Grotelsche Heide

Korte beschrijving

Over Nederland trekt een langgerekt regengebied van zuid naar noord. We wagen het erop. We lopen precies aan de rand van de wolkenzone. Het blijft droog op enkele druppeltjes na….

De Grotelse Heide tussen Bakel, De Mortel-Gemert en Aarle-Rixtel is een groot bosgebied, met gras en heide vlaktes. Aan de overkant van de weg Bakel-Gemert ligt een uitgestrekt bosgebied, de Nederheide, waar we een klein gedeelte van meepikken. Veel bospaden. Het wordt een mooie wandeling, met een goed verzorgde lunch onderweg. De bijzonderheden zijn de hoge KPN-zendmast, waarin slechtvalken hebben genesteld – interessant is het hoe vogelkenners hier dagen hebben doorgebracht om de valken te volgen - de Snelle Loop en de Esperloop, het kronkelende riviertje in het bos, Gemert met zijn Motorcross, de oude gemeentegrens en de Defensie Brandstof hogedrukleiding. Voldoende dus om op weg te gaan.

Met triest weer is het er al mooi, maar we zijn er terug gegaan in een stralende zon. Ook hebben we de route nog wat aangepast langs de hoge toren. Wat is dit dan toch een FANTASTISCHE wandeling.

Echt een geweldige verbetering.


Kenmerken

Startpunt: Bakel
Startlocatie: Noord-Brabant, Nederland
Coördinaten N51.520686 E5.719489
Afstanden: 16, 8, 8 km
Type: Bos, Cultuur, Hei, Open, Ven
Begaanbaar: Doorgaans goed begaanbaar
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Halverwege
Gelopen op: 13-09-2010

Route informatie

Een GPS wandeling van 16 km door de Grotelse Heide Bakel, De Mortel-Gemert en Aarle-Rixtel.
Er zijn afkortingen van  14, 8 en 8 km beschikbaar.
Goede wandelwegen in goede conditie. Geheel vlak.
De wandelingen kunnen in beide richtingen gelopen worden.
De horeca voorziening onderweg - zeker de moeite waard - ligt op ongeveer 10km vanaf de startplaats. Maar na de eerste ronde van 8km ben je weer bijna terug bij de auto voor een picknick. Sjouwen hoeft dus niet.
Van de wandeling is ook een WPT en RTE file beschikbaar.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlVanaf de parkeerplaats gaan we richting Esp. Komen langs de mooie boerderijen en achter de manege gaan we het bos in. We zien, dat dit een motorcross terrein is. Mogelijk kun je dat in het weekend merken. Nu is het stil.

Motorcross. N51 31.740 E5 44.092
Al 60 jaar is motorcross een geliefde sport in Gemert. Hier zien we een terrein dat klaargemaakt is voor zondagsportbeoefenaars. Maar het echte professionele circuit, het Wolfsbosch Circuit, waar de internationale wedstrijden worden verreden, ligt in Gemert zelf. Ieder zijn hobby. Even daar tegenover staat een grenspaal langs de weg. Het informatiebord vertelt:

GPSwalking.nlStegebergse Paal. N51 31.720 E5 44.070
De voormalige grens in de Peel tussen Gemert en Bakel-Milheeze werd definitief vastgesteld in 1544 en opgeheven na 1996 bij de fusie van beide gemeenten. De grens wordt gemarkeerd door een zestal grenspalen, waarvan deze, de Stegebergse Paal – al in 1434 vermeld - de eerste is.

De volgende Paal Achter ’t Zand staat 2629m naar het oosten. De grens is een rechte lijn van deze paal tot de Wijserpaal en vanaf daar weer in rechte lijn richting kerktoren van St. Antonis. Tot aan de 20ste eeuw was de Peel een open gebied, waar alle kerktorens van de overkant van de Peel duidelijk zichtbaar waren. In de loop van de tijd kwamen met regelmaat grensgeschillen voor over de exacte ligging van de grens. Ook nog na 1544, toen de grens werd vastgelegd middels een besluit van keizer Karel V.

Ook de oude grens tussen St.Antonis en Oploo wordt aangegeven.

GPSwalking.nlNa prachtige zandheuvels komen we bij een parkeerplaats langs de drukke weg Bakel-Gemert. Hier staan informatieborden. Daarvan is het volgende overgenomen:

Nederheide. N51 31.986 E5 43.021
Het Gemeentebos Gemert omvat 375ha bos. Als onderdeel van een groter boscomplex (samen met de Stippelberg) biedt Nederheide tal van recreatiemogelijkheden.

Naast recreatie wordt ook aan het behoud en de ontwikkeling van natuurwaarden veel aandacht besteed. Wie goed kijkt kan daar in het bos duidelijk de resultaten van zien.

GPSwalking.nlDuurzaam bosbeheer. Ruimte in Nederland is schaars goed, waarvan bossen slechts 10% voor hun rekening nemen. Voor mens en natuur is het van groot belang dat de bosgebieden behouden blijven. De Gemeente Gemert-Bakel heeft ervoor gekozen de bossen niet alleen in stand te houden, maar ook de kwaliteit van de bossen, door duurzaam bosbeheer, te waarborgen en te ontwikkelen.

Historie. Tot in het begin van de 20ste eeuw bestond de Nederheide uit zogenaamde woeste gronden. Kort daarna werden hier de eerste bomen geplant, met als doel het produceren van hout. De vraag naar dennenhout vanuit de mijnbouwindustrie heeft hierin een belangrijke rol gespeeld. Hoewel dit in die tijd resulteerde in een monotoon en saai bos, heeft deze ontwikkeling ervoor gezorgd dat Noord-Brabant door de jaren heen vele duizenden hectaren bos rijker is geworden. (Zouden deze bossen opnieuw als duurzame energievoorziening in stand kunnen worden gehouden? AvG)

GPSwalking.nlVeelzijdig bos. Tot laat in de vorige eeuw heeft de productiefunctie een belangrijke rol gespeeld. Regelmatig werden grote delen bos gekapt en opnieuw ingeplant. Tegenwoordig zijn onze ideeën over bosbeheer veranderd.

Houtproductie is op de achtergrond geraakt, terwijl aspecten als natuur en recreatie een belangrijkere rol zijn gaan spelen. Door het accentueren van mooie plekken, ruimte geven aan natuurlijke processen en het doorbreken van het onnatuurlijk eenvormige karakter, wordt dit bos omgevormd tot een veelzijdig en aantrekkelijk gebied.

Dood hout vormt een onmisbare schakel in de natuurlijke voedselketen van een bos. Het dient als voedsel en voortplantingsplaats voor insecten en wordt op den duur weer als voedingsstof opgenomen door bomen en planten. Daarom wordt dood hout niet uit het bos verwijderd.

GPSwalking.nlOpen plekken vormen niet alleen voor de mens mooie visuele afwisseling, ze oefenen ook een grote aantrekkingskracht uit op insecten, vogels en zoogdieren. Op diverse plaatsen zijn daarom bewust open plekken gecreëerd.

Langs de drukke weg tussen Gemert en Bakel passeren we de Snelle Loop – later komen we hier op terug - en even verderop zien we een kastje met daarop Hoge druk pijpleiding DPO. In het landschap overheerst steeds de hoge toren van KPN.

Niet nu, maar afgelopen zomer (en misschien in 2008 weer) heeft er een valkenfamilie gewoond, bijna dagelijks geobserveerd door vogelaars. Hierbij zijn we bijna terug bij de parkeerplaats voor een picknickpauze.

Om deze drukke weg te vermijden hebben we een jaar later een extra track (van 15 km) toegevoegd, waarbij we oversteken en dan langs de KPN-toren lopen.

GPSwalking.nlDPO – Defensie Pijpleiding Organisatie N51 31.422 E5 42.963
De Defensie Pijpleiding Organisatie (DPO) , onderdeel van de Koninklijke Luchtmacht, gezeteld in Noordwijk, verzorgt voor defensie de inname, controle en het transport van vloeibare brandstoffen zoals kerosine en diesel.

Dit gebeurt via een pijpleidingsysteem, een veel veiliger manier van transport, dan over de weg. De DPO levert hiermee een bijdrage aan een snelle en ononderbroken brandstofaanvoer naar militaire vliegvelden en opslagplaatsen in Centraal Europa.

De Defensie Pijpleiding Organisatie (DPO) is onderdeel van een internationaal netwerk van in totaal 6000km pijpleidingen in Centraal Europa, het zogenaamde ´Central Europe Pipeline System´(CEPS). De DPO beschikt binnen het CEPS over een pijpleidingennet van 1000 kilometer.

In 1950 is men al begonnen met het aanleggen van hoge druk pijpleidingen voor de brandstofvoorziening van vliegvelden. Niet alleen militair, maar ook burgerluchthavens zoals Zaventem bij Brussel en Frankfurt. Er wordt rechtstreeks vanuit de raffinaderij brandstof in de leidingen verpompt. Hier een controlepunt.

GPSwalking.nlSlechtvalken op de KPN-toren. N51 31.578 E5 42.216
Boven op de 128m hoge toren, een telecommunicatiemast van KPN – nog slechts beperkt actief - is een nestkast, voorzien van een camera, geplaatst voor een slechtvalkenfamilie. De slechtvalk, een pure jager, heeft hier zijn broedgebied gemaakt. Vogelkenners en vogelaars observeren het gedrag van de vogels en registreren dat.

Op de site kun je lezen dat in 2007 de eieren gelegd zijn op 6, 9 en 12 maart en dat op 14 en 15 april de kuikens zijn uitgekomen. Aanvankelijk worden ze gevoerd door Pa en Ma. Ma is duidelijk herkenbaar, omdat vrouwtjes bijna tweemaal zo groot zijn als mannetjes.

Maar enige tijd later komt een ander vrouwtje in beeld. Ma verdwijnt en ook nog een vierde valk komt delen in de vreugde. Eén kuiken sterft en op 23 en 25 mei komen de andere kuikens naar buiten en op 28 en 30 mei leren ze vliegen. Hoe een en ander verloopt kun je lezen op de prachtige site van Gerrit, Dorine en Kuiko. Geniet mee met wat deze mensen beleven bij het zien van deze valken. Complimenten. http://members.chello.nl/gvanroij/index.html

GPSwalking.nlWe vervolgen richting Grotelsche Heide. Een open gebied waar de Schotse Hooglanders grazen en – pas op voor de achtergelaten sporen – bemesten.

Schotse Hooglander N51 31.153 E5 42.367
Gerrit schrijft op zijn site ook over dit gebied. We halen enkele interessante items over. Met onze dank.

De Schotse Hooglander komt oorspronkelijk uit de Schotland en is een zeer oud ras met scherpe horens, korte poten en lang haar, dat ze beschermt tegen weer en wind. Ze gedijen goed in een nat en ruig klimaat op voedselarme gebieden en heidevelden. Ze hebben weinig verzorging nodig en eten behalve gras ook veldzuring, brandnetels en distels, waardoor andere vegetatie zich beter kan ontwikkelen. Maar het giftige Jacobskruiskruid laten ze staan.

GPSwalking.nlEen volwassen hooglander weegt 400 – 500 kg; een kalf 110-165 kg. Het mest van de hooglanders trekt torretjes aan, die op hun beurt weer voedsel zijn voor vogels. Ook pikken de vogels onverteerde zaden uit de mest. Andwers dan bij het Nederlandse roodbonte vee, zijn de koeien dominanter dan de stieren, zeker als er kalveren zijn.

De koe volgt dan steeds de gang van de wandelaar, zodat je goed kunt zien voor welk dier je moet oppassen. Houdt daarom afstand, want ook al zijn ze niet agressief, je kunt ze beter niet aaien. Vooral als er kalveren zijn dient de nodige afstand bewaard te worden en is het niet aan te raden tussen moeder en kalf te komen (ook niet als ze verder uit elkaar staan). Onderschat ook hun loopsnelheid niet; ze zijn sneller dan wij.

GPSwalking.nlGrotelsche Heide N51 31.230 E5 42.255
Het informatiebord bij de rivier zegt het volgende: Om het open landschap met een vrij meanderende beek terug te krijgen, is de oude beekloop weer uitgegraven en zijn op sommige plaatsen bossen gekapt en stuwen uit de beek verwijderd. Een dam voorkomt dat er te voedselrijk water van de landbouwgronden bij Esp de Esperloop instroomt. Dit alles is uitgevoerd in samenwerking met Waterschap de Aa, de beheerder van de beek.

GPSwalking.nlAfwisseling van bos, heide en grasland zorgt voor verrassende doorkijkjes. Deze overgangsgebieden van dicht naar open zijn heel aantrekkelijk voor allerlei vogels en insecten. Ook een schuwe grazer als het ree voelt zich hier veilig. Eigenlijk hebben de Biezen en Milschot niet alleen planten en dieren, maar ook bezoekers van alles wat te bieden: naald- en loofhout, grasland, heide, schraallandjes met bijzondere planten en als sierlijk lint door het landschap de heidebeek Esperloop.

We verlaten het graasterrein van de Hooglanders om zelf wat te nuttigen bij Grotel’s Hof. We zijn er aan toe, na bijna 10km.


GPSwalking.nlHerberg Grotelshof
Grotel 5, 5761 RA Bakel, 04902 463 888, www.grotelshof.nl.
Openingstijden: Alle dagen van 11.00 tot 21.00 uur, zondags vanaf 10.00 uur. Donderdag is rustdag. Oktober t/m maart woensdag en donderdag gesloten.

Overgenomen uit het pamflet van dit restaurantje, aan de rand van het bos:  "De zon schijnt. IJl trekken nevelslierten zachte sluiers door de groene toppen van het bos. Boven de weilanden klinkt de roep van de leeuwerik. Daar zit je dan - met je trappistje op het terras. Of met een koffie binnen, aan een tafeltje, vlakbij het knisperende vuur van de open haard. Het gelach van kinderen voegt iets vrolijks toe aan een mooie dag waarvan het gemakkelijk is te genieten." 


GPSwalking.nlNog dik 6 km te gaan op de terugweg. Na mooi groen – uitheems bos – komen we bij een grote plas. Het lijkt meer op een zandafgraving, dan op een ven. Ik heb het niet kunnen achterhalen.

We lopen een stukje om, omdat we dan een langer stuk langs het rode riviertje kunnen wandelen; want het is oh zo mooi! Vreemd, dat een beek die gesplitst is zo verschillend van karakter kan zijn. Voor een deel van het volgend verhaal verwijs ik ook naar de wandelingen over de Stippelberg en St.Antonisbos/Ullingse Bergen.

De Snelle Loop N51 31.477 E5 43.668
en de Esperloop N51 30.983 E5 42.338

Op het militair terrein van Vliegbasis De Peel is een aftakking gemaakt van het Peelkanaal. Die aftakking, als overloop stroomt richting west en even ten noorden van Milheeze, splitst de beek. De noordelijke tak gaat verder als de Snelle Loop en de zuidelijk beek heet Esperloop.

GPSwalking.nlDe Snelle Loop, die we al een paar keer overgestoken zijn, is een sterk gekanaliseerde beek, met snel stromend water. Deze beek is in de Middeleeuwen al gekanaliseerd en diende als gemeentegrens. Uiteindelijk zal de beek uitkomen in de Aa.

De Esperloop meandert meer en slingert door het heidegebied van de Grotelsche Heide en stroomt even voorbij de hoge toren weer terug in de Snelle Loop.

Het riviertje kenmerkt zich door veel ijzerhoudend water, de roestbruine kleur. Dat komt vooral door wijstwater, sterk ijzerhoudend kwelwater, dat aan de Peelrandbreuk ten noorden van Milheeze in de beek stroomt. Het water is schoon en gezond.

Een stukje verder door het bos komen we weer op de parkeerplaats.

Startpunt
Alle wandelingen:        Parkeerterrein                         N51 31.238 E5 43.160

POI's

  • Aarlesche Vijver N51.5071 E5.7001
  • Esperloop N51.5163 E5.7056
  • Grenspaal N51.5286 E5.7344
  • Grotels Hei N51.5205 E5.7042
  • Hooglanders N51.5192 E5.7061
  • Motorcross N51.5290 E5.7348
  • Nederbos N51.5330 E5.7170
  • PAUZE Rest Grotels Hof N51.5224 E5.6919
  • Slechtvalken KPN-toren N51.5263 E5.7035
  • Snellle loop N51.5246 E5.7278
  • Start/Finish/Parkeerplaats N51.5206 E5.7194