Marnewaard

Korte beschrijving

We verbleven voor de tweede maal een weekend in "The Middle of Nowhere". Een heerlijke B&B tegen het natuurgebied van het Laurensmeer. Een heerlijke rustige uitvalsbasis om het Lauwersmeer te verkennen. Na ons eerste bezoek schreven we op: "We hebben een tweetal leuke wandelingen gemaakt. Maar een weekend is niet voldoende om alles te verkennen. We moeten daarom beslist nog eens terug." En een jaar later kwamen we weer op bezoek. Ook deze keer prima weer om te gaan wandelen. We kozen voor een relatief korte wandeling bij het Lauwersmeer en een langere op Schiermonnikoog.

De Marnewaard 
De Marnewaard is een militair oefenterrein, dat onder voorwaarden dagelijks toegankelijk is voor publiek. Het militair gebruik is aan strenge regels gebonden, waarbij rekening wordt gehouden met natuur en milieu, maar ook met cultuurhistorie en recreatief gebruik. Het toezicht hierop gebeurt door de terrein-opzichter van Defensie.

Op de Marnewaard worden oefeningen met (rups)voertuigen en oefeningen te voet gehouden. Dit kan samengaan met helicopters en helicopterlandingen. In het oefenterrein ligt het oefendorp Marnehuizen, dat niet toegankelijk is voor publiek. Aan de noordzijde ligt een onveilige zone van een schietbaan. Indien de signaalborden dit aangeven, is dat gebied verboden om te betreden. Het beheer is erop gericht om militairen optimaal te kunnen laten oefenen, waarbij zoveel mogelijk natuurwaarden in stand worden gehouden en ontwikkeld.

Natuur en Landschap
De Marnewaard ligt in een voormalig zout getijdengebied, dat onderdeel was van de Lauwerszee. Na de afsluiting van de Lauwerszee werd een deel ontgonnen, waaronder de Marnewaard. In het terrein liggen grote oppervlakten droge en vochtige graslanden en aangeplante jonge loof- en naaldbossen. Her en der verspreid over het terrein liggen restanten van kreken met open water, rietmoeras en brakwatermoeras. Er is een kunstmatige oeverzwaluwwand aanwezig.

Bijzondere waarden
Dit terrein kent een grote soortenrijkdom aan graslanden op de schietbaan (55 hectare), het Zoute Kwelgebied en de rietmoerassen in het zuiden van het terrein (Vlinderbalg en Kazernewei). De schietbaan herbergt een bijzondere plantengemeenschap van zilte graslanden en duinvalleien, met onder andere groenknolorchis en geelhartje. In de moerassen en het Zoute Kwelgebied broeden bijzondere vogelsoorten. Het merendeel van de graslanden (880 hectare) is botanisch niet waardevol, maar vormt wel een broedgebied voor grote aantallen graslandvogels. Zomer en winter is het een foerageergebied voor roofvogels.


Kenmerken

Startpunt: De Marne: parkeerplaats Strandweg
Startlocatie: Groningen, Nederland
Coördinaten N53.397000 E6.231000
Afstanden: 12 km
Type: Open, Vergezicht, Water, Zee
Begaanbaar: Doorgaans goed begaanbaar
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Niet toegestaan
Horeca: Bij start en onderweg
Gelopen op: 12-07-2017

Route informatie

Een GPS wandeling van 12 km bij de Lauwerszee door het natuurgebied Marnewaard in Groningen.
De wandeling is goed begaanbaar, en gaat gedeeltelijk over een dijk en fietspad.
Van de wandeling is een route en een track beschikbaar.
De wandeling kan niet eenvoudig worden ingekort.
Horeca komt u dichtbij de parkeerplaats en onderweg tegen.
Vanwege schietoefening kan een gedeelte van de wandeling afgesloten zijn. Helaas is dat onbekend aan het begin van de wandeling.

Uw hond is niet welkom op de dijk, ook niet aangelijnd.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlHet Lauwersmeer stond vorig jaar al op onze agenda. Maar vanuit onze woonplaats bij Eindhoven is het helemaal aan de andere kant van het land. Bijna 300 hele kilometers ver weg. We vonden toen een leuke B&B vanwaar we het Lauwersmeer konden verkennen. Dat leverde 2 mooie wandelingen op. Toen er in januari dit jaar een mail binnenviel dat er voor vroegboekers een heerlijk fles wijn klaar stond hebben we meteen ingeschreven.  

En kwamen we voor de tweede keer naar "The Middle of Nowhere". Op de website staat te lezen: "Aan de rand van het Nationaal Park Lauwersmeer, op de grens van Groningen en Friesland ligt het stilste plekje van Nederland... Eindelijk zult u weten waar 'The Middle of Nowhere' ligt... Voor actieve rustzoekers en natuurliefhebbers een prachtige plek voor een korte vakantie of lang weekeind!"

GPSwalking.nlNet als vorig jaar hadden we het weer mee. De stilte is heerlijk, het uitzicht wijds, de kamer van alle gemakken voorzien, ruim en heel gezellig, een prima ontbijt, een lekkere bedstee, een kooktoestelletje, koffie en thee, en een kleine filmbibliotheek, een lekkere zit buiten, en twee goede fietsen. Een aanrader voor iedereen die eens naar het Lauwersmeer wil om van deze stille en fraaie natuur te genieten.  

Nadat we onze spullen hadden uitgepakt zijn we op pad gegaan voor een relatief korte wandeling in de Marnewaard. Komende uit het zuiden van het land loop je direct in een heel andere omgeving, met veel water en vergezichten en een fraaie natuur. 

GPSwalking.nlOp de dijk mag u niet komen met een hond, ook niet als deze aangelijnd is. 

Het Lauwersmeer 
Het Lauwersmeer is een meer in het noorden van Nederland, op de grens van de provincies Groningen en Friesland. Het is op 23 mei 1969 ontstaan door het afsluiten van de Lauwerszee.

De voornaamste reden voor deze afsluiting was veiligheid. Na de watersnood van 1953 stond Rijkswaterstaat voor de keuze de dijken rond de Lauwerszee te verhogen tot deltahoogte, of de zeearm af te sluiten. Onder druk van met name de Friese bevolking (actieleuze: De Lauwerssé moat ticht!) werd voor het laatste gekozen.

GPSwalking.nlDe Groningers – met name de Zoutkampers – waren destijds minder blij met de sluiting, omdat de garnalenvloot en haven van het dorp hierdoor gedwongen moest worden verplaatst naar de nieuwe haven Lauwersoog.

Na de afsluiting zijn de hooggelegen zeebodems (die voordien tot het wad behoorden) droog komen te staan. In de eerste jaren zijn grote delen hiervan vrijwel aan hun lot overgelaten, zodat veel natuur ontstond. Langs de oude kustlijn zijn de voormalige kwelders ingericht als landbouwgebied.

Door de afdamming en de voortdurende instroom van het Reitdiep, Dokkumer Ee en Dokkumergrootdiep werd het water van zout eerst brak en vervolgens zoet. De natuur veranderde hierin mee.

GPSwalking.nlWestelijk van de autoweg naar Lauwersoog is een groot recreatiegebied ontstaan rond het Nieuwe Robbengat. Er werd hier op grote schaal aan bosaanplant gedaan; grotendeels loofbos, maar deels ook naaldbos (Marnewaard). Niet alle bomen waren even geschikt voor de bodem.

Door oppervlakkig wortelen is het meerdere malen voorgekomen dat tijdens najaarsstormen veel bomen ontworteld raakten. Net als in veel andere natuurgebieden worden ook in Lauwersmeer veel van de open vlaktes (ongeveer 2000 hectare) rondom het Lauwersmeer kort gehouden door grote grazers (zie ook beheer in Nederland), waaronder ongeveer 250 Schotse hooglanders en ongeveer 150 konikpaarden.

GPSwalking.nlIn het midden en oosten van het Lauwersmeergebied is vrijwel alleen natuur. Hier werd op 12 november 2003 het Nationaal Park Lauwersmeer ingesteld. Op 27 november 2004, in de finaleuitzending van het NCRV-televisieprogramma De mooiste plek van Nederland, eindigde het Lauwersmeer op de derde plaats na het Overijsselse natuurgebied De Weerribben en het Friese dorp Moddergat.

Het Lauwersmeergebied is een belangrijk vogelgebied, waar veel watervogels leven, zoals lepelaars, grutto's en aalscholvers. Verder komen er buizerds voor en in het najaar wilde zwanen en brandganzen. Het gebied is een toplocatie voor vogelaars omdat er vele bijzondere vogelsoorten gezien kunnen worden. 

GPSwalking.nlBelangrijke kijkgebieden zijn de Ezumakeeg aan de Friese kant van het Lauwersmeer met enkele vogelkijkhutten en een secundaire weg voor vogelaars en andere natuurliefhebbers. Vooral met de late-middag- of avondzon in de rug vinden vogelaars het schouwspel hier adembenemend.

Aan de Groninger zijde is het Jaap Deensgat, met een uitkijkbult en een vogelkijkhut, en het Oude Robbengat. Bij noordwesterstormen in het najaar kijken vogelaars vaak vanaf de sluizen naar zeevogels.

Op de dijk heb je een prachtig uitzicht over de Waddenzee. Heel anders dan de stranden bij Noord-Holland. Op de dijk liepen veel schapen. Vandaar dat een hond hier niet welkom is. Je kunt ver over de zee kijken.

GPSwalking.nlEn voor je gevoel ligt Schiermonnikoog dichtbij. Zeker als je een verrekijker bij je hebt. Je kunt het bijna niet voorstellen dat de ferry er 45 minuten over doet. Maar dat gaan we morgen bij onze tweede wandeling ervaren.

De Waddenzee
De Waddenzee (Fries: Waadsee, Duits: Wattenmeer, Deens: Vadehavet) is de binnenzee tussen de Waddeneilanden en de Noordzee aan de ene kant, en aan de andere kant het vasteland van Nederland, Duitsland en Denemarken.

Het gebied strekt zich uit tussen Den Helder in Nederland en Esbjerg in Denemarken, heeft een lengte van 500 km en een breedte van gemiddeld 20 km. De oppervlakte bedraagt ongeveer 10.000 km², waarvan ongeveer 7.500 km² getijdengebied (slikken en zandbanken), 1.100 km² eilanden en 350 km² kwelders en zomerpolders. De rest bestaat uit vaargeulen.

GPSwalking.nlIn de Waddenzee mondt een aantal rivieren uit. Daar zijn baaien ontstaan, zoals de Dollard en de Lauwerszee. De grootste baai was de Zuiderzee. Deze maakt sinds de aanleg van de Afsluitdijk in de jaren twintig en dertig van de 20e eeuw geen deel meer uit van de Waddenzee. De Waddenzee wordt onderbroken door de Hindenburgdamm van het eiland Sylt.

Het Waddenzeegebied heeft een grote Natuurwaarde en staat op de UNESCO Werelderfgoed lijst. Het werelderfgoed omvat ruim 12.000 km², waartoe ook Het overgangsgebied naar Noordzee (zo'n 4.000 km²) wordt gerekend. De Waddeneilanden van Nederland en Sleeswijk-Holstein (bijna 700 km²) en de mondingen van de Eems, Außenjade, Wezer en Elbe vallen er grotendeels buiten. Deze gebieden vallen echter wel voor een belangrijk deel onder het regime van Natura 2000. 

GPSwalking.nlDe beschermingsmaatregelen worden gecoördineerd door het Internationale Waddenzeesecretariaat (CWSS) te Wilhelmshaven, waarin Nederland, Duitsland en Denemarken samenwerken. Besluiten worden genomen tijdens driejaarlijkse ministersconferenties, waar de betrokken bewindslieden overleg plegen.

Daarnaast zijn er periodieke wetenschappelijke conferenties en is er een Waddenzeeforum, waarin maatschappelijke organisaties en belangengroepen hun stem kunnen laten horen.

Behalve als natuurgebied is de Waddenzee ook belangrijk voor de visserij, recreatie, delfstofwinning en andere economische bedrijvigheid. In het Nederlandse deel wint de Nederlandse Aardolie Maatschappij aardgas.

GPSwalking.nlHet Nederlandse grondgebied van de Waddenzee is in 1981 toegevoegd aan de provincies Noord-Holland, Friesland en Groningen. In 1986 werd de Waddenzee ook gemeentelijk ingedeeld.

We slingeren door de Marnewaard. Mooie vergezichten, water, vogels en veel orchideeën komen langs. Er is veel te zien, en daardoor waren we redelijk lang onderweg. Ook omdat we even op het terras gingen zitten voor een grote ijsco. Het is goed vertoeven hier. 

Vandaag hingen er geen rode vlaggen en konden we zonder problemen de Marnewaard in. Maar het kan voorkomen dat u hier niet verder kan vanwege oefeningen. Helaas, omdraaien en de weg terug volgen richting parkeerplaats is dan de enige oplossing. Meer informatie over afsluitingen: http://www.np-lauwersmeer.nl

GPSwalking.nlDe Marnewaard 
De Marnewaard is een militair oefenterrein, dat onder voorwaarden dagelijks toegankelijk is voor publiek. Het militair gebruik is aan strenge regels gebonden, waarbij rekening wordt gehouden met natuur en milieu, maar ook met cultuurhistorie en recreatief gebruik. Het toezicht hierop gebeurt door de terrein-opzichter van Defensie.

Op de Marnewaard worden oefeningen met (rups)voertuigen en oefeningen te voet gehouden. Dit kan samengaan met helicopters en helicopterlandingen. In het oefenterrein ligt het oefendorp Marnehuizen, dat niet toegankelijk is voor publiek. Aan de noordzijde ligt een onveilige zone van een schietbaan.

Indien de signaalborden dit aangeven, is dat gebied verboden om te betreden. Het beheer is erop gericht om militairen optimaal te kunnen laten oefenen, waarbij zoveel mogelijk natuurwaarden in stand worden gehouden en ontwikkeld.

GPSwalking.nlNatuur en Landschap
De Marnewaard ligt in een voormalig zout getijdengebied, dat onderdeel was van de Lauwerszee. Na de afsluiting van de Lauwerszee werd een deel ontgonnen, waaronder de Marnewaard. In het terrein liggen grote oppervlakten droge en vochtige graslanden en aangeplante jonge loof- en naaldbossen.

Her en der verspreid over het terrein liggen restanten van kreken met open water, rietmoeras en brakwatermoeras. Er is een kunstmatige oeverzwaluwwand aanwezig.

Bijzondere waarden
Dit terrein kent een grote soortenrijkdom aan graslanden op de schietbaan (55 hectare), het Zoute Kwelgebied en de rietmoerassen in het zuiden van het terrein (Vlinderbalg en Kazernewei). De schietbaan herbergt een bijzondere plantengemeenschap van zilte graslanden en duinvalleien, met onder andere groenknolorchis en geelhartje.

GPSwalking.nlIn de moerassen en het Zoute Kwelgebied broeden bijzondere vogelsoorten. Het merendeel van de graslanden (880 hectare) is botanisch niet waardevol, maar vormt wel een broedgebied voor grote aantallen graslandvogels. Zomer en winter is het een foerageergebied voor roofvogels.

Gemeente De Marne
Oppervlakte 1625 hectare; -2 m NAP. Beschermingsstatus Natura 2000 De Kazernewei (moeras) tegenover de ingang van de Willem Lodewijk van Nassau Kazerne maakt onderdeel uit van Natura 2000 gebied Lauwersmeer; overig terrein geen status, maar grenst aan Waddenzee en Lauwersmeer; EHS.

GPSwalking.nlPlanten
Armbloemigearmbloemige waterbies, bonte paardestaart, geelhartje, groenknolorchis, kleine ratelaar, late ogentroost, moeraskartelblad, moeras-wespenorchis, parnassia, rond wintergroen, stijve ogentroost, vleeskleurige orchis.

Amfibieën
Rugstreeppad 

Vogels 
Baardmannetje, bijeneter, blauwborst, blauwe kiekendief, grauwe kiekendief, pijlstaart, porseleinhoen, rietzanger, roerdomp, slobeend en tureluur

Openstelling publiek vrije wandeling op wegen en paden tussen zonsopkomst en zonsondergang. Fietsen toegestaan op de daarvoor aangewezen fietspaden. Schietbaan en oefendorp niet toegankelijk.

GPSwalking.nlNa deze relatief korte wandeling was het weer prima vertoeven in ons knusse honk "In the Middle of Nowhere". Na een tijdje buiten op het terras gezeten te hebben, waarbij je kunt genieten van een weldadige rust. Bijna niet voor te stellen voor een stedeling, maar je kunt hier werkelijk verbazen van de stilte. Je hoort zelfs een vlieg die op 50 meter langzoemt.

De avond vulden we met een kijken van een interessante Italiaanse film uit de filmverzameling van onze B&B. Daarbij genieten van een lekker glas Friese wijn die we gekregen hadden bij het vroegboeken.

Het leven is VERRUKKELUK.

Geraadpleegde websites:

POI's

  • Dijk N53.4109 E6.2233
  • Haven N53.4102 E6.2102
  • Nieuwe Robbengat N53.3968 E6.2146
  • Noordergat N53.4054 E6.2052
  • Picnic Plaats N53.3968 E6.2270
  • Schietbaan Marnewaard N53.4115 E6.2461
  • Start/finish/parkeerplaats N53.3966 E6.2306
  • strandpaviljoen Bosveld N53.3961 E6.2319
  • Uitkijk toren (gesloten) N53.3997 E6.2620
  • Verboden voor honden N53.4093 E6.2165