Schiermonnikoog

Korte beschrijving

We verbleven voor de tweede maal een weekend in "The Middle of Nowhere". Een heerlijke B&B tegen het natuurgebied van het Laurensmeer. Een heerlijke rustige uitvalsbasis om Schiermonnikoog te verkennen. Na ons eerste bezoek schreven we op: "We hebben een tweetal leuke wandelingen gemaakt. Maar een weekend is niet voldoende om alles te verkennen. We moeten daarom beslist nog eens terug." En een jaar later kwamen we weer op bezoek. Ook deze keer prima weer om te gaan wandelen. We kozen voor een relatief korte wandeling bij het Lauwersmeer en een langere op Schiermonnikoog.

Schiermonnikoog is vanuit het westen gerekend het vijfde bewoonde Nederlandse waddeneiland en behoort tot de provincie Friesland. Het gehele eiland valt onder één gemeente, die dezelfde naam draagt. Het aantal inwoners bedroeg per 30 april 2017: 946 (bron: CBS). Schiermonnikoog is de kleinste gemeente van Nederland qua inwoneraantal. De hoogste duintop is 20 meter (ter vergelijking: op Vlieland 45 meter).

In de middeleeuwen was Schiermonnikoog een uithof van het cisterciënzerklooster Claercamp uit Rinsumageest bij Dokkum, een van de kloosters in Friesland. De monniken van het klooster, die land indijkten, droegen grijze pijen. Zo ontstond de naam: schier betekent grijs, en oog is etymologisch hetzelfde als ei in eiland. Ter herinnering aan de monniken is in 1961 in het dorp een standbeeld van een monnik, "De Schiere Monnik", geplaatst, gemaakt door Martin van Waning.

De gemeente leeft voornamelijk van toerisme. Het eiland wordt geprezen om zijn rust, die onder andere in stand wordt gehouden doordat bezoekers hun auto op de vaste wal moeten achterlaten.

Schiermonnikoog grenst ten noorden aan de Noordzee, en ten zuiden aan de Waddenzee. Ten westen ligt Ameland en ten oosten Rottumerplaat en de zandplaat Balg. De totale lengte is 18 km en de totale lengte van de fietspaden is 30 km.

Het eiland schuift door afkalving en aanslibbing steeds verder naar het oosten. Anno 2005 lag het oostelijk deel van het eiland op dezelfde locatie als het westen van het vergane eiland Bosch. Een kilometer van het oostelijk punt van het eiland, een gebied dat overigens bij hoogwater onder water staat, was in de provincie Groningen (gemeente Eemsmond) komen te liggen. Per 1 januari 2006 is de grens gecorrigeerd. Deze loopt nu door de geul de Eilanderbalg. De voornaamste reden voor de grenswijziging was het scheppen van duidelijkheid omtrent de verantwoordelijkheid voor rampenbestrijding omdat bovenlangs de Waddeneilanden veel schepen met giftige lading varen.

Op Schiermonnikoog ligt dijkring 1. Deze bestaat uit de waddendijk, de Westerduinen, Noorderduinen en Kooiduinen. De acceptabele normfrequentie voor overstromingen binnen deze dijkring is vastgesteld op eens in de tweeduizend jaar. Uitgaande van de situatie eind 2013 is het overstromingsrisico opnieuw geanalyseerd, waaruit bleek dat de overstromingskans voor deze dijkring eens in de 350 jaar is.

Noordertoren; beide torens (de watertoren en de vuurtoren) stammen uit 1853 en dienden ter navigatie van het scheepvaartverkeer. De witte toren doofde in 1909, de rode is nog steeds bemand.

Het gelijknamige dorp Schiermonnikoog is de enige plaats in de gemeente. Plaatselijk wordt dit dorp ook wel Aisterbun oftewel 'Oosterburen' of Darp oftewel 'Dorp' genoemd. Het dorp dateert uit 1719 en werd in opdracht van de familie Stachouwer gebouwd omdat het oorspronkelijke dorp Westerburen langzaam door de zee werd verzwolgen. Het dorp is een beschermd dorpsgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland en is de noordelijkste plaats van Nederland.

Na de Tweede Wereldoorlog verrees aan de zuidkant van het dorp een nieuwe wijk, die door de bewoners Nieuw-Dokkum wordt genoemd. In deze wijk staat een vmbo-school en een sporthal.

Ter herinnering aan de betekenis van de walvisvaart in de periode na de Tweede Wereldoorlog staan er midden in het dorp bij de Willemshof twee kaken van een blauwe vinvis, meegenomen door de eilander Klaas Visser, die kapitein van de Willem Barendsz was. Na 1995 is een nieuwe wijk gebouwd aan de oostkant van het dorp.


Kenmerken

Startpunt: Schiermonnikoog: aanlegsteiger veerpont
Startlocatie: Groningen, Nederland
Coördinaten N53.469000 E6.203000
Afstanden: 21 km
Type: Cultuur, Duin, Strand, Vergezicht, Water, Zee
Begaanbaar: Goede wandelschoenen aantrekken
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Grotendeels los
Horeca: Onderweg
Gelopen op: 14-07-2017

Route informatie

Een GPS wandeling van 21 km op het eiland Schiermonnikoog.
De wandeling is eenvoudig in te korten door eerder naar het dorp af te slaan. Of door de bus te nemen vanaf het dorp naar de veerpont. 
Goede en waterdichte wandelschoenen zijn aan te bevelen, op het strand is het zand niet overal hard. En soms moet u door een laagje water lopen. 
Onderweg komt u een paar horecagelegenheden tegen. Sommige serveren alleen koffie en wat fris, maar in het dorp is een uitgebreide hoeveelheid horeca. 
Naast de track is er ook een route beschikbaar. 
Parkeren doet u op het vaste land, de auto mag niet mee het veer op. 



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlDit jaar kwamen we voor de tweede keer naar B&B  "in The Middle of Nowhere". Op de website staat te lezen: "Aan de rand van het Nationaal Park Lauwersmeer, op de grens van Groningen en Friesland ligt het stilste plekje van Nederland... Eindelijk zult u weten waar 'The Middle of Nowhere' ligt... Voor actieve rustzoekers en natuurliefhebbers een prachtige plek voor een korte vakantie of lang weekeind!"

Net als vorig jaar hadden we het weer mee. De stilte is heerlijk, het uitzicht wijds, de kamer van alle gemakken voorzien, ruim en heel gezellig, een prima ontbijt, een lekkere bedstee, een kooktoestelletje, koffie en thee, en een kleine filmbibliotheek, een lekkere zit buiten, en twee goede fietsen. Een aanrader voor iedereen die eens naar het Lauwersmeer en Schiermonnikoog wil om van deze stille en fraaie natuur te genieten.  

GPSwalking.nlNadat we 3 wandelingen rondom het Lauwersmeer hadden gelopen was het nu eens tijd om richting Schiermonnikoog te trekken. Vanaf huis hadden we de tickets als besteld en uitgeprint. Wel zo slim want er stond aan het begin van de zomervakantie aardige rijen voor het loket. (https://www.wpd.nl/schiermonnikoog) En hou er rekening mee dat je nog wat tijd kwijt bent met het parkeren van de auto en het lopen naar de pier. In 2017 waren we ruim 35 euro kwijt voor het parkeren en de overtocht. 

Ondanks dat de Schiermonnikoog vanaf het vaste land duidelijk te zien is duurde het boottochtje ongeveer 45 minuten. Dat was maar goed op want er trokken een paar pittige regenbuien over. Toen we eenmaal in Schiermonnikoog waren was het droog en hebben we de zon regelmatig gezien. Ook stond er weinig wind, wat ook heel plezierig is als je een heel stuk langs het strand loopt. 

GPSwalking.nlDe start van deze wandeling is aan de pier. De auto hadden we geparkeerd op het vaste land. En we kozen ervoor om tegen de klok te lopen zodat we het dorpje Schiermonnikoog als laatste aandeden. Dit om even wat te eten voordat we weer naar richting het veer zouden moeten lopen. Maar u kunt de route ook andersom lopen.

De wandeling kan ook worden ingekort door na de bunker de afslag naar het dorp te nemen. Er zijn zoveel mogelijkheden om deze wandeling in te korten dat we dit aan u zelf overlaten mocht dat nodig zijn. Ook kunt u er voor kiezen om vanaf het dorp met de bus naar het veer te gaan. Daarmee wordt de wandeling 4 km korter. U ziet, mogelijkheden genoeg. 

GPSwalking.nlSchiermonnikoog
Schiermonnikoog  (Eilanders: Schiermonnikeig, bijgenaamd Lytje Pole; Fries: Skiermûntseach) is vanuit het westen gerekend het vijfde bewoonde Nederlandse waddeneiland en behoort tot de provincie Friesland. Het gehele eiland valt onder één gemeente, die dezelfde naam draagt.

Het aantal inwoners bedroeg per 30 april 2017: 946 (bron: CBS). Schiermonnikoog is de kleinste gemeente van Nederland qua inwoneraantal. De hoogste duintop is 20 meter (ter vergelijking: op Vlieland 45 meter).

In de middeleeuwen was Schiermonnikoog een uithof van het cisterciënzerklooster Claercamp uit Rinsumageest bij Dokkum, een van de kloosters in Friesland. De monniken van het klooster, die land indijkten, droegen grijze pijen.

GPSwalking.nlZo ontstond de naam: schier betekent grijs, en oog is etymologisch hetzelfde als ei in eiland. Ter herinnering aan de monniken is in 1961 in het dorp een standbeeld van een monnik, "De Schiere Monnik", geplaatst, gemaakt door Martin van Waning.

De naam Schiermonnikoog wordt voor het eerst genoemd in 1440 in een akte (van Philips van Bourgondië). In 1580 werd Friesland protestants. Het klooster verloor alle bezittingen, en Schiermonnikoog werd onderdeel van het gewest Friesland.

Het gewest verkocht het eiland wegens geldgebrek, en tussen 1638 en 1945 was Schiermonnikoog daardoor weer particulier eigendom. De familie Stachouwer bezat het eiland van 1640 tot 1859. Catharina Maria Stachouwer was tussen 1741 en 1761 voor twee derde eigenaar van het eiland. Zij liet zich Freule van Schiermonnikoog noemen. Haar eigenzinnige optreden bracht haar in aanvaring met de plaatselijke bevolking, en tot tweemaal toe riep zij bescherming van de Staten van Friesland in.

GPSwalking.nlDe gemeente leeft voornamelijk van toerisme. Het eiland wordt geprezen om zijn rust, die onder andere in stand wordt gehouden doordat bezoekers hun auto op de vaste wal moeten achterlaten.

Schiermonnikoog grenst ten noorden aan de Noordzee, en ten zuiden aan de Waddenzee. Ten westen ligt Ameland en ten oosten Rottumerplaat en de zandplaat Balg. De totale lengte is 18 km en de totale lengte van de fietspaden is 30 km.

Het eiland schuift door afkalving en aanslibbing steeds verder naar het oosten. Anno 2005 lag het oostelijk deel van het eiland op dezelfde locatie als het westen van het vergane eiland Bosch. Een kilometer van het oostelijk punt van het eiland, een gebied dat overigens bij hoogwater onder water staat, was in de provincie Groningen (gemeente Eemsmond) komen te liggen.

GPSwalking.nlPer 1 januari 2006 is de grens gecorrigeerd. Deze loopt nu door de geul de Eilanderbalg. De voornaamste reden voor de grenswijziging was het scheppen van duidelijkheid omtrent de verantwoordelijkheid voor rampenbestrijding omdat bovenlangs de Waddeneilanden veel schepen met giftige lading varen.

Op Schiermonnikoog ligt dijkring 1. Deze bestaat uit de waddendijk, de Westerduinen, Noorderduinen en Kooiduinen. De acceptabele normfrequentie voor overstromingen binnen deze dijkring is vastgesteld op eens in de tweeduizend jaar. Uitgaande van de situatie eind 2013 is het overstromingsrisico opnieuw geanalyseerd, waaruit bleek dat de overstromingskans voor deze dijkring eens in de 350 jaar is.

GPSwalking.nlNoordertoren; beide torens (de watertoren en de vuurtoren) stammen uit 1853 en dienden ter navigatie van het scheepvaartverkeer. De witte toren doofde in 1909, de rode is nog steeds bemand.

Het gelijknamige dorp Schiermonnikoog is de enige plaats in de gemeente. Plaatselijk wordt dit dorp ook wel Aisterbun oftewel 'Oosterburen' of Darp oftewel 'Dorp' genoemd.

Het dorp dateert uit 1719 en werd in opdracht van de familie Stachouwer gebouwd omdat het oorspronkelijke dorp Westerburen langzaam door de zee werd verzwolgen. Het dorp is een beschermd dorpsgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland en is de noordelijkste plaats van Nederland.

GPSwalking.nlNa de Tweede Wereldoorlog verrees aan de zuidkant van het dorp een nieuwe wijk, die door de bewoners Nieuw-Dokkum wordt genoemd. In deze wijk staat een vmbo-school en een sporthal.

Ter herinnering aan de betekenis van de walvisvaart in de periode na de Tweede Wereldoorlog staan er midden in het dorp bij de Willemshof twee kaken van een blauwe vinvis, meegenomen door de eilander Klaas Visser, die kapitein van de Willem Barendsz was. Na 1995 is een nieuwe wijk gebouwd aan de oostkant van het dorp.

Vanaf de veer slaan we rechtsaf en gaan de rust en natuur in. Op een aantal fietsers komen we bijna niemand tegen. Opvallend zijn de vergezichten. helemaal leeg met hier en daar een beetje land met niets erop. Op dit stuk van het eiland heb je geen andere keuze dan de fietspaden te volgen. Dat is geen probleem want iedereen maakt ruimte voor elkaar. 

GPSwalking.nlEn na een tijdje rondgelopen te hebben komen we bij de kust. Deze keer een kust met een zandstrand. Of beter gezegd met een flink zandstrand. 

We lopen richting de vloedlijn omdat het zand harder is. Een klein stukje strand en zee is gemarkeerd door een tweetal vlaggen. Hier zitten 3 standwachten klaar om in geval van nood hulp te bieden. 

Op het platform met 2 houten pipowagens en een container dreunt een stevige aggregaat. Er staan 2 tafeltjes en er wordt koffie geschonken. Voor een bijna on-nederlandse lage prijs. We nemen even plaats, de zon gaat achter de wolken en dankzij de wind is het opeens vrij fris. Onze halflege koffiebekers waaien zo van de tafel. 

GPSwalking.nlDan lopen we weer verder, genietend van het uitzicht en verbaasd dat er hier mensen aan het badderen zijn. 

Wanneer in zee?
Invloeden van de natuur spelen op Schiermonnikoog een belangrijke rol. Het getij is iets waar Schiermonnikoog dag en nacht mee te maken heeft. De wind speelt hierbij zeker ook een belangrijke rol.

Wanneer u wilt zwemmen in zee, is het verstandig dit te doen als het vloed wordt. Wanneer het weer eb wordt, kan de stroming u makkelijk meenemen de zee in. Door de sterke stroming is het moeilijk het strand weer op een veilige manier te bereiken.

GPSwalking.nlOpsluiting bij hoog water
Zeewater is constant in beweging. Eb en vloed wisselen elkaar af. De lager gelegen delen van het eiland komen met vloed onder water te staan. Het onder water lopen van deze lager gelegen gebieden bij vloed, kan voor mensen gevaarlijke situaties opleveren. Er is dan kans voor opsluiting. Op de kaart is met rood het gebied aangegeven dat tijdens hoogwater gevaarlijk kan zijn. Bij opkomend water dient u de zandbanken en het rood gearceerde gebied te verlaten.

Het rif
Het Rif is zeer brede en vrij hoge zandplaat in het Westen van Schiermonnikoog. Tijdens hoogwater loopt deze zandplaat, ook wel hoogwatervluchtplaats genoemd, zelden onder. Bij vloed is het een rustplaats voor vele vogels en bij eb liggen er vaak zeehonden te zonnen. Met een verrekijker kunt u de dieren van veraf goed bekijken.

GPSwalking.nlHet is goed opletten om niet langs de vloedlijn te blijven lopen. Aan de westkant kunt u bij hoog water ingesloten worden. Op de kaart links is die zone rood gemarkeerd. 

Gevaarlijk drijfzand
Drijfzand is zand dat onder uw voeten beweegt als u erop loopt. Het lijkt alsof u wordt vastgezogen in de bodem. Het is te vergelijken met een moeras. Drijfzand ontstaat door zeewater dat het strand doordrenkt.

Door de grote hoeveelheden water tussen het zand, schuiven de zandkorrels gemakkelijk over elkaar heen. Het zand beweegt dus letterlijk onder uw voeten. Houdt u er rekening mee dat ook op andere plekken langs de kust soms drijfzand kan voorkomen.

GPSwalking.nlVogels op doortrek
Veel vogels op Schiermonnikoog zijn hier voor een rustpauze tijdens hun doortrek naar andere landen. Bij eb zoeken de vogels voedsel om hun energievoorraad aan te vullen.

Tijdens hoogwater, wanneer er nauwelijks voedsel te vinden is, rusten de vogels uit op hoger gelegen zandplaten. Wanneer de vogels verstoord worden, maken ze noodvluchten. Deze vluchten kosten de vogels veel energie.

Door de vogels van een afstand te bekijken en honden aan de lijn te houden, zorgen wij ervoor dat de vogels een rustig verblijf op Schiermonnikoog hebben. Op grond van de Flora en Faunawet is het verstoren van vogels verboden.

GPSwalking.nlBroedende vogels
In het voorjaar komen er massaal broedvogels naar Schiermonnikoog om hun eieren uit te broeden. Worden de vogels tijdens het broeden gestoord dan laten ze hun nest in de steek waardoor hun eieren kunnen worden opgegeten of koud worden.

Laat deze vogels met rust en houdt honden aan de lijn. Op de kaart is een gebied aangegeven dat ivm broedende vogels in ieder geval is gesloten van 14 april tot en met 15 juli en gedurende de periode dat er borden staan.

Zeehonden zagen we alleen op de tocht terug naar het vaste land. Zelf met onze 750 mm lens konden we we ze niet echt mooi op de foto zetten. Daarvoor lag de zandplaat te ver weg. Met het blote oog waren ze trouwens helemaal niet te zien. Op de foto zijn het die kleine vlekjes aan de achterkant van de plaat. 

GPSwalking.nlZeehonden op de zandbank
Bij hoogwater gaan zeehonden op jacht naar vis. Bij laag-water liggen ze op de zandbanken bij Schiermonnikoog vaak te zonnen. Deze rust hebben ze hard nodig om te jagen en zichzelf warm te kunnen houden. Op grond van de Flora en Faunawet is het dan ook verboden zeehonden te verstoren. Kom niet te dicht in de buurt van de zeehonden, houdt honden aan de lijn. Zo gunt U de zeehonden de rust die ze nodig hebben.

Jonge zeehonden (huilers) roepen vaak hun moeder wanneer deze vis aan het vangen is. Loop nooit naar een huilers toe! Doet u dit wel, dan laat de moeder het jong in de steek. Als u denkt dat het dier hulpbehoevend is, waarschuw dan de centrale meldpost Waddenzee (0562 44 31 00). Die zorgt dat deskundig personeel ter plaatse komt.

GPSwalking.nlAls we het strand genoeg bekeken hebben gaan we even de duinen in richting de rode vuurtoren. Een goede keuze want we komen ook nog een museum tegen. 

Bunkeruseum Schlei/De Batterie Stellung
De Batterie was een Marine Flakstelling (Flak staat voor Flugzeug Abwehr Kanone). Toen de Engelse luchtmacht vanaf begin 1940 steeds meer Duitse steden bombardeerde, werd er door de Duitsers een verdedigingslinie van radar-stellingen en luchtafweer langs de gehele kust gemaakt. De bedoeling was dat de stellingen elkaar overlapten, zodat er een systeem was dat op elkaar aansloot.

In de Batterie stonden eerst 4 kanonnen van het 8.8 cm geschut. Deze werden later vervangen door kanonnen met een kaliber van 10.5 cm. Hierbij hoorde een Leitstand. Deze was voor het bepalen van de afstand tot het doel. De Batterie werd aangevuld door lichter afweergeschut. Aan beide kanten van de Batterie stonden grote zoeklichten. Bij de Batterie hoorde ook radarapparatuur om doelen op te sporen en te lokaliseren op zee en in de lucht.

De Batterie Stellung stond in nauw contact met de Radar Stellung Schlei. Tussen de beide stellingen liep een koerierspad.

GPSwalking.nlDe oorlog was amper zes maanden oud, toen de Duitser op het eiland begonnen met het bouwen van bunkers en onderkomens voor soldaten. De firma Kool en Wildeboer kregen via inschrijving de opdracht bunkers en barakken voor de Duitsers te bouwen. 

Op het eiland werden ook kleinere bedrijven en boeren ingeschakeld om te helpen. Veel eilanders, die anders in Duitsland te werk zouden zijn gesteld, konden hierdoor op het eiland blijven. Boeren kregen de opdracht om het paard en wagen bouwmaterialen naar de verschillende locaties te brengen. 

Voor de bouw van stelling Schlei en de grote bunker Wasserman liet de firma Kol en Wildeboer een smalspoor aanleggen. De aannemer uit Hoogkerk had, voor zover bekend, zelf geen smalspoormateriaal, maar huurde locomotieven, kiepkarren, rails en wissel van diverse huurders. De gebruikte types locomotieven en kiepkarren zijn nog steeds te vinden in diverse smalspoormusea. 

GPSwalking.nlWe lopen langs de rode vuurtoren en weer richting zee. Hierna volgt een wat uitdagend stukje. Misschien handig als we daar even op in gaan.

Vanaf de vuurtoren lopen we recht op het strand af. Een paar meter voordat we op het strand zijn loopt er ook een pad. Dat pad stond tijdens onze wandeling gedeeltelijk onder water. Vandaar dat wij er voor kozen om het strand op te gaan.

De vloedlijn lag ruim 500 meter verder, dus besloten we om langs de begroeiing over het strand te lopen. Op een gegeven moment kwam er water tussen het strand en de begroeing. Dat was geen probleem totdat het strand ophield en we het water in liepen. Het pad dat eerst overstroomt was, was nu het enige alternatief. Maar hiervoor moesten we wel een stukje door ondiep water lopen. Onze wandelschoenen konden dit klusje gelukkig aan. Zie foto hieronder.

GPSwalking.nlDus geen probleem zou u zeggen. Helaas wel. Inzoomend op de foto ligt er iets zwarts in het water. Dat was mijn iPhone die ik pas 1 uur later niet meer kon terug vinden. Toen waren we al in het dorp en om terug te lopen was er geen tijd meer. 

Misschien vraagt u zich af waarom we als snel in de gaten hadden waar de telefoon verloren was. Hij stond namelijk uit, en als we die ergens anders verloren hadden was hij of gevonden of lag ie in het niet te rinkelen. 

Dus in het dorp een fiets geleend om de telefoon op te sporen. Dat lukte, maar het zeewater zorgde ervoor dat het einde verhaal was. Gelukkig had ik wel de SIM kaart weer terug. Bedankt Soepboer fietsenverhuur voor het gratis beschikbaar stellen van een fiets. 

GPSwalking.nlDe Waddenzee
De Waddenzee (Fries: Waadsee, Duits: Wattenmeer, Deens: Vadehavet) is de binnenzee tussen de Waddeneilanden en de Noordzee aan de ene kant, en aan de andere kant het vasteland van Nederland, Duitsland en Denemarken.

Het gebied strekt zich uit tussen Den Helder in Nederland en Esbjerg in Denemarken, heeft een lengte van 500 km en een breedte van gemiddeld 20 km.

De oppervlakte bedraagt ongeveer 10.000 km², waarvan ongeveer 7.500 km² getijdengebied (slikken en zandbanken), 1.100 km² eilanden en 350 km² kwelders en zomerpolders. De rest bestaat uit vaargeulen.

GPSwalking.nlIn de Waddenzee mondt een aantal rivieren uit. Daar zijn baaien ontstaan, zoals de Dollard en de Lauwerszee. De grootste baai was de Zuiderzee. Deze maakt sinds de aanleg van de Afsluitdijk in de jaren twintig en dertig van de 20e eeuw geen deel meer uit van de Waddenzee. De Waddenzee wordt onderbroken door de Hindenburgdamm van het eiland Sylt.

Het Waddenzeegebied heeft een grote Natuurwaarde en staat op de UNESCO Werelderfgoed lijst. Het werelderfgoed omvat ruim 12.000 km², waartoe ook Het overgangsgebied naar Noordzee (zo'n 4.000 km²) wordt gerekend. De Waddeneilanden van Nederland en Sleeswijk-Holstein (bijna 700 km²) en de mondingen van de Eems, Außenjade, Wezer en Elbe vallen er grotendeels buiten.

GPSwalking.nlDeze gebieden vallen echter wel voor een belangrijk deel onder het regime van Natura 2000. De beschermingsmaatregelen worden gecoördineerd door het Internationale Waddenzeesecretariaat (CWSS) te Wilhelmshaven, waarin Nederland, Duitsland en Denemarken samenwerken.

Besluiten worden genomen tijdens driejaarlijkse ministersconferenties, waar de betrokken bewindslieden overleg plegen. Daarnaast zijn er periodieke wetenschappelijke conferenties en is er een Waddenzeeforum, waarin maatschappelijke organisaties en belangengroepen hun stem kunnen laten horen.

Behalve als natuurgebied is de Waddenzee ook belangrijk voor de visserij, recreatie, delfstofwinning en andere economische bedrijvigheid. In het Nederlandse deel wint de Nederlandse Aardolie Maatschappij aardgas.

GPSwalking.nlHet Nederlandse grondgebied van de Waddenzee is in 1981 toegevoegd aan de provincies Noord-Holland, Friesland en Groningen. In 1986 werd de Waddenzee ook gemeentelijk ingedeeld.

Zonder bescherming geen Unesco erkenning
Om opgenomen te worden op de Werelderfgoedlijst moet een gebied compleet en intact, en doeltreffend beschermd en beheerd zijn. Het Duitse Waddengebied is een Nationaal Park en de Nederlandse Waddenzee een beschermd natuurmonument. Verschillende internationale afspraken en Europese richtlijnen vullen het beschermingsniveau van de Waddenzee aan.

Duitsland en Nederland hebben zich verplicht dit waardevolle erfgoed voor iedereen te behouden. Elke inwoner en gast moet zich daarvan bewust zijn en met zijn gedrag actief bijdragen aan de bescherming van dit gebied.

GPSwalking.nlDe Waddenzee is in 2009 geplaatst op de UNESCO Werelderfgoedlijst
Op de werelderfgoed lijst staan culturele of natuurlijke erfgoederen die volgens de Werelderfgoed Conventie van unieke universele waarde zijn. Van alle VN Conventies heeft deze de meeste ondertekenaars. 

Duitsland en Nederland hebben meer dan 40 culturele erfgoederen op de lijst staan maar slechts drie zijn als natuurlijk erfgoed aangemerkt. De Fossielengroeve Messel, de oude beukenbossen van Duitsland en het fantastische kustlandschap van de Waddenzee.

Het Werelderfgoed Waddenzee beslaat het Nederlandse en Duitse deel van de Waddenzee. Dat is een gebied van bijna 10.000 vierkante kilometer dat zich uitstrekt over een lengte van 400 kilometer langs de kust van de Noordzee.

GPSwalking.nlDit natuurwonder bestaat alleen hier!
Nergens ter wereld is onder invloed van eb en vloed zo'n uitgestrekt getijdengebied ontstaan. Vanaf de laatste ijstijd heeft zich hier een gevarieerd landschap ontwikkeld dat nog iedere dag verandert. Bij laag water ontstaat er een aderachtig netwerk van droogvallende geultjes. Bloeiende kwelders, witte stranden en jonge duinen zijn karateristiek voor de eilanden en de kust. 

De krachten van de natuur maken het landschap tot een uniek leefgebied voor meer dan 10.000 plant- en diersoorten. Miljoenen trekvogels komen hier even "bijtanken". De Waddenzee is voor hen een onontbeerlijk rust- en fourageergebied.  

GPSwalking.nlWandelen op de zeebodem
De Waddenzee is een bijzonder landschap. Door de afwisseling van eb en vloed kun je over de zeebodem lopen zonder nat te worden. Bij eb kun je ver het wad op lopen, naar een van de andere eilanden of zandplaten. Zo kun je zien hoe het landschap langzaam vorm kreeg en nog steeds gevormd wordt door het samenspel van wind, water en golven.

Je proeft de zilte lucht en ruikt de slibrijke bodem. Je voelt hoe kokkels en pieren onder je voeten water en zand omhoog spuiten. Je ziet garnalen en platvissen verderop in het ondiepe water. Krabbetjes, kokkels, mossels, zeesterren en heremietkreeften hebben zich perfect aan dit leefmilieu aangepast. Bij hoog water kun je met een boot zeehonden op gepaste afstand zien zonnebaden op een zandplaat.

GPSwalking.nlAls we in het dorp zijn bezoekt vrouwlief het interessante bezoekerscentrum en manlief gaat zoals al eerder vermeld eerst op zoek naar een fiets en daarna naar zijn verloren telefoon. 

Moe van al het wandelen en fietsen nemen we plaats op een terrasje waar we lekker en iets te lang dineren. Het is daarna nog flink doorstappen om weer op tijd te zijn voor de veerpont. En omdat we de laatste uit de serie hebben is deze missen geen goede optie. 

Maar het lukt allemaal en met een verzopen telefoon en een heerlijke wandeling op zak varen we weer terug naar het vasteland en de parkeerplaats van onze auto. Daarna rijden we weer terug naar onze B&B voor een gezellige avond. Het weekend vliegt gewoon voorbij. 

En voor volgend jaar hebben we weer plannen om terug te komen. We willen nog graag hier een rondje lopen. 

Geraadpleegde websites:

POI's

  • Banck bank N53.4673 E6.1482
  • Bezoekerscentrum N53.4806 E6.1592
  • Bunkeruseum Schlei N53.4928 E6.1546
  • Door laag water lopen N53.4872 E6.1355
  • Gevaarlijk strand bij hoogwater N53.5007 E6.1449
  • Hoofdstrand 2 N53.4778 E6.1323
  • Hoofdstrand 3 N53.4888 E6.1405
  • Hoofdstrand 5 N53.4983 E6.1636
  • Hoofdstrand 8 N53.4999 E6.2094
  • Jachthaven Schiermonnikoog N53.4691 E6.1669
  • Kijk of pad begaanbaar is N53.4902 E6.1395
  • Moeras N53.4828 E6.2386
  • Restaurant N53.4793 E6.1596
  • Schiermonnikoog N53.4914 E6.2266
  • Start/finish/parkeerplaats N53.4686 E6.2031
  • Strand N53.4997 E6.1798
  • Strandtent N53.4929 E6.1457
  • Terras van Strandwacht N53.5009 E6.1899
  • Toilet N53.4968 E6.1883
  • Vuurtoren N53.4868 E6.1465
  • Westerplas N53.4733 E6.1489