lutherse kerk verdrong langzamerhand de katholieke kerk.

GPSwalking.nlRond de eerste periode van onafhankelijkheid (1920-1940) was 55% van de bevolking luthers, 25% katholiek, 9% Russisch orthodox en 5% joods.

Gedurende de Tweede Wereldoorlog werden de meeste joden vermoord in de concentratiekampen van de Duitsers. Gedurende de Russische overheersing werden vele priesters gedeporteerd, kerken veranderden in musea, sporthallen of warenhuizen.

Vele kerken werden ook simpelweg afgebroken. Na de Sovjetoverheersing werden er weer kerken geopend en gerestaureerd. Op dit moment zijn er ongeveer 370.000 lutheranen en 350.000 katholieken in Letland.

Kleinere religieuze groeperingen zijn baptisten, Russisch orthodoxen en er is ook weer een joodse synagoge in Riga.

GPSwalking.nlRadisson Blu - Hotel Latvija N56 57.297 E24 07.064
Mogelijk is het hoogste gebouw van de stad je al opgevallen. Het Radisson Blu hotel heeft op de bovenste verdieping een Sky Bar die vrij toegankelijk is. De cocktails zijn geweldig, een beetje prijzig, maar zie dat als een entreeprijs voor de toegang tot het mooiste uitzicht over de stad.

Omdat wij de toren van de St Petrikerk hebben bezocht slaan we deze top over. We raden u echter aan om tegen het einde van de dag hier omhoog te gaan.

Langs de monumenten in het park komen we uit bij het Letse Nationale Kunst Museum. Niet alleen een prachtige entrée maar ook prachtige kunstwerken en on top een mooie dakconstructie met een mooi overzicht over het park.

Schuin tegenover het museum bevindt zich links het Ministerie van Cultuur.

GPSwalking.nlLetland Taal N56 57.275 E24 06.974
Ik kan er niks van bakken, van het Lets. En dan ook het Russisch in een cyrillisch schrift met de N is de I en de H is de N….. En als ik het hoor, dan al helemaal niet…

De Letse taal behoort net als het Litouws tot de Baltische tak van de Indo- Europese taalfamilie. Het Lets wordt geschreven in Latijnse letters en is sterk beïnvloedt door de Duitse taal. De oudste voorbeelden van het Lets zijn te vinden in catechismussen gepubliceerd in 1585.

Door de vele etnische groeperingen (met name Russen) spreekt maar ongeveer de helft van alle Letten de Letse taal. Aan de andere kant spreken de meeste etnische Letten naast het Lets ook Russisch en vaak ook Duits. Jeugd vanaf 1975 spreekt veelal ook Engels, zeker de jongeren.

Het verschil tussen het Lets en het Russisch is echter groter dan tussen het Nederlands en het Frans.

Dat het Lets tot dezelfde taalfamilie behoort als het Litouws en sterk verschilt van het tot een andere taalfamilie behorende Estisch blijkt uit onderstaand lijstje telwoorden:

Estisch Lets Litouws

  1. üks viens vienas
  2. kaks divi du
  3. kolm tris trys
  4. neli cetri keturi
  5. viis pieci penki
  6. kuus seši šeši
  7. seitse septini septyni
  8. kaheksa astoni astuoni
  9. üheksa devini devyni
  10. kümme desmit dešimt

GPSwalking.nlNationaal Kunst Museum - Nacionalais Makslas N56 57.346 E24 06.789
Letse National Museum of Art is een van de mooiste architecturale monumenten in Riga alsmede een museum voor beeldende kunst.

Het museum bestaat uit permanente albumhoezen weergegeven "Letse kunst 19e – de 20e eeuwse" waaronder periode van 1945-2000, Sovjet-jaren en jaren 90 kunst. En er zijn twee nieuwe tijdelijke tentoonstellingszalen Great Exhibition Hall in het nieuwe blok en tentoonstellingshal in historisch gebouw, 4e verdieping. Letse National Museum of Art is een geweldige manier om de hele dag u uitkijkt over prachtige werken en mooie 1900 ingerichte zalen rondlopen. Het is veruit een van de grootste kunstmusea in Europa en één van onze favoriete musea in Riga.

GPSwalking.nlEn nu zijn we (alweer) toe aan koffie. Kan bij Costa, hier tegenover, of iets verder in ons eigen hotel of eigenlijk overal in Riga. Opvallend is bij alle beschrijvingen en recenties dat de bezoekers de koffie steeds weer een hoge waardering geven.

Waarom wordt de koffie hier alom zeer hoog gewaardeerd? Nou dat komt omdat de communistische landen hun koffie haalden bij hun bevriende naties uit Zuid Amerika terwijl in ons land de koffie vooral uit Afrika en Azië komt.

Zo hebben we een rondwandeling gemaakt door deze mooie stad. We hebben kennis gemaakt met Letland en haar bewogen historie.

Letland is een jong land. Altijd onderworpen geweest aan grote naties. De bewoners zijn altijd als de underdog beschouwd met weinig eigen waarde. Gelukkig is dat veranderd en kan een volk zichzelf zijn met een eigen cultuur, een eigen taal en een eigen beheer over persoon, land en goed. Dat maakt de mensen gelukkig.

GPSwalking.nlMaar door de voorgaande jaren van onderdrukking straalt dat geluk er nog niet vanaf. De jeugd en de jongeren gaat dat beter af dan de oude generaties. De oude generatie voelt zich nog niet bekend met de verworven vrijheid en openheid.

Ook de identiteit speelt daar mee. Van huis uit Russische ouders maken je tot een Let. En de van oorsprong zijnde Letten zijn angstvallig bezig zich af te wenden van Rusland en richten zich in de Engelse taal tot Europa.

Met een redelijk fanatisme wordt de Letse taal en cultuur uitgedragen en het Russisch onderdrukt, ook al is een groot deel van de bevolking uit dit land zelf van Russisch Letland. Ook zij voelen zich hier thuis.

Gelukkig stijgen de inkomens flink en kunnen de mensen jaarlijks meer en luxer kopen. Dat geeft hen het vrije gevoel. Daardoor willen ze nooit meer terug naar de tijd van weleer met armoede en vele tekorten en deportaties. De angst voor de dreigende buur blijft aanwezig, na het zien wat er in Oekraïne gebeurt.

GPSwalking.nlMaar men is er nog lang niet. Soms zien we nog heel in-efficiënt zes personen voor het knippen van een kaartje voor de toren of voor elke coupé een kaartjescontroleur. Buiten deze luxe oude stad, in de gewone woonwijken wordt nog veel armoe geleden. Gelden nog vele onbekende regels en moet men nog wennen aan de nieuwe structuren.

Maar het mooiste wat we gezien hebben zijn de houten huizen op het platteland, slecht in de verf maar wel met thermopane glas in de nieuwe kunststof kozijnen en een nieuwe CV-ketel met een pijpje op het dak.

Het komt wel goed met Letland. Laten we hen steunen.

Na deze wandeling hebben we – op advies van vrienden – de trein genomen (een ervaring op zich) en zijn naar Jurmala aan de kust gereisd om een zeer bijzondere wandeling te maken in het Natuurreservaat Kemeri. Zeker doen!

Startpunt

  • START/FINISH/ Albert Hotel N56 57.520 E24 06.775

Geraadpleegde websites

POI’s

  • Riga en Vecriga N56 57.520 E24 06.775
  • Nieuwe Art Nouveau wijk N56 57.532 E24 06.622
  • Art Nouveau stijlen - Rigas Jugendstila Museum N56 57.576 E24 06.516
  • Congres Gebouw - Rigas kongresu nams N56 57.330 E24 06.409
  • Kronwalda Park N56 57.466 E24 06.341
  • Min Buitenlandse Zaken - Arlietu ministrija N56 57.272 E24 06.446
  • Nationaal Theater - Latvijas Nacionalais teatris N56 57.216 E24 06.293
  • Arsenaal N56 57.086 E24 06.239
  • Mus voor Fijne Kunst-Izstažu zale Arsenals N56 57.086 E24 06.239
  • Centrale Bank Letland N56 57.127 E24 06.138
  • Korte geschiedenis N56 57.026 E24 05.960
  • Republiek Letland N56 57.026 E24 05.960
  • Letland Bevolking N56 57.026 E24 05.960
  • Finno-Oegrisch, Latgallen, Zemgallen en Koeren N56 57.026 E24 05.960
  • Vroege Geschiedenis N56 57.026 E24 05.960
  • Cultuur N56 57.026 E24 05.960
  • Onder Polen en Zweden N56 57.026 E24 05.960
  • Russische tijd N56 57.026 E24 05.960
  • 19e eeuw N56 57.026 E24 05.960
  • 20e eeuw N56 57.026 E24 05.960
  • Tweede Wereldoorlog N56 57.026 E24 05.960
  • Sovjetoverheersing N56 57.026 E24 05.960
  • Weer onafhankelijk N56 57.026 E24 05.960
  • Daugava N56 56.902 E24 05.859
  • Slot van Riga - Rigas Pils N56 57.060 E24 06.030
  • Staatsinrichting N56 57.077 E24 06.071
  • Saeima, het Parlement N56 57.072 E24 06.278
  • Burgerschap N56 57.069 E24 06.316
  • Vârti (Zweedse Poort) N56 57.087 E24 06.383
  • Vrijheidsmonument - Brivibas piemineklis N56 57.092 E24 06.802
  • Gildehuizen N56 56.988 E24 06.498
  • Dom van Riga - Rigas Doms N56 56.948 E24 06.249
  • Museum van de Bezetting van Letland - Latvijas Okupacija N56 56.822 E24 06.387
  • Zwarthoofdenhuis - Melngalvju nams N56 56.830 E24 06.410
  • Petrikerk - Sveta Petera baznica N56 56.851 E24 06.521
  • Roland N56 56.849 E24 06.397
  • Centrale Markt van Riga N56 56.647 E24 06.935
  • Centraal Station Riga N56 56.812 E24 07.221
  • Letse Nationale Opera - Latvijas Nacionala Opera N56 56.970 E24 06.838
  • Universiteit van Letland - Latvijas Universitate N56 57.045 E24 06.975
  • Onderwijs N56 57.045 E24 06.975
  • Galeria Riga - Galerija Riga N56 57.269 E24 07.237
  • Economie Letland N56 57.119 E24 07.102
  • Landbouw N56 57.119 E24 07.102
  • Industrie N56 57.119 E24 07.102
  • Letland Bomen en Planten N56 57.119 E24 07.102
  • Paleis van Justitie - Ministru kabinets N56 57.200 E24 07.082
  • Letse Nationaal Historisch Museum N56 57.131 E24 06.898
  • Orthodoxe kerk Christus Geboorte N56 57.238 E24 06.929
  • Radisson Blu - Hotel Latvija N56 57.297 E24 07.064
  • Letland Taal N56 57.275 E24 06.974
  • Nationaal Kunst Museum - Nacionalais Makslas N56 57.354 E24 06.773